نکاتی که سازندگان تار و سه تار باید بدانند

شیارهای خرک را تا حد امکان زیاد کنید، شش شیار کافی نیست
شیارهای خرک را تا حد امکان زیاد کنید، شش شیار کافی نیست
از چسب به جای سریشوم استفاده نکنید
معمولا” آلات موسیقی ای که شامل سیم و دسته هستند، پس از مدت زمانی باید رگلاژ دسته شوند چراکه مقداری جاخوردگی در دسته ساز بوجود می آید. در سالهای اخیر که چسب چوب و دیگر انواع چسبهای صنعتی به بازار آمده، عده ای مبادرت به استفاده از این نوع چسبها می کنند که متاسفانه ساز تولید شده آنان جنبه یکبار مصرف پیدا می کند چون در آینده دور (مثلا ۷۰ یا ۸۰ سال دیگر) پس از هرگونه جاخوردگی، پیچ خوردگی، شکستگی بر اثر حوادث و ضربه، دیگر ساز را نمی توان ترمیم اصولی کرد، چون اصولا” این چسبها باز نمی شوند.

در صورتیکه سازگران قدیم که از چسب گرم سریشم استفاده میکردند به ساز اجازه میدادند تا بتواند قابل تعمیر باشد… امروز هم اگر کمی بوی بد سریشم را تحمل کنیم و قدری حوصله و صرف وقت را چاشنی این فن والا و ذیقیمت کنیم، محصولی بهتر و اصولی تر بدست میاید که رضایت نسلهای بعد را نیز به همراه خواهد داشت.

پیش از جاگذاری میخ های بیخ دسته، محل را سوراخ کنید
بر اثر کوبیدن میخ های بیخ دسته تار، پس از گذشت زمان ترکهایی (آن هم در محل خطرناکی مثل بیخ دسته!) ظاهر میشود که برای اجتناب از این خسارت میتوان قبل از کوبیدن هر میخ، با مته هم شماره میخ، سوراخی ایجاد کرد و پس از آن میخ را در سوراخ ایجاد شده با فشاری بسیار کمتر فقط “جا زد” نه آنکه با چکش کوبید.

مشکلات نوازندگان چپ دست
همیشه نوازندگان و هنرآموزان چپ دست تار و سه تار با مشکلاتی روبرو هستند؛ یا ساز را همچون دیگران بدست میگیرند که در این صورت نمیتوانند همچون یک راست دست ساز بزنند و پیشرفت کنند و یا ساز را چپ دست می کنند که در این صورت به چند مشکل دیگر بر می خورند:
اول اینکه همیشه باید ساز خود را به کلاس بیاورند و ببرند. دوم اینکه، اگر جایی سازی ببینند نمی توانند آنرا بیازمایند، دیگران هم در مورد ساز ایشان همین مشکل را دارند. سوم اینکه، ساز انتخابی و خریداری شده آنان ممکن است پس از چپ دست کردن افت شدیدی کند، چراکه سیمهای بالا و پائین جابجا شده است که متاسفانه در این سه مورد تقریبا” چاره ای جز تحمل نیست! ولی در مورد چهارم، هنگامیکه بخواهیم سازی را اصطلاحا” چپ دست کنیم، ناچار باید یک ناو در جهت معکوس با ناو موجود روی دسته ایجاد کنیم.

این عمل که قدری کارگاهی است و نیز موجب مراجعات بعدی میشود و ضمنا پس از نتیجه کار شکل و ظاهری یکسان و قرینه با ناو قبلی حاصل نمیشود، مشکل ایجاد میکند. پیشنهاد اینکه به سادگی کلیه سازها را از ابتدا با دو ناو بسازیم، یعنی هرکدام در یک طرف دسته تار یا سه تار وسپس ساز را به اصطلاح رنگ و لاک کنیم.

شیارهای خرک را تا حد امکان زیاد کنید
بر روی خرک بعضی سازهای جدید فقط به تعداد سیم های آن ساز شیار وجود دارد که پیشنهاد می شود بر روی تاج خرک تا جایی که میسر است شیار بیندازیم، چراکه بعضی کوکهای قدیمی را باید با تغییر محل سیم همراه کنیم؛ ضمن آنکه بدین ترتیب هر نوازنده میتواند به سلیقه خود جای سیمها را تغییر دهد.

24 دیدگاه

  • ارسال شده در بهمن ۲۳, ۱۳۸۵ در ۱:۳۳ ب.ظ

    مطالب شما بسیار خوب و اموزنده است.اکر امکان دارد در زمینه نت خوانى،جکونکى کوک تار با نت و جکونه بدانیم باید جه کوکى باشد مطالبى اماده کنید.جونکه بسیارى از هنر جویان در این زمینه سوالاتىدارند.موفق باشید

  • ابوالفضل
    ارسال شده در فروردین ۸, ۱۳۸۶ در ۶:۳۵ ب.ظ

    سلام

    اگه امکانش هست درمورد چگونگی تمرین کردن خصوصا ساز سه تار بیشتر و کاملتر توضیح بدین موفق باشین

  • soheil
    ارسال شده در فروردین ۱۳, ۱۳۸۶ در ۱۱:۵۹ ب.ظ

    site shoma kheyli alie . besyaar mamnoonam . movafagh bashid

  • وحيد
    ارسال شده در خرداد ۱۰, ۱۳۸۶ در ۵:۵۱ ب.ظ

    اگرممکن است در مورد ساخت تار توضیحات بیشتری را ارائه کنید و ابعاد واندازه های قسمتهای مختلف تار را بنویسید متشکرم.

  • اردشیری ایلخچی
    ارسال شده در آبان ۲۶, ۱۳۸۶ در ۶:۲۵ ب.ظ

    من می خواهم به شخصیتی اشاره نمایم که در کمال گمنامی در ترکیه فوت کردند. بله فرزاد علیی از اولین و بهترین سازندگان تار ایرانی که همه بویژه استاد قنبری سازنده ویولون ایشان را بهتر می شناسند. بهترین تارهای ایرانی در زمان حال ایشان می ساختند که به دلیل عزلت گوشه نشینی و زندگی در یک روستای دور افتاده از تهران به نام ایلخچی از بخشهای تبریز بسیار گمنام فوت کردند. که استادان بسیاری چون داریوش ×یرنیاکان و استاد قنبری و جلیل شهناز و… ایشان را می شناسند. بهتر است درباره ایشان و هنرشان در سایت های هنر و موسیقی جایی اختصاص داده و درباره ایشان مطالبی بنویسید و نام ایشان را ببرید.

  • moein
    ارسال شده در بهمن ۲۰, ۱۳۸۶ در ۱۰:۰۳ ب.ظ

    ضمن تشکر
    در رابطه با ساخت تار مطالب حرفه ای تری بیان کنید یا ارسال نمایید

  • حامد دهقانی
    ارسال شده در شهریور ۱۳, ۱۳۸۷ در ۱۰:۴۷ ب.ظ

    لطفادرباره ضخامت سیمهای تاربنویسید

  • آرتا
    ارسال شده در آبان ۲۲, ۱۳۸۷ در ۹:۳۴ ق.ظ

    قابل توجه سه تار نوازها:
    سلام به همگی من خودم ۱۰ سالیه که سه‌تار میزنم.کتاب مفید پنجه‌ی سه تار نوشته استاد سعید محمدی که از شاگردان برجسته استاد علیزاده هستن برای اونهایی که میخوان سه تار رو شروع کنند فوق‌العاده است.البته ایشون e-mailخودشون رو در مقدمه کتاب آوردن و با سعه صدرهم به سوالات پاسخ میدن(البته به سوالات من حداقل..).اینو هم بگم که کتابشون توسط انتشارات چنگ سال۸۶ منتشر شده وکتاب پنجه‌ی تارشون هم دردست انتشاره

  • مهرنوش
    ارسال شده در تیر ۱۳, ۱۳۸۸ در ۹:۵۷ ق.ظ

    ممنونم آرتا جان…

  • مژگان
    ارسال شده در مهر ۲, ۱۳۸۸ در ۱:۳۴ ق.ظ

    سلام
    ببخشید یه سوال داشتم،با رتبه چند کنکور هنر می شه موسیقی شیراز قبول شد؟؟؟؟؟؟
    خیلی خیلی ممنون از جوابتون….

  • ناشناس
    ارسال شده در آذر ۱۷, ۱۳۸۸ در ۶:۴۶ ب.ظ

    لطف میکنید من را یرای خرید سه تار راهنمایی کنید

  • مهدي حبيبي فر
    ارسال شده در آذر ۱۹, ۱۳۸۸ در ۱۰:۰۱ ق.ظ

    ضمن تشکر صمیمانه از راهنماییهای بی دریغ شما ، در مورد شیوه اصولی کوک سه تار و انواع کوکهای سه تار مرا راهنمایی بفرمایید . پیشاپیش از بذل عنایتی که می فرمایید سپاسگزارم

  • حسین
    ارسال شده در دی ۲, ۱۳۸۸ در ۱۱:۱۴ ب.ظ

    با عرض سلام وخسته نباشید
    در مورد استفاده از سریشم به جای چسبهایی که برای چوب ،امروزه استفاده می شود، به نطر من استفاده از چسبهای جدید کمک بسزایی در ماندگاری ساز و جلوگیری از باز شدن ترکهای سه تار و اتصال پشت کاسه تار میکند و در مورد تعمیر آن معتقدم که اگرمرمت گر ساز مهارت لازم را در این زمینه داشته باشد ،می تواند به آسانی کار مرمت را انجام دهد.

  • محی الدین
    ارسال شده در مرداد ۲۵, ۱۳۸۹ در ۱۲:۲۰ ب.ظ

    دست شما درد نکند مطالب بسیار آموزنده ای را درج فرموده اید . موفق باشید

  • مریم
    ارسال شده در مهر ۲۲, ۱۳۸۹ در ۴:۴۳ ق.ظ

    میخواستم بدونم اگر به کاسه سه تار ضربه وارد شود ایا صدای سه تار خراب می شود؟
    من میخواهم سه تار یاد بگیرم ایا بهتر است به کلاس بروم یا با سی دی وکتاب هم می توان یاد گرفت؟

  • محسن سومایی
    ارسال شده در شهریور ۲۱, ۱۳۹۰ در ۱۱:۵۶ ب.ظ

    با عرض سلام و خسته نباشید خدمت دوستان
    من تقریبا ۱۲سال هست که ساز سنتی میسازم و از شاگردان استاد ژاله هستم.چسب سریشم خیلی خوب هست برای ساز اما نه در همه نوع شرایط مثلا در هوای مرطوب این چسب خاصیت خودش را از دست میده و معتقد هستم چسب نجاری یا دوقلو به مراتب از سریشم بهتر هست.
    نوازندگانی هم که چپ دست هستند بهترین کار این هستش که ساز خود را به صورت سفارشی تهیه کنند تا مجبور نشوند صنعت ساز دیگری را به هم بزنند.
    ۰۹۳۵۵۱۶۲۷۳۴ محسن سومایی سازنده سا زهای سنتی

  • غلامرضا
    ارسال شده در دی ۷, ۱۳۹۰ در ۹:۰۶ ب.ظ

    با سلام و خسته نباشید و تشکر از سایت خوبتان من در اصفهان زندگی می کنم لطفا از سازندگان نامی اصفهان در زمینه ساخت تار چند استاد را نام ببرید ونیز لطف کرده اگر نحوه بستن پردهای مختلف تار را به صورت عکس به ایمیل من ارسال کنید از شما ممنون خواهم شد

    با تشکر

  • محمد
    ارسال شده در بهمن ۲۶, ۱۳۹۰ در ۵:۰۶ ب.ظ

    با سلام و خسته نباشید اگر ممکن است بفرمایید چگونه میتوان خرکی به پوست تار چسبده را از پوست جداکردبدون آنکه پوست پاره شود.با تشکر

  • مرجان فرحناکی
    ارسال شده در فروردین ۲۱, ۱۳۹۱ در ۷:۵۰ ب.ظ

    باسلام.
    اگر مقدور است درمورد اجرای درس ۱۲۳ از کتاب دستور سه تار دوره ی ابتدایی(حسین علیزاده)(تکنیک کنده کاری)توضیح بفرمایید.
    با سپاس.

  • مهدی
    ارسال شده در فروردین ۲۴, ۱۳۹۱ در ۶:۴۵ ب.ظ

    سلام.برای جدا کردن خرک که به پوست چسبیده میتوانید با مقداری پنبه و یا گوش پاک کن مقداری آب به زیر خرک بچکانید تا پس از چند دقیقه براحتی خرک جدا شود.

  • علیرضا
    ارسال شده در تیر ۱۴, ۱۳۹۱ در ۲:۳۱ ب.ظ

    لطفا طرز بستن پرده تار در قسمت پایین دسته روش گره زدن دور میخ های پایین چگونه است؟

  • خسرو توحیدی
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۲, ۱۳۹۲ در ۱۲:۴۲ ق.ظ

    برای ساختن آلات موسیقی چوب باید طوری بریده شود که تیغه ی اره عمود بر خط رگه ی چوب باشد برای تار هم باید کنده چوب را پس از بریدن برگردانیم به نحوی که قوس کاسه صوتی عمود برقوس دوایر چوب باشدبه عبارت دیگر آبراه وسط دایره کنده به

    قسمت بیرونی تار منتقل می شود وقسمت بیرونی کنده چوب به داخل باشدرعایت این نکته بی نهایت مهم است

  • ناشناس
    ارسال شده در مهر ۱۰, ۱۳۹۳ در ۱۲:۱۴ ق.ظ

    مگر اساتید قدیمی برای مناطق مرطوب و گرم و خشک سازی با چسب دیگر میساختند.این داستان در این چند سال اخیر توسط بعضی از آقایان مطرح شده و استفاده از چسب دوقلو کاریست فوق العاده بی ریشه و بیخود.بهترین چسب همان سریشم است البته به شرط عمل آوری درست.

  • کریم
    ارسال شده در تیر ۵, ۱۳۹۷ در ۴:۲۰ ب.ظ

    سلام تشکر از همه دوستان من یک سوال در مورد ضخامت کاسه دوتار یاسه تار دارم ضخامت کاسه چند میلی متر باشد بهتر است برای صدا.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نکاتی درباره امپراتوری جاذبه (II)

چگونه منتقد محترم فراگیری مبانی اجرای موسیقی را عمل نمی دانند و از ارائه یک روش برای فراگیری مبانی اجرای موسیقی (هر نوعی از موسیقی) ایراد می گیرند؟ آیا فراگیری مبانی اجرا در موسیقی یک فعالیت بدنی (physical) و فکری (mentally) نیست؟ در هیچ کجای کتاب مورد نقد، اشاره­ای به این نکته شده که: «مثل…
ادامهٔ مطلب »

جلسه نقدِ «نقد موسیقی» در خانه هنرمندان برگزار می‌شود

جلسه ویژه نقد و بررسی نقد در موسیقی با عنوان «نقد نقد در موسیقی ایران» روز پنجشنبه ۵ مهرماه در خانه هنرمندان برگزار می‌شود. این نشست با حضور علیرضا میرعلینقی منتقد و مورخ موسیقی، مهران مهرنیا نوازنده آهنگساز و پژوهشگر، آروین صداقت کیش منتقد و پژوهشگر موسیقی، سجاد پورقناد سردبیر سایت هارمونی‌تاک و کامیار صلواتی پژوهشگر موسیقی به همت کانون پژوهشگران خانه موسیقی برگزار می‌شود.

از روزهای گذشته…

اپرای متروپلیتن (V)

اپرای متروپلیتن (V)

در سال ۲۰۰۷ اجراهای دیگری در شبکه PBS با کیفیتی بالا تولید و پخش شد. در ۳۰ دسامبر ۲۰۰۶ به عنوان بخشی از تلاش شرکت جهت جذب تماشاچیان جدید، متروپلیتن مجموعه ای را از شش اجرای زنده از طریق ماهواره در سالنهای تئاتر با نام “اپرا متروپالتن: اجرای زنده HD” (با کیفیت پخش بالا) پخش می کرد.
لونید کوگان

لونید کوگان

لونید کوگان (Leonid Borisovich Kogan) یکی از برجسته ترین نوازندگان ویولون در قرن بیستم محسوب میشود. ویلونیستی با تکنیک که در سرزمین خود (شوروی سابق) به عنوان یک نوازنده با تکنیک بالا مطرح شده بود. او به همراه دیوید اویستراخ دیگر هموطن خود سبک اجرای ویولون به شیوه سنتی روسی را به دنیا معرفی نمودند.
Radio K.A.O.S – I

Radio K.A.O.S – I

سال ۱۹۷۹ راجر واترز در حال ساخت یک مستند رادیویی درباره آلبوم The Wall بود که با جیم لد (Jim Ladd تهیه کننده برنامه های رادیویی و از مشهورترین DJ های راک رایدو در آمریکا) ملاقات کرد. این ملاقات نقطه شروع رابطه دوستانه و صمیمی ای بود که تا به امروز نیز ادامه یافته است.
گفتگو با فیلیپ میرس (I)

گفتگو با فیلیپ میرس (I)

این مسئله برای من اهمیتی ندارد. من احساساتم را درباره موسیقی با نسبت آهنگ ها به هورن فرانسوی مدیریت نمی کنم. یکی از قطعه های مورد علاقه ام «دیورتیمنتو برای سازهای زهی» (Divertimento for Strings) ساخته بارتوک (Bartok) است. این قطعه، ساز هورن را شامل نمی شود! فکر می کنم که این یک قطعه عالیست. باور کنید که در نظر گرفتن موسیقی با توجه به سازی که می نوازید فقط آن را محدود می کند. اما درباره آهنگ سازانی که از نظر من حرفی برای گفتن دارند باید بگویم که من با موزار و برامس احساس هم سلیقگی می کنم.
هنگامی که باد می وزد

هنگامی که باد می وزد

رمان مصور “هنگامی که باد می وزد”When the Wind Blows”، نوشته هنرمند بریتانیایی ریموند بریگز Raymond Briggs در سال ۱۹۸۲، داستانی است که حمله اتمی شوروی به بریتانیا را از دیدگاه زوجی بازنشسته به نامهای جیم Jim و هیلدا بلاگز Hilda Bloggs بیان میکند.
از زندگی ایگور استراوینسکی

از زندگی ایگور استراوینسکی

ایگور استراوینسکی (۱۸۸۲-۱۹۷۱) نگین افتخار موسیقی مدرن، در طول زندگی خود هرگز سعی نکرد تا با رقبای خود به مبارزه بپردازد، چرا که هر یک از آنها یک به یک از صحنه میدان کنار کشیدند. حتی شوئنبرگ که بیشتر ریاضی دان بود تا موسیقیدان فقط مدت کوتاهی برای او به عنوان یک رقیب خطرناک عرضه اندام کرد.
برگزاری سخنرانی آشنایی با موسیقی الکترونیک در دانشگاه آزاد

برگزاری سخنرانی آشنایی با موسیقی الکترونیک در دانشگاه آزاد

روز سه شنبه ۲۱ اردیبهشت ۱۳۸۹ از ساعت ۱ تا ۳ جلسه‌ی سخنرانی با عنوان «آشنایی با موسیقی الکترونیک» در دانشکده‌ی هنر و معماری دانشگاه آزاد اسلامی واقع در تقاطع خیابان فلسطین و انقلاب، برگزار می‌شود. سخنران، آروین صداقت‌کیش، خلاصه‌ای از برنامه‌ی سخنرانی را چنین بیان کرد؛مختصری از تاریخچه‌ی موسیقی الکترونیک آغازگر راه خواهد بود.
درباره مجموعۀ دوجلدیِ «رضا محجوبی: افسونگر نغمه‌پرداز»

درباره مجموعۀ دوجلدیِ «رضا محجوبی: افسونگر نغمه‌پرداز»

مجموعۀ دوجلدیِ «رضا محجوبی: افسونگر نغمه‌پرداز»، پژوهش و نگارش محمدرضا شرایلی و شهاب مِنا، در دو مجلد و به‌همراه دو حلقه لوح فشرده توسط نشر خنیاگر منتشر شد.
تأملی بر عملکرد ارکستر «هنگام» و کنسرت اخیرش (III)

تأملی بر عملکرد ارکستر «هنگام» و کنسرت اخیرش (III)

طبیعت اجرای زنده و حضور روی سن، درصدی ناکوکی به اجرا تحمیل می کند که حتی در مورد بزرگترین ویرتوزهای دنیا هم از آن گزیری نیست. اما در مورد کنسرت هنگام حتی اگر از فالشی های بوجود آمده ضمن اجرا چشم بپوشیم، این که فلوت ها و بخصوص سنتورها به طور کلی کوک نبودند، جای تعجب دارد.
بوگی: ژانری که آرام و قرار ندارد (II)

بوگی: ژانری که آرام و قرار ندارد (II)

هر بار که “Sweet Home” را از رادیو می شنوم، سعی می کنم که معنی آن را بفهمم اما نهایتا تسلیمِ گروو (groove) قوی آن می شوم. البته در “Delta Swamp” گروو های فراوانتری وجود دارند. مانند “Stone Fox Chase” از “Area Code 615″، حتی اگر نام و عنوان آهنگ هم چیزی را برایتان تداعی نکنند، تمِ تیرهء ریف هارمونیکای آن را در “The Old Grey Whistle Test” به خاطر می آورید. وقتی که این قطعهء سازی را برای اولین بار شنیدم، فهمیدم که چقدر به گروه فانکِ معاصری مانند جنگ (War) نزدیک است.