HarmonyTalk
home
About HarmonyTalkYour PostsJournal
هنر و موسیقی انسان نئاندرتال ، قسمت دوم
هنر انسان نئاندرتال بخشی از هنر دوران پارینه سنگی است كه سرآغاز آفرینش های هنری می باشد. آثار هنری این دوران به جز موارد معدود درآسیا (مثلا در نزدیك دریاچه بایكال) اكثرا در اروپا مشاهده می شود.اسپانیا و فرانسه بیشترین شواهد را در خود نهفته دارند. تقریبا به طور قاطع می توان گفت كه كانونهای بزرگ دیگری نیز وجود داشته اند ولی به دلیل مصرف مواد بی دوام هیچ مدركی از آنها وجود ندارد.

یكی از دلایل بقای آثار هنری حوزه فرانسه - اسپانیا استفاده از مواد سخت چون سنگ ، استخوان و ... است. بروز و رشد استعاره در هنر از بدو پیدایش هنر و استمرار و ثبات آن همراه با تكامل شگرف صنعت ابزار سازی نشان دهنده آن است كه علی رغم تحول در صنعت ابزار سازی و پذیرش صنایع دیگر ، شعور و فرهنگ این مردمان پیوسته و همگون بوده است.

همچنانكه گفته شد شاخص فرهنگی انسان نئاندرتال تكنیكهای پیشرفته ابزارسازی سنگی است كه سرمشق انسان هومو ساپینس در ابزار سازی قرارگرفته است. پیدایش قطعات گل اخرا به عنوان مواد رنگی و صفحه ای آهكی دارای چاله هایی به اندازه انتهای انگشتان در یكی از غارهای انسانهای نئاندرتال در فرانسه نشانگر شروع پیدایش هنر نقاشی است. تلاش در جمع آوری اشیای زیبای طبیعی مانند سنگواره ها ، سنگهای معدنی و صدفها و تلاش در تولید زینت آلات از دیگر نشانه های درك زیبایی در جدید ترین نسل انسانهای نئاندرتال است.

A bone flute
اندازه گذاری روی فلوت استخوانی
باتوجه به یافت آثاری ازابزار تولید صدا می توان موسیقی را قدیمترین هنر انسان دانست. قدیمیترین صوت ابزارهای یافت شده مربوط به نود تا یكصد هزارسال پیش بوده و درغار Prolom شبه جزیره كریمه در اوكراین یافت شده اند. سوتهای كه دو تا سه سوراخ داشته و از استخوان بند انگشت جانوران سم دار و جانورانی مانند خرس غار ساخته شده اند در این منطقه آنچنان فراوانند كه می توان منطقه را مركز سوت سازان دنیای قدیم دانست.

با گذشت زمان می توان فلوتهای استخوانی را مشاهده نمود. این فلوتها از جنس استخوان ساق پای حیوانات (مانند خرس غار) بوده و دارای سوراخهایی با فواصل غیر مساوی هستند. قدیمی ترین فلوت مربوط به ناحیه Haua Fteah دركشور لیبی است. این فلوت دو سوراخ داشته و ازجنس استخوان عقاب است. سن این فلوت متعلق به هفتاد تا هشتادهزار سال پیش است. با اینحال معروفترین فلوت درغرب كشور اسلوونی با قدمت 45 هزار سال در غاری واقع در ناحیه Divije Babe همراه با بقایای فرهنگ موسترین یافت شده است. باقیمانده این فلوت دارای 2 سوراخ كامل و 2 سوراخ تخریب شده است ولی بر اساس محاسبات و شبیه سازیهای انجام شده طول تقریبی آن حدود 37 سانتیمتر بوده است.

باقیمانده فلوت اصلی نشان دهنده وجود 4 نت موسیقایی درحد 2 فاصله تمام پرده ای و یك فاصله نیم پرده ای می باشد. با توجه به شبیه سازی این فلوت می توان ادعا نمود كه فواصل موسیقایی اجرا شده توسط آن تقریبا در گام بزرگ (ماژور) قرار می گیرند. سوراخهای منظم گرد در مركز تنه استخوان توسط انسان نئاندرتال و با كمك ابزار سنگی ایجاد شده اند. قطر سوراخها متناسب با استفاده توسط انگشت است.

A bone flute
شبیه سازی فلوت استخوانی Divije Babe
عدم وجود بافت اسفنجی در این استخوانها امكان استفاده از بدنه آنهارا به عنوان یك ساز بادی فراهم می كند. از انواع دیگر سازها كه توسط انسانهای نئاندرتال به كار گرفته می شدند می توان از ساز های خراشی (Rasp) نام برد. در سال 1967 در معدنی در Schulensbroek در بلژیك از لایه ای در زیر عمق 10 متری زمین به سن شصت تا هفتاد هزار سال پیش استخوانی از ماموت كشف شد كه به طرز شگفت آوری عاج كاری گشته است. این ابزار ساده از طریق كشیده شدن جسمی دیگر بر روی عاج های آن به صدا در می آید.

با توجه به همزمانی جدیدترین انسانهای نئاندرتال و قدیمترین انسان ساپینس در یك دوره ده هزار ساله می توان گفت كه ارتباط این دو انسان در پیدایش هنر و بویژه گسترش كاربرد موسیقی تاثیر مثبت داشته است.

درپایان قابل ذكر است كه امروزه میتوان تداوم حضورسازهای موسیقی انسانهای نئاندرتال را حس نمود. وجود سوتهای استخوانی به عنوان اسباب بازیهای كودكانه در بین بعضی از گروههای قومی اروپایی در مجارستان ، سوئیس ، و شبه جزیره اسكاندیناوی ، استفاده از سازهای خراشی در اكثر نقاط جهان در مراسم مذهبی و جادوگری خود حاكی از انتقال سنتهای موسیقیایی انسانهای نئاندرتال به انسانهای عهد حاضر است.

با تشکر از شاهین مهاجری

مطلب مربوطه :
هنر و موسیقی انسان نئاندرتال ، قسمت اول



September 30, 2004

نظرات شما
- اي کاش دنباله برخي مقالات مثل اين نوشته در روزهاي معيني بروز بشه تا بتونيم منظم تر دنبال کنيم . . . از اين به عد سوت ببينم حتما ياد اين سوتهاي استخواني خواهم افتاد . . . خسته نباشيد
parviz , September 30, 2004
- یعنی موسیقی از نقاشی هم قدیمی تر بوده ؟ بنظر من این امکان پذیر می تونه باشه چرا که صدا برای ارتباط راه دور برقرار کردن مفید تر از هر وسیله اولیه دیگه می تونه باشه
Saeed , September 30, 2004
- بسیار جالب بود مانند قبلی ، جالب اینکه بازهم بنظر من این پاراگراف آخر یعنی استفاده از سوتهای استخوانی توسط کودکان خیلی شگفت انگیزه
ندا , September 30, 2004
- مرسی جالب و خواندی بود
امیر , September 30, 2004