کادانس ها (I)

کادانس ها (cadence)
همانطور که یک نقاش تصاویرش را بر روی بوم سفید نقاشی می کند، آهنگسازان هم هنرشان را روی بوم خالی سکوت، نقاشی می کنند.
لئوپولد استوکوفسکی (Leopold Stokowski)

در دنیای آهنگسازی، هر آهنگساز به خواست و میل خود بنا بر پایه احساسات شخصی جملاتی موسیقیایی را انشاء (Compose) می کند.

دو بخش مهم در ساخت و تولید هر قطعه موسیقی، شروع و پایان آن می باشد. در اینجا به بحث درباره انواع «پایان ها» در موسیقی کلاسیک می پردازیم.

کادانس به مجموعه چند آکورد گفته می شود که به نحوی بارز و کامل به شنونده احساس پایان را می رساند. کادانس ها فقط محدود به انتهای قطعه نیستند و می توانند در انتهای جملات موسیقیایی به کار روند. به عبارتی شیواتر، کادانس مجموعه آکوردهای تولید احساس پایان هستند که اغلب می توان در انتهای جملات موسیقایی و یا کل آهنگ به کار برد. این تعریف به عنوان یک تعریف واحد در موسیقی کلاسیک است.

در این مقاله به بحث و بررسی انواع کادانس به زبانی کاملا ساده خواهیم پرداخت.

بررسی انواع کادانس
کادانس را با حروف انگلیسی C.D یا coda نمایش می دهند، کادانس ها به ۵ نوع اصلی تقسیم می شوند. (تعداد زیادی کادانس فرعی وجود دارد که هنرجویان می توانند در اینترنت انواع آنرا بیابند)
۱- کادانس کامل (Prefect C.D)
۲-کادانس پلاگال (Plagal C.D)
۳- کادانس پی کاردی (Picardi 3th C.D)
۴-کادانس نیمه تمام (Half C.D)
۵- کادانس بریده یا گول زننده (Authentique C.D)

۱- کادانس کامل (Prefect C.D):
یکی از رایج ترین کادانس های موجود در موسیقی می باشد که از اتصال قدرتمند بین دومینانت (V) و تونیک (I) بهره میگیرد و در انتهای جملات و گاها در انتهای کل قطعات برای ایجاد مفهوم اتمام قطعه، به کار برده می شود. فرمول هارمونیک کادانس کامل عبارتست از:
V-I
Vsus4 – V – I

مثال: بتهوون در سونات پیانو اپوس ۱۳ (Piano Sonata, Op. 13) یک کادانس کاملا قاطع و زیبا را به تصویر کشیده است.
audio fileاین بخش را بشنوید

۲-کادانس پلاگال (Plagal C.D):
این کادانس بیشتر در انتهای قطعات به کار می رود. گاهی بعد از شنیده شدن کادانس کامل، کادانس پلاگال به عنوان یک عضو تمام کننده و بخش دومی، نواخته می شود که ایجاد احساس ختم و قاطع را ایجاد می کند.

به فرمول هارمونیک دقت بفرمائید:


در مثال فوق یک کادانس پلاگال را در تونالیته لامینور می بینید.
audio fileاین بخش را بشنوید
– کادانس پی کاردی (Picardi 3th C.D):
پی کاردی تقریبا همانند همان پلاگال است اما به شکلی که در گام های مینور بعد از آکورد IV 6-4 (مدیانت معکوس دوم ) آخرین آکورد I (تونیک) به صورت ماژور نواخته می شود که پایان با شکوه و پر ابهتی را (همانند پایان اخبار و یا پایان یک فیلم حماسی) ایجاد می کند.

فرمول هارمونیک به صورت کاملا واضح این کادانس را نمایش می دهد:
I 6-4 -V – I – IV 6-4 – I +3
مثال ۱: در تونالیته لامینور می توان کادانس پی کاردی را بدین شکل تشریح نمود.
مثال۲: باخ در audio file قطعه “Jesus, My Joy” این کادانس را به نرمی هرچه تمام تر اجرا نموده است.

نکته: دقیقا همین کار می تواند در گام ماژور نیز اتفاق بیفتد. یعنی به جای یک پایان شاد و حماسی، یک پایان غیر منتظره و به شدت غمگین و تاثیر گذار را ایجاد نمائیم.

9 دیدگاه

  • امیر
    ارسال شده در خرداد ۲۴, ۱۳۹۳ در ۸:۲۶ ب.ظ

    بسیار عالی بود. بعد از مدت ها بالاخره مقاله ای رو دیدم که واقعا بدرد بخور بود. خیلی خلیی ممنوم.

  • سیامک
    ارسال شده در خرداد ۲۴, ۱۳۹۳ در ۹:۳۶ ب.ظ

    عالی بود….

  • Mas
    ارسال شده در خرداد ۲۴, ۱۳۹۳ در ۹:۴۳ ب.ظ

    بسیار مفید بود
    ممنون از سایت خوبتون
    منتظر ادامه ش هستیم
    MAS

  • siavash
    ارسال شده در شهریور ۱۳, ۱۳۹۴ در ۱۰:۳۴ ب.ظ

    عالی خسته نباشید

  • احمد
    ارسال شده در تیر ۳۱, ۱۳۹۵ در ۱:۳۱ ق.ظ

    واقعا درکش سخته من که هیچی نفهمیدم

  • حسین
    ارسال شده در مرداد ۴, ۱۳۹۵ در ۹:۵۶ ب.ظ

    ممنون برای کنکور هنر بدرد میخوره

  • حبیب
    ارسال شده در فروردین ۵, ۱۳۹۶ در ۵:۲۱ ب.ظ

    خیلی ممنون. مفید و کوتاه

  • ارسال شده در خرداد ۷, ۱۳۹۷ در ۴:۰۹ ب.ظ

    با سلام، کادانس فریبنده یا گول زننده، اوتنتیک نیست. کادانس فریبنده به نام های زیر شناخته میشه: شکسته، interrupted, deceptive شناخته میشه و حرکت آکورد از درجه پنجم به ششم یک گام هست و کادانس اوتنتیک مربوط به حرکت آکورد از درجه پنجم گام به درجه اول اون هست و حس پایان کامل میده و فریبنده نیست.

    از مقاله خوب شما تشکر میکنم

  • ناشناس
    ارسال شده در خرداد ۱۶, ۱۳۹۷ در ۱:۰۰ ب.ظ

    چقدر مفیده که نمونه صوتی داره.. لطفا ادامه مطلب رو هم بگذارید.. ممنون.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

حنانه: هارمونی زوج بر اساس موسیقی ۱۲ نیم پرده طراحی شده است

اگر کسانی مدعی هستند توانایی آنالیز قطعات پدرم را دارند، می توانم میزگردی برگزار کنیم و در این مورد بحث کنیم شاید بر اساس نوشته های من روی سایت شما به نتایجی رسیده باشند و یا از زوایای دیگری مسایل را مورد بحث قرار می دهند. برای رسیدن به چیزی شبیه به هارمونی زوج حتی اگر موزیسینی دارای هوش و استعداد کافی و گوش قوی باشد و چیزی بی آفریند که شبیه آن صدا بدهد، گواه بر دانستن منطق این زبان ویژه که با زبانهای دیگر بسیار متفاوت است نیست و اینکه ادعا کند، هارمونی زوج را آنالیز کرده است. ادعاییست که باید دید و شنید.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (IV)

شکل و هیئت معماری مدرن، بیادآوردنده هیچ فرمی از گذشته و تاریخ یا خاطره ای قومی یا ملی نیست، بلکه نشان دهنده دیدگاه و تفکر «مدرن» ی است که با واقعیت گرایی در پی شناخت حقیقتِ فرم و مصالح است. جمله معروف «کمتر، بیشتر است» معرف برنامه معماری مدرن شد.

از روزهای گذشته…

گذر از مرز ستایشِ محض (I)

گذر از مرز ستایشِ محض (I)

بیشتر اوقات انتشار پرونده‌ی مطبوعاتی به نام یک شخص -به مثابه متمایز کردن او از دیگر نوشته‌ها- حکم بزرگداشت می‌یابد. بزرگداشتی که به اعتبار تمایز اعمال شده- مستقل از جهت‌گیری مطالب- دیده می‌شود. هم از این روست که ناخودآگاه بیشتر مطالب در ستایش شخص مورد بحث از کار درمی‌آیند؛ در ستایش آثارش، کردارش (هنری و غیر هنری) و گفتارش. نتیجه؛ خواننده خویش را با روایتی سخت ستایش‌گرانه از یک هنرمند روبرو می‌بیند.پنداری که هیچ هنگام ایرادی بر او وارد نشده و هیچ کس در نقد وی چیزی ننوشته است. آشکار است که حقیقت به گونه‌ی دیگری است و چنانکه تمام پدیده‌های شناخته شده در تجربه‌ی روزمره‌ی ما می‌گویند، همه چیز دو وجه تاریک و روشن را به هم آمیخته دارد. پس نقد و داروی معطوف به بدی نیز به کار شناخت شخصیتی هر چند ستایش شده، می‌آید. و به گمانی جز این راهی نیست تا چهره‌ی حقیقی موضوع روشن شود.
بررسی تحول ساختارهای موسیقی ایرانی در صد سال اخیر (I)

بررسی تحول ساختارهای موسیقی ایرانی در صد سال اخیر (I)

هر صدای موسیقی به لحاظ زیر و بمی، رنگ صوتی و شدت و ضعف، دارای شخصیت ممتازی نسبت به سایر نت های یک آهنگ است و در خدمت یک ساختار بزرگتر به نام کل آن آهنگ است.این آهنگ خود در خدمت ساختار بزرگتری به نام آثار آهنگساز است و مجموعه ی آثار آهنگساز در خدمت ساختار بزرگتری به نام ژانر یا سبک موسیقی است.
منبری: خوانندگان امروز گرفتار شجریان زدگی اند!

منبری: خوانندگان امروز گرفتار شجریان زدگی اند!

چگونه می شود خواننده ای بخواهد آگاهانه از مثلاً بیات اصفهان به سه گاه تغییر مد داشته باشد و با فواصل آشنا نباشد. این خواننده می داند که از دو جا این امکان هست. درجه سوم و ششم اصفهان. مرکب خوانی طولی و عرضی. مثلاً در اصفهان سل، سه گاه سی کرن و می کرن را می شود داشت. خوانده ناآشنا با این مفاهیم علمی و فنی، احتمالاً بتواند صرفاً مدولاسیون هایی که در خود ردیف پیش بینی و معرفی و تبیین شده اند را درک کند اما دستش در ورود به تمامی مقام ها بسته است. نتیجه اینکه داشتن صدا کافی نیست. اصلا کافی نیست و باید مسائل زیادی را یک خواننده بیاموزد وگرنه به دردسر خواهد افتاد (خنده).
بررسی ساختار و نقش دانگ‌های مورد استفاده در گوشه‌های راک ردیف میرزاعبدالله (X)

بررسی ساختار و نقش دانگ‌های مورد استفاده در گوشه‌های راک ردیف میرزاعبدالله (X)

گذشته از موارد پیشین، مدت زمان تأکید بر این دانگ در گوشه چندان زیاد نیست و می‌توان از نقش دانگِ مورد بحث تاحد زیادی چشم‌پوشی کرد و آن را جزو پیکربندی اصلی گوشه ندانست. بااین‌حال، برای احتیاط بیشتر بهتر است که به نقش آن، هرچند کوتاه، توجه شود.
کادانس ها (I)

کادانس ها (I)

همانطور که یک نقاش تصاویرش را بر روی بوم سفید نقاشی می کند، آهنگسازان هم هنرشان را روی بوم خالی سکوت، نقاشی می کنند.
گزارش جلسه دوم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (VI)

گزارش جلسه دوم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (VI)

بعد از گفت و گو درباره‌ی داوری، «ارزیابی» (Evaluation) معرفی و توضیح داده شد که ارزیابی «[یا سنجش] به مفهوم عام روندی است که در بسیاری از نقدها می‌توان یافت. در نگرش این کارگاه به ارزیابی، پنداشتی معطوف به یافتن سنجه‌های یک متن [در این مورد موسیقایی] بدون گرایش به داوری مشخص مد نظر است.» بنابراین از نظر مدرس کارگاه ارزیابی عملی است که می‌تواند محدود به یک موضوع شود و همچنین می‌تواند به عنوان پایه‌ی داوری تعبیر شود. افزون بر این یادآوری شد که یکی از واژگان کلیدی در تعریف محدود نقد (فعالیت حرفه‌ای در رسانه‌های نوشتاری و ….) ارزیابی است.
نگاهی به موسیقی در سال ۱۳۹۴ (II)

نگاهی به موسیقی در سال ۱۳۹۴ (II)

در این میان سهم «حُسین علیزاده» نیز از حواشی متعدّد موسیقی در این سال کم نبود. از کنسرتهای مختلف و متعدد تا استعفایش از خانه موسیقی. وی که در سال گذشته نشان شوالیه دولت فرانسه را رد کرد امسال در ادامه کنسرتهای خود با هم آوایان و همراهی محمّد مُعتمدی در ایران و خارج کشور رضایت نسبی هواداران خود را جلب نمود، هر چند انتقادات بسیار کارشناسان و منتقدان به استفاده غلط از معتمدی جهت اجرای قطعات آذری به دلیل عدم توانایی خواننده در ادای صحیح کلمات وی را از ادامه راه خود منصرف ننمود و علیزاده همچنان بر همکاری با این خواننده جوان کاشانی که او را بخشی از وجودش نیز میدانست اصرار ورزید.
استیو گاد: پرکارترین درامر تاریخ موسیقی

استیو گاد: پرکارترین درامر تاریخ موسیقی

استیو گاد (Steve Gadd) یکی از مشهورترین درامرهای عصر حاضر، در نهم آوریل سال ۱۹۴۵ در شهر روچستر نیویورک متولد شده است. در طول فعالیت هنری اش با افراد صاحب سبک و سرشناسی چون پل سیمون Paul Simon، استیلی دان Steely Dan، جو کوکر Joe Cocker، باب جیمز Bob James، Chick Corea، اریک کلپتون Eric Clapton و ادی گومز Eddie Gomez همکاری داشته است و شاید بتوان گفت عمده شهرت خود را مدیون این قبیل فعالیتهاست. استیو گاد را می توان به جرات یکی از پرکارترین درامرهای تاریخ موسیقی به شمار آورد.
“مثل رولینگ استون”

“مثل رولینگ استون”

باب دیلن درژوئن ۱۹۶۵ پس از نوشتن و ضبط بهترین آهنگ زندگی خود می گوید : “بالاخره آنرا نوشتم، موفق شدم، کار چندان مشکلی هم نبود”. درباره ترانه Like a Rolling Stone هیچ توصیفی بهتر از اجرای متحول کننده مرد جوان خالق این آهنگ که بیست و چهار سال بیشتر نداشت، نبوده و نیست.
کنسرتو ویولن بتهوون

کنسرتو ویولن بتهوون

ضربات کوتاه تیمپانی آغازگر موسیقی ایست که گرچه در زمان حیات مصنف خود بیش از یک بار اجرا نشد و تا سالها بعد از آفرینشش فراموش گشت، امروزه جزو زیباترین شاهکارهای ویولن به شمار می آید.