HarmonyTalk
home
About HarmonyTalkYour PostsJournal
بخوانید ارکستر ملی، بشنوید ارکستر ملل

ارکستر ملی
ارکستر ملی در تاریخهای هفتم و هشتم دی در تالار وحدت تهران به اجرای برنامه پرداخت. با نگاهی به این دو کنسرت ارکستر ملی می خواهم به تبعیضها و بی عدالتیهایی که در عملکرد مسئولین رده بالای موسیقی ست بپردازم.

از اولین لحظاتی که ارکستر ملی شروع به اجرا می کند، بینندگان نیمه حرفه ای موسیقی هم می توانند متوجه شوند که رهبر این ارکستر بجای رهبری حرکات عجیب و غریب مخصوص خود را به نمایش می گذارد. اصولا استاد فخرالدینی رهبر نیست و فقط یک آهنگساز است. آهنگسازی که با قطعاتش اکثر مردم ایران آشنا هستند و آهنگهای زیادی از او در خاطر دارند ولی این به این معنا نیست که هرکس که آهنگساز بود رهبری ارکستری را که با بودجه دولتی کار می کند، به عهده بگیرد.

فراموش نکنید که چندین رهبر ایرانی در کشور و خارج از کشور در انتظار یک ارکستر هستند- این بهانه ها که آنها با موسیقی ایرانی آشنا نیستند صحیح نیست، چون چند تن از این هنرمندان آشنا با زیر و بم موسیقی ایرانی هستند- متاسفانه در اینجا باید به یک جریان انحصار طلب اشاره کنم که مخصوصا در عرصه موسیقی بیداد می کند.

همین جریان حرکت ارکستر نوپای ملل را به بن بست کشانید، برای این کار هم بهانه های متعددی می آوردند. مثلا یکی از مهمترین اشکالاتی که بر این ارکستر وارد می دانستند این بود که ارکستر ملل قطعات موسیقی غیر ایرانی اجرا می کند، در حالی که ارکستر ملی – که برای ملی گرایان، عنوان دهن پرکنی دارد و با همین پسوند، حقوق و امتیازاتی را از مسئولین ساده لوح می گیرد- به محل یکه تازی همنژادی های آذری آقای فخرالدینی تبدیل شده، تا جایی که کنسرت یاد شده به سلامتی و افتخار هفتاد و پنجمین سال تولد پروفسور توفیق باکی خان اف و اجرای آثاری از حاجی بیک اف، رستم اف، علسگراف، امیراف، رضای اف، باکی خان اف و موسیقیدانان آذری دیگر- که البته "اف" ندارند!- فخرالدینی و مرحوم سلیمی بود. البته باید یاد آور شوم که در این کنسرت آثار دو آهنگساز غیر آذری هم اجرا شد: مرتضی نی داوود و انتون روبنشتین که آنها هم برای اینکه از قافله کنسرت آذری عقب نمانند با تنظیم آذری به سمع علاقمندان این موسیقی رسید!

باور این موضوع سخت و غم انگیز است که ارکستری با عنوان ملی گوشه دلکش در" مرغ سحر" را با بمل و بی کرن بنوازد! و جای بسی تعجب است که "مرغ سحر" زمانی که با همین خواننده قرار بود در رپرتوار ارکستر ملل قرار گیرد، به رهبر اجازه اجرای این قطعه -که به زعم آنها سیاسی بوده- را نداده بودند و نکته جالب دیگر آنجاست که قلی اف قرار بود با ارکستر ملل به اجرا بپردازد ولی همانطور که عرض کردم، او برای ارکستر ملل غیر ایرانی و برای ارکستر ملی، ایرانی هستند!

ارکستر ملی تنها فایده معقولی که برای وجودش می توان فرض کرد، اجرای آثار آهنگسازان ایرانیست، آثاری که به هر دلیلی- از داشتن ربع پرده گرفته تا ضعیف بودن تبلیغات دولت-موقعیت اجراهای خارج از مرز را ندارد، پس حداقل این ارکستر(ملی) باید با امانتداری، آثار ارزشمند این آهنگسازان را اجرا کند. ولی چرا رپرتوار ارکستر ملی از نام بزرگان موسیقی ایران مانند: حسین ریاحی، هوشنگ کامکار، علی رحیمیان، ثمین باغچه بان، حسین ناصحی، حسین یوسفزمانی، حسین دهلوی، محمدرضا درویشی، فریدون شهبازیان، محمدرضا لطفی و ... خالیست؟ و از آهنگسازانی هم مثل محمد سریر و کامبیز روشن روان کمتر از سه اثر اجرا شده است. از کسانی هم مثل مرحوم حنانه و سنجری هم که بیشتر قطعه اجرا شده همگی بدون امانتداری بوده- یعنی برای پارتیتوری که همه سازهای آن غربی هستند از قانون و تار و ... استفاده شده- در حالی که این اساتید خود تسلط کاملی بر روی ارکستر و سازبندی آن داشته اند و مسلما چنانچه لازم می دانستند خودشان تار و تنبکی به آن می افزودند.

موضوعاتی که ذکر کردم بعضی به مسئولین و بعضی به شخص استاد فخرالدینی بر می گردد. از مسئولین موسیقی که سالها از آنها سرکوبی گروههای جوان و سردواندن موسیقیدانان غیر خودی را دیده ایم، انتظاری نمی رود. ولی از استاد فخرالدینی که از افتخارات آهنگسازی ایران و از معلمان سختکوش و دلسوز موسیقی هستندهمه انتظار داریم که ریز بیانه تر و دقیقتر وضعیت موسیقی و مخصوصا" ارکستر ملی را که از معدود ارکستر های غیر خصوصی است، مورد تجدید نظر قرار دهند تا در آینده شاهد اجرای آثار خوب موسیقی مان با صورتی دقیقتر باشیم.

ا.اشرفی لارستانی

January 22, 2006

نظرات شما
- خوشبختانه من کار هر دو ارکستر را دیده ام الحق که آقای پیمان سلطانی ثابت کرد که دود دیگر از کنده بلند نمی شود درود بر همه جوانان که در مقابل فخر وخود شیفتگی پیشکسوتان موسیقی میایستند واز رو می برند درود بر همه ی جوانان وهمه ی اعضای ارکستر ملل همینطور درود بر اهالی این سایت که اینقدر واقع بین هستند
, February 02, 2006
- دوست عزیز دلیل جدایی استاد شجریان از ارکستر عدم توافق ایشان بود با جناب فخرالدینی .به عنوان مثال آقای فخرالدینی میخواستند آثاری مثل تذرو را بار دیگر با خوانندگان دیگر اجرا کنند_که کردند واگر این اتفاق نمی افتاد الان یک کاست در سطح بالا از ارکستر ملی با صدای استاد شجریان در دست بود . نمیدانم برای شما این موضوع اهمیت دارد یا ندارد به هر حال برای موسیقی مملکت یک اتفاق عالی بود. از طرف دیگر به نظر من کاملا منطقی میرسد که وقتی اثری را که یکبار با درجه ی کیفیتی که استاد شجریان اجرا کرده اند به دست خواننده ی آماتور بسپاریم شخص استاد شجریان ناراضی باشند آنهم وقتی خود استاد هستند .اگر هم عدم دسترسی به ایشان مطرح باشد بازهم پذیرفتنی نیست چون باز هم خواننده خوب داریم که مورد تایید آقای شجریان باشند در کامنت قبلی اشاره کردم.من فکر میکنم کسانی که اینطور صحبت میکنند خود بیشتر دچار خود شیفتگی اند زیرا اولا خود را از هر اشتباهی مبرا می بینند و سپس به خود حق می دهند راجع به شخصیت همه آنهم بی اطلاع کافی اظهار نظر کنند
پرنیان , January 25, 2006
- توی این مملکت به قول آقای روشن روان همه چیز به همه چیز می اید. یا به قول دکتر سریر نباید سعی در تغییر روندفرهنگی که به آن خو کرده ایم ، بگیریم.
[khademi , January 25, 2006
- خانم پرنیان .. اتفاقا قبلا یه مدت کوتاه آقای شجریان با ارکستر ملی همکاری داشتند ولی ظاهرا نه ایشان ارکستر رو در حد خودشون دیدن و نه اعضای ارکستر توانایی تحمل خود شیفتگی ایشون رو داشتند !
سیاوش , January 25, 2006
- یکی دیگم اینه http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=265470
, January 25, 2006
- مطالبی در این مورد را می تونید در این لینکا بخونید http://amenmusic.persianblog.com/1384_10_amenmusic_archive.html#4457527
, January 25, 2006
- مقاله بسیار خوب و انتقادات واقعا" بجا بودند. متشکرم
صبا , January 24, 2006
- سلام مقاله ی بسیار عالی بود ایکاش در مورد خوانندگان ارکستر هم کمی صحبت شود .خوانندگان ارکستر اکثرا متناسب با ارزش آهنگها نیستند ما خوانندگان خوبی مثل همایون شجریان داریم .اصلا در خود ارکستر جناب آقای منبری که از هر نظر عالی هستند وجود دارند.من نمیدانم منظور آقای فخرالدینی از باب کردن خوانندگانی که چندان هم چیزی نیستند چیست. در این چند ساله که از شروع به کار ارکستر ملی میگذرد به ندرت شاهد اجرای استادان آواز بوده ایم و فرصت های بسیاری از دست رفته لا اقل از این پس از خوانندگان خوب استفاده کنند.
پرنیان , January 24, 2006
- ببخشيد ممكن است در مورد "همنژادی های آذری "بيشتر توضيح بفرمائيد.يا اينكه منظورتان را از ايراني بودن و مليت روشنتر بيان كنيد.و اينكه چه كساني را به عنوان ايراني و چه كساني را به عنوان غيرايراني مي شناسيد .
سعيد خ. , January 23, 2006
- ممنون از گردانندگان هارموني تاك كه منصفانه و موشكافانه صريح هوسيار و در عين ادب مسايل و وقايع موسيقي را بررسي مي كنند و وفادار به حقايق هستند
, January 23, 2006
- اين آقاي ... واقعا گندش رو بالا آورده ديگر حالمان از هر چه واژه ي ملي به هم ميخورد مانند اركستر ملي . مشاركت ملي . همبستگي ملي و ...
, January 23, 2006