HarmonyTalk
home
About HarmonyTalkYour PostsJournal
رابطه ضربان و مطبوع بودن فاصله
در مطلب قبل با عنوان مقدمه ای بر فیزیک فاصله های مطبوع و نا مطبوع به بررسی تجارب برخی از محققان راجع به مطبوع بودن یا نبودن فواصل موسیقی پرداختیم و بطور مختصر راجع به پدید ضربان که ناشی از نزدیکی فرکانس دو منبع صوتی می باشد صحبت کردیم. در این قسمت می خواهیم کمی بیشتر از دید فیزیکی راجع به پدیده خوش صدایی و بد صدایی فواصل موسیقی بپردازیم. به این شکل نگاه کنید :
اگر در آزمایشگاه میزان ضربان حاصل میان دو منبع صوتی را به نسبت فاصله فرکانسی ای که میان دو منبع صوتی وجود دارد اندازه گیری کنیم، به این نمودار خواهیم رسید. محور عمودی این نمودار بیانگر میزان ضربان و محور افقی نسب فرکانس دو منبع صوتی نسبت به هم می باشد. آزمایش نتیجه بسیار جالبی را مشخص می کند که در زیر آنرا بررسی میکنیم.

- در نقطه ای که فرکانس دو منبع نسبت 2:1 دارند مقدار ضربان صفر می شود. این نسبت دقیقا" همان فاصله اکتاو هست که در موسیقی هم جزو مطبوع ترین فواصل هست.

- پس از آن در نقطه ای که نسبت فرکانسها 3:2 می باشد کمترین مقدار ضربان را خواهیم داشت، این نقطه دقیقا" فاصله پنجم درست در موسیقی می باشد، که باز فاصله ای خوش صدا می باشد.

- نقطه بعدی که ضربان کمترین مقدار را دارد نقطه 4:3 می باشد، در این نقطه ضربان از نقطه 3:2 بیشتر اما از سایر نقاط کمتر می باشد. این نقطه همان فاصله چهارم می باشد.

- به همین ترتیب برای سایر نقاط می توان دید که بعد از فاصله چهارم، فواصل سوم بزرگ، ششم و سوم کوچک مطبوع تر از سایر فواصل می باشند.

بنابر این مشاهده میکنید که چرا موسیقی دانان از قدیم الایام - حتی بدون آنکه آگاهی لازم از فیزیک صوت داشته باشند – از فواصلی مانند اول، چهارم و پنجم بیشتر استفاده میکردند و بعنوان پایه های هارمونی از آنها استفاده میکردند. نکته بعدی که در اینجا فقط قصد داریم توجه شما را به آن جلب کنیم رابطه بسیار زیبای بین اعداد 1,2,3,4,5,6 و فواصل اکتاو، پنجم، چهارم، سوم بزرگ، سوم کوچک می باشد که فیثاغورث بیش از 2500 سال پیش پی به آن برده بود، که راجع به آن بزودی صحبت خواهیم کرد.


کاوه رهنما

September 09, 2004

نظرات شما
- Agha dare fani mishe va az kelas aghle ma mire bala tar
shahram , September 16, 2004
- درسته بابک جان، ترتیبشون همون هست، به این ترنیب ضربان زیاد تر میشه. اما اینکه اونها مهمتر هستند یانه، راستش به سبک موسیقی بر میگرده، الان اگر کارهای Chik Corea رو گوش کنی بصورت خیلی زیادی از فاصله های دیسونانس استفاده میکنه، فکر میکنم کاملا" به سبک موسیقی ربط داره ...
کامران , September 10, 2004
- خيلی خوب توضيح دادی.....thx
sara , September 10, 2004
- So the importance is: 1st, 5th, 4th, 6th, 3rd, 3rdm,.....2nd,... .right?
Babak , September 10, 2004
- whats the reason of that if you hear an unpleasant frequence several times your ear it gets used to it? Is this true that every 2 notes that you hear avtivetes certain frequence recievers in your ear according to the coordination of those 2 notes? used as an implement in music?
Babak , September 09, 2004
- فیزیک و ریاضی در بسیاری موارد عقب تر از هنر هستند. این علوم نظری بخصوص ریاضی و فیزیک معمولا" از روی تجارب مفید به موضوعات علاقمند میشوند و بعدش به دنبال آوردن استدلال برای آنها میگردند. به هر حال جالب و آموزنده بود.
Sadegh , September 09, 2004