HarmonyTalk
home
About HarmonyTalkYour PostsJournal
به رهبری دهلوی

Hossein Dehlavi
حسین دهلوی

لئوناردو برنشتاین رهبر، آهنگساز و پیانیست بزرگ معاصر، راجع به خصوصیات یک رهبر ارکستر چنین گفته است : "رهبر کسی نیست که به او می گویند رهبر، رهبر – ذاتا" - رهبر است." بعضی از افراد از لحاظ شخصیتی توانایی رهبری جریانهای اجتماعی و فرهنگی را دارند که این قدرت آنها باعث تغییرات اساسی اجتماعی یا فرهنگی می شود که گاه از حرکات رادیکال فردی تاثیرگذاری بیشتری دارد.

حسین دهلوی را می توان به راستی رهبر جریان علمی موسیقی ایرانی دانست. البته اکثر اهل فن پدر موسیقی علمی ایرانی را کلنل وزیری (آهنگساز و نوازنده برجسته تار) می دانند که بی شک بدون وزیری این حرکت سالها دیرتر آغاز می شد. اما جایگاه دهلوی در موسیقی ما بیشتر از تئوری، در عمل بود .

دهلوی اولین کسی بود که یک کنسرتوی جدی (با تمام مشخصات یک کنسرتوی حرفه ای) به همراه ارکستر مضرابی (که خود پایه گذار و طراحش بود) با همکاری فرامرز پايور – که او نیز بانی تحولات بنیادین در سنتور و نیز موسیقی ایرانی بود - تصنیف کرد. دهلوی موسیقی ایرانی را با دید وسیعی که از تحصیلات موسیقی غربی خود داشت به جایگاهی رساند که حتی شنوندگان سختگیر موسیقی کلاسیک را به تالار کنسرتهایش کشاند! او در دوره مدیریتش بر هنرستان ملی، فرهنگ علمی کردن موسیقی را در ایران ترویج داد و با قدرت به اجرا در آورد.

دهلوی و پایور از بهترین مجریان تزهای وزیری در موسیقی بودند و بسیاری از طرحهای وزیری که در حد طرح مانده بود به دست این دو موسیقیدان قهار به اجرا در آمد. (بعنوان مثال ماجرای ساخت بم تار و تار سوپرانو) دهلوی و پایور با همکاری یکدیگر روی ساز سنتور تحقیقاتی انجام دادند که باعث بوجود آمدن سنتورهای مختلفی شد (البته ابراهیم قنبری مجری این طرح ها بود) که در ارکستر مضرابی ایشان مورد استفاده قرار گرفت. لازم به ذکر است که خود استاد دهلوی هنوز این طرح ها را آزمایشی دانسته و سنتور باس کنونی را فاقد شرایط لازم برای یک ساز استاندارد میداند.

حسین دهلوی در تهیه استانداردهای موسیقی ایرانی چه در ساز و چه در تئوری همواره جزو پیشتازان بوده و اگر همت دهلوی نبود شاید سالها بطول می انجامید تا اساتید موسیقی ایران در جوی علمی به بحث برای تکمیل سازها بپردازند، بدون شک قدرت مدیریت و اعتبار او بود که باعث برگزاری چنین گردهمایی هایی بود. دهلوی در مدت فعالیت خود سازهای سنتور، تار، تنبک و قانون را مورد بررسی قرار داد و قطعاتی نیز برای گروه نوازی همگی آنها تصنیف کرد که هنوز در نوع خود بی نظیر میباشند.

چندی پیش یکی از اساتید بزرگ عود در یکی از مصاحبه هایش که راجع به عدم وجود استاندارد نت نویسی و نوازندگی برای عود بود در ارتباط با قدرت مدیریت و دانش دهلوی اعلام کرد که استادان عود باید زیر نظر استاد معتبری مثل ایشان (دهلوی) گرد هم آیند تا موضوع به نتیجه لازم برسد. (نقل به مضمون) در اینجا باید به اعتبار استاد آفرین گفت که با اینکه در هیچ اجرایی نقش نوازنده نداشته است، نوازندگان عود - که بین علمای آنها هنوز اتفاق نظر نیست - داوری دهلوی را برای حل مشکلات خود قبول دارند.

دهلوی اولین کسی در ایران بود که پارتیتورهای آثارش را منتشر کرد و با این کار انضباط هنری خود را به نمایش همگان گذاشت. از جمله دیگر فعالیت های استاد تالیف کتاب "پیوند شعر و موسیقی" می باشد که در حال حاضر از مهمترین مراجع و کتب درسی دانشگاهی در کشور میباشد. استاد حسين دهلوي متولد سال 1306 بوده و با وجود این همچنان بصورت فعال در حال انجام فعالیت هنری میباشند، برای ایشان آرزوی سلامت میکنیم.



از سجاد پورقناد

مطالب مرتبط :
آلبوم عکس به همراه موسیقی از مراسم تجلیل استاد دهلوی
مراسم تجلیل از دهلوی

August 11, 2004