نکاتی که سازندگان تار و سه تار باید بدانند

شیارهای خرک را تا حد امکان زیاد کنید، شش شیار کافی نیست
شیارهای خرک را تا حد امکان زیاد کنید، شش شیار کافی نیست
از چسب به جای سریشوم استفاده نکنید
معمولا” آلات موسیقی ای که شامل سیم و دسته هستند، پس از مدت زمانی باید رگلاژ دسته شوند چراکه مقداری جاخوردگی در دسته ساز بوجود می آید. در سالهای اخیر که چسب چوب و دیگر انواع چسبهای صنعتی به بازار آمده، عده ای مبادرت به استفاده از این نوع چسبها می کنند که متاسفانه ساز تولید شده آنان جنبه یکبار مصرف پیدا می کند چون در آینده دور (مثلا ۷۰ یا ۸۰ سال دیگر) پس از هرگونه جاخوردگی، پیچ خوردگی، شکستگی بر اثر حوادث و ضربه، دیگر ساز را نمی توان ترمیم اصولی کرد، چون اصولا” این چسبها باز نمی شوند.

در صورتیکه سازگران قدیم که از چسب گرم سریشم استفاده میکردند به ساز اجازه میدادند تا بتواند قابل تعمیر باشد… امروز هم اگر کمی بوی بد سریشم را تحمل کنیم و قدری حوصله و صرف وقت را چاشنی این فن والا و ذیقیمت کنیم، محصولی بهتر و اصولی تر بدست میاید که رضایت نسلهای بعد را نیز به همراه خواهد داشت.

پیش از جاگذاری میخ های بیخ دسته، محل را سوراخ کنید
بر اثر کوبیدن میخ های بیخ دسته تار، پس از گذشت زمان ترکهایی (آن هم در محل خطرناکی مثل بیخ دسته!) ظاهر میشود که برای اجتناب از این خسارت میتوان قبل از کوبیدن هر میخ، با مته هم شماره میخ، سوراخی ایجاد کرد و پس از آن میخ را در سوراخ ایجاد شده با فشاری بسیار کمتر فقط “جا زد” نه آنکه با چکش کوبید.

مشکلات نوازندگان چپ دست
همیشه نوازندگان و هنرآموزان چپ دست تار و سه تار با مشکلاتی روبرو هستند؛ یا ساز را همچون دیگران بدست میگیرند که در این صورت نمیتوانند همچون یک راست دست ساز بزنند و پیشرفت کنند و یا ساز را چپ دست می کنند که در این صورت به چند مشکل دیگر بر می خورند:
اول اینکه همیشه باید ساز خود را به کلاس بیاورند و ببرند. دوم اینکه، اگر جایی سازی ببینند نمی توانند آنرا بیازمایند، دیگران هم در مورد ساز ایشان همین مشکل را دارند. سوم اینکه، ساز انتخابی و خریداری شده آنان ممکن است پس از چپ دست کردن افت شدیدی کند، چراکه سیمهای بالا و پائین جابجا شده است که متاسفانه در این سه مورد تقریبا” چاره ای جز تحمل نیست! ولی در مورد چهارم، هنگامیکه بخواهیم سازی را اصطلاحا” چپ دست کنیم، ناچار باید یک ناو در جهت معکوس با ناو موجود روی دسته ایجاد کنیم.

این عمل که قدری کارگاهی است و نیز موجب مراجعات بعدی میشود و ضمنا پس از نتیجه کار شکل و ظاهری یکسان و قرینه با ناو قبلی حاصل نمیشود، مشکل ایجاد میکند. پیشنهاد اینکه به سادگی کلیه سازها را از ابتدا با دو ناو بسازیم، یعنی هرکدام در یک طرف دسته تار یا سه تار وسپس ساز را به اصطلاح رنگ و لاک کنیم.

شیارهای خرک را تا حد امکان زیاد کنید
بر روی خرک بعضی سازهای جدید فقط به تعداد سیم های آن ساز شیار وجود دارد که پیشنهاد می شود بر روی تاج خرک تا جایی که میسر است شیار بیندازیم، چراکه بعضی کوکهای قدیمی را باید با تغییر محل سیم همراه کنیم؛ ضمن آنکه بدین ترتیب هر نوازنده میتواند به سلیقه خود جای سیمها را تغییر دهد.

24 دیدگاه

  • ارسال شده در بهمن ۲۳, ۱۳۸۵ در ۱:۳۳ ب.ظ

    مطالب شما بسیار خوب و اموزنده است.اکر امکان دارد در زمینه نت خوانى،جکونکى کوک تار با نت و جکونه بدانیم باید جه کوکى باشد مطالبى اماده کنید.جونکه بسیارى از هنر جویان در این زمینه سوالاتىدارند.موفق باشید

  • ابوالفضل
    ارسال شده در فروردین ۸, ۱۳۸۶ در ۶:۳۵ ب.ظ

    سلام

    اگه امکانش هست درمورد چگونگی تمرین کردن خصوصا ساز سه تار بیشتر و کاملتر توضیح بدین موفق باشین

  • soheil
    ارسال شده در فروردین ۱۳, ۱۳۸۶ در ۱۱:۵۹ ب.ظ

    site shoma kheyli alie . besyaar mamnoonam . movafagh bashid

  • وحيد
    ارسال شده در خرداد ۱۰, ۱۳۸۶ در ۵:۵۱ ب.ظ

    اگرممکن است در مورد ساخت تار توضیحات بیشتری را ارائه کنید و ابعاد واندازه های قسمتهای مختلف تار را بنویسید متشکرم.

  • اردشیری ایلخچی
    ارسال شده در آبان ۲۶, ۱۳۸۶ در ۶:۲۵ ب.ظ

    من می خواهم به شخصیتی اشاره نمایم که در کمال گمنامی در ترکیه فوت کردند. بله فرزاد علیی از اولین و بهترین سازندگان تار ایرانی که همه بویژه استاد قنبری سازنده ویولون ایشان را بهتر می شناسند. بهترین تارهای ایرانی در زمان حال ایشان می ساختند که به دلیل عزلت گوشه نشینی و زندگی در یک روستای دور افتاده از تهران به نام ایلخچی از بخشهای تبریز بسیار گمنام فوت کردند. که استادان بسیاری چون داریوش ×یرنیاکان و استاد قنبری و جلیل شهناز و… ایشان را می شناسند. بهتر است درباره ایشان و هنرشان در سایت های هنر و موسیقی جایی اختصاص داده و درباره ایشان مطالبی بنویسید و نام ایشان را ببرید.

  • moein
    ارسال شده در بهمن ۲۰, ۱۳۸۶ در ۱۰:۰۳ ب.ظ

    ضمن تشکر
    در رابطه با ساخت تار مطالب حرفه ای تری بیان کنید یا ارسال نمایید

  • حامد دهقانی
    ارسال شده در شهریور ۱۳, ۱۳۸۷ در ۱۰:۴۷ ب.ظ

    لطفادرباره ضخامت سیمهای تاربنویسید

  • آرتا
    ارسال شده در آبان ۲۲, ۱۳۸۷ در ۹:۳۴ ق.ظ

    قابل توجه سه تار نوازها:
    سلام به همگی من خودم ۱۰ سالیه که سه‌تار میزنم.کتاب مفید پنجه‌ی سه تار نوشته استاد سعید محمدی که از شاگردان برجسته استاد علیزاده هستن برای اونهایی که میخوان سه تار رو شروع کنند فوق‌العاده است.البته ایشون e-mailخودشون رو در مقدمه کتاب آوردن و با سعه صدرهم به سوالات پاسخ میدن(البته به سوالات من حداقل..).اینو هم بگم که کتابشون توسط انتشارات چنگ سال۸۶ منتشر شده وکتاب پنجه‌ی تارشون هم دردست انتشاره

  • مهرنوش
    ارسال شده در تیر ۱۳, ۱۳۸۸ در ۹:۵۷ ق.ظ

    ممنونم آرتا جان…

  • مژگان
    ارسال شده در مهر ۲, ۱۳۸۸ در ۱:۳۴ ق.ظ

    سلام
    ببخشید یه سوال داشتم،با رتبه چند کنکور هنر می شه موسیقی شیراز قبول شد؟؟؟؟؟؟
    خیلی خیلی ممنون از جوابتون….

  • ناشناس
    ارسال شده در آذر ۱۷, ۱۳۸۸ در ۶:۴۶ ب.ظ

    لطف میکنید من را یرای خرید سه تار راهنمایی کنید

  • مهدي حبيبي فر
    ارسال شده در آذر ۱۹, ۱۳۸۸ در ۱۰:۰۱ ق.ظ

    ضمن تشکر صمیمانه از راهنماییهای بی دریغ شما ، در مورد شیوه اصولی کوک سه تار و انواع کوکهای سه تار مرا راهنمایی بفرمایید . پیشاپیش از بذل عنایتی که می فرمایید سپاسگزارم

  • حسین
    ارسال شده در دی ۲, ۱۳۸۸ در ۱۱:۱۴ ب.ظ

    با عرض سلام وخسته نباشید
    در مورد استفاده از سریشم به جای چسبهایی که برای چوب ،امروزه استفاده می شود، به نطر من استفاده از چسبهای جدید کمک بسزایی در ماندگاری ساز و جلوگیری از باز شدن ترکهای سه تار و اتصال پشت کاسه تار میکند و در مورد تعمیر آن معتقدم که اگرمرمت گر ساز مهارت لازم را در این زمینه داشته باشد ،می تواند به آسانی کار مرمت را انجام دهد.

  • محی الدین
    ارسال شده در مرداد ۲۵, ۱۳۸۹ در ۱۲:۲۰ ب.ظ

    دست شما درد نکند مطالب بسیار آموزنده ای را درج فرموده اید . موفق باشید

  • مریم
    ارسال شده در مهر ۲۲, ۱۳۸۹ در ۴:۴۳ ق.ظ

    میخواستم بدونم اگر به کاسه سه تار ضربه وارد شود ایا صدای سه تار خراب می شود؟
    من میخواهم سه تار یاد بگیرم ایا بهتر است به کلاس بروم یا با سی دی وکتاب هم می توان یاد گرفت؟

  • محسن سومایی
    ارسال شده در شهریور ۲۱, ۱۳۹۰ در ۱۱:۵۶ ب.ظ

    با عرض سلام و خسته نباشید خدمت دوستان
    من تقریبا ۱۲سال هست که ساز سنتی میسازم و از شاگردان استاد ژاله هستم.چسب سریشم خیلی خوب هست برای ساز اما نه در همه نوع شرایط مثلا در هوای مرطوب این چسب خاصیت خودش را از دست میده و معتقد هستم چسب نجاری یا دوقلو به مراتب از سریشم بهتر هست.
    نوازندگانی هم که چپ دست هستند بهترین کار این هستش که ساز خود را به صورت سفارشی تهیه کنند تا مجبور نشوند صنعت ساز دیگری را به هم بزنند.
    ۰۹۳۵۵۱۶۲۷۳۴ محسن سومایی سازنده سا زهای سنتی

  • غلامرضا
    ارسال شده در دی ۷, ۱۳۹۰ در ۹:۰۶ ب.ظ

    با سلام و خسته نباشید و تشکر از سایت خوبتان من در اصفهان زندگی می کنم لطفا از سازندگان نامی اصفهان در زمینه ساخت تار چند استاد را نام ببرید ونیز لطف کرده اگر نحوه بستن پردهای مختلف تار را به صورت عکس به ایمیل من ارسال کنید از شما ممنون خواهم شد

    با تشکر

  • محمد
    ارسال شده در بهمن ۲۶, ۱۳۹۰ در ۵:۰۶ ب.ظ

    با سلام و خسته نباشید اگر ممکن است بفرمایید چگونه میتوان خرکی به پوست تار چسبده را از پوست جداکردبدون آنکه پوست پاره شود.با تشکر

  • مرجان فرحناکی
    ارسال شده در فروردین ۲۱, ۱۳۹۱ در ۷:۵۰ ب.ظ

    باسلام.
    اگر مقدور است درمورد اجرای درس ۱۲۳ از کتاب دستور سه تار دوره ی ابتدایی(حسین علیزاده)(تکنیک کنده کاری)توضیح بفرمایید.
    با سپاس.

  • مهدی
    ارسال شده در فروردین ۲۴, ۱۳۹۱ در ۶:۴۵ ب.ظ

    سلام.برای جدا کردن خرک که به پوست چسبیده میتوانید با مقداری پنبه و یا گوش پاک کن مقداری آب به زیر خرک بچکانید تا پس از چند دقیقه براحتی خرک جدا شود.

  • علیرضا
    ارسال شده در تیر ۱۴, ۱۳۹۱ در ۲:۳۱ ب.ظ

    لطفا طرز بستن پرده تار در قسمت پایین دسته روش گره زدن دور میخ های پایین چگونه است؟

  • خسرو توحیدی
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۲, ۱۳۹۲ در ۱۲:۴۲ ق.ظ

    برای ساختن آلات موسیقی چوب باید طوری بریده شود که تیغه ی اره عمود بر خط رگه ی چوب باشد برای تار هم باید کنده چوب را پس از بریدن برگردانیم به نحوی که قوس کاسه صوتی عمود برقوس دوایر چوب باشدبه عبارت دیگر آبراه وسط دایره کنده به

    قسمت بیرونی تار منتقل می شود وقسمت بیرونی کنده چوب به داخل باشدرعایت این نکته بی نهایت مهم است

  • ناشناس
    ارسال شده در مهر ۱۰, ۱۳۹۳ در ۱۲:۱۴ ق.ظ

    مگر اساتید قدیمی برای مناطق مرطوب و گرم و خشک سازی با چسب دیگر میساختند.این داستان در این چند سال اخیر توسط بعضی از آقایان مطرح شده و استفاده از چسب دوقلو کاریست فوق العاده بی ریشه و بیخود.بهترین چسب همان سریشم است البته به شرط عمل آوری درست.

  • کریم
    ارسال شده در تیر ۵, ۱۳۹۷ در ۴:۲۰ ب.ظ

    سلام تشکر از همه دوستان من یک سوال در مورد ضخامت کاسه دوتار یاسه تار دارم ضخامت کاسه چند میلی متر باشد بهتر است برای صدا.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

برخی از مشکلات پزشکیِ نوازندگانِ سازهای بادی‌برنجی (V)

بسیاری از نوازندگان سازهای بادی‌برنجی دچار دردهای مختلفی هستند. آن‌ها از دردِ مچ، بازو، التهاب تاندون‌ها، مشکلات شانه، کشیدگی گردن و کمردرد و پشت درد مزمن رنج می‌برند. به این آسیب‌ها که ناشی از تکرار حرکات یکسان یا نشستن طولانی مدت در یک موقعیتِ ثابت یا هر دو مورد است، آسیب‌های استفادۀ مکرر می‌گویند و مسلماً بهترین رویکرد، پیشگیری از بروز چنین آسیب‌هایی است. نوازندگان سازهای بادی‌برنجی از بازوها به‌صورت مکرر در جلوی بدن استفاده می‌کنند. از این‌رو به مرور زمان، عضلات جلویی شانه و سینه قوی و عضلات پشتی شانه و پشت ضعیف می‌شوند. عضلات قوی کوتاه‌تر می‌شوند درحالی‌که عضلات ضعیف بلندتر می‌شوند. این عدم تعادل منجربه درد در ناحیۀ بازوها، شانه‌ها، قفسۀ سینه، گردن یا پشت می‌شود. اما راه حل ساده است: تمرینات کششی برای عضلات در جلوی بدن و تقویت عضلات در پشت بدن. پرورش عضلات این نواحی منجر به کمک به عضلاتی می‌شود که کشش‌ها را متحمل می‌شوند.

گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (VIII)

در هر حال، دکتر صفوت خودشان در این زمینه خیلی داشتند کار می‌کردند و می‌دانیم که ایشان هم شاگرد ابوالحسن صبا بودند، هم شاگرد حبیب سماعی و هم شاگرد حاج‌آقامحمد ایرانی مجرد. حاج‌آقامحمد ایرانی مجرد قبل از اینکه نزد میرزاعبدالله کار کند شاگرد مهدی صلحی (منتظم‌الحکما) سه‌تار زده بوده و تخصص اصلی‌اش هم در نواختن سه‌تار بوده است. آقای دکتر صفوت روایت دیگری از ردیف میرزاعبدالله را که از حاج‌آقامحمد ایرانی مجرد یاد گرفته بودند کار می‌کردند و آقای دکتر پورجوادی که از شاگرد و نوجوانی شاگرد دکتر صفوت بودند ضبط‌های کلاسش را برای ما می‌گذاشت و می‌شنیدم.

از روزهای گذشته…

ویلنسل (VIII)

ویلنسل (VIII)

گلیساندو افکت اجرایی است که بوسیله سراندن انگشت به بالا و پایین گریف، بدون رها کردن سیم اجرا می شود. این حرکت باعث می شود ارتفاع صدا به نرمی و بدون بریدگی و تغییرات پله پله، بالا و پایین برود.
نجفی ملکی: تکنیک هم در واقع بخشی از بدنه هنر است

نجفی ملکی: تکنیک هم در واقع بخشی از بدنه هنر است

خب ببینید استیل نوازندگی نی را باید در دو بخش دید؛ اول استیل نوازنده برای تولید صدا و دوم استیل نوازنده در انگشت گذاری. در حالت اول بطور کلی و خیلی خلاصه به نظر من هرچقدر نوازنده صدای شفاف تر و درخشان تر و به اصطلاح سونوریته با کیفیت تری را تولید کند می تواند به لحاظ تکنیکی تسلط بیشتری در نی داشته باشد. به عبارت دیگه هرچقدر شما در تولید صدای با کیفیت در رجسترهای مختلف نی تسلط داشته باشید، به همان میزان در اجرای قطعات و تکنیک های مختلف می توانید مسلط باشید. در مورد دوم هم چون انگشت گذاری در نی به مانند سایر سازهای بادی تابع قوانین تغییر مکانی و به اصطلاح تغییر پوزیسیون نیست و انگشت ها در مکان ثابتی هستند چنانچه نوازنده نی در انگشت گذاری خود همان قواعد کلی را که در تمامی سازهای بادی بطور استاندارد وجود دارد را رعایت کند می تواند نوازندگی نی را با تسلط و تکنیک بالاتری تجربه کند.
کنترباس (I)

کنترباس (I)

دوبل باس یا همان کنترباس، سالهای سال است که بعنوان بزرگترین ساز زهی، عضو جدایی ناپذیرارکسترهای سمفونیک قلمداد می شود. علاوه بر آن از زمان پیداش موسیقی Jazz استفاده از این ساز در ارکسترهای کوچک و بزرگ Jazz بعنوان یک عامل اصلی نگهدارنده ریتم، در کنار درامز و نیز اجرای سولو همواره مورد توجه بوده است.
موسیقی و طنز (قسمت دوم)

موسیقی و طنز (قسمت دوم)

مقصود اینکه به جز مثال های بسیار استثنایی، به دشواری بتوانیم پیدا کنیم، قطعات با کلامی را که نقش طنز پردازنه آنها، یکسان به دوش واژگان و به دوش صداها گذشاته باشد. در اکثریت قریب بااتفاق آنها، فقط کلام است که نقش طنز آمیز دارد و موسیقی یا خنثی است یا اصلا احساسات دیگری را تداعی می کند و یا حداکثر در حکم وسیله تزئینی به کار گرفته شده است.
EMI

EMI

گروه ای.‌ام.‌آی (EMI Group) صنعت موسیقی و الکتریک، نام یک شرکت موسیقی بریتانیایی مشتمل بر شرکت بزرگ موسیقی ای.‌ام‌.ای میوزیک – که هدایتگر چندین ناشر است و واقع در کنزینگتون لندن می‌باشد و یکی از چهار شرکت نشر بزرگ موسیقی دنیا است – و خود ای.‌ام‌.آی میوزیک پابلیکیشن واقع در نیویورک است.
شرایط خلق یک ایده (III)

شرایط خلق یک ایده (III)

این موضوع امری است واضح و روشن که تولید و ساخت یک اثر هنری موفق و یا کامل، مستلزم نگاه درست و علمی به پدیده های موجود در این جهان است که از طریق علم، دانش و تجربه و همچنین استمرار آن امکان پذیر می شود.کسب هر گونه مهارتی و یا هر تکنیک مشخصی به کلیدها و علوم در ارتباط با آن معطوف می گردد و برای تولید محصولی با توجه به نوع و یا تکنیک های خلاصه شده در آن، نیاز به اقتضای یافتن و پرداختن به آن علوم بوجود خواهد آمد،زیرا که با دستیابی به چگونگی کارکردو عملکرد سایر علوم مرتبطه است که می توان پدیده ای موفق و مفید را تولید و محیا کرد.
تاریخچه آموزش موسیقی به کودک در دنیا (II)

تاریخچه آموزش موسیقی به کودک در دنیا (II)

در مطلب قبل به تاریخچه آموزش موسیقی به کودک در دنیا پرداختیم که در این قسمت توجه شما را به ادامه این مطلب جلب می کنیم.
ربنا با صدای شجریان

ربنا با صدای شجریان

برای بسیاری از ایرانیان، افطار بدون ربنا رنگ و بویی ندارد. سالهاست صدای چابک و زیبای شجریان در این ساعات مردم را مجذوب خود می کند.
فرنگیس علیزاده و موسیقی نو (I)

فرنگیس علیزاده و موسیقی نو (I)

فرنگیس علیزاده یک آهنگساز و پیانیست اهل باکوست و متولد ۱۹۴۷ است که پیش از اینکه در پروژه جاده ابریشم یویوما به صورت جهانی مطرح شود به عنوان یک آهنگساز نوگرا (البته با حال و هوای موسیقی آذری) در آذربایجان شناخته میشد. معروفیت فرنگیس علیزاده (Firangiz Alizade) به دلیل ساخته های موسیقی او که در یک نوع جدید به نام «Yeni Musigi» (موسیقی نو) است، می باشد. وی پیانو را در نزد Ulfan Khalilov و آهنگسازی را نزد Gara Garayev را درهنرستان باکو آموخت، جاییکه او فارغ التحصیل شد به عنوان پیانیست در سال ۱۹۷۰ و یک آهنگساز در سال ۱۹۷۲٫
هم‌صدایی لحظه‌ها (I)

هم‌صدایی لحظه‌ها (I)

«در این مورد [برخورد با مانعی مانند دیوار که نتوانم از آن بگذرم]، زندگیم را وقف کوبیدن سر به آن دیوار خواهم کرد.» (۱) این واژه‌ها روحیات هنرمندی را به استعاره‌ای از زبان خودش توصیف می‌کند، که جهان موسیقی شکسته شدن بسیاری از مرزهایش را به‌دست او تجربه کرد. گویی با این استعاره، سرنوشت شصت سال آینده‌ی هنرمند، آبستن سر کوبیدن به کرانه‌های نپیموده‌ی موسیقی شد