HarmonyTalk
home
About HarmonyTalkYour PostsJournal
"دوستی" با کنسرتویی برای جوشا بل ادامه می یابد ...
behzad ranjbaran
بهزاد رنجبران
به بهانه اجرای کنسرتو ویلن اثر بهزاد رنجبران با ارکستر سمفونیک ایندیاناپلیس و تکنوازی جوشا بل

در ساخت یک قطعه موسیقی که در این هفته برای نخستین بار در آمریکای شمالی اجرا می شود یک ایده با الهام از یک دوستی درازمدت در میان بوده است.

بهزاد رنجبران، آهنگساز ایرانی، و جوشا بل، اهل بلومینگتون، از سال 1980 با یکدیگر آشنا بوده اند؛ در زمانی که رنجبران دانشجوی دانشگاه ایندیانا در بلومینگتون و جوشا بل شاگرد جوزف گینگولد بود. اکنون رنجبران استاد دانشکده جولیارد و بل ساکن مانهاتان است. بدیهی بود که آهنگساز قطعه ای برای ویلن نواز بنویسد.

این قطعه دردهه 1990 به کمک جایزه ملی هنر نوشته شد ولی جوشا بل درگیر کنسرت های متعدد در جهان، ضبط و پروژه های سینمایی بود و چندین سال طول کشید تا بتواند زمانی را به آن اختصاص دهد. به گفتهء او : «بهزاد این قطعه را در مدت نه چندان زیادی پس از دوره دانشگاه برای من نوشت که برای حدود ده سال اجرانشده باقی ماند. من بسیار گرفتار بودم و هیچگاه فرصتی برای پرداختن به آن پیدا نکردم ولی در نهایت برخی برنامه هایم را لغو کردم تا این کنسرتو را کار کنم ؛ اثری که مرا بسیار هیجان زده کرد.»

جوشا بل، 37 ساله، این کنسرتو ویلن را دو سال پیش برای نخستین بار با ارکستر فیلارمونیک سلطنتی لیورپول (در انگلستان) نواخت. وی این اثر را در اوایل آوریل با ارکستر سمفونیک تورنتو نیز اجرا خواهد کرد. ضمنا اجرای این هفتهء ارکستر سمفونیک ایندیناپلیس در تئاتر هیلبرت سیرکل، نخستین اجرای عمومی کنسرتو در این قاره خواهد بود.

رنجبران، 49 ساله، در کنسرتو ویلن خود، به ویلن نقش یک قصه گو را داده است. به گفته او: «همچون نقش ویلن در شهرزاد هزار و یکشب که داستان و موضوع های بسیاری را در ابهام بیان می کند.»

رَنگ آمیزی ایرانی
رنجبران که در تهران تولد یافته، گهگاه عناصر موسیقی ایرانی را در آثارش می گنجاند. وی هنگامی که این کنسرتو را می نگاشته به کمانچه، یک ساز کمانی باستانی، می اندیشیده است. وی می گوید: «این یک ساز کمانی است که همچون ویلنسل نگاه داشته می شود و از نیاکان ویلن است. این سازِ قدیمی از سازهای مهم در موسیقی کلاسیک-سنتی ایران است. من از کودکی مسحور صدای بسیار صمیمی و پرتاثیر کمانچه بودم. » رنجبران در لحظات عمیق ترِ کنسرتو به صدای این ساز کمانی ایرانی اشاره دارد. وی گوید: «در نخستین و سومین موومان ویلن به واقع آوازخوانی می کند.»
Joshua Bell
جوشا بل نوازنده مشهور ویلن

جوشا بل تصور می کند برخی از ملودی های کنسرتو به نوعی حس عربی دارد. از سوی دیگر، سازبندی برای او یادآور کارهای برامس است: «قهرمانانه و باشکوه».

رنجبران این کنسرتو ویلن را به برخی از دانشجویان جولیارد نیز داده است ولی به نظر می رسد که قطعه برای آنها دشوار بوده است. به گفته آهنگساز: «ویلنیست ها در اینجا می گویند که نمی توانند ان را اجرا کنند؛ من می گویم پارتیتور را مطالعه کنید. قطعه ای است که تنها "به نظر می رسد" که اجرای آن غیرممکن است.»

سلایق سنتی
جوشا بل می اندیشد که برخی آهنگسازان ممکن است غرولند کنند که "این کنسرتو کار تازه ای در زمینه تاثیرات صوتی نیست در صورتیکه از لحاظ آهنگسازی، نو است." ولی این موضوع برایم اهمیتی ندارد. من به یک سلیقه سنتی بیشتر گرایش دارم و به کارهای ملودیک و خوش ساخت علاقه مندم.»

از آنجایی که رنجبران با آموختن ویلن بزرگ شده است جوشا بل بر این باور است که او یک توانایی ذاتی برای نوشتن قطعه برای این ساز دارد: «این کنسرتو ویلن، استادانه و ملودیک است و شباهتی با آن دسته از کارهای مدرن که مردم را وحشت زده می کند ندارد.»

ترجمه:پژمان اکبرزاده

ویتنی اسمیت / (از روزنامه ایندیانا استار، آمریکا، 27 مارچ 2005)


مطلب مرتبط :
اجرای کوارتت زهی بهزاد رنجبران در میلواکی (آمریکا)

May 28, 2005

نظرات شما
- مطلب بسیار جالبی بود. اگه از آثار ایشون هم بذارید تا باهاشون بیشتر آشنا بشیم ممنون میشم. از دوستان هم خواهش میکنم بحث رو به بیراهه نکشونند. با تشکر
saeed1922 , May 30, 2005
- با اظهار نظر دوست عزیز موافق نیستم. ما به عنوان یک ایرانی حق داریم درباره کسی که با بودجه مملکت ما به ایران دعوت می شود و برنامه اجرا می کند اظهار نظر کنیم و همچنین به عنوان شنونده. قرار نیست از نظر تحصیلی همه با هم برابر باشند. آنچه آقای چکناواریان انجام میدهد بر همگان روشن است! سو استفاده از بازار آشفته موسیقی و پول به جیب ارمنستانی ها ریختن! به فکر نمی کنم برای درک این موضوع - نیازی به تحصیلات آکادمیک موسیقی باشد!!!
Ali , May 30, 2005
- kasi mitooneh honarmandi ro morede naghde manfi gharar bedeh ke dar sathe honari hade aghal ba oon barabari koneh pas shoma ham be tahsilatetoon edeameh bedin ta dar ayandeh betoonin dar morede cheknavarian ghezavat konid va zemnan site jaye in alfaz nist dooste aziz,merci
reza , May 29, 2005
- چه اظهار نظر عجیبی از امیر عزیز ! "شخصیت هنری" !! شما به لوریس چکنوریان می گویید شخصیت هنری؟!...
مینا , May 29, 2005
- مقاله نسبتا خوبي بود. من شخصااقاي رنجبران رو نميشناختم، ولي حالا يه تصوري ازشون دارم.فكر مي كنم بهتر بود حداقل يه قسمت كوچك از كارشون رو هم در سايت قرار ميدادين. يه چيزه ديگه، از دوستان عزيزي كه در سايت نظر ميدن خواهش ميكنم از كلمات مودبانه تري در مورد يك شخصيت هنري استفاده كنند. با تشكر.
Amir , May 29, 2005
- هم جای خوشحالی دارد هم جای تاسف! دولت ایران که فقط شارلاتان هایی مثل لوریس چکنوریان را دعوت کند و نون دونی برای این و آن. گورپدر هنر! بازهم بهزاد رنجبران چه قدر خوش شناس بود که توانست از اینجا برود و آثار خود را ارائه دهد.
بهرام , May 29, 2005