HarmonyTalk
home
About HarmonyTalkYour PostsJournal
آتشی در سینه دارم جاودانی
سریال "رسم عاشقی" که از سریالهای مخصوص ماه رمضان بود، بخاطر تصنیف اول سریال که خوانندگی آن را همایون شجریان به عهده داشت؛ اهل موسیقی را به شدت شگفت زده کرد! همایون شجریان فرزند محمدرضا شجریان و خواننده ای است که به عقیده بسیاری از صاحبنظران می تواند چون پدرش آینده آواز را تحت تاثیر قرار دهد.

"رسم عاشقی" مانند سریال "شب دهم" که با موسیقی فریدون خلعتبری و صدای علیرضا قربانی (یکی از خوانندگان ثابت ارکستر ملی) همراه بود؛ ساختاری شبیه به همین سریال داشت، هر دو سریال در مورد جوانی لاابالی بود که طی یکسری اتفاقات هندی، مذهبی! سر به راه شده و ...! این سریال با اینکه بعد از سریال "شب دهم" ساخته شده بود، از لحاظ ساختار کمی از آن هم ضعیفتر بود!.

متاسفانه این دست سریالها، اکثرا" با دقت کمی از لحاظ دیالوگ، بازی و صحنه ساخته می شوند و مردم ایران که با سریالهای خوش ساخت سالهاست خداحافظی کردند، توجه چندانی به این مشکلات نمی کنند! (برای مثال در صحنه ای از اولین قسمتهای "رسم عاشقی" هنرپیشه ای به یکی از دیوارهای کاهگلی مصنوعی صحنه برخورد کرد و دیوار به شدت تکان خورد! ولی کارگردان حتی به خود زحمت نداد این قسمت را تکرار کند...!)

غرض از نوشتن این چند خط در مورد سریال این بود که موسیقی این فیلم به هیچ وجه در سطح کاری همایون شجریان نبود. با اینکه همایون با مهارت زیادی نقش خود را در اجرای تصنیف ایفا کرده بود؛ اما جو "بزن درو"یی که در این سریالها وجود دارد باعث می شود کل تیم فیلمسازی از گریمور تا آهنگساز در حد رفع تکلیف کار خود را انجام دهند؛ اگر این موسیقی ساز بادی برنجی لازم دارد با اندکی تساهل به سینتی سایزر عزیز! صدایی نزدیک به واقعی، تنزل می یابد و گریمور هم از رنگ دست چندم استفاده می کند و ... متاسفانه این سریال هم از این قاعده مستثی نبود.

اکنون به این اجرا جدید از تصنیف سریال که" آتشی در سینه دارم جاودانی" ساخته زنده یاد مرتضی نی داوود نوازنده تار و نواساز صاحب نام ایران است می پردازیم.

"آتشی در سینه دارم جاودانی" : audio fileرسم عاشقی

همایون شجریان این تصنیف را با تیز بینی و نکته سنجی قابل توجهی اجرا کرده و بجز قسمتی که در گوشه "عشاق" کمی عضلات را منقبض می کند (آن هم بخاطر اینکه در اجرای نتهای بالاتر از سی بمل پوزسیون صدا تغییر می کند) می توان گفت اجرایی استادانه و بی نقص داشته است.

homaun shajarian
همایون شجریان
تصنیف با یک اورتور کوتاه که تشکیل شده از چند آکورد دیزونانس که تقریبا" بدون هیچ نوانسی در کنار هم زده می شوند که در میان این همهمه، حالت مایگی دشتی تامپره به گوش می رسد؛ این همهمه(بهتر می بینم از کلمه همهمه استفاده کنم) تقریبا" تمام طول اجرای ارکستر این تصنیف را دربر گرفته! اورتور با یک پاساژ (با صدای کم) از کنترباسها ناگهان به خواننده می رسد "آتشی در سینه دارم جاودانی ..." و تصنیف بدون جواب یا تکرار خاصی از ارکستر تا آخر ادامه می یابد (فقط در سکوتهای اجرای اصلی، گاهی جملاتی زده می شود) قطعه نی داوود بدون هیچ کم وکثر اجرا می شود. جملاتی که توسط تنظیم کننده روی تصنیف قرار گرفته بعضی به شکوه کار افزوده و بعضی عظمت تصنیف را دچار مشکل کرده! مثلا" بعد از "نو گلی زیبا بود حسن و جوانی" یک گلیساندوی پایین رونده زده می شود که به نظر نگارنده ابهت تصنیف را مخدوش کرده (حتی اگر در راستای تلفیق شعر و موسیقی بکار رفته باشد) شبیه همین گلیساندو بعد از "عطر آن گل رحمت است و مهربانی" در حالی که تیمپانی هم فضا را برای آغاز گوشه "اوج" فراهم می کند، شنیده می شود که بیشتر شبیه به موسیقی فیلمهای کمدی است!.

بعد از قسمتی که نی داوود دشتی را با مدلاسیون به ابوعطا می برد باز پاساژی که قبلا" شنیده بودیم ( که حتما" باز کپی، paste شده!) را می شنویم و به قسمت پایانی تصنیف می رسیم.

یکی از معضلات موسیقی ایرانی که چند سالیست در اکثر آثار موسیقی ایرانی باب شده این است که وقتی قسمتی از آهنگ قرار است تکرار می شود، بجای اینکه دوباره نواخته شود، کپی و در جای مورد نظر قرار داده می شود! این اقدام موسیقی اجرا شده را نزد شنونده، مصنوعی و بی روح می کند؛ زیراوقتی ما مطلبی را برای بار دوم می شنویم عکس والعملی را که در اولین مواجه با آن داشتیم نداریم.

ابوعطای این تصنیف را باید بهترین قسمت از تنظیم این اثر دانست؛ ملودی با ضد ضربهایی که با پیتزیکاتوهایی از زهیهای ارکستر با پشتیبانی پیانو، همراه است رنگ آمیزی شده که باوقار و زیباست؛ ناخوداگاه تصویر بمهایی که تار معمولا" روی ضد ضربها اجرا می کند را تداعی می کند.(ادامه دارد...)



از سجاد پورقناد

نوشته های مرتبط :
- آتشی در سینه دارم جاودانی ، قسمت دوم

November 21, 2004

نظرات شما
- آتشي در سينه دارم جاوداني\\\\عمر من مرگي است نامش زندگاني----رحمتي كن كز غمت جان مي سپارم\\\\بيش از اين من طاقت هجران ندارم----كي نهي بر سرم پاي اي پري از وفاداري\\\\شد تمام اشك من بس در غمت كرده ام زاري----نو گلي زيبا بود حسن و جواني\\\\عطر آن گل رحمت است و مهرباني----ناپسنديده بود دل شكستن\\\\رشته الفت و ياري گسستن----كي كني اي پري ، ترك ستمگري ، مي فكني نظري آخر به چشم ژاله بارم----گرچه ناز دلبران دل تازه دارد\\\\ناز هم بر دل من ( محبوب من) اندازه دارد----اي تو گر ترحمي نمي كني بر حال زارم\\\\جز دمي كه بگذرد كه بگذرد از چاره كارم----دانمت كه بر سرم گذر كني به رحمت\\\\اماآن زمان كه بر كشد گياه غم سر از مزارم
حسين , November 27, 2004
- آتشي در سينه دارم جاوداني عمر من مرگي است نامش زندگاني----رحمتي كن كز غمت جان مي سپارم بيش از اين من طاقت هجران ندارم----كي نهي بر سرم پاي اي پري از وفاداري شد تمام اشك من بس در غمت كرده ام زاري----نو گلي زيبا بود حسن و جواني عطر آن گل رحمت است و مهرباني----ناپسنديده بود دل شكستن رشته الفت و ياري گسستن----كي كني اي پري ، ترك ستمگري ، مي فكني نظري آخر به چشم ژاله بارم----گرچه ناز دلبران دل تازه دارد ناز هم بر دل من ( محبوب من) اندازه دارد----اي تو گر ترحمي نمي كني بر حال زارم جز دمي كه بگذرد كه بگذرد از چاره كارم----دانمت كه بر سرم گذر كني به رحمت اماآن زمان كه بر كشد گياه غم سر از مزارم
حسين , November 27, 2004
- آتشي در سينه دارم جاوداني عمر من مرگي است نامش زندگاني
, November 27, 2004
- در ادامه اين مطلب در ادامه اين مطلب اين کار را خواهيم کرد
گفتگوي هارمونيک , November 22, 2004
- baa salaaam. ayaa emkaanesh hast ke yeki az ejraa-haaye asli in tasnif ro hamraah baa She'r e un dar in seit bogzaarid? mamnun misham.
Hooman , November 22, 2004
- سلام. در ادامه اين مطلب در اين مورد هم نوشتم
سجاد , November 22, 2004
- سجاد جان ممنون از اینکه یادی از من کردی.از مقاله خوب و استانداردتم ممنون.این رو هم اضافه کنم که این کار از نظر احساس از کارهای قبلی خیلی بهتر و دلنشینتر بود که در مقاله اشاره ای نشد. پیروز باشی.
میلاد , November 22, 2004
- با تشکر از دوست عزيزم ميلاد براي ضبط اين موسيقي
سجاد , November 21, 2004
- من اهل تلویزیون نیستم و این اولین باری بود که این آهنگ شنیدم،ممنون از زحمات شما.
شیدا , November 21, 2004