HarmonyTalk
home
About HarmonyTalkYour PostsJournal
آیا همیشه باید واضح خواند؟
این سئوال در موسیقی ایران بارها تکرار شده، عده ای روی واضح خواندن خواننده تاکید دارند و اعتقاد دارند که اگر قرار است کلامی به گوش شنونده برسد و ما موسیقی با کلامی عرضه کنیم، چرا کلام واضح نباشد؟! در نگاه اول این خواسته کاملا" منطقی بنظر می رسد! ولی اگر با اجرای موسیقی درگیر باشید، می بینید که کششهایی در بعضی آوازها وجود دارد که باعث می شود کلمات را با شکل معمول آن تلفظ نکنید. بعضی از خوانندگان توجه زیادی به این موضوع دارند و سعی می کنند در تمام شرایط آوازی با تلفظ صحیح و قابل تشخیص بخوانند ( نمونهای از آواز غلامحسین بنان audio file من از روز ازل )

در موسیقی ایرانی خوانندگان مکتب اصفهان روی بیان دقیق شعر تاکید دارند و آواز نا مفهوم را دارای کاستی می دانند ولی خوانندگانی که حتی نشان هایی از مکتب اصفهان در آوازشان دیده می شود هم هستند که گاهی تشخیص شعری که می خوانند، برای شنونده مشکل است! ( نمونه ای از آواز محمد رضا شجریان audio file بیات ترک )

همانطور که گفته شد خواندن مو به مو و دقیق شعر هم، گاهی در اجرای موسیقی مخالف با فضای موسیقی است و اکثرا" خواننده بطور نا خودآگاه این تغییرات را روی کلام می دهد. (به عقیده نگارنده اگر در موسیقی تمایل به حالت خاصی احساس شود باید آنالیز شود و در صورت لزوم اجرا شود و حذف این گونه تمایلات درونی باعث نوعی خود سانسوری می شود!)

اگر به ریشه بعضی از کلمات رجوع کنیم متوجه می شویم که از حروفی تشکیل شده اند که نقش احساس در ساخت آنها بکار نرفته مخصوصا" کلماتی عربی که در فارسی بکار می بریم مثل، نام مشاغلی که بر وزن فعال است (مثل خراط، نقاش، نجار و...) پس می بینیم الگوی ساخت این کلمات مبنایی غیر موسیقایی دارد و زمانی که ما آنها را با موسیقی همراه می کنیم تضادهای احساسی در آنها می بینیم! در مقابل کلماتی هستند که شاید بطور اتفاقی معنی شان موسیقی خاصی بهمراه دارد که به تداعی فضای موسیقی مان کمک می کند،(مثل فتح، کرانه، شکوه، ساحل، ستیز، دسیسه ...) این کلمات به تنهایی غیر از معنی کلامی، فضایی را بهمراه دارند که در موسیقی می تواند نقش موثری را ایفا کند (البته واضح است که بخاطر اتنزاعی بودن این موضوع و اینکه گاهی در ضمیر ناخودآگاه انسان بعضی کلمات و تصاویر همراهشان بر حسب تکرار، عادت شده و شکل گرفته اند...)

پس یکی از نمودهای تلفیق شعر و موسیقی می تواند در تلفیق دقیق حروف و موسیقی باشد. شاید عده ای این تغییر در تلفظ شعر را دلیلی برای تقدم موسیقی بر کلام و نشانه ای از بندگی شعر در مقابل موسیقی بدانند! در حالی که این تصور کاملا" اشتباه است و ما این تغییرات را صرفا" برای ارائه اهداف فکری و احساسیمان بکار می بریم و در واقع هدف اجرای بی نقص آن احساس است. ( نمونه شجریان audio file از خون جوانان وطن )

از سجاد پورقناد

October 14, 2004

نظرات شما
- salam dooste aziz(khanoom ya aghaye mohtarame sheyda)...aslan har-chi begin dorost.ma darbast mokhlesim.bande dar avvalin mail ham email`i khodam ro gozashte boodam ke shoma mitoonestid masa`eli ro ke fekr mikardid kootahi`ye mane ro be khodam send konid.fek nakonam dorost bashe tafavote nazari ke beyne bande va shoma hast bish az in chenin makane omoomi`i ra eshghal kone.kholase man dar khedmatam ta bishtar shenavande`ye nazaretoon basham. ya hagh/
zaagato , October 16, 2004
- سلام zaagato/ در بین نوشتتون فکر کنم یه قسمتیش منظورتون با من بود چون هیچ کسی جز من از کلمه سند استفاده نکرده بود . در هر صورت یه توضیح مختصر میدم :شما توی اولین کامنت تون یه سه چهار خط با نگارنده متن فوق صحبت کردید و بعد نقطه گذاشتید واز افرادی که متنتون خوندند سوال فرمودید و من هم به اون جواب دادم.همین. حالا جواب به سوال دومتون که به احتمال زیاد از من هست: منظورم روزنامه ها رادیو و... هست .یه خواهشی هم داشتم : لطفا" اگه از این به بعد خواستید برای شخصی به جز نگارنده و سایت کامنت بذارید مشخص کنید شخص یا اشخاص مورد نظر شما چه کسانی هستند . با احترام و سپاس.
Sheyda , October 15, 2004
- salam...bande ghasde tohin be kasi ro nadashtam va nadaram.vaghe`iyati ke dar piramoonemoon hast ro bayan kardam.chera ghabool nemikonid haghighat talkhe? manzoore shoma ro ham az sanadi ke farmoodid nafahmidam.hala girim shoma danesh-amookhte`ye honarastanid,baghiye`ye mardom ham bayad hatman honarestan beran ta chizi bareshoon beshe? nahayatan ham inke neveshte`ye man naghde sadjade aziz nabood ke bande dar an had nistam ke be iishon jesarati konam,nazar va pish-nahadi bood ke gofte shod.
zaagato , October 15, 2004
- سلام/خوب بود دستتون درد نکنه.خلاصه بود.کاش اولش یه مروری روی سبک ها و مکاتب اوازی وتفاوتهاشون با هم و یه تعریفی از تفاوت شعر و تصنیف و تحریر ها ی اوازی و ... میکر دید که بچه ها بیشتر متوجه بشن .
Sheyda , October 15, 2004
- در جواب دوستی که زحمت کشیدند و نه خط نقد داشتند: من به جرات میگم بیش از هشتاد در صد کار های این استاد به خاطر کنجکاوی و علاقه شنیدم و روی اونها فکر کردم.کلمه ای که سوال کرده بودید واضح نبود ولی اگه منظور شما غلشه هست که خوب اکثرا" میدونند. به نظر من نقد یک کار اگه توش به کسی توهین نشه خیلی خوب و باعث پیشرفته و اگه شما می خواهید ناقد خوبی باشید که حتما"هم هستید بهتر از جاهایی که سند یت بیشتری دارند شروع کنید.مثلا" کتاب موسیقی سال پیش دانشگاهی رشته هنر که آموزش و پرورش چاپ کرده . من یه مثال از اون کتاب براتون میدارم: صفحه هشتاد هفت وستون دوم"از درج شرح حال هنرمندان معاصری که در قید حیاتند به دلیل عرف رایج در کتابهای درسی پرهیز شده است" !!! ما از اونها باید انتظار داشته باشیم . موفق باشید
Sheyda , October 15, 2004
- sadjad khan be yek chiz tavajjoh nakardid...yek mas`aleye asasi...ke kheyli az ma irani haye farhikhte!! va ba farhang!! ke dam-be dam sange hafez`o saa`di va... ro be sine mizanim,oonghadr ba oona bigane-im ke vaghti be yeki migan"khob agha az hafez she`ri baladi? baa`d az nim gharn fekr kardan mige mayazar moori ke dane-kesh ast!!" khodetoon ham vofoore chenin irani haye farhikhte`i ro hatman tasdigh mikonid.khodayish az doostani ke in matn ro daran mikhoonan, chand nafar she`re hamin avaze ostad shajarian ro ke gozashtin ghablan khoonde ya shenide boodan...ya masalan chand nafar aslan midoonestand( va midoonand!) "ghallshi" yaa`ni chi...khoobe hanooz ostad beyte4 hamin she`r ro nakhoondan vagarna hame hang mikardan(hanooz begzarim az maa`naye siyasi ke aghayan mitoonestand az oon estekhraj konand)...nahayatan be nazare man agar mikhastin mesali bezanid paye shajarian ro be vasat nemikeshidid behtar bood! chera ke hich kas mesle oon vazeh nemikhoone,az in hame azizan ke khodeshoon ro daran pare mikonan sedashoono "shabihe" sedaye oon konand va hameye horoof ro baa`d az hazm!!(az javidan ham migzarand) tahvil midan ye chiz mizashtin.ya hagh.
zaagato , October 14, 2004
- Besiar Ali ...
Babak , October 14, 2004
- حقیقتش من اینو درک نمی کنم اگه قرار هست که با ملودی پیچیده الفاظ بیان بشه اصلا" برای چی از لغت و لفظ استفاده میشه، چرا مثل jazzist ها از آوازهای بی معنا استفاده نمیشه. مگه مجبور هستیم ؟؟؟
سعید , October 14, 2004