HarmonyTalk
home
About HarmonyTalkYour PostsJournal
قدیمی ترین ساز الکترونیکی
ترمین (Theremin) در سال 1919 توسط لو ترمن Lev Termen (نام او بعدها به لئون ترمین - Leon Theremin - تغییر یافت) فیزیکدان روس اختراع شد. امروزه این ساز فوق العاده، بسیار مورد توجه هنرمندان قرار گرفته است.

ترمین نه تنها شبیه هیچ سازی نیست، بلکه شیوه نواختن آن هم منحصر به فرد است. به این ترتیب که این ساز بدون لمس شدن نواخته میشود. صدا توسط دو نوسان ساز یا oscillator به وجود می آید که با هم به ارتعاش در میآیند. یکی از نوسان سازها در فرکانسی با طیفی بالاتر از حد شنوایی انسان عمل میکند و فرکانسهای نوسان ساز دیگر با ورود دست به میدان مغناطیسی تغییر میکند. ضرباهنگ فرکانس یا beat frequency که تفاوت میان فرکانسهای دو نوسان ساز است، صدایی است که میشنویم. به نمونه موسیقی این ساز گوش کنید : audio fileنمونه موسیقی ترمین

زمانی که ترمین روشن میشود، یک میدان مغناطیسی اطراف ساز را فرا میگیرد و زمانی که دست نوازنده به این میدان وارد میشود، تغییراتی در فرکانس و حجم صدا ایجاد میشود. دو آنتن از بدنه ترمین خارج شده اند که یکی کنترل کننده بلندی و فرکانس صدا (pitch) و دیگری کنترل کننده حجم و مقدار ( volume) آن است. زمانی که دست نوازنده به سمت آنتن عمودی حرکت میکند، صدا بلندتر میشود و نزدیک کردن دست به آنتن افقی، صدایی با حجم ملایمتر از آن شنیده میشود. از آنجایی که هیچ تماس فیزیکی بین ساز و نوازنده وجود ندارد، نواختن ترمین به مهارت بالا و گوش موسیقی عالی نیاز دارد.

Termin
نمونه جدید از ترمین
ترمین در ابتدا ساز خود را Aetherphone نام گذاشته بود که به معنای "موسیقی اثیری" است. در 1928 لئون ترمین به آمریکا رفت تا اختراع خود را معرفی کند. در آنجا استودیویی برای کار در اختیار او قرار دادند و ترمین نواختن سازش را به چند موسیقی دان آموزش داد تا بتوانند در معرفی ترمین به او کمک کنند. ترمین علاقمندان بسیاری در آمریکا پیدا کرد و یکی از مهمانان دائمی او آلبرت اینشتین (Albert Einstein) بود که بیش از هرچیز به مسائل تکنیکی پدیده ترمین علاقمند بود تا نواختن آن. کمپانی مشهور ضبط صفحه RCA Victor دست به تولید ترمین زد و حتا ارکستری در کارنگی هال (Carnegie Hall) برنامه ای اجرا کردند که ساز آن تنها ترمین بود. اما از آنجایی که ترمین سازی بود که به سادگی تولید صدا میکرد و نواختن آن به همان اندازه مشکل بود، از طرف نوازندگان و موسیقی دانان با استقبال انبوه مواجه نشد و تعداد اندکی نوازندگان بسیار عالی ترمین وجود دارند. کلارا راکمور (Clara Rockmore) برجسته ترین شاگرد ترمین بود که هم به اجرای سولو و هم همراه با ارکستر سمفونیک میپرداخت.

بعد در سال 1938، لئون ترمین را علی رغم میل خودش به روسیه برگرداندند و او مجبور به ترک استودیو، کار، دوستان و حتا همسرش شد و نتوانست تا 51 سال بعد از شوروی خارج شود. گفته شده است که او پس از گذراندن دوران محکومیت خود در زندان، مجبور به کار برای KGB شد و برای آنها دستگاه استراق سمع "bug" را ساخت و همچنین شیوه هایی برای پاک کردن صداهای مزاحم نوارهای صوتی ابداع کرد. او حتا موفق به ساختن یکی از اولین تلویزیونها شد. بالاخره در سال 1989 و در سن 93 سالگی، ترمین توانست از روسیه خارج شود.

صدای ترمین در سینمای علمی تخیلی سالهای 50، طرفداران بسیاری داشت و با تاثیرات وهم آور صوتی خود، تبدیل به یکی از شاخصه های سینمای وحشت آن دوره شده است. فیلم طلسم شده (Spellbound) ساخته آلفرد هیچکاک و تعطیلات از دست رفته (The Lost Weekend) از فیلمهای مشهوری هستند که موسیقی آنها با ترمین نواخته شده است. کلارا راکمور هرگز راضی نشد برای موسیقی فیلم ترمین بنوازد زیرا از نظر او این ساز یک "ساز جدی کلاسیک" بود و این کار موجب کم شدن ارزش آن میشد. در این میان لئون ترمین چنان از بقیه جهان دور بود که از هیچ یک از موفقیتها و بحث و جدلهایی که به سازش مربوط میشد خبر نداشت.

امروز هم از ترمین در ساختن موسیقی فیلم استفاده میشود و تعدادی از نوازندگان به آن پرداخته اند. همچنین استفاده از آن توسط گروههایی چون Led Zeppelin و Radiohead موجب تجدید حیات این ساز شد. خانم لیدیا کاوینا Lydia Kavina آخرین شاگرد ترمین و یکی از خواهرزاده های او است و در حال حاضر یک نوازنده ترمین کلاسیک بسیار مشهور است.

"من میل داشتم یک ساز متفاوت بسازم. و البته میخواستم دستگاهی بسازم که با به کاربردن میدانهای مغناطیسی، در فضا کنترل شود، به این ترتیب انرژی کمتری نیز مصرف میشد. به این دلیل من از تکنولوژی الکترونیک استفاده کردم تا سازی بسازم که ابتکار بیشتری در آن به کار رفته باشد." ، جمله ای بود از لئون ترمین.

February 03, 2005

نظرات شما
- عجب صدای جالبی!!! عالی بود!
majid , February 04, 2005
- اگر منظور شما دقیقا" خود نام سبک است که حقیقتا" باید گفت نام خیلی مهم نیست اما محتوای موسیقی و اصولا" هنر از شرایط محیطی از یک طرف و امکانات فنی احتمالا"، شکل میگیره. لذا بعید می دونم که دویست سال پیش شرایط محیطی بگونه ای بوده باشه که بتونه موسیقی راک رو متولد کنه.
گفتگوی هارمونیک , February 04, 2005
- سلام؛ مدتها بود مي خواستم يک چيزي بنويسم اما هميشه ميگفتم باشه براي بعد. اما امروز که اين مطلب رو ديدم نتونتسم ننويسم. من سئوال ساده اي دارم و او اينکه چه دليلي براي شما وجود داره که اينقدر براي اين سايت زحمت ميکشيد؟ آيا چيزي نصيب شما ميشه؟ سايت شما واقعا"عاليه اما دقيقا" مثل اين ميمونه که يکي کلي زحمت بکشه و هزينه کنه و کتابي رو چاپ کنه و بعد مجاني بدش به مردم؟ در هر صورت هر دليلي پشت اين کار شما هست اميدوارم به هدفهايتون برسيد و از شما سپاسگذارم.
ساسان , February 04, 2005
- الان كه صدای این ساز شنیدم،خیلی تعجب کردم،انگار صدا رو داریم از یه سیاره دیگه میشنویم!جدی میگم،صدایی که سفینه هویگنز موقع فرودش به تیتان ضبط کرده و فرستاده بود،تقریبا" یه همچین صدایی داشت .مرسی.
شیدا , February 04, 2005
- سلام!خیلی خوبه، ممنون.یه سوال برام پیش اومده:گذشت زمان سبک های موسیقی رو عوض میکنه؟یعنی مثلا" آهنگهای موتزارت که الان بهشون میگیم کلاسیک ،در زمان خود موتزارت هم به اونها کلاسیک میگفتند؛یا آهنگی که الان میزنیم و استاد میگه مثلا"جاز یا راک اگه همونو دویست سال دیگه بزنند باز هم میشه جاز یا راک یا اینکه کلاسیک؟
شیدا , February 04, 2005
- In Guitarist ha ham gahi vaghtha ba in amplifyer ha var miravand va yek hamchin sedahayi dar miavarand...na? i think electrical guitar uses a similar system to termin's.
Babak , February 04, 2005
- خيلي خيلي جالب بود مرسي، جمعه خوبي داشته باشيد :)
امير , February 03, 2005
- سلام جالب بود. خوب خاطرم هست اون قدیمها از روی مجله های الکترونیک که مدار ساز ترمین رو چاپ می کردند یک نمونه ساخته بودم. مرسی یاد قدیم ها کردم.
shahin , February 03, 2005