HarmonyTalk
home
About HarmonyTalkYour PostsJournal
موسیقی بلوز - قسمت اول
Blind Lemon Jefferson
Blind Lemon Jefferson
بلوز چیست؟
برخی از موسیقی شناسان برای این سبك موسیقی تعریف ساده ای ارائه میكنند : "توالی آکوردهای I، IV و V در یك قالب 12 تایی كه معمولا ریتم 4/4 دارد و از گام خاصی به نام Blues Scale استفاده میکند." باید اضافه کرد که گونه های متفاوتی از این گام وجود دارد و نوع متداول آن معمولآ یك گام پنتاتونیك است كه در آن نتهای معروف به Blue notes وجود دارد. برخی نیز بلوز را موسیقی رنج و درد و حرمان سیاهان مهاجر آفریقا به آمریكا میدانند.

ولی حقیقت این است كه هیچ یك از اینها تعریف مناسبی برای موسیقی بلوز نیست و برای طرفداران و شنوندگان موسیقی كه شناخت آنها نسبت به موسیقی از ادراك شخصی شان حاصل می شود، موسیقی بلوز تعریف دشوار و پیچیده ای دارد.

شیفتگی مارتین اسكورسیزی فیلمساز بزرگ آمریكایی كه اتفاقآ اخیرآ یك مستند هفتگانه در مورد موسیقی بلوز و تاریخ آن (با كمك كارگردانان بزرگی مثل كلینت ایستوود و ریچارد پیرس) ساخته است، در مورد این موسیقی آنقدر است كه می گوید: "واقعا اگر می توانستم گیتار [بلوز] بنوازم، هرگز فیلمساز نمی شدم. وقتی بچه بودم، اطرافم پر بود از صدای موسیقی. آن زمان می شد همه نوع موسیقی راشنید. از ترانه های فولكوریك ایتالیایی گرفته تا ترانه های كانتری و وسترن ... اما وقتی به صدای خوانندگانی چون Lead Belly، John Lee Hooker ، Muddy Waters و یا Blind Lemon Jefferson گوش می دهی، با آن به حركت در می آیی، قلبت به تپش می افتد و تحت تاثیر مایه های عاطفی نیرومند و بی پیرایه آن قرار میگیری که درست اعماق روح و روان تو را نشانه رفته است. بلوز یعنی همین".

از نظر تاریخ پیدایش، موسیقی بلوز ابتدا در اواسط قرن 19 توسط سیاهان مهاجر از آفریقا كه عمدتا به نواحی جنوب و جنوب شرقی آمریكا مهاجرت می كردند پدید آمد. گفته می شود كه در مزارع جنوب، زمانی كه سیاهان برده از طلوع خورشید تا غروب به كارهای سخت و طاقت فرسا مشغول بودند، ناراحتی خود را با سر دادن ملودیهای خود ساخته بصورت فریاد ابراز می كردند كه این آوازهای دسته جمعی بصورت پرسش و پاسخ بین دو یا چند گروه از كارگران را فریادهای مزرعه ای (Field Hollers) می گفتند. (اصولا به همین دلیل، یكی از بارزترین مشخصه های موسیقی بلوز، سوال و جوابی بودن ترانه و ساز و همچنین فی البداهه بودن نوازندگی در آن است.)

بعدها و پس از آزادی برده ها این آوازخوانی در اجتماعات و حتی در كلیسا دنبال شد و به تدریج با آشنا شدن با سازهای اروپایی آنها گیتار، هارمونیكا و پیانو را در موسیقی خود به كار بردند تا به موسیقی خود شكل و فرم بیشتری بدهند.

Audio File Grady Musick -Trouble Blues

Muddy Waters
Muddy Waters
تولد بلوز
در یك شب گرفته در سال 1903، W.C.Handy كه رهبر یك اركستر موسیقی Jazz بود در یك ایستگاه قطار كاملا خلوت در نزدیكی می سی سی پی منتظر قطار نشسته بود. به دلیل تاخیر چند ساعته قطار، Handy روی نیمكت چوبی ایستگاه قطار به خواب رفت. ناگهان با صدایی از خواب بیدار شد و خود را یکه و تنها رودررو با سیاه پوست قوی هیكلی دید كه در كنار او نشسته و ترانه ای در مورد رفتنش به جنوب، بصورت فی البداهه می خواند. مرد لبه چاقو را روی سیمهای گیتارش می لغزاند و گیتار می نواخت. او یك خط از شعرش را سه مرتبه و با آكوردهای مختلف میخواند و با گیتار به آن جواب می داد.

Handy بعدها اذعان كرد :" این عجیب ترین و مرموزترین چیزی بود كه تا به آن روز شنیده بودم" و آنچه مرد سیاه پوست می خواند چیزی نبود جز Blues.

در 1912، Handy كه شیفته موسیقی بلوز شده بود، شروع به جمع آوری، تدوین و انتشار نتهای موسیقی بلوز كرد. انتشار دو اثر"Memphis Blues" در این سال و متعاقب آن "St.Louis Blues" ( در سال 1914) با استقبال عامه مردم روبرو شد وموجب محبوبیت بیشتر آن درچرخه موسیقی آمریکا شد.به این ترتیب موسیقی بلوز رسما متولد شد و به جرات می توان گفت كه تولد رسمی خویش را مدیون Handy بود.

طی سالهای اولیه قرن بیستم، موسیقی بلوز به تدریج به تگزاس، لویزیانا، می سی سی پی و حتی سواحل غربی گسترش یافت به گونه ای كه ناحیه دلتای می سی سی پی تبدیل به مهد شكل گیری سبكی از موسیقی بلوز شد كه به دلتا بلوز Delta Blues معروف است و امروزه اصیل ترین و تاثیر گذارترین سبک بلوز محسوب میشود.

در سال 1920، Mamie Smith كه اولین خواننده زن بلوز بود، با اجرای ترانه ای به نام Crazy Blues این سبك موسیقی را بیشتر مطرح نمود. (هرچند كه هنوز فرم كلی بلوز تحت تاثیر جاز بود).

Audio File Mamie Smith's Jazz Hounds - Crazy Blues , 1920

در ماه اول 75000 نسخه از صفحه این آهنگ فروش رفت و این موفقیت سبب شد كمپانی Race Records‌ به عنوان اولین كمپانی ضبط آثار بلوز اقدام به انتشار آثاری از Ma Rainey و Bessie Smith نماید و در ادامه آثار خواننده هایی مثل Blind Lemon Jefferson و Charley Patton و ... موسیقی بلوز را به گوش شنوندگان عادی رساند. هرچند در ابتدا سیاه پوستان طرفداران پر و پا قرص این موسیقی بودند، ولی به تدریج و با ظهور انواع جدید بلوز كه سازهایی چون گیتار الكتریك، هارمونیكا و حتی سازهای بادی را به كار می گرفت، طیف مخاطبین این نوع موسیقی نیز وسیعتر شد. (ادامه دارد ...)

Audio File Alvin Lee & Ten Years After - The Bluest Blues

در ادامه این سری مقالات به بررسی انواع سبكهای بلوز مثل Delta Blues، Chicago Blues، Texas Blues، British Blues و ... خواهیم پرداخت.

از علی خوب بخت

August 28, 2005

نظرات شما
- سلام خیلی جالب بود.
sanaz , September 30, 2005
- salam ali agha,dooste khoobam matalebet mesle hamishe gira va jazab hast.montazere matalebe jadidet hastam
saman , September 03, 2005
- mataleb shoma besiar jaleb va mofid bod .man ashnaei ziyadi ba mosighi nadaram vali be vaseteyeh site shoma tonestam ba sabk hayeh mosighi ashna besham.be shoma va tamami hamkaraneton khasteh nabashid migam
haniyeh , September 02, 2005
- مقدمه ای جذاب و خواندنی بر تاریخ پرفراز و نشیب بلوز!
Delta Freak , August 30, 2005
- سلام می خواستم از مطلب خوبتون تشکر کنم و بگم این خیلی خوبه که از و تاریخچه می نویسید
نگار , August 30, 2005
- من تقريبا از همون اولين روزها با شما بودم گاهي به علت مسافرت و کار از نوشته هاتون عقب ميموندمولي در اولين فرصت همه رو ميخواندم واقا خسته نباشيد شما کار ارزشمندي رو داريد انجام ميديد اميدوارم حالا حالاها فعاليت کنيد موفق باشيد
رامين , August 29, 2005
- cool!
, August 29, 2005
- mamnoon az matlabetoon. vali in 3ta ahang shabahati be ham nadashtan. dovomi bishtar jazz be nazar miad. mishe raje be sabkhaye mokhtalef bishtar begid? mamnun.
gelareh , August 28, 2005
- salam ali jan .. aval dar morede matlabet begam fogholade bood.. ajab ahangi bood in trouble Blues sevomi ke dige harf nadasht... bisabrane montazere matalebe baedit hastam movafagh bashi
amir-wagner , August 28, 2005
- كاوه عزيز حتما در آينده از Alvin Lee خواهم نوشت. همين قدر بگم كه او با گروهش به نام Ten Years After جز آهنگسازهاي بزرگ الكتريك بلوز بودند و سال 1969 در فستيوال WoodStock غوغا كردند. سرعت دست Alvin واقعا مثال زدنيه. يه cover زيبا هم از cover زيبا هم از قطعه crossroads داره كه بعدا در موردش خواهيم نوشت.
علي , August 28, 2005
- salam kaveh, motasefane in ghet-e kamel dar site nabood. age ta akharesh ro goosh konid yek ehsasi dar shoma bevojood miad begoone-ee ke improvise haee guitar bishtar shabihe improvise rock mishe ta blues. bekhosos adamo yade pink floyd miandaze, intor nist?
amir , August 28, 2005
- عالی بود واقعآ لذت بردم. بخصوص از قطعه The Bluest Blues و بداهمه نوازی گیتاریست قطعه. از دوست و همکار جدیدمون می خواهیم که راجع به آلوین لی حتمآ حتمآ بیشتر بنویسند، ممنون.
کاوه , August 28, 2005
- مطالب جالب و اهنگهای جالب تر تبریک به حسن انتخابتون
یلدا .ع , August 28, 2005