HarmonyTalk
home
About HarmonyTalkYour PostsJournal
لئونارد کوهن و باب دیلان ، شعر و ترانه - ۱
Bob Dylan
Bob Dylan
رابطه نزدیک میان شعر و موسیقی، ومقایسه تطبیقی میان آن دو، نیازمند بحثی دقیق و گسترده است. هر دو، هم شعر و هم موسیقی، آواها یا شنیدارهایی هستند که ریتم، قافیه و هم آهنگی، و وزن را به کار می گیرند . به ابزار شعر میتوان آرایه های کلامی و زبانی، مجاز و اشارات تلویحی، و دیگر آرایه های ادبی را اضافه کرد و از طرف دیگر هارمونی، هم آوایی و تکنیک های ساز بندی خصوصیات منحصر به موسیقی است.

از نظر تاریخی، شعر و موسیقی همواره نزدیک به هم جا گرفته و تقسیم بندی شده اند تا آنجا که پیدایش موسیقی پیش از پیدایس آلات آن با کلام انسانی آغاز شده و پیش رفته. ترانه مدرن به عنوان بخشی از ادبیانت مدرن حرکتی است از ادبیات به موسیقی مردمی، که هم غنای آوایی وهارمونی موسیقی را به ادبیات میدهد و هم بار و عمق معنایی ادبیات را به موسیقی.

مهم ترین پیش شرط، هم برای شعری پر معنا و هم ترانه ای مهم، آن است که شاعر هم به بینش و نگاه خود به عنوان خالق، وهم روح و بینش شعری که مینویسد باور داشته باشد به بیان دیگرمتعهد و ملزم به خواستگاه خلق شعر- جه در شاعر و جه در خود شعر- باقی بماند. و البته تمام مهارتها و دانش و فنون ادبی یقینا مورد نیاز شاعر خواهند بود چرا که تنها وسیله ای هستند که شاعر به یاری آن صداقت روح شعر را حفظ کرده و آن را از ناسرگی و چند سویگی نگه می دارد.

شاعر، چه شاعر ترانه ای محبوب باشد که مورد استقبال فراوان قرار گرفته و چه درمجله ای کوچک با مخاطبی اندک بنویسد، متعهد است که از نگاه و بینش شعری که می سراید، جه به دلیل کم دانشی و کم کاری، چه ستایش نابجا و یا جه به دلیل شهرت و ثروت، خارج نشود و به رنج بسنده نه به کل روح شعر و ظرفیت شعری آن، که به گوشه ای از آن یا شاخه ای بر آمده از آن نیفتد. از نظر تاریخی ترانه نویسان آهنگ های مردمی از خلق زبان و نگاه و جنس خاص ترانه خود ناتوان بودند، و همواره میان اصالت ترانه و اخلاق - رسمی جامعه - سرگردان و سر انجام بندگی ذائقه عمومی پذیرفته اند.

Leonard Cohen
Leonard Cohen
باب دیلان (Bob Dylan) و لئونارد کوهن (Leonard Cohen)، هر یک جهتی بسیار متفاوت از تلاش برای حفظ اصالت بینش و سرگی جنس ترانه را ارائه میکنند. باب دیلان یک بچه فراری است که با کار سخت، دانسته به آهنگ سازی حرفه ای بدل میشود ولی ظهور او به عنوان یک شاعر اتفاقی به نظر میرسد، زیرا که او نا آگاهانه پی برد که یک آهنگ خوب باید ترانه خوب و در خوری نیزداشته باشد. لئونارد کوهن یک تحصیلکرده دانشگاه و یک شاعر شناخته شده جهتی معکوس را می پیماید. او دریافت که یک ترانه و شعر خوب می تواند یک آهنگ خوب نیز بشود.

دیلان از موسیقی به ادبیات رسید و کوهن از ادبیات به موسیقی. دیلان به شعرش ریتم و قافیه و غنای تصویری بخشیده که از گذشته نیز در موسیقی فولک آمریکایی مرسوم بوده مانند Huddle Ledbetter یا بت خود دیلان Woody Guthrie و در مقابل کوهن از شعرش، ترانه ای می سازد با زبانی فاضلانه و دقیق و با وسواس پیکر و شکل خارجیی به آن میدهد.

نگاهی سریع به هر دوی آنها، آن دو را شاعرانی با تجربه های شخصی، ایده آلها، تصویر سازیها و واژگان خاص خود می شناساند که همواره، خود، را در موقعیت های شعرهاشان می سرایند و نه بزدلانه یا فریبکارانه به جای خود، شخصیتی را از پسمانده های فرهنگ عام جامعه جعل کنند. شعرهای آن دو، بر آمده از درد و روح خود شاعر است نه روایت گزارشگرانه - و البته عافیت طلبانه - دانای کل از داستان و این، نشانه تعهد و باور آنها به اصالت و صداقت شعر و نگاه آن است.

در اشعار باب دیلان، تصویر سازیهایی هنرمندانه و دقیق شاعر که از ریشه های شعر بر آمده به طور گسترده وجود دارد.

Subterranean Homesick Blues
I saw a new born baby with wild wolves all around it,
نوزادی تازه زاده شده را دیدم، با گرگ هایی وحشی در کنارش
I saw a highway of diamonds with nobody on it,
بزرگراهی را دیدم از الماس که کسی در آ ن قدم نمی گذاشت
I saw a black branch with blood that kept drippin',
شاخه ای سیاه دیدم که خون از آن میچکید
I saw a roomful of men with their hammers a-bleedin',
اتاقی دیدم پر از مردانی با چکش های خونین
I saw a white ladder all covered with water,
نردبانی سفید را دیدم که در آب غرق بود - آب از سرش گذشته بود
I saw ten thousand talkers whose tongues were all broken,
ده هزار سخنور را دیدم که همگیشان بی زبان و کور نطق بودند
I saw guns and sharp sword in the hands of young children,
تفنگ و شمشیری تیز دیدم که کودکان در دست داشتند
And it's a hard, and it's a hard, it's a hard, it is a hard,
و این سخت است (می دانی) سخت است، سخت است
And it's a hard rain's a gonna fall.
و رگبار تند خواهد بارید


صراحت شاعرانه دیلان در انتهای شعر؛ ازغنای تصویری و پرده آرایی اش شعرش می کاهد اما نگاه دیلان، نگاهیست پیامبرانه و تصویرش، تصویریست از خارج جامعه به جامعه، تصویری که جامعه بشری نمی خواهد آنگونه دیده شود. نکات جذاب زیادی در این نگاه باب دیلان وجود دارد، آگاهی و توجه هم زمان اوهم به تیره بختی و هم به رستگاری بشری، هم به تاریکی و هم روشنایی انسان مغاک نشین. بیزاریش از شرارت و پستی جامعه حال ایالات متحده، نفرتش از جنگ ، نیاز شخصی اش به رهایی از بند های جامعه مصرفی و ایمان او به پایان جهان و آخر الزمان پیش رو. (ادامه دارد ...)


Frank Davey ، دسامبر سال 1969
شاعر ، نویسنده ، محقق ، پروفسور ادبیات و استاد دانشگاه اونتاریو

ترجمه و اقتباس از فرشاد ملک زاده

August 20, 2005

نظرات شما
- حق با شماست حامد ،در اصل نوشته چنین عبارتی آمده بود و من هم اونو منتقل کردم و لی بعد از انتشار فهمیدم که ترانه این اسم رو نداره و شاید اسم آلبوم باشه وحالا که راجع به این ترانه زیاد بحث شد به اینجا یه نگاهی بندازید http://www.songfacts.com/detail.lasso?id=4052.
فرشاد , August 29, 2005
- thnx 4 ur interesting article,but the lyrics r from "A Hard Rain's A-Gonna Fall", not "Subterranean Homesick Blues"!
Hamed , August 27, 2005
- باشه...
فرشاد , August 22, 2005
- برای من خیلی جالبه که شما با اینکه اصلا جنبه انتقاد پذیری ندارید انقدر از مقاله قبلی ما ایراد گرفته بودید و بر روی حرف خودتون هم پا فشاری میکردید. ترجمه کار ساده ای نیست و مترجم برای ارائه یک متن بی نقص، باید به زبان، فرهنگ و اصطلاحات عامیانه هر زبان در مقاطع مختلف زمانی احاطه داشته باشه. و این احاطه رو نه من دارم نه شما.پس بهتره به جای ناراحت شدن، کمی روحیه انتقاد پذیرتری داشته باشید .در ضمن متن مقدمه این مقاله رو هم ما کمی تصحیح کردیم وگرنه خیلی بیشتر از این ایراد داشت. .
سحر شهاب , August 22, 2005
- اول نازنین،سیما من نفهمیدم عرض شرمندگی شما از چی بود مطلب هم (که من ننوشتم )نگفته بود که تمام شاعران درطول تاریخ این گونه بودند بلکه نوعی متر و معیار برای خوبی و بدی شاعر و کلا هنر مند و کلی تر انسان بیان کرده بود آقای امیر هم توجه کنند که من دیکته ننوشتم که ایشون تصحیح کنند،درترانه و شعر مدرن و کلا هنر پست مدرن مفهومی پایه ای وجود داره به نام نا معین بودن معنی(undecidability of meaning) که اهمیت مخاطب رو پر رنگ تر می کنه و اصلا اشتباه نیست اگر برداشت شما از اثر جیزی باشه که اصلا به ذهن خالق نرسیده،و به همین دلیل اصل انگلیسی شعر در کنار برداشت نه ترجمه فارسی آمده و البته ایرادات شما رم اصلا وارد نمی دونم کلمه کور نطق به جای."“Broken Tongue "مفهوم مجازی بی چارگی وبی حرفی سخنوران را میرسونه.به هر حال این مقاله خیلی طولانی تره و امید وارم در ادامه بیشتر مورد توجه و قبول قرار بگیره.
فرشاد , August 21, 2005
- salam farshad jan kheli mozoy jalebi hast va kheli tarjomey sheva ba kalamati ravan neveshti khaste nabashi moafagh basshi beshtar az en sareto dard nimiyaram bye
reza , August 21, 2005
- با عرض شرمندگي بايد بگم که همه شاعر ها اين تعهدي که شما فرمودين را ندارند. و لزوما" فقط بخاطر نفس هنر شعر نمي گويند در طول تاريخ در تمام زمينه هاي هنري، متاسفانه شاهد هنرمنداني بوديم که هنر خودشون رو به دلايل مختلف فروخته اند. اگر امروز به همين آقايان خوانندگان و شعراي پاپ خارجي را هم نگاه کنيد يقينا" به اين موضوع پي مي بريد که برخي در مدح اين و آن شعر و آهنگ مي سرياند کساني که لياقت هيچ چيز را ندارند.
sima yegane , August 21, 2005
- باب ديلان واقعا" با همه موسيقيدانان فرق داره. البته من خيلي به معناي کارهاش نگاه نکردم اما چون با گيتار آشنا هستم بايد اعتراف کنم که ژانر موسيقي خاص خودش رو داره و هيچکس به گرد پاش از لحاظ سبک - نه تکنيک - نمي رسه وتا حالا هم نتونسته ازش تقليد بکنه. از مطلبتون ممنون هستم.
سعيد , August 20, 2005
- dear friend, i didn't want to say but i suggest you to check out the meaning of "broken tongue" in a dictionary.
amir , August 20, 2005
- دوست خوب اولا ترجمه به معنای باز نویسی به زبان فارسی نه لزوما بر گردان واژه به واژه ، اینقدر گستردس که می تونه معنی های متفاوتی داشته باشه،شما به ایهامی که هم به معنی امری سخت و دشوار و هم رگبار تند مطرح شده را در نظر نگرفته و تنها با ترجمه واژه به واژه معنای باران تند را رسمیت میدید.
فزشاد , August 20, 2005
- matne jalebi bood. montazer baghiash hastim. faghat ba bazi ghesmathaye tarjome sher kami moshkel dastham maslan "it is a hard" aslan oon mani ke dar matn oomade ro nemide. movafagh bashid.
amir , August 20, 2005