نکاتی که سازندگان تار و سه تار باید بدانند

شیارهای خرک را تا حد امکان زیاد کنید، شش شیار کافی نیست
شیارهای خرک را تا حد امکان زیاد کنید، شش شیار کافی نیست
از چسب به جای سریشوم استفاده نکنید
معمولا” آلات موسیقی ای که شامل سیم و دسته هستند، پس از مدت زمانی باید رگلاژ دسته شوند چراکه مقداری جاخوردگی در دسته ساز بوجود می آید. در سالهای اخیر که چسب چوب و دیگر انواع چسبهای صنعتی به بازار آمده، عده ای مبادرت به استفاده از این نوع چسبها می کنند که متاسفانه ساز تولید شده آنان جنبه یکبار مصرف پیدا می کند چون در آینده دور (مثلا ۷۰ یا ۸۰ سال دیگر) پس از هرگونه جاخوردگی، پیچ خوردگی، شکستگی بر اثر حوادث و ضربه، دیگر ساز را نمی توان ترمیم اصولی کرد، چون اصولا” این چسبها باز نمی شوند.

در صورتیکه سازگران قدیم که از چسب گرم سریشم استفاده میکردند به ساز اجازه میدادند تا بتواند قابل تعمیر باشد… امروز هم اگر کمی بوی بد سریشم را تحمل کنیم و قدری حوصله و صرف وقت را چاشنی این فن والا و ذیقیمت کنیم، محصولی بهتر و اصولی تر بدست میاید که رضایت نسلهای بعد را نیز به همراه خواهد داشت.

پیش از جاگذاری میخ های بیخ دسته، محل را سوراخ کنید
بر اثر کوبیدن میخ های بیخ دسته تار، پس از گذشت زمان ترکهایی (آن هم در محل خطرناکی مثل بیخ دسته!) ظاهر میشود که برای اجتناب از این خسارت میتوان قبل از کوبیدن هر میخ، با مته هم شماره میخ، سوراخی ایجاد کرد و پس از آن میخ را در سوراخ ایجاد شده با فشاری بسیار کمتر فقط “جا زد” نه آنکه با چکش کوبید.

مشکلات نوازندگان چپ دست
همیشه نوازندگان و هنرآموزان چپ دست تار و سه تار با مشکلاتی روبرو هستند؛ یا ساز را همچون دیگران بدست میگیرند که در این صورت نمیتوانند همچون یک راست دست ساز بزنند و پیشرفت کنند و یا ساز را چپ دست می کنند که در این صورت به چند مشکل دیگر بر می خورند:
اول اینکه همیشه باید ساز خود را به کلاس بیاورند و ببرند. دوم اینکه، اگر جایی سازی ببینند نمی توانند آنرا بیازمایند، دیگران هم در مورد ساز ایشان همین مشکل را دارند. سوم اینکه، ساز انتخابی و خریداری شده آنان ممکن است پس از چپ دست کردن افت شدیدی کند، چراکه سیمهای بالا و پائین جابجا شده است که متاسفانه در این سه مورد تقریبا” چاره ای جز تحمل نیست! ولی در مورد چهارم، هنگامیکه بخواهیم سازی را اصطلاحا” چپ دست کنیم، ناچار باید یک ناو در جهت معکوس با ناو موجود روی دسته ایجاد کنیم.

این عمل که قدری کارگاهی است و نیز موجب مراجعات بعدی میشود و ضمنا پس از نتیجه کار شکل و ظاهری یکسان و قرینه با ناو قبلی حاصل نمیشود، مشکل ایجاد میکند. پیشنهاد اینکه به سادگی کلیه سازها را از ابتدا با دو ناو بسازیم، یعنی هرکدام در یک طرف دسته تار یا سه تار وسپس ساز را به اصطلاح رنگ و لاک کنیم.

شیارهای خرک را تا حد امکان زیاد کنید
بر روی خرک بعضی سازهای جدید فقط به تعداد سیم های آن ساز شیار وجود دارد که پیشنهاد می شود بر روی تاج خرک تا جایی که میسر است شیار بیندازیم، چراکه بعضی کوکهای قدیمی را باید با تغییر محل سیم همراه کنیم؛ ضمن آنکه بدین ترتیب هر نوازنده میتواند به سلیقه خود جای سیمها را تغییر دهد.

23 دیدگاه

  • ارسال شده در بهمن ۲۳, ۱۳۸۵ در ۱:۳۳ ب.ظ

    مطالب شما بسیار خوب و اموزنده است.اکر امکان دارد در زمینه نت خوانى،جکونکى کوک تار با نت و جکونه بدانیم باید جه کوکى باشد مطالبى اماده کنید.جونکه بسیارى از هنر جویان در این زمینه سوالاتىدارند.موفق باشید

  • ابوالفضل
    ارسال شده در فروردین ۸, ۱۳۸۶ در ۶:۳۵ ب.ظ

    سلام

    اگه امکانش هست درمورد چگونگی تمرین کردن خصوصا ساز سه تار بیشتر و کاملتر توضیح بدین موفق باشین

  • soheil
    ارسال شده در فروردین ۱۳, ۱۳۸۶ در ۱۱:۵۹ ب.ظ

    site shoma kheyli alie . besyaar mamnoonam . movafagh bashid

  • وحيد
    ارسال شده در خرداد ۱۰, ۱۳۸۶ در ۵:۵۱ ب.ظ

    اگرممکن است در مورد ساخت تار توضیحات بیشتری را ارائه کنید و ابعاد واندازه های قسمتهای مختلف تار را بنویسید متشکرم.

  • اردشیری ایلخچی
    ارسال شده در آبان ۲۶, ۱۳۸۶ در ۶:۲۵ ب.ظ

    من می خواهم به شخصیتی اشاره نمایم که در کمال گمنامی در ترکیه فوت کردند. بله فرزاد علیی از اولین و بهترین سازندگان تار ایرانی که همه بویژه استاد قنبری سازنده ویولون ایشان را بهتر می شناسند. بهترین تارهای ایرانی در زمان حال ایشان می ساختند که به دلیل عزلت گوشه نشینی و زندگی در یک روستای دور افتاده از تهران به نام ایلخچی از بخشهای تبریز بسیار گمنام فوت کردند. که استادان بسیاری چون داریوش ×یرنیاکان و استاد قنبری و جلیل شهناز و… ایشان را می شناسند. بهتر است درباره ایشان و هنرشان در سایت های هنر و موسیقی جایی اختصاص داده و درباره ایشان مطالبی بنویسید و نام ایشان را ببرید.

  • moein
    ارسال شده در بهمن ۲۰, ۱۳۸۶ در ۱۰:۰۳ ب.ظ

    ضمن تشکر
    در رابطه با ساخت تار مطالب حرفه ای تری بیان کنید یا ارسال نمایید

  • حامد دهقانی
    ارسال شده در شهریور ۱۳, ۱۳۸۷ در ۱۰:۴۷ ب.ظ

    لطفادرباره ضخامت سیمهای تاربنویسید

  • آرتا
    ارسال شده در آبان ۲۲, ۱۳۸۷ در ۹:۳۴ ق.ظ

    قابل توجه سه تار نوازها:
    سلام به همگی من خودم ۱۰ سالیه که سه‌تار میزنم.کتاب مفید پنجه‌ی سه تار نوشته استاد سعید محمدی که از شاگردان برجسته استاد علیزاده هستن برای اونهایی که میخوان سه تار رو شروع کنند فوق‌العاده است.البته ایشون e-mailخودشون رو در مقدمه کتاب آوردن و با سعه صدرهم به سوالات پاسخ میدن(البته به سوالات من حداقل..).اینو هم بگم که کتابشون توسط انتشارات چنگ سال۸۶ منتشر شده وکتاب پنجه‌ی تارشون هم دردست انتشاره

  • مهرنوش
    ارسال شده در تیر ۱۳, ۱۳۸۸ در ۹:۵۷ ق.ظ

    ممنونم آرتا جان…

  • مژگان
    ارسال شده در مهر ۲, ۱۳۸۸ در ۱:۳۴ ق.ظ

    سلام
    ببخشید یه سوال داشتم،با رتبه چند کنکور هنر می شه موسیقی شیراز قبول شد؟؟؟؟؟؟
    خیلی خیلی ممنون از جوابتون….

  • ناشناس
    ارسال شده در آذر ۱۷, ۱۳۸۸ در ۶:۴۶ ب.ظ

    لطف میکنید من را یرای خرید سه تار راهنمایی کنید

  • مهدي حبيبي فر
    ارسال شده در آذر ۱۹, ۱۳۸۸ در ۱۰:۰۱ ق.ظ

    ضمن تشکر صمیمانه از راهنماییهای بی دریغ شما ، در مورد شیوه اصولی کوک سه تار و انواع کوکهای سه تار مرا راهنمایی بفرمایید . پیشاپیش از بذل عنایتی که می فرمایید سپاسگزارم

  • حسین
    ارسال شده در دی ۲, ۱۳۸۸ در ۱۱:۱۴ ب.ظ

    با عرض سلام وخسته نباشید
    در مورد استفاده از سریشم به جای چسبهایی که برای چوب ،امروزه استفاده می شود، به نطر من استفاده از چسبهای جدید کمک بسزایی در ماندگاری ساز و جلوگیری از باز شدن ترکهای سه تار و اتصال پشت کاسه تار میکند و در مورد تعمیر آن معتقدم که اگرمرمت گر ساز مهارت لازم را در این زمینه داشته باشد ،می تواند به آسانی کار مرمت را انجام دهد.

  • محی الدین
    ارسال شده در مرداد ۲۵, ۱۳۸۹ در ۱۲:۲۰ ب.ظ

    دست شما درد نکند مطالب بسیار آموزنده ای را درج فرموده اید . موفق باشید

  • مریم
    ارسال شده در مهر ۲۲, ۱۳۸۹ در ۴:۴۳ ق.ظ

    میخواستم بدونم اگر به کاسه سه تار ضربه وارد شود ایا صدای سه تار خراب می شود؟
    من میخواهم سه تار یاد بگیرم ایا بهتر است به کلاس بروم یا با سی دی وکتاب هم می توان یاد گرفت؟

  • محسن سومایی
    ارسال شده در شهریور ۲۱, ۱۳۹۰ در ۱۱:۵۶ ب.ظ

    با عرض سلام و خسته نباشید خدمت دوستان
    من تقریبا ۱۲سال هست که ساز سنتی میسازم و از شاگردان استاد ژاله هستم.چسب سریشم خیلی خوب هست برای ساز اما نه در همه نوع شرایط مثلا در هوای مرطوب این چسب خاصیت خودش را از دست میده و معتقد هستم چسب نجاری یا دوقلو به مراتب از سریشم بهتر هست.
    نوازندگانی هم که چپ دست هستند بهترین کار این هستش که ساز خود را به صورت سفارشی تهیه کنند تا مجبور نشوند صنعت ساز دیگری را به هم بزنند.
    ۰۹۳۵۵۱۶۲۷۳۴ محسن سومایی سازنده سا زهای سنتی

  • غلامرضا
    ارسال شده در دی ۷, ۱۳۹۰ در ۹:۰۶ ب.ظ

    با سلام و خسته نباشید و تشکر از سایت خوبتان من در اصفهان زندگی می کنم لطفا از سازندگان نامی اصفهان در زمینه ساخت تار چند استاد را نام ببرید ونیز لطف کرده اگر نحوه بستن پردهای مختلف تار را به صورت عکس به ایمیل من ارسال کنید از شما ممنون خواهم شد

    با تشکر

  • محمد
    ارسال شده در بهمن ۲۶, ۱۳۹۰ در ۵:۰۶ ب.ظ

    با سلام و خسته نباشید اگر ممکن است بفرمایید چگونه میتوان خرکی به پوست تار چسبده را از پوست جداکردبدون آنکه پوست پاره شود.با تشکر

  • مرجان فرحناکی
    ارسال شده در فروردین ۲۱, ۱۳۹۱ در ۷:۵۰ ب.ظ

    باسلام.
    اگر مقدور است درمورد اجرای درس ۱۲۳ از کتاب دستور سه تار دوره ی ابتدایی(حسین علیزاده)(تکنیک کنده کاری)توضیح بفرمایید.
    با سپاس.

  • مهدی
    ارسال شده در فروردین ۲۴, ۱۳۹۱ در ۶:۴۵ ب.ظ

    سلام.برای جدا کردن خرک که به پوست چسبیده میتوانید با مقداری پنبه و یا گوش پاک کن مقداری آب به زیر خرک بچکانید تا پس از چند دقیقه براحتی خرک جدا شود.

  • علیرضا
    ارسال شده در تیر ۱۴, ۱۳۹۱ در ۲:۳۱ ب.ظ

    لطفا طرز بستن پرده تار در قسمت پایین دسته روش گره زدن دور میخ های پایین چگونه است؟

  • خسرو توحیدی
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۲, ۱۳۹۲ در ۱۲:۴۲ ق.ظ

    برای ساختن آلات موسیقی چوب باید طوری بریده شود که تیغه ی اره عمود بر خط رگه ی چوب باشد برای تار هم باید کنده چوب را پس از بریدن برگردانیم به نحوی که قوس کاسه صوتی عمود برقوس دوایر چوب باشدبه عبارت دیگر آبراه وسط دایره کنده به

    قسمت بیرونی تار منتقل می شود وقسمت بیرونی کنده چوب به داخل باشدرعایت این نکته بی نهایت مهم است

  • ناشناس
    ارسال شده در مهر ۱۰, ۱۳۹۳ در ۱۲:۱۴ ق.ظ

    مگر اساتید قدیمی برای مناطق مرطوب و گرم و خشک سازی با چسب دیگر میساختند.این داستان در این چند سال اخیر توسط بعضی از آقایان مطرح شده و استفاده از چسب دوقلو کاریست فوق العاده بی ریشه و بیخود.بهترین چسب همان سریشم است البته به شرط عمل آوری درست.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (II)

ضربی: این قطعات در موسیقی قدیم ایران اکثرا دوضربی یا سه ضربی بودند و معمولا به همراه ساز تنبک اجرا می شدند. ضربی هم به مانند چهارمضراب در اکثر ردیف های سازی موسیقی دستگاهی ایران به چشم می خورد و در اکثر مواقع به عنوان اثری مستقل در میان گوشه ها یا تکنوازی ها اجرا می شده است. شاید بارز ترین قطعۀ تحت این عنوان، قطعۀ ضربی اصول از ردیف میرزا عبدالله به روایت نورعلی خان برومند باشد که قطعه ایست کاملا مستقل که از توالی نغمات متعدد در دستگاه شور تشکیل شده است.

آواز بنان (IV)

او غزلی را اجرا کرده است با ردیف «نشینم» (۲) که غزل‌سرا به جای «ببوسم»، «نشینم» را انتخاب کرده و بنان با چنان مهارتی این غزل را اجرا کرده که زهر و ابتذال کلمه را گرفته و این کاری است که از عهده همه کس برنمی‌آید.

از روزهای گذشته…

از تهران تا وین

از تهران تا وین

پرداختن به زندگی و فعالیت های اخیر موسیقیدانان ایرانی که در خارج از کشور فعالیت می کنند، هم از لحاظ خبری جذاب است و هم نشانی برای افتخار کردن به هویت این مرز و بوم. تا زمانی که علاقه مندان موسیقی و کارشناسان آثار این افراد را در داخل نشنیده باشند نمی شود درباره آنها به درستی سخن گفت و حتی گاهی نیز به دلیل کمبود منابع خبری ممکن است سوژه ای بیش از آنچه ارزش دارد مورد توجه قرار گیرد.
ویژگیهای احساسی گامهای موسیقی

ویژگیهای احساسی گامهای موسیقی

کریستین فردریش دانیل شوبارت ادیب و شاعر آلمانی است که به دلیل علاقه زیاد و همکاری با موسیقیدانان به دانش موسیقی بالایی دست پیدا نمود. او مدتها مسئولیت مدیریت و کارگردانی موسیقی تاترهای نمایشی در آلمان را بر عهده داشت و تالیفات زیادی در زمینه ارتباط میان موسیقی و ادبیات دارد.
پیوند نام اثر موسیقایی با محتوا و نقد آن (II)

پیوند نام اثر موسیقایی با محتوا و نقد آن (II)

با چنین انگیزه ای بوده است که گوستاو مالر نامِ “ترانه ای برای درد و رنج زمین” را که در ابتدا برای اثرِ معروف خود برگزیده بود، با این هدف که از بار اندوه اثر برای مخاطب بکاهد، به “ترانه ی زمین” تغییر می دهد که حقیقتن دو عنوان، با دو بارِ عاطفی متفاوت اند.
زنان و موسیقی (I)

زنان و موسیقی (I)

صحبت از موسیقی است، موسیقی که ارباب آن، سِسیلِ قدیس، به خاطرش در سال ۲۳۲ در شهر رُم سرش از تنش جدا شد و با این همه به استثنای دهه های اخیر، زنان کمی دیده می شوند که آهنگ ساز، یا مانند پالسترینا، باخ، موزار، برلیوز یا سَن سانس یا فرانک مشهور به این عنوان باشند… دلیل این امر چیست؟ پاسخ دادن به این سؤال مشکل است! بیشتر هنرها (نقاشی، مجسمه سازی و غیره) این خصوصیت را داشته یا دارند.
ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی اجرا شد

ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی اجرا شد

جلد اول (دستگاه شور) کتاب و سی دی ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی (منتظم الحکما) با تصحیح و اجرا با سه تار: آرشام قادری و ویرایش و بازنویسی نت از آرشام قادری و شهاب مِنا منتشر شد. این کتاب دستگاه شور ردیف میرزاعبدالله را به روایت بهترین شاگرد او، دکتر مهدی صلحی (منتظم الحکما)، و آوانگاری مهدیقلی هدایت (مخبرالسلطنه) ارائه می کند که در زمان حیات میرزاعبدالله نگارش یافته است.
تشخیص تونالیته و انتخاب آکورد

تشخیص تونالیته و انتخاب آکورد

در ادامه مطلب قبل راجع به نوشتن همراهی برای ملودی، یکبار دیگر به ملودی آماده شده نگاه کنید. فرض را بر این میگذاریم که ملودی ما دارای تونالیته هست لذا باید سعی کنیم تونالیته آن را پیدا کنیم. – البته این فرض غلطی نیست چرا که موسیقی های بدون تونالیته را به این سادگی نمی توان درک کرد! – در بسیاری از موارد سرکلید ها کمک بسیار خوبی برای نزدیک شدن به تونالیته موسیقی هستند (اما نه همیشه). بنابر این از سرکلیدهای قطعه مشخص هست که ملودی یا در Eb ماژور نوشته شده یا در C مینور.
استاد فلوت کاندید دریافت جایزه گرمی شد

استاد فلوت کاندید دریافت جایزه گرمی شد

کارلوس ناکای (R. Carlos Nakai) به قدری راحت و صمیمی راجع به کاندید شدنش در مراسم گرمی (Grammy Awards) صحبت می کند که احساس می کنید او هر سال کاندید این جایزه می شود، که البته در چند سال اخیراین امر کاملآ درست بوده است.
منتشری: پیش پرده خوانی به خاطر خسته نشدن مردم بوجود آمد!

منتشری: پیش پرده خوانی به خاطر خسته نشدن مردم بوجود آمد!

این را خود استاد می گفت و من از خودم نمی گویم چون من یادم نمی آید: کسانی که پیشکسوت تر از ما هستند مثل آقای انتظامی، کشاورز، اسماعیل شنگله، علی نصیریان، مستجاب الدعوه، علی تابش، مرتضی احمدی -که خودش می گفت من تئاتر تهران بودم، پیش پرده خوان بودم ولی جامعه باربد نبودم-، نصرت کریمی اینها آدم های بزرگی هستند. خود نصرت کریمی می گفت من به عنوان شاگرد نبودم و من را استاد به عنوان همکار دعوت به کار کرد، آقای حمید قنبری که الان آمریکاست و پسرش شاعر است- و خیلی افراد دیگر که در این مجال نمی گنجد تا بخواهم اسم ها را بگویم، همه این ها پیش پرده خوان های جامعه باربد بودند. در آن زمان که ما “هفت سین چهارشنبه سوری” را ضبط کردیم استاد این ها را از این جهت ساخته بود که بد نیست شما بدانید:
هنگامی که لیست پیانو می نواخت

هنگامی که لیست پیانو می نواخت

وقتی لیست پیانو می نواخت خانم ها به جای دسته ها یا شاخه های گل جواهرات خود را روی صحنه پرتاب میکردند، در سرمستی فرو میرفتند و گاهی هم غش میکردند.
آلبوم عکس به همراه موسیقی از مراسم تجلیل استاد دهلوی

آلبوم عکس به همراه موسیقی از مراسم تجلیل استاد دهلوی

مراسم بزرگداشت استاد دهلوی در تاریخ ۲۵ مرداد ۱۳۸۳ در خانه هنرمندان در تهران برگزار شد. در این مراسم هنرمندان و اساتید موسیقی ایران از جمله سرکار خانم قاجار، سوسن دهلوی (اصلانی)، وزیری تبار و آقایان هوشنگ ظریف، منوچهر صهبایی، محمد سریر، امین الله شهمیری، داوود گنجه ای، رشیدی، پور حسینی و … شرکت داشتند.