آکوردهای برگشت

تهیه توالی آکوردهایی – chord progressions – روان، خوش وصل و دلنشین برای علاقمندان به هارمونی مانند پاسخ یک محاسبه پیچیده ریاضی نیست که منجر به مقداری کاملاً مشخص و یکسان شود. حرکت از یک آکورد مبدا و رسیدن به یک آکورد مقصد طی چند میزان می تواند پاسخهای متفاوتی داشته باشد که همگی آنها از مشخصات و محدودیت های تعریف شده برای هارمونی پیروی کنند.

طبیعی است هرچه بیشتر با قوانین و تعاریف موجود در دانش هارمونی آشنا باشیم و هارمونی قطعات مختلف را بیشتر تحلیل کرده باشیم توانایی ما برای کنار هم قرار دادن آکوردها بگونه ای که بتوانند شخصیت لحظه ای موسیقی را به سمت و سوی مورد علاقه بکشانند بیشتر خواهد شد. در این نوشته سعی می کنیم بصورت خلاصه شما را با مفهوم “آکوردهای برگشت” آشنا کنیم.

Turnaround Chords
به مجموعه از آکوردها گفته می شود که شما را به یک نقطه آغازین، با هارمونی مشخص باز می گردانند. مثال کاملاً واضح از کاربرد این توالی آکوردها را می توان در هارمونی قطعات استاندارد بلوز – Blues – پیدا کرد.

هنگامی که در انتهای توالی آکورد یک بلوز استاندارد ۱۲ میزانی دو میزان آنهایی آکورد پایه را باید اجرا کند، برای جلوگیری از یکنواختی می توان از آکورد I در ابتدای میزان اول – از دو میزان آخر – شروع کرد و در انتها دوباره به هارمونی I بازگشت. به شکل زیر نگاه کنید که چگونه بسادگی با استفاده از درجات چهارم و پنجم در دو میزان هارمونی یکنواخت تنوع ایجاد کرده ایم.

از چپ به راست : دو میزان D7 انتهایی بلوز استاندارد ، استفاده از “آکوردهای برگشت” در میزان دوم و بازگشت به D7 در همان میزان ، استفاده از “آکوردهای برگشت” در میزان دوم و آماده سازی برای فرود روی D7 در تکرار

دقت کنید که پیدا کردن آکوردهای برگشت لزوماً به اینصورت نخواهد بود که شما در انتهای میزان به نقطه شروع برسید. ممکن است تشخیص شما آن باشد که در ابتدای میزان دوم به نقطه شروع برگردید، که در آنصورت می توانید از هارمونی متفاوتی استفاده کنید که در شکل آورده شده است.

اگر دقت کنید ریشه اصلی تهیه این “آکوردهای برگشت” به وصل معروف V-I باز می گردد که در حالت اول آکورد درجه IV و در حالت بعد آکورد درجه II به قبل از درجه V اضافه شده است.

نکته قابل توجه در استفاده از وصل V-I بعنوان پایه برای Turnaround ها آن است که شما می توانید در هر موقعیت که تشخیص دهید از آکوردهای جایگزین – substituted – استفاده کنید. بعنوان مثال در شکل قبل در نمونه دوم می توان از روش زیر نیز استفاده کرد.

استفاده از آکوردهای جایگزین در “آکوردهای برگشت”

همانطور که مشاهده می کنید در این شکل از آکورد Tritone گام بجای آکورد پنجم استفاده شده است.

سکون هارمونی در انتها موسیقی قبل از برگشت
در انتها ذکر این نکته لازم است که در بسیاری از موسیقی ها مقاطعی وجود دارد که ملودی باید برای مدتی روی یک هارمونی بماند و این مختص ۱۲ میزان بلوز استاندارد نیست. در اغلب موارد این مورد به هنگام فرود نهایی و برگشت به ابتدای قطعه رخ می دهد که وجه تسمیه این توالی آکوردها نیز به همین دلیل است.

استفاده از “آکوردهای برگشت” در کلیه سبکهای موسیقی کلاسیک، پاپ، راک، بلوز و … به همین منوال متداول است. اما موضوع در موسیقی Jazz می تواند کمی پیچیده تر باشد؛ بخصوص اگر سبک جز متمایل به سبکهای مدرن امروزی باشد که در آنها تونیک بصورت شناور مدام در حال تغیر ست.

17 دیدگاه

  • حمید
    ارسال شده در آذر ۷, ۱۳۸۵ در ۱۰:۳۶ ب.ظ

    مرسی ممنون استفاده کردیم.

  • saeed
    ارسال شده در آذر ۸, ۱۳۸۵ در ۱۰:۱۴ ق.ظ

    mishe raje be akordhaye chandganeh tozih bedid?

  • saeed
    ارسال شده در آذر ۸, ۱۳۸۵ در ۱۰:۱۵ ق.ظ

    manzuram akord haie ke maslan do minor ba do major roye ham hast.

  • كيوان
    ارسال شده در آذر ۸, ۱۳۸۵ در ۱۱:۴۸ ق.ظ

    سلام
    انتظار داشتم به مناسبت درگذشت بابک بیات، مطلبی در سایت شما ببینم…کمی باعث تعجب من شد که بعد از چند روز، ندیدم…البته اینجا یک سایت خبری نیست…ولی…

  • ارسال شده در آذر ۸, ۱۳۸۵ در ۳:۵۷ ب.ظ

    درود
    نکته هایی که در میان نوشته ها یادآور می شوید،به اندازه یک آلبوم نایاب ارزشمند است.
    سپاس.
    چند تا از همان نکته ها:”اما موضوع در موسیقی Jazz می تواند کمی پیچیده تر باشد؛ بخصوص اگر…شناور مدام در حال تغیر ست.” یا “نوازنده بدین منظور فکش را پایین می اندازد، زبانش را در کف دهان … چنان صدای چاق و چله ای از سازش در می آورد.”

  • Babak
    ارسال شده در آذر ۹, ۱۳۸۵ در ۷:۵۱ ب.ظ

    ba nazare man aslan tarif kardane tonic mana nadare, ma mitoonim az entekhabe tonic ya hala har chize digei be onvane yek teknik estefade konim. na inke oono yek asl va kelishe farz konim

  • Babak
    ارسال شده در آذر ۹, ۱۳۸۵ در ۷:۵۲ ب.ظ

    hatta dar rock va pop. na? dar zemn kheili mamnoon, kheili vaght bood az in chiz ha naneveshte boodid. khaste nabashid

  • حمیدرضا
    ارسال شده در آذر ۲۱, ۱۳۸۵ در ۷:۵۴ ق.ظ

    چقدر جالب، احتمالا برای یک نوازنده حرفه ای اینها در خونش رفته و بدون فکر اینکارها را میکنه. نظر شما جیه؟

  • ashkan
    ارسال شده در بهمن ۲۱, ۱۳۸۵ در ۳:۳۸ ق.ظ

    SEPASGOZARAM

  • westmusic
    ارسال شده در تیر ۴, ۱۳۸۶ در ۳:۲۵ ب.ظ

    oh manam ashegh in gone fazaha hastam mamnun

  • حامد
    ارسال شده در مرداد ۷, ۱۳۸۶ در ۸:۲۲ ب.ظ

    ببخشین اگه تونستین یه چند مورد کتاب درباره آکورد
    میل کنین متشکر*

  • محسن مهدوی
    ارسال شده در مرداد ۲۲, ۱۳۸۶ در ۲:۵۳ ب.ظ

    خسته نباشید

    سایت فوق العاده ای دارید.

  • محسن اسرار
    ارسال شده در آذر ۱۶, ۱۳۸۶ در ۱:۳۹ ق.ظ

    به تمامی زحمتکشان این وبلاگ خسته نباشید میگویم
    درباره ارکستراسیون در وبلاگ توضیح دهید
    سپاسگذارم

  • صالح اويسي
    ارسال شده در بهمن ۹, ۱۳۸۶ در ۱:۰۴ ق.ظ

    ضمن عرض سلام و خسته نباشید خدمت شما لطفا در مورد انواع سیم ممناسب برای هر نوع موسیقی به همراه نام انها توضیح دهید

    متشکرم

  • milad
    ارسال شده در تیر ۲۹, ۱۳۸۷ در ۱۰:۵۰ ق.ظ

    خیلی سایت خوبی خوبیه.ممنون

  • سامی از محلات
    ارسال شده در آبان ۲۵, ۱۳۸۹ در ۹:۲۱ ب.ظ

    سلام سایتتون بسیار خوووووبه فقط کاش تمامی اکوردهای گیتار رو به نمایش میذاشتید…

  • ناشناس
    ارسال شده در مهر ۱۵, ۱۳۹۳ در ۲:۴۵ ب.ظ

    بچه ها اینهارو بدونید خیلی به درد میخوره:
    • Sanft (آلمانی) ملایم و نرم اجرا کردن.
    • Sautille (فرانسوی) در ویولن ویولونسل آرشه را با ضرباتی تند و کوتاه به روی سیمها وارد آوردن به گونه‌ای که از روی آنها جهش کند (در وسط و بخش فوقانی آرشه).
    • Schalkhaft (آلمانی) شاد و بانشاط و سرحال اجرا کردن.
    • scherzando (ایتالیایی) شاد و سرزنده و با روح اجرا کردن.
    • Schleppend (آلمانی) سنگین و کُند اجرا کردن.
    • Schmetternd (آلمانی) در مورد بوق نوایی خشن و گوش‌خراش پدید آوردن (با ازدیاد فشار هوا در آن)
    • Schnell (آلمانی) با تمپویی کند اجرا کردن.
    • Schneller (آلمانی) تندتر اجرا کردن.
    • Schwach (آلمانی) نرم اجرا کردن.
    • Schwindend (آلمانی) بیشتر و بیشتر نرم و آهسته اجرا کردن به‌گونه‌ای که انگار موسیقی دارد محو می‌شود.
    • Sciolto (ایتالیایی) سبک، فرز و چالاک اجرا کردن.
    • Scorrevole (ایتالیایی) نرم و روان اجرا کردن.
    • Sec (فرانسوی) به معنای «خشک» نت و یا پاساژی را خشک و سرد نواختن به گونه‌ای که به نتها یورش بیاورند و بعد بدون تأخیر رهایشان کنند.
    • Secco Sec (ایتالیایی) به معنای «خشک» همانند
    • Segue (ایتالیایی) نوازنده بخش دوم موسیقی را بدون مکث و یا قطع اجرا کند. یا اجراکننده بخش ویژه‌ای از موسیقی را با آکوردهای شکسته و تک‌تک بنوازد.
    • Sehr (آلمانی) به معنای «بسیار» در عباراتی چون Sehr Schnell (بسیار تند) یا Langsam (بسیار آهسته) Sehr
    • semplice (ایتالیایی) ساده، آسان و روشن اجرا کردن.
    • Sentito (ایتالیایی) گویا، بامعنا و با احساس اجرا کردن.
    • Simile (ایتالیایی) به معنای «یکسان و همانند» به همان نحو و روش پیشین اجرا کردن، با اکوردهای شکسته نتها را نواختن و یا ادامه دادن که با علامت اختصاری Sim مشخص می‌گردد.
    • Sinistra (ایتالیایی) به معنای «چپ» نواختن یک نُت یا پاساژ با دست چپ.
    • Slentando (ایتالیایی) بیشتر و بیشتر آهسته اجرا کردن.
    • Slancio,con (ایتالیایی) به معنای «بیشتر»
    • Smorzando (ایتالیایی) بیشتر و بیشتر آهسته نواختنی که انگار موسیقی دارد محو می‌شود.
    • Soave (ایتالیایی) نرم و ‌آرام اجرا کردن .
    • Sordino (ایتالیایی) به معنای «گنگ و خفه» جوری که نوازنده سازهای زهی و بادی از ادوات خود نوای گنگ و خفه‌ای ارائه کند.
    • Sospirando (ایتالیایی) محزون و غمزده اجرا کردن.
    • Sostenuto (ایتالیایی) به معنای «مداوم و بی‌وقفه» تداوم بخشیدن به هر نتی تا ارزش واقعی خود را عرضه کند که معمولاً باید با تمپویی آهسته‌تر اجرا گردد.
    • Sotto(ایتالیایی) به معنای «زیر» اشارتی از سوی رهبر به نوازنده که یک دستش را در زیر دست دیگر بگذارد (دستهای متقاطع) در اجرای یک پاساژ. از این رو Mano sinistra Sotto به معنای گذاشتن دست چپ در زیر دست راست و mano destra sotto و به معنای گذاشتن دست راست در زیر دست چپ.
    • Sotto voce (ایتالیایی) آهسته و ملایم اجرا کردن. با لحن و ته‌صدایی ملایم و نرم اجرا کردن.
    • Sourdine (فرانسوی) به معنای «خفه» اشارتی از سوی رهبر که نوازنده ساز زهی یا بادی نوایی خفه از ساز خود بروز دهد.
    • Sans les sourdines اشارتی از سوی رهبر به نوازنده سازهای زهی و بادی که از خفه کردن سازهای خود دست بردارند.
    • Spasschaft (آلمانی) سرزنده و شوخ اجرا کردن.
    • spiccato (ایتالیایی) اشارتی از سوی رهبر به نوازندگان ویولن و دیگر سازهای زهی آرشه‌ای که سبک و با سرعتی معتدل بنوازند (میان خرک و وسط آرشه).
    • spinato (ایتالیایی) نرم و یکدست اجرا کردن.
    • Spiritoso (ایتالیایی) سرزنده و با روح اجرا کردن.
    • Staccato (ایتالیایی) اجرای تند اما نرم و جدا از نتهای پیش و پس یک قطعه موسیقی.
    • Stark (آلمانی) به معنای «نیرومند» با صدای بلند و نیرومند و موکد اجرا کردن.
    • Starker (آلمانی) به معنای «قوی‌تر» بلندتر و نیرومندتر اجرا کردن.
    • Stossa (ایتالیایی) به معنای «یکسان» نوازنده باید همانند قبل بنوازد و به نواختن ادامه بدهد.
    • Strascinando (ایتالیایی) به معنای «کشیدن» اشارتی از سوی رهبر به نوازنده تا آرشه خود را جوری به روی سیمها بکشد که نُتها یکی پس از دیگری بدون وقفه نواخته شوند.
    • Stringendo (ایتالیایی) تندتر اجرا کردن که معمولاً در آخر موومان یا یک بخش از موسیقی عرضه می‌گردد به هنگامی که پیش‌بینی می‌شود اوج یا تغییری جدید در تمپویی تندتر باید پدید آید.
    • Striciando (ایتالیایی) آرام نتی را به نت دیگر انتقال دادن یا راهنمایی کردن.
    • Sturmisch (آلمانی) به روشی توفانی، تند و با حرارت اجرا کردن.
    • Subito (ایتالیایی) به معنای «فوراً، بی‌درنگ» چون Forte subito (ناگهان بلند)
    • Suivez (فرانسوی) به معنای «ادامه دادن، بخش دوم را بدون مکث ادامه دادن.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

بیانیه داوران ششمین دوره جشنواره نوشتارها و سایت های موسیقی در اینترنت

در پایان ششمین دوره ی جشنواره می‌توان دید که تعیین و تعریف میدان آنچه دنیایی مجازی خوانده می شود زیر فشار شتابان فناوری دشوار و دشوارتر می‌شود. اکنون بزرگ‌ترین چالشی که به چشم می‌آید همچنان کشیدن مرز به قدر کافی دقیق میان جهان مجازی و غیرمجازی است در حقیقت تقریبا مرزی باقی نمانده است، آنچنان که گاه تعیین مصداق برای رصدگر تیزبین هم نشدنی است. اما علاوه بر در هم شدن مرزها، گرایش استفاده کنندگان از این فضای سیال به پیام‌رسان‌ها، در پی آن افولِ اقبالِ وب سایت‌ها، مرگ وبلاگ‌ها (که سرانجام در تغییر نام جشنواره پژواک یافت) و در نتیجه ظهور پدیده‌ی اینترنتِ تاریک روندی است که به ویژه دسترسی‌پذیری میدان نوشتارهای موسیقی را تهدید می‌کند. این تهدیدی واقعی و جدی است که باید به آن اندیشید.

ششمین جشنواره نوشتارها و وب سایت های موسیقی در اینترنت

فردا سه شنبه سوم اسفند ماه، ششمین جشنواره نوشتارها و وب سایت های موسیقی در اینترنت با حمایت موسسه فرهنگی هنری رادنواندیش و فرهنگسرای ارسباران، در محل فرهنگسرای ارسباران برگزار می شود.

از روزهای گذشته…

ارول اردینج، هنرمند نامدار ترکیه

ارول اردینج، هنرمند نامدار ترکیه

ارول اردینج (Erol Erdinç)، متولد ۱۹۴۵، پس از فارغ التحصیلی در رشته های نوازندگی پیانو و آهنگسازی از کنسرواتور آنکارا به تدریس در همان کنسرواتور پرداخت. او در سال ۱۹۷۵ به پاریس رفت و رهبری را نزد موزیسین های مشهوری مانند ژان مارتینون ( Jean Martinon ) در کنسرواتوار پاریس و پی یر دروو (Pierre Dervaux) در مدرسه ملی موسیقی پاریس (Ecole Normal de Musique de Paris) فراگرفت. اردینج در سال ۱۹۸۰ به ترکیه بازگشت و رهبر اپرا و باله آنکارا شد. او در سال ۱۹۸۳ به استانبول رفت و رهبر اصلی (chief conductor) و مدیر موسیقی ارکستر سمفونیک استانبول شد.
بررسی و نقدِ «مبانی نظری موسیقی ایرانی» (IV)

بررسی و نقدِ «مبانی نظری موسیقی ایرانی» (IV)

تعریف «نغمه» به عنوان «صدایی که دارای بسامد مشخص و ثابت باشد» روشن نیست. از مورد استفاده این واژه چنین برمی آید که منظور «صدای موسیقایی» است. برای تمیز دادن صدای موسیقایی همیشه یک فاصله موسیقایی (یا بقول قدما بعد) لازم است. هر صدایی به تنهایی یک بسامد مشخصی دارد اما به این واسطه موسیقایی نیست. از طرف دیگر بسامد صداهای موسیقایی هم ثابت نیستند. مالش و ویبراتر باعث تغییر بسامد می شود. به عبارت دیگر صداهای موسیقایی از نسبت بسامد ها تعریف می شوند اما در مورد فاصله ها توضیحات خوب و جامعی داده شده است.
سلطانی: مشخصه اصلی موسیقی داوودیان هویتش است

سلطانی: مشخصه اصلی موسیقی داوودیان هویتش است

اولین بار من نام کاظم داوودیان را در سال ۱۳۶۸ شنیدم و به طور اتفاقی با ایشان آشنا شدم، بعدا با اینکه از دوستان در مورد جایگاه هنری و اخلاقی و منش ایشان، میشنیدم ولی خبری از ایشان نبود تا اینکه اواخر دهه ۷۰ از آقای محمدرضا شجریان شنیدم که مجموعه ای را با آقای داوودیان کار میکنند که متاسفانه بعد از گذشت ۱۲ سال هنز این آثار منتشر نشده است!
حمید رضا دیبازر رئیس دانشکده موسیقی دانشگاه هنر تهران شد

حمید رضا دیبازر رئیس دانشکده موسیقی دانشگاه هنر تهران شد

“حمید رضا قنادی دیبازر” پنجمین رئیس این مجموعه از سال ١٣۶٨ تا کنون است. وی فارغ التحصیل هنرستان موسیقی با ساز “فرنچ هورن” و دارای مدارک “کارشناسی موسیقی” و “کارشناسی ارشد آهنگسازی” دانشکده موسیقی دانشگاه هنر تهران می باشد.
کنسرت کارمینا بورانا به رهبری مهدی قاسمی

کنسرت کارمینا بورانا به رهبری مهدی قاسمی

گروه کر شهر تهران و گروه کر فرهنگسرای بهمن به رهبری مهدی قاسمی در ساعت ۲۱:۳۰ روزهای ۱۶ تا ۱۸ اسفند ۱۳۹۲، در تالار وحدت به اجرای “کارمینا بورانا” اثر محبوب و مشهور کارل ارف می پردازند. در این کنسرت، کارمینا بورانا به طور کامل، با همراهی ارکستر و توسط بیش از ۲۰۰ خواننده و نوازنده به اجرا گذاشته می شود که در ایران بی سابقه خواهد بود.
عدم اعتنا به بی اعتنایی! (III)

عدم اعتنا به بی اعتنایی! (III)

آیوز می نویسد: «علایق غریزی هنر در هر فرد، حرکتی پیش رونده دارد و این علایق، آمال و آرزوها را برآورده می سازد. غریزه هنر از هر فرد، انسانی نوین به بار آورده و افق های تازه ای پیش روی او می گشاید. به وضوح می بینم آن روز را که فردی عادی هنگام پوست کندن تکه ای سیب زمینی، موسیقی حماسی خویش را زمزمه کند یا سمفونی و اپرایی برای خود بنویسد؛ نیز میبینم که یکی از این خلایق، در غروبی بر صندلی حیاط پشتی خود نشسته و پیپی دود می کند و در همان حال که به کودکان سرخوش می نگرد، می شنود که آنان نیز تم های موسیقی خود را برای سونات های زندگی خویش زمزمه می کنند، پس به دوردست ها و کوه ساران خیره می شود و در می یابد که رؤیاهای او به واقعیت تبدیل گشته است و نغمه های متعالی سمفونی روزانه را که در گروه های کر متجلی گشته است می شنود؛ نغمه هایی زیبا که بر بادهای غرب و شرق سوارند و بر شاخسارها می وزند!»
سارا برایتمن

سارا برایتمن

سارا برایتمن (Sarah Brightman) سال ۱۹۶۰ در انگلستان متولد شد و از سن سه سالگی شروع به فراگیری فنون رقص نمود.
شریفیان: موسیقی آوانگارد ناقص به ایران رسید

شریفیان: موسیقی آوانگارد ناقص به ایران رسید

اشتوکهاوزن نگاهش به موسیقی بیشتر از جهت فیزیک صوت بود و کمتر موسیقایی نگاه می کرد، جذابیت کارهایش هم به همین خاطر بود. البته کارهایی هم در زمینه موسیقی کرده است ولی اصل کار او در زمینه های جالبی بود مثل اینکه میگفت اگر صوت از بلندگوهایی که به دور سر شنونده با سرعت زیاد می چرخند پخش شود، دریافت ما از آن چگونه است؟
دشواریهای تجزیه و تحلیل موسیقی ما (III)

دشواریهای تجزیه و تحلیل موسیقی ما (III)

تاثیر این ذهنیت را در یکی از موثرترین لحظات عملش در تحلیل «کنسرتینو برای سنتور و ارکستر» «حسین دهلوی» می‌بینیم، همانجا که نویسنده فرم کلی این کنسرتوی کوچک را مشابه یک نوبت یا مجلس دستگاهی، مرکب از پیش‌درآمد-آواز-چهارمضراب-آواز-تصنیف-رنگ می‌بیند و بر آن اساس تحلیل می‌کند (ص۴۶)؛ امری که با توجه به مکتب موسیقایی آهنگساز قدری دور از ذهن به نظر می‌رسد. افزون بر آن به‌کارگیری نمونه‌هایی از تئوری فواصل موسیقی ایرانی -که در یک سده‌ی اخیر دست‌کم دو بار دستخوش تغییرات بنیادی شده- برای تحلیل آهنگسازانی که نه از نظر سبکی به آن نوع نگاه وابسته‌اند و نه در دوره‌ی ساخت این آثارشان نظریه‌های مورد بحث هنوز وجود داشته است (مانند برگزیدن کتاب «کتاب مبانی نظری و ساختاری موسیقی ایران» که یک کتاب تئوری جدید است برای تحلیل «همایون» «لمر») (۶).
آنتونیو ویوالدی

آنتونیو ویوالدی

در سال ۱۶۷۸ در ونیز متولد شد، پدر او یک نوازنده ماهر در ویلن بود. او برای فراگیری علوم مذهبی و در نهایت کشیش شدن به یکی از مدارس مذهبی فرستاده شد، مدتی درس خواند اما حاضر نشد این کار را ادامه دهد، او ادعا می کرد که مشکلی در قفسه سینه خود دارد و این باعث می شود که اغلب گلودرد و … داشته باشد.