خبر شوکه کننده برای ویولنیست ها؟! (II)

امروزه نام هایی مانند آنتونیو استرادیواری، جوزپه گورانری و نیکولو آماتی در سراسر دنیا برای ویولنیست ها احترام می آورد، اینان شاید بزرگترین ویولن سازان تاریخ بوده اند. برخی از اعضای خانواده، وابسته ها یا دنباله رو های این سه شخص شهرتی قابل مقایسه اما کمتر از آنها بدست آورده اند. این سه ویولن ساز در دوره ای که دوره طلایی ویولن سازی بود زندگی می کردند یعنی حدود سال ۱۵۵۰ تا ۱۷۵۰ در شهر کرمونای ایتالیا که به خصوص به مرکز تولید مشهور بود.

تری بورمان (Terry Borman) ویولن ساز معاصر که سازهای کرمونایی را به کمک برند استول (Berend Stoel)، رادیولوژیست، در مرکز پزشکی دانشگاه لیدن در هلند آنالیز کرده است معتقد است که مطالعه فریتز کاملا قابل اعتماد است.

او تذکر می دهد که «نگرانی هایی درباره یک سری جزئیات وجود دارد، به خصوص اندازه نمونه، زمانی که باید صرف شود تا چگونگی بهینه نواختن هر سازی را «فراگرفت» و توانایی قضاوت پروژکشن در چنین فضای کوچکی». از نظر استول این یافته ها «شوکه کننده نیستند».

بورمان همچنین معتقد است که، این که دیگر مثل گذشته فکر نمی کنیم که، سازهای کرمونایی قدیمی استثنایی هستند به این معنی نیست که دانشمندانی که به آنالیز این سازها پرداخته اند وقت خود را تلف کرده اند. بورمان در ادامه می گوید که اگر مطالعات آنها راهکاری آسان و مستقیم را برای رمز گشایی از ویولن عالی و کامل بدست نداده است، «از ارزش کار آنها در زمینه های پژوهشی خاص نیز نمی کاهد.»

پژوهشگر دیگری درباره شک بزرگتری نسبت به یافته های فریتز و همیکارانش سخن می گوید. جوزف نگیوری (Joseph Nagyvary)، پژوهشگری که در دانشگاه ای ان ام تگزاس، به بررسی استرادها و سازهای مشابه پرداخته است در ایمیلی نظر خود را اینگونه بیان کرد که «آنها خود را در برابر این اتهام قرار دادند که بهترین های ویولن های جدید را انتخاب کرده اند و آنها را با سه ویولن آنتیک که نگهداری خوبی از آنها نشده و در شرایط خوبی نبود مقایسه کردند».

نگیوری – که اکنون بهترین ویولن های کرمونایی را بازتولید می کند – می گوید که طی «بررسی هایم این شانس را داشتم که بیش از ۱۰۰ استراد به جای مانده از ۶۰۰ استراد موجود را ببینم و بررسی کنم و به این نتیجه رسیدم که کیفیت آنها از عالی تا خیلی بد در نوسان بود و بسیاری از آنها نیز متوسط بودند.» اجرای تونال آنها «معمولا نشان دهنده اوضاع تعمیر آنهاست» که اغلب نیز ضعیف است یا نشان دهنده ترمیم ها یا بازسازی های نا مناسب است.

نگیوری در ادامه توضیح می دهد که «شهرت افسانه ای [استرادیواریوس و گوارنری] به خاطر عالی بودن بیست درصد ویولن های آنهاست. من حدس می زنم که سه ویولن کرمونایی استفاده شده در این پژوهش متعلق به نیمه پایینی تولیدات سازنده های برجسته شان هستند.»

نگیوری همچنین معتقد است که بهترین ویولن های مدرن به این دلیل بهترین هستند که ما به درک بهتری از شیوه کار استادان کرمونایی پی برده ایم. «آنالیز مواد که از سال ۱۹۷۵ در آزمایشگاه من و در چندین آزمایشگاه دیگر صورت گرفته است بسیاری از سازنده ها را متقاعد کرده است که آنها چوب را در محلول های مواد معدنی مانند بوراکس غوطه ور می کردند. این کار باعث می شود که وزن ویولن کمتر شود، صدا خالص تر گردد و پروژکشن نیز بهبود یابد. رنسانس بزرگ ویولن سازی را می توان مستقیم با یافته های علمی هم پیوند دانست».

امروز «صدها ویولن ساز وجود دارند که ویولن های خیلی خوبی می سازند که از ویولن های متوسط استرادیواری هم بهترند. اما با این وجود، ویولونیست ها باز هم همیشه رمزآلودگی ویولن های قدیمی را ترجیح می دهند.»

منابع
www.world-science.net
en.wikipedia.org

یک دیدگاه

  • محمد
    ارسال شده در آذر ۱۸, ۱۳۹۴ در ۱۱:۳۳ ق.ظ

    خیلی خوب است که با استناد به علم پرده از اسرار و ابهامات اعصار گذشته بر میداریم.اما در بعضی موارد افرادی که در زمینه ی ویولنهای انتیک تحقیقات ارائه می دهند اینکار را فقط برای تخریب وجهه ی سازهای استراد یا….و به نفع یک maker یا کارگاه تولیدی دیگر انجام می دهند/در وبسایت ها و ارشیوهای بسیاری از حراجی و مدارس ویولن سازی امریکا برمیدارند یک ویولن استراد رگلاز نشده با سیم کیفیت پایین متال را (که عموما هم دکر نمی کنند این ساز مربوط به دوران طلایی هست یا اصلا استراد چه سالی هست) با بهترین ساز تولیدی خودشان مقایسه می کنند و سمپلهای صوتی را به عنوان تبلیغ استفاده می کنند و می گویند ببینید ساز ما بهتر بود!
    ray chen نوازنده ی ویولن در یکی از سری ویدیو هایش مربوط به جوکها و شوخی های مربوط به ویولن و موسیقی کلاسیک مثلا به یک فروشنده ویولن مراجعه کرده که ان شخص یک جعبه کارتون مقوایی روی سر ray chen قرار می دهد بعد به وی یک ویولن silence میدهد و chen بعد از کمی نواختن از زیر کارتون می گوید definitely strad!!! اخیرا مد شده عده ی زیادی برای فروش سازهایشان این ازمایش هوشمندانه را روی نوازندگان پیاده می کنند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مرور آلبوم «مثنوی صبا»

بازنویسی/تنظیم آثار برای سازهای دیگر در اولین سطح به کار گستراندن کارگان (رپرتوار) می‌آید، حال با هدف آموزش باشد یا دسترسی‌پذیری قطعات برای نوازندگان آموزش دیده. از این رو نفس حضور آلبوم «مثنوی صبا» (و بیش از آن کتاب نغمه‌نگاری‌‌اش) مغتنم است. آنچه در خود آلبوم شنیده می‌شود ۲۱ قطعه و نواخته از «ابوالحسن صبا» موسیقیدان افسانه‌ای و پرجاذبه‌ی تاریخ ماست که اگر از سطح نخست برگذریم ابعادی از مساله‌ی کارهای مشابه را بر ما هویدا می‌کند.

دسته بندی و زمان بندی: ادراک متر (I)

تمپرلی در مقاله اش با نام «متر و دسته بندی در موسیقی آفریقایی» این سوالات را مطرح می کند: «چگونه می توان ریتم آفریقایی را با دید رایج تئوریک ریتم مطابقت داد؟»، «چه شباهت ها و تفاوت های بین ریتم آفریقایی و ریتم غربی وجود دارد؟ با توجه به این که ریتم غربی در بر اساس تئوری موسیقی سنجش می شود.» دیدگاه من در این مقاله نیز تفاوت چندانی با سوالات مطرح شده ندارد. مانند تمپرلی من نیز می خواهم مفاهیم تئوری های اخیر ریتم و متر را با توجه به موسیقی غربی مورد بحث قرار دهم. با این حال، من صرفا موسیقی آمریکایی را مد نظر قرار نمی دهم.

از روزهای گذشته…

«موسیقاب» (I)

«موسیقاب» (I)

این ویژگی که بازگوکننده‌ی انتساب و پیوند شفاف و مشهود یک اثر هنری به زمان و مکان خلق اثر است، در طول قرن گذشته، در توصیف جریان‌هایی در هنرهای تجسمی و ادبیات ایران به‌کار رفته‌است. در مورد موسیقی نیز، عبارت «موسیقی معاصر» که بیش از سه دهه از عمر آن در ایران نمی‌گذرد، بیشتر به آثاری ارجاع می‌دهد که می‌توان بخش اعظمی از آنها را متأثر از موسیقی آوانگارد قرن بیستم غرب و تحت لوای آن دانست.
ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (VI)

ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (VI)

جالب است که بدانیم چطور این سه ویژگی مکانیکی یعنی وزن، مقاومت و اصطکاک درونی می توانند ویژگیهای ارتعاشی (آکوستیکی) صفحه را تعین کنند. یک راه برای دانستن این مطلب آزمایش کردن بر روی قطعات چوبی باریک است. (تصویر۱۰- ۱).
“ردیف” و “اغراق” به مثابه دو بال عامیانگی (I)

“ردیف” و “اغراق” به مثابه دو بال عامیانگی (I)

شنبه بیست و سوم مهر در شیراز کنسرتی بر پا بود که بیا و ببین… کنسرتی که اسمش را گذاشته بودند شب موسیقی معاصر پارس و ارکستر معاصر پارس که گویا ارکستری تازه تاسیس است با همکاری ارکستر با سابقه تر چنگ و چند تکنواز غیر شیرازی به اجرای برنامه میپرداختند. رهبر و آهنگساز تمام قطعات آقای علی رادمان بود که شاگرد شناخته شده آقای علیرضا مشایخی است و یکی دوبار هم حتی ارکستر موسیقی نورا رهبری کرده، پس بنابراین میدانستیم که باید منتظر نوعی موسیقی مدرن باشیم.
قول و غزل یا قول و غزل (V)

قول و غزل یا قول و غزل (V)

به عبارت دیگر مدگردی ها در این بخش بر بستر نغمات صورت نگرفته اند بلکه تغییر ریتم به عنوان کاتالیزوری عمل کرده و در این راستا از ساز عود بهره گیری ریتمیک شده است. برای بازگشت به چهارگاه نیز دقیقاً همین ترفند مجدداً بکار رفته است.
کریستف پندرسکی یا مسأله ی آوانگارد در قرن بیستم

کریستف پندرسکی یا مسأله ی آوانگارد در قرن بیستم

صحبت از آثار پندرسکی برای یک فیلسوف کار بسیار دشواری است. شاید این دشواری بیشتر به دلیل ماهیت آثار پندرسکی باشد، یعنی آثار موسیقایی. از زمان روسو و با انتشار اثرش با عنوان «رساله ای در باب ریشه زبان ها»، حدود سال های ۱۷۶۰، این تفکر که موسیقی به زبان دیگری غیر از زبان فیلسوف ها سخن می گوید، باب شد. موسیقی با زبان عقل سخن نمی گوید بلکه با زبان احساسات سخن می گوید. ورای انتقال ایده ها، موسیقی احساسات را به ما منتقل می کند. این تفاوت نه تنها در فُرم و نوع بیان بلکه در محتوا نیز وجود دارد و همین تفاوت است که باعث برتری موسیقی می شود: موسیقی آن چه را که وصف ناپذیر است، می سراید. برخلاف خردگرایی فلسفی، خردگریزی موسیقایی به مفهوم رمانتیکی، در قلب عارفانه زندگی حقیقی رخنه می کند: بدین مفهوم موسیقی مقوله ای متافیزیکی است.
ماهور ملک (قسمت دوم)

ماهور ملک (قسمت دوم)

تنبک هایی که توسط جهانگیر ملک بکار گرفته میشد، همگی از دهانه های بزرگی برخوردار بودند و غیر از این، کشیدگی کمتر پوست ساز (نسبت به پوست هایی که معمولا امروز روی این ساز کشیده میشود) دیگر خصوصیت تنبکهای مورد استفاده ایشان بود.
ادیت در ویولن (VIII)

ادیت در ویولن (VIII)

در ادامه به بررسی انگشت گذاری هفت دسته جمله سه نتی سه لا چنگ (از لا بکار تا می بمل) می پردازیم. اجرای لا بکار در پوزیسیون سوم سیم می و با انگشت اول انجام می پذیرد، در اینجا اولین انتخاب مهم انگشت گذاری در نت فا دیز (اولین نت سه لا چنگ بعد از لا بکار) انجام می پذیرد. برای جلوگیری از جابجایی اضافه طولی بر روی گریف و نیز جلوگیری از انجام تغییر پوزیسیون های اضافه، فادیز همچنان در پوزیسیون سوم سیم دوم اجرا می گردد و برای اجرای لا بکار در جهت جلوگیری از ناچار شدن نوازنده در دو بار تغییر سیم در اجرای یک جمله سه نتی می توان این نت را با انگشت چهارم نواخت.
خاچاطوریان در مقام رهبر ارکستر

خاچاطوریان در مقام رهبر ارکستر

زمانی که خاچاطوریان به تمرین با ارکسترهای کوچک در تئاترهای مختلف مشغول بود، این آرزو که زمانی خود قادر به اجرای آثار ارکستری اش باشد، در نظرش محال می نمود و در حقیقت در حکم یک رویای دست نیافتنی به شمار می رفت. اما دیری نپایید که این آرزوی دیرینه تحقق یافت و او در سال ۱۹۵۰ رهبری اجرای آثارش را در کشورهای مختلف آغاز نمود.
نقدی بر عملکرد چند سالۀ اخیر پرویز مشکاتیان

نقدی بر عملکرد چند سالۀ اخیر پرویز مشکاتیان

مطمئنا نام و آثار پرویز مشکاتیان آنچنان با فرهنگ موسیقی معاصر ایران عجین گشته که می توان وی را از بزرگترین و تاثیرگذارترین نوازندگان وآهنگسازان سه دهۀ اخیر ایران به حساب آورد.
به مناسبت ۷ مهر تولد حسین دهلوی (II)

به مناسبت ۷ مهر تولد حسین دهلوی (II)

در این میان نقطه قوت حنانه یکی در استفاده از هارمونی متفاوتی برای صدادهی موسیقی ایرانی بود که خود او به آن هارمونی زوج، اطلاق می کرد (که به احتمال قوی بی تاثیر از هارمونی امثال بلا بارتوک نبود) و دیگری پژوهشهای گسترده ای بود که درباره خاستگاه و ریشه های موسیقی ایرانی و چارچوب موسیقی دستگاهی فعلی آنها صورت میداد (که بخشهای کوچکی از آنها در کتاب گامهای گمشده آمده است)؛ امانوئل ملیک اصلانیان هم نخستین فردی بود که ساختار موسیقی مدرن و آتنال را وارد ساختار آهنگسازی ایرانی کرد که برای نخستین بار در ایران چنین آثاری اجرا می شد، گرچه بسیاری ساختار موسیقایی او را برای موسیقی ایرانی مناسب نمی دانند، ولی بهرحال تلاشهای او برای ایجاد حرکات نوینی در موسیقی ارکسترال ایران ستودنی است.