April 19, 2005

BBC Jazz Award

رادیو های دو و سه BBC در زمینه موسیقی Jazz فعال بوده و نقش مهمی در گسترش موسیقی Jazz در انگلستان و اروپا را داشته اند. BBC Jazz Award در کنار فستیوال جز لندن دو واقعه بزرگ موسیقی Jazz در انگلستان می باشند. نتایج نهایی رای گیری اوایل ماه ژوئیه مشخص خواهد شد.

کاندید های اولیه توسط BBC انتخاب شده است و نحوه انتخاب نهایی بهترین ها بصورت رای گیری اینترنتی خواهد بود و علاقمندان می توانند با مراجعه به بخش موسیقی سایت BBC به هنرمندان و آثار مورد نظرشان رای دهند.

از جمله برندگان سال گذشته می توان به کیت نیکولز (Keith Nichols) اشاره کرد که برنده جایزه میراث Jazz یعنی Heritage Award شد. او به همراه گروه سه نفری خود علاوه بر ارائه تورهای کنسرت موفق در سراسر اروپا توانست ضمن حفظ اصالت Jazz Piano در عین حال کنسرتهایی هم با ارکسترهای بزرگ (Big Band) داشته باشد.

از دیگر جایزه های سال گذشته می توان به جایزه یک عمر فعالیت موفق در موسیقی Jazz که به جورج ملی (George Melly) تعلق گرفت نام برد. جورج متولد سال 1926 در لیورپول می باشد و از اواخر دهه 40 تا امروز بطور مستمر فعالیت های خود در موسیقی Jazz را ادامه داده است.

شما می توانید در این صفحه در انتخاب بهترین های Jazz شرکت کنید : Jazz Awards 2005

April 17, 2005

اجرای کوارتت زهی بهزاد رنجبران در میلواکی (آمریکا)

کوارتت زهی شماره 1
مائستزو
آداجیو کانتابیله
آلگرو

بهزاد رنجبران، آهنگساز ایرانی، در سن نه سالگی وارد کنسرواتوار تهران [هنرستان عالی موسیقی] شد. وی در سال 1974/1353 به آمریکا آمد و وارد دانشگاه ایندیانا شد. رنجبران در نهایت از دانشگاه جولیارد در نیویورک دکترا دریافت کرد؛ دانشگاهی که اکنون در آن به تدریس اشتغال دارد.

او از سوی شورای هنر نیوجرسی، «هنرمند برجسته» لقب گرفت و جوایزی از بنیاد میت دِ کامپوزر و جایزه ملی برای هنرها را به خود اختصاص داده است. وی همچنین برنده جایزه چارلز ایوس از فرهنگستان ادب و هنر آمریکا است. آثار بهزاد رنجبران در ایالات متحده، اروپا و آمریکای جنوبی به اجرا درآمده است و در این فصل هنری مجموعه ای از آثار ارکستری او با نام «سه گانه ایرانی» که به وسیله ارکستر سمفونیک لندن به رهبری جوان فالتا اجرا شده بود توسط مؤسسه دلوس اینترنشنال انتشار یافت. جوشوآ بل (joshua bell) در ماه های مارس و آوریل نخستین اجرای آمریکایی و کانادایی از کنسرتو ویلن رنجبران را همراه با ارکستر سمفونیک ایندیاناپولیس (به رهبری ماریو ونزاگو) و ارکستر سمفونیک تورنتو (به رهبری پیتر اونجیان) ارائه کرد. شانتل جولیت و ارکستر فیلادلفیا به رهبری شارل دوتوا ضمن اجرای این کنسرتو در اقامت تابستانی رنجبران در ساراتوگا (در نزدیکی نیویورک) ، نخستین اجرا از اثر ارکستریِ او با نام «ساراتوگا» که برای جشن چهلمین سالگرد جشنواره ساراتوگا ساخته شده است را نیز به اجرا درآوردند.

لوسی میلر (Lucy Miller)
درباره این اثر می نویسد: «کوارتت زهی شماره یک از رنجبران یک اثر پیچیده همراه با خلاقیتی چشمگیر است. برای بحث درباره آثار مدرن، این وسوسه وجود دارد که اثر با کارهای بلا بارتوک سنجیده شود ولی با اینهمه ناعادلانه است که این اثر «عالی» قلمداد نشود. رنجبران در این اثر - که پیش از شناخته شدن او به عنوان یک آهنگساز مهم ساخته شده است – به روشنی زبان موسیقی مختص خود را بیان می کند. تاثیر احساسی و توانایی های آهنگسازی او به روشنی از سرآغاز محکم و استادانه ای که به یک خط ملودیک پرسوز می رسد قابل مشاهده است. تند و تیزیِ موومان یکم جای خود را به حالتی عمیق که به وسیله تکنیک های جالب و گوناگون سازهای زهی پدید آمده می دهد. پس از یک کادانس ناگهانی، آداجیویی زیبا و غمگین به اجرا در می آید. در موومان میانی، نه تنها حس عمیق سوگواری بلکه هارمونی نت های نزدیک به هم به یک فضای بزرگ گسترش می یابد. این حس به وجود می آید که همه چیز در حال جدا شدن از هم هستند. موومانِ بی قرارِ سوم، علیرغم توان ریتمیک و بیان پرطمطراقش، بسیار مغموم و جدی است. با پایان درخشان کوارتت درمی یابیم که جداً یک اثر مهم را شنیده ایم.»

رنجبران درباره این اثر می گوید: «ساخت این کوارتت را در 1988 به پایان بردم. در آغاز قطعه، یک موتیف پنج نتی شنیده می شود که بنیان های ملودیک و هارمونیک بسیاری را برای موومان های یکم و سوم فراهم می کنند. در نخستین موومان، موتیف پیش گفته با تِمی بسیار تندتر که در ابتدا به وسیله ویولا شنیده می شود رد و بدل می گردد.»

« کاراکتر اصلی موومان به وسیله بخش هایی کوتاه و آرام پدید می آید و موومان با کودا، دارای پایانی پرقدرت می شود. دومین موومان، پرمعنا و شاعرانه است. این موومان بر اساس یک موتیف چهارنتی که در آغاز موومان شنیده می شود بنا شده است. این تِم به آرامی در طول موومان به جلو می رود و به نهایت شور و حرارت می رسد و در ادامه با فرودی تدریجی به پایان بخشی آرام که آغاز موومان را تداعی می کند می رسد.»

سومین موومان، فضایی محلی دارد که بوسیله وزن های ترکیبی – معمول در موسیقی محلی ایران - توسعه داده شده است. این موومان در موتیف پنج نتیِ نخستین موومان ریشه دارد و با ریتم های گوناگون رقص نیز آمیخته شده است. تِمِ موومان دوم ظاهر می شود و با درخشندگی به تم موومان میانی اشاره می کند و بدین شکل به کل اثر، وحدت می بخشد. در نهایت یک کودا با نوای آتشین ویولا به کوارتت پایانی نشاط انگیز می دهد.


از پژمان اکبرزاده

April 17, 2005

خالقى از زبان خالقی - ۲

كلنل كه ازنوشتن نامم در دفتر فارق شده بود سر بلند كرد و گفت : "نت میدانید؟ "

گفتم : "خیر."

پرسید : "به چه سازی علاقه مند هستید؟"

گفتم : "ویلن."

گفت : "من این كتاب را برای تار نوشته ام ولی چون قواعد خط موسیقی نیز در آن بیان شده است بكار شما میآید یك هفته دیگر به مدرسه- واقع درخیابان منوچهری - مراجعه كنید."

برخواستم و بیرون آمدم و روزی كه وعده داده بودند درمدرسه حاضر شدم. عده شاگردان در حدود 100 تن میشد كه همه ما را به كلاسهای مختلف تقسیم كردند. من از سایر شاگردان كوچكتر بودم، در میان آنها مردان چهل ساله هم دیده میشد.

سلیمان خان كه قبلاً شاگرد علی اكبر خان بود آمد شاگردان را حاضر غایب كرد و رفت. بعد كلنل وارد شد و پس از آنكه مقدمه ای را گفت، شروع به درس گفتن كرد و نت را به ما یاد داد و پس از آن پشت ارگ نشست و صداها را نواخت و ما خواندیم. چند جلسه به همین ترتیب گذشت ولی كلنل از كسی درس نپرسید.

یك روز گفت: "حال میخواهم ببینم در این مدت چه مقدار یاد گرفته اید."

عده بسیاركمی درس را درست جواب دادند. نوبت به من رسید و خوب خواندم. سری به رضایت تكان داد و نامم را پرسید.

یك ماه گذشت و ناظم به كلاس آمد و تذكر داد كه دفعه بعد برای پرداخت شهریه ماه آتیه به دفتر مدرسه مراجعه كنید. روز دیگر وقتی به مدرسه رفتم چند تن بیشتر نیامده بودند. عده ای در حدود 20 تن باقی ماندند كه همه ما را در یك كلاس جای دادند. وزیری با یك یك ما جداگانه كار میكرد ولی چون این ترتیب خیلی وقت میگرفت ابوالحسن را به باز پس گرفتن درس ما مامور كرد.

بعد از تعطیلات ایام عید 1303 وقتی برای درس به مدرسه موسیقی رفتیم ما را به اطاق بزرگی راهنمایی كردند. شاگردان در اطراف اطاق نشسته و خدمتگزاران چای و شیرینی آوردند. بعداز اظهار تبریك؛ كلنل ویلن را از جعبه در آورد و سلیمان سپانلو تار را برداشت، ابوالحسن صدیقی هم ساز خود را كوك كرد وسه تایی با هم چند قطعه را نواختند. بعد از خاتمه اركستر، سپانلو تار را به كلنل داد واز استاد خواهش كرد به جای عیدی برای شاگردان به تنهایی ساز بزند.

وزیری كه تا آن وقت ایستاده بوده نشست و تار را به دست گرفت و نواخت. وقتی تار را زمین گذارد مانند مردم حیرت زده با تعجب و تحسین به او مینگریستیم و اورا تشویق مینمودیم. هنگامی كه استاد برخاست و گفت که این درس امروز ما بود. یكییكی نزد او رفتیم و بردست و صورتش بوسه های تشكر زدیم.

كلنل گفت: "سپانلو، معروفی، سنجری، صدیقی وصبا اینجا باشند،"

فهمیدیم یعنی سایرین بروند. وقتی وارد حیاط شدیم با یكدیگر صحبت كردیم واز آنچه امروز شنیده بودیم اظهار تعجب و مسرت نمودیم. گفتگوی ما زیاد طول كشید، صبا وسنجری ومعروفی هم از سالن بیرون آمدند. دور آنها حلقه زدیم كه ببینیم استاد چه گفته است. اظهار داشتند كه آنها برای شركت در اركستر دعوت شده اند. همه با خود گفتیم ای كاش ما هم آنجا بودیم.

موسی معروفی كه از همه مسن تر بود گفت: عجله نكنید، با كوشش و كار نوبت به شما هم خواهد رسید. جلسه نوروزی ما با این خوبی وخوشی به پایان رسید. فردا صبح مطابق معمول به مدرسه آمریكایی رفتم. موسیقی را كه تا آن زمان در درجه دوم اهمیت میدادم بر درسهای مدرسه ترجیح دادم. معلمین مدرسه به تغییر حالت من پی برده بودند زیرا دیگر توجه سابق را به درس ومدرسه نداشتم. اما عاشق كه عاقل نیست.

بهار گذشت و امتحانات مدرسه تمام شد و من هم قبول شدم. سه ماه تعطیلی داشتم وسخت به كارپرداختم. روزی استاد گفت وقت آزمایش فرا رسیده است هركس از عهده بر آید در اركستر پذیرفته میشود. امتحان من خوب شد و وارد اركستر شدم. من هم ویلن دوم میزدم. (ادامه دارد...)


مطلب مرتبط : خالقى از زبان خالقی - ۱

از کتاب سرگذشت موسیقی ایران، جلد اول و دوم نوشته روح الله خالقی متخلص : سید مجید حسینی پناه

April 16, 2005

پدر

Papa

به ترجمه آزاد از متن این ترانه توجه کنید :

پدر
پدر هر روز مشغول کار بود،
میکوشید تا به هر زحمتی مخارج زندگی را تهیه کند،
می کوشید تا غذایی برای خوردن و کفشی برای پوشیدن آماده سازد.

پدر هر شب مرا به اطاقم میبرد، رختخوابم را مرتب میکرد و پس از آنکه دعایم را میخواندم، پیشانیم را می بوسید.

در تمام این سالها، سالهایی از اندوه و اشک هم بود که در تمام آنها ما در کنار هم استوار بودیم.

زمانه ناسازگار بود و پدر شکست ناپذیر، و در تمام این دوران مادر را در کنار خود داشت.

بزرگ شدن در کنار آنها آسان بود، زمان به سرعت میگذشت و سالها پرواز کنان دور میشدند.

آنها سالخورده شدند و من نیز و حالا میفهمیدم که مادر رنجور است - و از بیماری ناراحتی می کشد - و این واقعیتی بود که پدر در اعماق وجود خود آنرا میدانست و مادر هم همینطور.

زمانی که مادر رفت، پدر درهم شکست و گریست و تنها توانست بگوید : " چرا او؟ خدایا مرا ببر!"

پدر هر روز آنجا مینشست و در صندلی خود به خواب میرفت،
او هرگز به اتاق مشترکشان نرفت، زیرا او دیگر آنجا نبود.

روزی پدر گفت : "فرزندم، از آنچه در تو میبینم شادمانم، به جهان قدم بگذار و زندگی خود را بساز، نگران من مباش که به تنهایی خو گرفته ام."

او می گفت که در جهان کارهای بسیاری برای انجام دادن و چیزهای بسیاری برای دیدن وجود دارند،
چشمانش هنگام خداحافظی با من پر از غم بود.

اما حالا، هر زمان که کودکانم را می بوسم، سخنان پدر در گوشم طنین انداز میشوند که میگفت :
"کودکان در سرتا سر وجود تو زندگی میکنند، بگذار بزرگ شوند، آنها هم روزی تو را ترک میکنند."

من تمام کلمات پدر را به خاطر دارم، فرزندانم را میبوسم و آرزو میکنم که آنها هم مرا این چنین به یاد بیاورند.

آه چقدر آرزو دارم که آنها روزی مرا این چنین به خاطر آورند.



پاول آنکا در سال 1990 رسما" شهروند آمریکایی شد. او در طی سالهای فعالیت خود جوایز و افتخارات فراوانی، از جمله جایزه جونو (Juno award) در سال 75 برای بهترین آهنگساز سال و نشان شوالیه گری هنر و ادبیات در سال 91 از دولت فرانسه کسب کرده است.

امروز او یکی از مولتی میلیونرهای آمریکا می باشد که تنها راز موفقیت خود را عشق و علاقه به موسیقی مردمی می داند. سرمایه گذاری وی در راه اندازی دو مجتمع انتشاراتی و توانایی مدیریت باشگاه های موسیقی از جمله عواملی هستند که وی را به موفقیت نزدیکتر کردند.


مطالب مرتبط :
45 سال فعالیت درخشان در دنیای موسیقی
ظهور بیتلز بهانه ای برای کار بیشتر

April 15, 2005

Neapolitan 6th

این آکورد را که به اختصار N6 هم نمایش می دهند در واقع یک آکورد ماژور میباشد که روی درجه دوم گام که نیم پرده بمل شده است ساخته می شود. این آکورد بندرت در حالت پایگی استفاده می شود و معمولا" معکوس اول آن کاربرد بسیار دارد. در حالت vocing چهار صدایی هم غالب اوقات درجه سوم در قسمت باس تکرار می شود.

بعنوان مثال برای ساختن آکورد ناپولیتن در دو ماژور روی درجه دوم بمل شده یعنی Db یک آکورد ماژور می سازیم و درجه سوم این آکورد را در باس تکرار می کنیم، به شکل دقت کنید. در این شکل آکورد N6 را برای دو گام بزرگ و کوچک دو، مشاهده می کنید.

ناپولیتن شش چنانچه در حالت پایگی استفاده شود تمایل زیادی به فرود روی پایه گام را دارد.

شما می توانید در کارهای باخ، موتزارت، بتهوون و شوپن بوضوح کاربرد این آکورد را مشاهده کنید. بعنوان مثال بتهوون در سونات مهتاب بارها از این آکورد زیبا در توالی آکورد i-N5-V7-i استفاده کرده است.

April 14, 2005

علت ترس شرکت های ضبط موسیقی از اینترنت

این گروه با چهارمین آلبوم خود Yankee Hotel Foxtrot بیش از پیش به موفقیت دست یافتند، و جالب اینکه این آلبوم از سال 2002 به طور رایگان در اینترنت عرضه شده است. توییدی در برنامه The Music Biz program کانال BBC گفته است: " اینترنت، نوع جدیدی از فن آوری است و چیزی نیست که از آن بترسیم. بعضی مردم از این رسانه سوء استفاده میکنند - آنها به دزدی موسیقی می پردازند، همیشه این کار را میکردند - اما این همان مسئله ای است که در مورد کاست هم وجود داشت. کاستهای موسیقی هم – بنا به گفته ای - صنعت موسیقی را نابود می کردند و اگر به اندازه کافی به عقب برگردیم میبینیم که رادیو هم قرار بود این صنعت را نابود کند."

نداشتن مشخصات تجاری، موجب پرفروشی آلبوم شد
ویلکو زمانی به اینترنت روی آورد که کمپانی ضبط صفحه طرف قراردادشان آلبوم Yankee Hotel Foxtrot را به دلیل "دارا نبودن مشخصات تجاری" رد کرد. کمی پس از آن، گروه ویلکو تمام حقوق آلبوم را از کمپانی خرید و آنرا به رایگان در اینترنت قرار داد. آلبوم بلافاصله توسط 200,000 نفر دانلود شد.

اما زمانی که گروه بالاخره موفق به انتشار CD این آلبوم شد، میزان فروش آلبوم نه تنها صدمه ندیده بود بلکه به طور فزاینده ای بالا رفته و در نهایت Yankee Hotel Foxtrot به پرفروش ترین اثر گروه مبدل شده بود.

Yankee Hotel Foxtrot

نتیجه اینکه گروه ویلکو برای اثر جدید خود A Ghost Is Born نیز به همین ترتیب عمل کردند و بعد با فروشی بیش از آلبوم قبلی روبرو شدند. درحال حاضر در وب سایت ویلکو ترانه ها ، ویدیو کلیپ و نسخه ضبط شده اجراهای زنده به طور رایگان در دسترس علاقمندان قرار دارد.

شیوه ارائه CD
توییدی گفته است تاثیر اجرای تور زنده، بعد از انتشار آلبوم، بر فروش اثر یا میزان دانلود کردن آن از وب سایت، تقریبا یکسان است. او می گوید :

"از طرفی، اگر کسی بداند که چگونه یک آلبوم را به کامپیوتر منتقل کند، تقریبا هرکسی میتواند یک کپی از آن را داشته باشد. حفظ رابطه زنده و پویا با مخاطب - از طریق اینترنت - بسیار فوق العاده است، به این ترتیب مخاطب برای حفظ رابطه، به آلبومهایی که هر دو سال یک بار منتشر میشوند متکی نخواهد بود."

اما به گفته توییدی، او همچنان علاقمند است تا بعضی از جنبه های هنری کار مانند طرح جلد، مشخصات کامل هنری و اشعار را تنها در CD به اجرا درآورد تا کسانی که موسیقی را دانلود میکنند، به خریدن CD هم تشویق شوند.

دلیل اصلی ترس تولید کنندگان
" اینترنت میتواند هم به عنوان یک آرشیو و هم به جای رادیو عمل کند. در اینترنت مردم این امکان را دارندکه بنا به میل خودشان موسیقی ما را بشنوند. به نظر من آنچه کمپانیها را واقعا دچار وحشت میکند این است که مردم میتوانند قبل از خریدن یک محصول موسیقی، آنرا بشنوند و در اکثر موارد متوجه شوند که این اثر به درد خریدن نمیخورد. دلیل اصلی ترس تولید کنندگان همین است."

April 13, 2005

ریچارد کلایدرمن

در 28 دسامبر سال 1953 متولد و در کودکی با پیانو آشنا شد. پدر او که یک معلم پیانو بود از همان کودکی وی را با مقدمات پیانو آشنا کرد و بعدها نقش یک تکیه گاه برای فراگیری موسیقی را بازی کرد. ریچارد در سن شش سالگی توانایی کامل و ماهرانه خواندن موسیقی از روی نت را داشت و در این میان از سایر فرانسوی های هم سن و سال خود به مراتب برتر بود.

Nostalgy

او در سن دوازده سالگی وارد کنسرواتوار موسیقی شد و در شانزده سالگی اولین جایزه نوازندگی پیانو را از کنسرواتوار موسیقی پاریس دریافت کرد. منتقدین موسیقی در ابتدا پیش بینی می کردند که در آینده او یک نوازنده تمام عیار موسیقی کلاسیک شود که با تکنیک نوازندگی خود باعث حیرت مردم شود اما او هرگز این مسیر را برای ادامه فعالیت هنری خود انتخاب نکرد. در این ارتباط می گوید :

"من می خواستم کار جدیدی انجام دهم. بنابراین با چند نفر از دوستانم یک گروه موسیقی pop/rock راه اندازی کردیم. کار سختی بود چون پول نداشتیم و تعداد زیادی گروه مشابه وجود داشت. درواقع می توانم بگویم که شاید این بدترین روشی بود که می تونستم احساسات درونم را متبلور کنم."

Ave Maria

"من از این کار لذت می بردم و در عین حال درآمد خوبی هم داشت. در واقع شاید به اینصورت بود که من از موسیقی کلاسیک مجبور شدم کنار بکشم. هرچند فعالیت و تمرینهای من در این سبک از موسیقی پشتوانه بسیار خوبی برای کارهای آتی من بود."

Rhapsody in Blue

توانایی بالای او در Accompaniment با گروه های موسیقی باعث شد که خیلی زود بعنوان نوازنده پیانو برای خوانندگان بزرگ فرانسه فعالیت کند.

Desperado

"من واقعا علاقه ای به ستاره شدن نداشتم و تنها خوشحالی من این بود که در یک گروه نقش نوازنده و همراهی کننده پیانو را داشته باشم." (ادامه دارد ...)

مطلب مرتبط : موسیقی های آشنا از دو هنرمند

April 12, 2005

اهمیت شنیدن

این فقر شنوایی تأثر انگیز موزیسینِ آینده، شاید در ابتدا مهم به نظر نیآید، ولی در بسیاری افراد با گذشت زمان منتهی به کنار گذاشتن ساز می شود. هنرجو، که شناختی از دایره آثار ندارد و از این نیاز بی اطلاع است اما، هنرآموز نیز با توجه به عواملی مثل کثرت مواردی که بایستی دریک جلسه به هنرجو تدریس کند و زمان بسیار محدود و ناچیز(ی که این روزها برای کلاسهای موسیقی در نظر گرفته می شود) و... فرصتی برای معرفی قطعات ندارد.

یکی از منطقی ترین راههایی که منتهی به علاقه مندی انسان به امور مختلف میشود بوجود آمدن شناخت از آن امر در فرد است. تا زمانی که شناختی از چیزی نداریم، علاقه ای نیز به آن پیدا نمی کنیم. هرچه زمان می گذرد و در راه شناخت گام بر می داریم، به موضوع علاقمند تر می شویم.

در راه طولانی آموختن نوازندگی، که هنرجو با مشکلات مستقیمی مثل بدست آوردن توانایی های تکنیکی در نواختن و … و مشکلات غیر مستقیمی نظیر مسائل مالی تحصیل یا مشکلات آمد و رفت به کلاس و … روبروست، تنها یک انگیزه و علاقه مندی شدید در طول زمان می تواند به ادامه راه کمک کند.

خیلی اوقات، تنها "آرزومندیِ" بوجود آمده از این شناخت است که نوازنده را به ادامه این راه صعب، ترغیب می کند. دراینجاست که اهمیت شنیدن آثار توسط هنرجویان رخ می نماید.

طبیعی است زمانی که شعور موسیقایی نوازنده با کسب عواملی نظیر مهارت در نواختن، شناخت سبکهای هنری و شنیدن آثار به درجات بالاتری می رسد، آرزوهای موسیقایی گذشته نیز با قطعات جدیدی جایگزین خواهند شد که ذهن او در گذشته از هضم آنها، ناتوان بوده است.

پس از این مقدمه، به موارد فنی که در اثر شنیدن به وجود می آید، می پردازیم:

از مواردی که در اجرای هر قطعه بسیار به یاری ذهن ما می آید،" شنیدن موسیقی آن از روی اجراهای ضبط شده" می باشد. به خاطر داشتن موسیقی، باعث می شود بتوانیم از تمام قطعه، کلّیتی صحیح در ذهن داشته باشیم.

هرچه تعداد اجراهای بیشتری را بشنویم، به ارزیابی کلی تری از سطح تکنیک مطلوب برای اجرای قطعه مورد نظر خواهیم رسید.

غالبا" هنگامی که اثری ضبط شده را می شنویم و خود نیز تصمیم به اجرای آن داریم، تمپوی موسیقی را بسیار بیش از آنچه در واقعیت اجرا می شود، در ذهنمان می شنویم (اصطلاحأ قطعه را سریعتر می شنویم) که این به علت ضعف در تکنیک نوازندگی است و در اثر تمرین این نقص برطرف می گردد.

سطح فهم هنری نوازنده همراه با عامل مهم گذشت زمان، دچار تغییر می گردد و شنیدن آثار موسیقایی که از موارد کلیدی است، به این تغییر کمک شایانی می کند.

تفاوت دیدگاه استادان بزرگ موسیقی نسبت به یک اثر، درشنیدن سبک اجرای آنها، مشهود می گردد و درک تفاوتها وتجربه آنها توسط نوازنده باعث شناخت عمیق تر او از اثر شده و در عین حال با بالاتر رفتن مهارت های نوازندگی به مرور زمان باعث شکوفایی سبک در او می شود. این زمان او" راوی يک اندیشه با ذهنیت خاص خود" گشته، که اجرا وسیله ای برای بیان احساساتش است.

حریم شخصی تفکر یک هنرمند حیطه ای است بسیار درونی که عناصری چون تجربه و تفکر در آن بهم گره خورده اند و بوجود آورنده سبک شده اند. در این میان تکنیک به وسیله ای برای بیان رساتر اندیشه تبدیل شده و در سایه آن قرار می گیرد .

پیچیده ترین مهارت ها در خدمت والا ترین تفکرات قرار گرفته و این سطح رویارویی تکنیک و تفکر، آفریننده شاهکارهای بشری می گردد.

از علی نوربخش

نوشته های مرتبط :
- حفظ قطعه برای اجرا
- نواختن یکدست
- جایگاه نوازندگی ، قسمت اول

April 11, 2005

وضعیت ویژه ۲

البته در هنرمندی و خلاقیت مرحوم محجوبی شکی نیست، ولی آشنایی محجوبی و اکثر هم نسلانش با سازهای غربی در حد بسیار ابتدایی بوده بطوریکه حتی مرحوم محجوبی از تمام انگشتان خود در نوازندگی استفاده نمی کرده است؛ نوازندگی او برگردان تکنیکهای سازهای ایرانی مثل سنتور و سه تار است روی پیانو (اگر نگاهی به مکانیزم پیانو و ویلن بیندازیم می بینیم که کمتر در موسیقی ایرانی از تمام قابلیتهای آنها بهره گیری شده ...). چنانچه با دقت به این موضوع نگاه کنیم، بوضوح خواهیم دید که این نوع نظرات و جهت گیری ها نتیجه کم اطلاعی یا بی اطلاعی این افراد نیست چرا که به یقین کسی که به ایراد سخنرانی در باره موسیقی می پردازد باید با آثار مشهور این هنرمندان آشنایی داشته باشد.

Chopin - Fantasy Impromptu

Gershwin - Second Rhapsody

همین کسانی که در مورد نوازندگی سازهای غربی اینگونه قضاوتهایی می کنند، اگر یک نوازنده (در ساز تخصصی خودشان) کمترین ضعف تکنیکی را داشته باشد او را نوازنده نمی دانند! جالب اینکه همین مجری در بزرگداشتی دیگر، منتقدان موسیقی را تشویق به غلو کردن در مورد توانایی های هنرمندان ایرانی می کرد و این عمل را موجب علاقمند شدن جوانان به موسیقی ایرانی میدانست! اشتباهی که نه فقط در زمینه موسیقی که در دیگر رشته های هنر ایران هم تکرار شده ... خود بزرگ بینی که موجب ساخته شدن ضرب المثل "هنر نزد ایرانیان است و بس" شده و باعث شده که اکنون سهم ناچیزی در سفره هنر جهانی داشته باشیم.

در "شب نای" سخنران برنامه، استفاده از سازهایی که متعلق به هزاران سال پیش بوده و گاهی حتی از عهده اجرای یک صدای یکدست و چند نت دقیق بر نمی آمدند را "واجب" می دانست و حتی در جایی رو به حضار گفت: شما را در خارج با همین سازها می شناسند...!

همانطور که در نوشته قبلی عنوان شد، این دسته به شدت موفقیتهای موسیقیدانان بزرگ ایرانی را انکار می کنند، که این، سوء استفاده تمام عیار از نبود اطلاعات از دوران شکوفایی موسیقی در ایران است. .

در هر دو برنامه نام برده ("شب نای" و "بزرگداشت محجوبی") سخنرانان برنامه تاکید می کردند هنرمندان ایرانی که به نوازندگی و یا آهنگسازی کلاسیک می پردازند، قابل مقایسه با نوازندگان جهانی نیستند!

برای این گفته قصدی جز نا امید کردن جوانان علاقمند به این نوع موسیقی و کشیدن آنها به سنتگرایی و مرده پرستی نمی تواند فرض کرد. هنوز ما بیاد داریم، فرهاد مشکات، ملیک اصلانیان، بیژن، وحید خادم میثاق، علی رهبری، علی فروغ، بهزاد رنجبران، رضا والی، گاگلیک بابائیان و بسیاری هنرمندان صاحب نام جهانی را که از ایران برخاستند. اگر ما می خواهیم در جامعه جهانی با احترام شناخته شویم باید با حقایق آشنا باشیم . متاسفانه دروغ گویی های مصلحت اندیشانه در میان موسیقیدانان و - مخصوصا" - پژوهشگران ایرانی بسیار رایج است. قبل از پرداختن به این موضوع باید به شرایطی که در ایران این دسته از محققان دارند نظری بیاندازیم:

همانطور که می دانیم پژوهشگران در ایران اکثرا" بصورت غیر دولتی و بطور خصوصی به تحقیق می پردازند .پرواضح است، پژوهشگران موسیقی نواحی در این میان بخاطر کمبود امکانات در مناطق دور افتاده ایران با مشقات و مشکلات بیشتری دست و پنجه نرم می کنند. این اتفاق باعث شده افراد کمتری حاضر به این کار شوند درنتیجه محققانی که حاضر به تحمل این مشکلات می شوند بدون شک افرادی هستند که علاقه و عشق وصف ناپزیری به این آب و خاک دارند و همین علاقه گاهی موجب تحریف ناخودآگاه و یا خود آگاه قسمتی از واقعیتها، به نفع هر موضوعی که به زعم ایشان به نفع جمعیت ایرانیان است، می گردد. در نوشته بعدی بیشتر به این موضوع می پردازیم (ادامه دارد...)


از سجاد پورقناد

مطالب مرتبط :
وضعیت ویژه
موسیقی، ملی گرایی، نژادپرستی

April 10, 2005

یک خبرنگار

او متولد سال 1949 در گلاسکو اسکاتلند میباشد که در سال 1956 به همراه خانواده به انگلستان مهاجرت کرده و تحصیل مقدماتی را در آنجا آغاز می کند. عموی او نوازنده سازدهنی و پیانو به سبک بوگی ووگی (Boogie-Woogie) بود و علاقه او به عمویش بعد ها در شکل گیری موسیقی ناپفلر تاثیر زیادی داشت.

در دوران نوجوانی علاقه بسیار زیادی به گیتارهای Fender Strat آنهم به رنگ نارنجی - صورتی داشت که اغلب در دستان هنک ماروین (Hank Marvin) مشاهده می کرد. اما نداشتن پول کافی برای آن باعث شد تا یک گیتار Hofner Super Solid را به قیمت 50 پوند خریداری یکند که این رقم برای یک محصل در دهه 1960 بسیار زیاد بود.

Sultans of Swing

در مدرسه در گروه های مختلف موسیقی به اجرای نقش نوازنده گیتار می پرداخت، اغلب نقش نوازندگانی چون جیمی هندریکس (Jimmy Hendrix)، یا اسکاتی مور (Scotty Moore) و جیمز مورتون (James Burton) را اجرا می کرد. اولین اجرای رسمی او در گروهی از مدرسه بود که برای تلویزیون محلی برنامه اجرا کردند.

پس از پایان تحصیلات اولیه برای تحصیل در رشته خبرنگاری در سال 1967 به کالج Harlow Technical رفت و پس از فارغ التحصیل شدن از این کالج بعنوان یک خبرنگار ساده در روزنامه عصر یورکشای (Yorkshire Evening Post) مشغول بکار شد. پس از دوسال کار در آنجا تصمیم گرفت تا معلومات خود را بیشتر کند و برای همین دانشگاه Leeds را برای ادامه تحصیل انتخاب کرد.

در نهایت روزی مارک و رئیسش برای دیدن استیو فیلیپس نوازنده گیتار نزد او رفتند و در اینجا بود که استیو، استیو را ملاقات کرد. در این دیدار مارک ناپفلر و استیو فیلیپس متوجه شدند که نکات و ایده های مشترک بسیاری در موسیقی دارند و حتی با یکدیگر دو نفری برای مدتی به نوازندگی پرداختند. اما روز بعد مارک همانند سابق به فعالیت خبرنگاری خود پرداخت و استیو مشغول تعمیر و بازسازی یک گالری هنری شد.

دوستی مارک و استیو ادامه یافت و در مدت 5 سال این دو با یکدیگر ساز می زدند، حتی مارک در برخی آلبوم های شخصی استیو مانند Just Pickinig که در سال 1996 منتشر شد با او همکاری کرد. استیو معتقد بود که مارک نوازنده بسیار خوب گیتار است و به سبک B.B.King نوازندگی می کند، اما لازم است در نحوه نوازندگی و نیز سبک او تغییراتی داده شود. (ادامه دارد ...)

April 09, 2005

داستان دیدار بتهوون و لیست

در تایید علاقه بتهوون به نوازندگی لیست، ایلکا هورویتز بارنی (Ilka Horovitz-Barnay) از نوازنده های توانای پیانو می گوید : "بهترین خاطره ای که من از لیست دارم مربوط می شود به هنگامی که او راجع به اولین دیدارش با بتهوون صحبت کرد. او اینگونه بیان کرد :"

من یازده ساله بودم که معلم پیانوی من آقای چرنی (Czrny) مرا به بتهوون معرفی کرد. چرنی قبلا" بارها راجع به من با بتهوون صحبت کرده بود و علاقمند بود که مرا به او معرفی کند تا شاهد نوازندگی من باشد. اما بتهون علاقه به تماشای نوازندگی افراد حرفه ای نداشت و اغلب از این کار سر باز می داد. بالآخره پس از پیگیری های زیاد چرنی روزی بتهوون گفت : "پس فقط برای رضایت خدا این کودک سرکش را به اینجا بیاورید." ساعت چیزی حدود ده صبح بود که ما وارد خانه محل زندگی بتهوون شدیم. من کمی دچار دست پاچگی شده بودم اما چرنی مرا دلداری می داد و تشویق به آرامش می کرد. بتهوون پشت میز کارش در کنار پنجره نشسته بود و برای چند دقیقه به ما دو نفر با حالت عجیبی نگاه کرد. سپس خیلی سریع دو کلمه به چرنی گفت که من متوجه نشدم اما بعد از آن چرنی فوری به من اشاره کرد که باید پشت پیانو بروم. اولین قطعه ای که زدم از یکی از شاگردان و موسیقیدانان مورد علاقه بتهوون یعنی فردیناند رایس (Ferdinand Ries) بود. پس از اتمام آن بتهوون از من پرسید آیا می توانم یک فوگ (Fugue) از باخ بزنم. من هم با کمال جرات فوگ باخ در دو مینور (C Minor) را انتخاب کردم. پس از اجرای این قطعه بتهوون به من گفت : "آیا می توانی این قطعه را در گام دیگری اجرا کنی؟" من از عهده اینکار بر آمدم و پس از اجرای آخرین میزان من متوجه صورت قرمز و بر افروخته و نیز چشمان متحیر بتهوون شدم که به نزدیکی من آمده بود. از ترس در حال مرگ بودم که ناگهان لبخندی در صورت جدی او ظاهر شد. او مرا بغل کرد و چند باری با مهربانی دستانش را بر سر من کشاند و زیر لب اینگونه گفت : "بله او یک شیطان کوچک است." پس از آن جرات من گل کرد و با گستاخی از بتهوون پرسیدم : "آیا اجازه می دهید یکی از کارهای شما را بنوازم؟" بتهوون با لبخندی که بر سر داشت سر خود را تکان داد و من اولین موومان از کنسرتو پیانو بتهوون در دو ماژور (C Major) را اجرا کردم. پس از آن بتهوون مرا بغل کرد و پیشانی مرا بوسید و گفت : "ادامه بده، تو یکی از خوشبخت ترین ها هستی! سرنوشت تو اینگونه خواهد بود که برای مردم شور و هیجان به ارمغان بیاوری و این بزرگترین سعادتی است که یک نفر می تواند به آن دست پیدا کند."

April 08, 2005

فقط یک دقیقه سکوت !

قبل از آغاز برنامه نماینده ای برای هماهنگی به رم رفته بود و در بازگشت اینگونه بیان کرده بود که : "وضعیت شهر رم برای اجرای کنسرت، بخاطر �