HarmonyTalk
home
About HarmonyTalkYour PostsJournal
چرا موتزارت؟
Mozart's 250th birthday
27 ژانویه سال 2006 مصادف است با دویست و پنجاه امین سالروز تولد موتزارت.
روزی از روسینی (Gioacchino Rossin) موسیقیدان بزرگ ایتالیایی سئوال می شود که نظر شما راجع به بتهوون چیست؟ او در جواب می گوید "او موسیقی دان بزرگی است." پس از آن از او راجع به موتزارت سئوال می شود و اینبار در جواب می گوید : "او یک موسیقیدان است."

به راستی چرا موتزارت به این اندازه مشهور است؟ بطوری که حتی در قرن حاضر جایگاهی جدای از دیگر موسیقیدانان دوران کلاسیک از خود بر جای گذاشته است. شما خواه نا خواه موسیقی این نابغه دوران کلاسیک را حداقل در رادیو، تلویزیون و یا حتی پشت سرویس Hold تلفن یا زنگ موبایل و ... شنیده اید، اما آیا تا بحال فکر کرده اید که، چرا موتزارت؟

27 ژانویه سال 2006 مصادف است با دویست و پنجاه امین سالروز تولد موتزارت که در سراسر اروپا بخصوص اتریش مراسم ویژه ای برای بزرگداشت این هنرمند برگزار شده است. آیا فکر کردید چرا برای دیگر بزرگان موسیقی چنین جشنها و مراسمی کمتر برگزار شده و یا اصلآ برگزار نمی شود؟

به پاسخ روسینی بازگردیم؛ با وجود آنکه بسیاری معتقد هستند که موتزارت یک نابغه است و اصولآ فعالیت های علمی یا هنری نوابغ بیشتر از آنکه عامه پسند باشند، مورد توجه افراد اهل فن قرار می گیرد؛ اما در ارتباط با موتزارت این موضوع صادق نیست، کارهای او برای همه مردم قابل درک و هضم است.

موسیقی موتزارت حتی در پیچیده ترین قسمت ها برای عوام قابل شنیدن است و به هیچ وجه باعث آزار نمی شود. از شیطنت های او در سوناتهای پیانو بگیرید تا وحشت و اضطراب حاکم بر رکوییم های مرگ، در هر حال و هوایی که باشید، در منزل یا اتومبیل، همواره می توانید به آنها گوش دهید؛ بدون آنکه نیاز به عقب یا جلو کردن نوار یا CD باشد.

عروسی فیگارو، فلوت سحر آمیز، سمفونی شماره چهل، مارش ترک، موسیقی کوچک شبانه، پیانو کنسرت در دو ماژور، رکوییم های مرگ، آو ماریا، فانتزی در ر مینور، کنسرتوهای کلارینت، کوارترهای زهی، واریاسیونهای پیانو و ... بسیاری دیگر از کارهای او را همه ما می شناسیم و یا آنها را شنیده ایم، اما آیا این موضوع برای سایر موسیقیدانان دوره کلاسیک هم صادق است؟

Mozart
مجسمه موتزارت در سالزبورگ
سئوال از دوستان
از تعدای از دوستان سئوال کردم چرا به موسیقی موتزارت علاقه دارید؟ در میان نظرات همه آنها اشاره هایی به سادگی و زیبایی موسیقی، وجود رمز و راز در موسیقی، سادگی در عین پیچیدگی، شیطنت، قابل درک بودن و ... بود که در مجموع باعث می شود موسیقی موتزارت غنی و دلچسب به نظر برسد. اما نه دلچسب مانند بسیاری از ترانه های پاپ و مدرن امروزی که عمری کمتر از دو یا سه ماه دارند.

موسیقیدانان معاصر موتزارت
برای شناخت بیشتر از موقعیت موسیقایی موتزارت در زمان زندگی، بیایید نگاهی به فاصله میان مرگ باخ و آغاز به کار موتزارت در تصنیف موسیقی بیندازیم.

باخ : باخ در سال 1750 از دنیا رفت و موتزارت در سال 1756 بدنیا آمد. موتزارت توانست چند روز مانده به پایان پنج سالگی اولین موسیقی خود را تصنیف کرد. یعنی موتزارت تصنیف موسیقی را از حدود 12 سال پس از مرگ باخ، بزرگ مرد باروک آغاز کرد.

هندل : پس از آن باید از هندل (George Frideric Handel) نام برد، که بیش از باخ و تا سال 1759 - یعنی تا سه سالگی موتزارت - توانست زندگی کند. هندل نیز آلمانی بود اما بیشتر زندگی خود را در انگلستان گذراند و اگر با موسیقی او آشنا باشید یقینآ او را نیز همانند باخ از جمله پیروان سبک باروک خواهید شناخت.

گلوک : از دیگر موسیقیدانان بزرگی که در زمان تولد موتزارت فعالیت هنری داشتند، می توان از کریستف ویلبالد گلوک (Christoph Willibald Gluck , 1714 – 1787) نام برد. او یک آهنگساز اهل چک - که محل تولد او هم اکنون جزو آلمان محسوب می شود - بود که در زمان تولد موتزارت 42 سال داشت و سبک کاری او بیشتر تصنیف اپرا نزدیک به شیوه های نزدیک به کلاسیک بود.

در واقع به علت مسافرت های زیاد او به فرانسه، وی تحت تاثیر هنر روکوکوی فرانسه قرار گرفت. روکوکو (Rococo) بومی شده هنر باروک در فرانسه بود، این سبک موسیقی در میان منتقدان همواره بعنوان قسمت گذر از دوران باروک به کلاسیک مطرح می شود. (به این سبک گاهی موسیقی کلاسیک اولیه یا Early Classic هم گفته می شود.)

هایدن : اما آخرین شخصی که می تواند بعنوان یک هنرمند هم عصر و قدر، تاثیر گذار در موسیقی موتزارت موثر باشد، کسی جز هایدن (Joseph Haydn , 1732 – 1809) نیست. در واقع در سیر تکاملی موسیقی میان منتقدان، پس از باخ عمومآ نام هایدن، موتزارت و سپس بتهوون را می شنویم.

Mozart
نمایی از شهر سالزبورگ، محل تولد موتزارت
او با وجود آنکه 24 سال پیش از موتزارت بدنیا آمد، توانست حدود 18 سال هم بیشتر از موتزارت عمر کند. بنابراین بنظر می سد، رقیب اصلی موتزارت در دوران زندگی موسیقی کسی جز هایدن نبوده است. سبک موسیقی او بدون شک کلاسیک است و در بزرگی کارهای او همین بس که اشاره کنیم او را پدر سمفونی و یا کوارتت های زهی می نامند.

و دیگران ... : در این میان نباید نامهایی چون موزیو کلمنتی (Muzio Clementi , 1752 - 1832) ، آنتونیو سالیری (Antonio Salieri , 1750 - 1825) و بسیاری دیگر از موسیقدانان دوران کلاسیک را فراموش کرد، اما نکته ای که باید به آن اشاره کرد آن است که تفاوت سبک کاری موتزارت (که بهترین تفسیر شاید سادگی پیچیده باشد) با دیگر موسیقیدانان کلاسیک باعث شده است که کارهای این هنرمند شهره عام و خاص باشد.

سئوال اینجاست چند نفر از شما - حتی اگر بطور عام در موسیقی حرفه ای هستید - می توانید تعدادی از کارهای هایدن را به اسم نام ببرید و یا آنها را زمزمه کنید؟

موتزارت بین 6 تا 35 سالگی در حدود 650 موسیقی تحریر کرده است و شاید اگر حاکم زندگی به او فرصت عمر بیشتر می داد، او هم اکنون پیش از بتهوون از جمله بنیانگذاران بزرگ سبک رمانتیک در موسیقی محسوب می شد.

بدون شک نه تنها در دویست و پنجاه امین سالروز تولد او، بلکه در دو هزار و پانصد امین سالگرد تولد او نیز، نام این موسیقیدان بزرگ کلاسیک برای همگان در دنیا آشنا خواهد بود و یقینآ در آن زمان موسیقی او بیش از آنچه امروز ارج و قرب دارد مورد توجه جهانیان خواهد بود.

کاوه رهنما

January 28, 2006

نظرات شما
- سلام به نظر من موزار کسی بود که واقعا موسیقیش در دل همه مینشیند
rasoul , February 08, 2006
- درسته،منابع فارسی ناکافی هستن،باید برین دنبال زبان اصلی،برای شنونده خوب شده باید زیاد گوش کنین و باتئوری تا حدودی آشنا باشید و تاریخ رو هم از قلم نندازینولی مطمن باش چیز محالی نیست اگه بخوای میشه.موفق باشید.
sheyda , February 02, 2006
- سلام خانم شيدا خيلي خوشحال ميشم اگر به من بگيد اين همه اطلاعات موسيقي را از كجا بدست آورديد. من خودم شخصا خيلي دوست دارم راجع به موسيقي كلاسيك اطلاعات داشته باشم و در واقع يك شنونده حرفه اي باشم. منابع فارسي موجود خيلي محدود هستند و ترجمه ها هم زياد جالب نيستند. ممنون ميشم اگر منو راهنمايي كنيد.
امير , February 01, 2006
- سلام!اینکه ورژن جدید کنسرتو ویلن سیبلیوس رو اولین بار با رهبری اشتراوس و سولو کرل هلیر (Karel Halir ) اجرا شده و...من هم خوندم ولی روی صحت اون هیچ ادعایی نمیتونم بکنم .ولی این که هایفتز اون رو به دنیا معرفی کرد.- چهار قطعه معروف کنسرتو ویلن ها به ترتیب کنسرتو ویلن بتهون ،مندلسون،برامس،و چایکوفسکی هستن . - اینکه علل شهرت چیه دقیقآ نمیشه گفت ولی سختی اثر هم واقعآ بی تاثیر نیست؛از بعضی آثاربرای اینکه به به یه ویلنیست درجه قبولی بدن یا استخدام تو ارکستر بدن استفاده میشه و برای همین هم مشهور میشن،بعضی ها رویکردهای جدیدی تو ارکستراسیون یا محتوی و فرم دارن و مشهور میشن مثل"دریا"دبوسی؛ یا "سنفونی فانتاستیک "برلیوز،یا اصلآفقط از نظر عوامل زیبایی شناسی یا هارمونی قوی-هارمونی تو زیبایی شناسی منظورمه-دارنو چون سلیقه ها عوض میشه،میتوننبا گذشت زمان مشهور بشن.
sheyda , January 31, 2006
- من یه سوال دیگه هم ازتون دارم شیدا جان فرمودین کنسرتو ویلن سیبلیوس در سال 1905نوشته شده اما جایی مطاله کردم این اثر در سال 1904 نوشته شده و سیبیلیوس نسخه اولیه رو به دلیل بیش از حد مشکل بودن به ناشر نداده و نسخه ای دیگه ارائه کرده واولین بار در سال 1905 به رهبری ریچارد اشتراوس اجرا شده.آیا درست متوجه شدم؟همچنین اگه ممکنه 4 کنسرتوی دیگه رو نام ببرین
siamak , January 30, 2006
- این قطعه ها از نظر شنیداری همشون پیچیده نیستند اما به چه دلیل مشهور نیستند اصلا چه فاکتورهایی یک قطعه رو مشهور میکنه؟
siamak , January 30, 2006
- دوست ارجمند،معروفیت یک قطعه لزومآبه زیبایی اون وابسته نیست،خود مندلسون قبل از ساختن کنسرتو معروف "می مینور"خودش یه کنسرتو در "ر مینور"داره که بسیار زیباست ولی عمومآکسی نمیشناسش،لازم به تذکر هست که این که شما کفتین صحیح و همچنان پابرجاست(اولکنسرتو ویلن بتهون بعدش مندلسون معروف هستن)
شیدا , January 30, 2006
- حالا که بحث موزارت شد من یه سوال راجع به کنسرتو ویلنهای ایشون دارم.در جایی مطالعه کردم وقتی مندلسون کنسرتو ویلن خودش رو به داوید نشون میده ایشون میگه تا حالا فقط یه کنسرتوی بزرگ برای این ساز وجود داشت ولی حالا دو تا که منظور از اولی همانا کنسرتوی بتهوون است چرا در اون زمان کسی برای کنسرتوهای ویولن موزارت ارزشی قائل نبوده اون هم نوازنده ای مثل داوید این کنسرتوها به ویزه 3و5 فوق العاده هستند
siamak , January 30, 2006
- doost va baradare aziz aghaye paco dar matalebi ke man va doostan ferestadim aslan ghasde tohin be shoma ro nadashte va nakhahim dasht faghat jaryan in bod ke saligheye har kas bekhodesh rabt dare . dar sani be hale mano shoma farghi nemikone ke mozart behtarine ya beethoven bayad az in narahat bashim ke ma to mamlekati zendegi mikonim ke to televiziyonesh haghe neshon dadane sazo nadaran yani ma ta akhare omr haghe tashkhise kafgir az guitaro nadarim chon dar asli tarin resaneye ertebat jamimon asari az saz nist bekhatere hamin kheili bahso kesh nadim agar ham chizi neveshtimke baese narahati ye shoma shode man vaghean sharmandam. mitonim baraye inke bishtar baham ashna beshim ye bahse music rah bendazim albumharo analiz konim,...ta fekremon baz besheo az ham dige chiz yad begirim shado dorost bashid
siamak pishdadian , January 29, 2006
- doostan: man eterazi be in nadashtam ke chera az mozart ziad gofte mishe ya harchi... khodam daram har rooz mibinam ke tamam e dar o divar e in shahr por az pelakat haye motafavet az concert haye karhaye mozart , va inke hameye in kar ha be khatere 250-omin sal e tavalodesh hast ham bar man pooshide nist, amma hichja hata dar majallat e inja neveshte nashode ke mozart bartatrin museghi dan e donya e !!! neveshtan ke maslan hameye karhaye mozart bibadil o hatman goosh dadani hastan... amma az karhaye vey be onvan e balatarin asare mooseghiyai e donay yad nashode!!! shayad ham alman ha adam haye mote'seb i hastan o chon mozart otrishi boode in chiza o neminvisan... doostan e aziz man too hamoon avali postam ham neveshtam ke mozart bedoon e shak mooseghi dan e bozorgi boode ( harchand ke midoonestam ke ishoon be tarif e amsale hichkodame e maha niyaz nadare amma baraye inke az ta'asob khodam o mobari konam neveshtam) amma haminjoori nemishe goft ke ishoon bozorgtarin mooseghi dan i hast ke ta be hal amade ! agar gofte mishe bayad dalil dasht, man ham dar zemn nagoftam ke beethoven az mozart bartar e balke goftam be hamin rahati nazar nadin ! dar zemn inke salighe e man masalan A ro az B bishtar mipasande hichvaght hatta baraye khode man dalili be arzeshmand tar boodan e A az B nakhahad bood dar zemn az ang haye gohar bari ke be bande zadid chon mote'aseb va taleban va gheyre sepas gozaram... maloom mikone ke ba'zi alaghe-mandan e be honar dar iran cheghadr az adab va nezakat e sokhan goftan barkhordar hastand sar afraz bashid o pirooz
paco , January 29, 2006
- صبر وکن صبر وکن صبر وکن، بتهوون اصلآ خیلی کلاسیک نبید که اینقد جوشش وزنی، جیـــــــگر!
, January 29, 2006
- ba tashakor az aghaye rahnama bekhatere zahmateshon doose man aghaye paco benazare man harki azade harjor ke doost dare zendegi kone va ba chiz haeeke doost dare va ba salighash hamahange zendegi ro edame bede agar ham alan hame daran dar morede mozart sohbat mikonan dadlilesh ine ke salighashon mozarto pasandide shoma ham salighaton beethovene manam saligham abbas ghaderi hich kodom az ma nemitonim ham digaro moteghaed konim ke salighehamon be ham dige bartari dare chon kamelan yekchize shakhsi va daroniye va bar migarde be rohiyat va darko daryaftemon az music baradarane khahesh mikonam az in taasobhaye benladani dast bardarid shado dorost bashid
siamak pishdadian , January 29, 2006
- Mr/Mrs Paco, shoma age eterazi darid befarmayid eterazetoon to be hameye donya neshoon bedid ke inghadr "salighei" amal kardand va bozorgdashte mozart va 250 salegie oon ro hame ja jashn gereftand va tamame classical radio station ha rooze 27 january 24 sa'at (kolle rooz) fagaht va faghat mozart pakhsh kardan. fekr nemikonam in taghsire aghaye kave rahnama bashe! ishoon faghat zahmat keshidand matlabi ro dar in rasta tahiye kardand.
Babak , January 29, 2006
- dooste aziz, ta'assob az jomalate shoma mibare. ta zamani ke ta'assob in goone garibanetoon ro gerefte az har goone nazar dadan khod dari konid. Mozart chizi nist ke ehtiaj be tarif ya radde amsale shoma ya man dashte bashe. baraye nazar dadan dar har moredi makhsoosan dar in mored ebteda bayad saheb-nazar shod, bad nazar dad. Methodology!
Ali , January 29, 2006
- mage man chi neveshtam !? man be kasi matalak nandakhtam agar az neveshte haye man intor bardasht mishe man poozesh mitalab.
paco , January 28, 2006
- من نمی فهمم این حرفها و دعواهای بچه گانه چیه می کنید. خب همه دنیا طی این یکی دو ماهه دارن از موتزارت حرف می زنن شکی هم در نبوغ و یگانگی موسیقی او نیست؛ براي چي برچسب اعمال سليقه مي زنيد. شکی هم در آثار زی بای بتهوون نیست. چرا به هم متلک می اندازی د یا تمت میزنید؟ واقعآ خجالت آوره.
سعيد , January 28, 2006
- maloom shod rafighemoon ebi ham goosh mide :)
, January 28, 2006
- jaleb shod ! shoma ba name hossein alizadeh sarch kon behet 281000 site moarefi mikone va ba name ebi 3,550,000 ta ba name pink floyd 16milion va baname britney spears 36 million, hamchenin ba name Paco de Lucia 980,000va ba name Vicente Amigo 1,680,000!!! aya arzeshe honari kar haye ebi az alizadeh bala tar e ??? aya music e britney az pinkflyod bartar e? Paco de lucia be onvane khodavandgar e Flamenco shenakhte mishe ya Vicente amigo ke Grammy o be paco hedye dad ???!!! doost e aziz fekr nemikonid ke mahboob boodan ba bartar boodan e az nazare Fann va Honar fargh dashte bashe ??? Bakhtyar bashid
paco , January 28, 2006
- يک بار در گوگل تايپ کنيد "mozart" خواهيد ديد که بيش از 53 ميليون سايت يا صفحه وب رو معرفي مي کنه بعد بزنيد "beethoven" مي بينيد کمتر از 27 ميليون صفحع وب پيشنهاد ميشه؟ آيا مي دونيد علت چيه؟ حتمآ شما ميگيد که علت اينکه که همه دنيا دارن سليقه اي عمل مي کنن! نه اينطور نيست يکي از دلايل محبوبيت موتزارت همين هست که در اينجا به اون اشاره شد، دليل ديگه بدعتي هست که موتزارت در موسيقي کلاسيک گذاشت و ديگران نتوانستند به اين وضوح چينين کاري رو انجام بدن.
amir , January 28, 2006
- chera inghadr dar morede mozart salighe i amal mikonid ??? chera inghadr name mozart ro bar aseman e msuseghi Classic afrashte mikonid ??? be nazare man shoma darin dar morede mozart salighe i amal mikonid ... mozart waghean museghidan e bozorgi bood,amma chon khodetoon az mozart khoshetoon miyad darin inhame azash tarif mikonid va va daliletoon ham ine ke mozart o hame mifahman ! in ham shod dalil ? beethoven ro tori bahash barkhord mikonid ke gooya vojood nadare ! Sakhte haye beethoven ro faramoosh kardid ???!!! moteasefam.
paco , January 28, 2006
- 2500 سال دیگه شاید بیشتر از ما قدر موتزرات و امثال او که هنر را به معنای اصل آفریدند بدانند. هنری که جنبه احساسی داره و به معنا گرایش داره. ای کاش از کارهای موتزارت هم در این نوشته می گنجاندین. مرسی.
امیر , January 28, 2006
- Live Fast, Die Young, Happy 250th Birthday
Babak , January 28, 2006