HarmonyTalk
home
About HarmonyTalkYour PostsJournal
ریتم در موسیقی Jazz - قسمت چهارم
Dynamics
در بحث جمله بندی موسیقی Jazz پس از Articulation به دینامیک اجرا می رسیم. هر چند دینامیک اجرا می تواند خود به نوعی از نکات فرعی Articulation به حساب آید اما به دلیل اهمیت بطور جداگانه به آن می پردازیم. بطور ساده دینامیک اجرا به این معنی است که نوازنده کدام یک از نتها یا قسمتهای ملودی را با صدار بلند و یا ضربه اجرا کند و کدام قسمت ها را با آرامش و با صدای کم اجرا کند.

Jazz Dynamics
نوازنده ممکن است در موقعیت های مختلف از الگوهای دینامیک
متفاوتی در اجرا استفاده کند
نت ها یا قسمتهایی از موسیقی که در Jazz به حالت نجوا و آرام اجرا شوند با اصطلاحاتی نظیر Ghost (روح) یا Muffled (کم یا بی صدا) مشخص می کنند.

باید دقت کرد که بالا و پایین شدن شدت اجرای نتها در موسیقی Jazz احساس خاصی را در موسیقی ایجاد می کند که بطور مستقیم روی ریتم و Groove حاصل از یک قطعه Jazz تاثیر می گذارد. تفاوت دینامیک موسیقی در Jazz با موسیقی سبک کلاسیک در آن است که دینامیک جز را نوازنده به هنگام اجرا با سلیقه و احساس خود اعمال می کند حال آنکه در موسیقی کلاسیک دینامیک از طرف آهنگساز به نوازنده القا می شود.

Audio File Oscar Peterson & Stéphane Grappelli , Walkin' My Baby Back Home

تاخیر در اجرای نت ها
اما یکی دیگر از مهمترین پارامترهایی که حس جز را در یک قطعه بوجود می آورد فاصله ای است که نوازنده در اجرای ضرب قوی و ضعیف (down & up beats) میزان بطور حسی ایجاد می کند.

برای درک بهتر، بخاطر بیاورید که گفتیم نوازنده جز احتمالآ دو نت چنگ را معمولآ بصورت یک نت چنگ نقطه دار و یک نت دولا چنگ و یا به حالت دو نت چنگ تریوله متصل و یک نت چنگ تریوله تنها اجرا می کند و طبیعی است که در بسیاری موارد ارزش نتها را ممکن است بینا بین این دو حالت در نظر بگیرد.

Jazz Spacing
ایجاد تاخیر و حتی تغییر در اجرای نت ها
در هر صورت معمولآ نت اولی که بعنوان چنگ اجرا می شود دارای کشش زمانی بیشتر است، چنگ نقطه دار یا دو تریوله چنگ متصل. با توجه به این موضوع اغلب نوازندگان جز در اجرای این نت (چه در ضرب قوی باشد چه ضعیف) تاخیر ایجاد می کنند. بگونه ای که مثلآ دو نوازنده درامز ممکن است در ایجاد تاخیر در اجرای نت های چنگ کاملآ متفاوت با یکدیگر عمل کنند.

در یک مثال حتی واضح ممکن است یک نوازنده در صورتی که تشخیص دهد ارزش نت چنگ اول را کمتر از نت دوم اجرا کند.

Nuance
نوانس در اجرا کاملآ به فیزیک ساز و مهارت نوازنده در استفاده از امکانات ساز بستگی دارد. احساس و شخصیت نوازنده و توانایی او در استفاده از ساز بطور مستقیم تاثیر زیادی در بوجود آوردن موسیقی از ساز دارد. دقیقآ همانند آنکه یک هنرپیشه سینما یا تئاتر چگونه از عضلات صورت خود برای ایجاد حس ناراحتی و یا شادی استفاده کند.

بعنوان مثال یک نوازنده سکسیفون ممکن است برای اجرای یک نت از بالا با حرکت گلیساندو به آن برسد و دیگری ممکن است از پایین. مثال دیگر احساس متفاوتی است که دو نوازنده متفاوت پیانو مانند کیت جرت (Keith Jarrett) و یا چیک کورئا (Chick Corea) در اجرای نتها زینت دارند. هر یک از این نوع اجراها احساس خاصی را در موسیقی پدید می آورند که توسط آن گونه های متفاوت Groove جز حاصل می شود.


مطالب مرتبط :
- ریتم در موسیقی Jazz - قسمت سوم
- ریتم در موسیقی Jazz - قسمت دوم
- ریتم در موسیقی Jazz - قسمت اول

کاوه رهنما

September 02, 2005

نظرات شما
- be nazare man hame in harfa dorost, ama oon chizi ke hess va groove jazz ro dorost mikone oon ehsase rahati ve bi gheydo nbandi dar navazandegist, oon ehsasi ke navazande va saz ba hesse oon moghashoon saz mizanan. jazz be khatere noe khase energie ke dare dar ensan yek no harkat ijad mikone, in harkat khas hast ve mishe be rytm jazz az oon nam bord.
amir , September 02, 2005
- با سلام، اين مجموعه مقالات راجع به ريتم جز خيلي مفيد هستند. در بعضي جاها پا از ريتم فراتر گذاشته ميشه و به بحث احساس در موسيقي جز ميرسه که البته شايد اشکالي هم نداشته باشه. يک سئول اينکه آيا قبل از انتها به بحث انواع ريتم ها در جز هم خواهيد پرداخت؟ چون بنظر مي رسه خيلي طولاني باشه.
سعيد , September 02, 2005