کادانس ها (I)

کادانس ها (cadence)
همانطور که یک نقاش تصاویرش را بر روی بوم سفید نقاشی می کند، آهنگسازان هم هنرشان را روی بوم خالی سکوت، نقاشی می کنند.
لئوپولد استوکوفسکی (Leopold Stokowski)

در دنیای آهنگسازی، هر آهنگساز به خواست و میل خود بنا بر پایه احساسات شخصی جملاتی موسیقیایی را انشاء (Compose) می کند.

دو بخش مهم در ساخت و تولید هر قطعه موسیقی، شروع و پایان آن می باشد. در اینجا به بحث درباره انواع «پایان ها» در موسیقی کلاسیک می پردازیم.

کادانس به مجموعه چند آکورد گفته می شود که به نحوی بارز و کامل به شنونده احساس پایان را می رساند. کادانس ها فقط محدود به انتهای قطعه نیستند و می توانند در انتهای جملات موسیقیایی به کار روند. به عبارتی شیواتر، کادانس مجموعه آکوردهای تولید احساس پایان هستند که اغلب می توان در انتهای جملات موسیقایی و یا کل آهنگ به کار برد. این تعریف به عنوان یک تعریف واحد در موسیقی کلاسیک است.

در این مقاله به بحث و بررسی انواع کادانس به زبانی کاملا ساده خواهیم پرداخت.

بررسی انواع کادانس
کادانس را با حروف انگلیسی C.D یا coda نمایش می دهند، کادانس ها به ۵ نوع اصلی تقسیم می شوند. (تعداد زیادی کادانس فرعی وجود دارد که هنرجویان می توانند در اینترنت انواع آنرا بیابند)
۱- کادانس کامل (Prefect C.D)
۲-کادانس پلاگال (Plagal C.D)
۳- کادانس پی کاردی (Picardi 3th C.D)
۴-کادانس نیمه تمام (Half C.D)
۵- کادانس بریده یا گول زننده (Authentique C.D)

۱- کادانس کامل (Prefect C.D):
یکی از رایج ترین کادانس های موجود در موسیقی می باشد که از اتصال قدرتمند بین دومینانت (V) و تونیک (I) بهره میگیرد و در انتهای جملات و گاها در انتهای کل قطعات برای ایجاد مفهوم اتمام قطعه، به کار برده می شود. فرمول هارمونیک کادانس کامل عبارتست از:
V-I
Vsus4 – V – I

مثال: بتهوون در سونات پیانو اپوس ۱۳ (Piano Sonata, Op. 13) یک کادانس کاملا قاطع و زیبا را به تصویر کشیده است.
audio fileاین بخش را بشنوید

۲-کادانس پلاگال (Plagal C.D):
این کادانس بیشتر در انتهای قطعات به کار می رود. گاهی بعد از شنیده شدن کادانس کامل، کادانس پلاگال به عنوان یک عضو تمام کننده و بخش دومی، نواخته می شود که ایجاد احساس ختم و قاطع را ایجاد می کند.

به فرمول هارمونیک دقت بفرمائید:


در مثال فوق یک کادانس پلاگال را در تونالیته لامینور می بینید.
audio fileاین بخش را بشنوید
– کادانس پی کاردی (Picardi 3th C.D):
پی کاردی تقریبا همانند همان پلاگال است اما به شکلی که در گام های مینور بعد از آکورد IV 6-4 (مدیانت معکوس دوم ) آخرین آکورد I (تونیک) به صورت ماژور نواخته می شود که پایان با شکوه و پر ابهتی را (همانند پایان اخبار و یا پایان یک فیلم حماسی) ایجاد می کند.

فرمول هارمونیک به صورت کاملا واضح این کادانس را نمایش می دهد:
I 6-4 -V – I – IV 6-4 – I +3
مثال ۱: در تونالیته لامینور می توان کادانس پی کاردی را بدین شکل تشریح نمود.
مثال۲: باخ در audio file قطعه “Jesus, My Joy” این کادانس را به نرمی هرچه تمام تر اجرا نموده است.

نکته: دقیقا همین کار می تواند در گام ماژور نیز اتفاق بیفتد. یعنی به جای یک پایان شاد و حماسی، یک پایان غیر منتظره و به شدت غمگین و تاثیر گذار را ایجاد نمائیم.

9 دیدگاه

  • امیر
    ارسال شده در خرداد ۲۴, ۱۳۹۳ در ۸:۲۶ ب.ظ

    بسیار عالی بود. بعد از مدت ها بالاخره مقاله ای رو دیدم که واقعا بدرد بخور بود. خیلی خلیی ممنوم.

  • سیامک
    ارسال شده در خرداد ۲۴, ۱۳۹۳ در ۹:۳۶ ب.ظ

    عالی بود….

  • Mas
    ارسال شده در خرداد ۲۴, ۱۳۹۳ در ۹:۴۳ ب.ظ

    بسیار مفید بود
    ممنون از سایت خوبتون
    منتظر ادامه ش هستیم
    MAS

  • siavash
    ارسال شده در شهریور ۱۳, ۱۳۹۴ در ۱۰:۳۴ ب.ظ

    عالی خسته نباشید

  • احمد
    ارسال شده در تیر ۳۱, ۱۳۹۵ در ۱:۳۱ ق.ظ

    واقعا درکش سخته من که هیچی نفهمیدم

  • حسین
    ارسال شده در مرداد ۴, ۱۳۹۵ در ۹:۵۶ ب.ظ

    ممنون برای کنکور هنر بدرد میخوره

  • حبیب
    ارسال شده در فروردین ۵, ۱۳۹۶ در ۵:۲۱ ب.ظ

    خیلی ممنون. مفید و کوتاه

  • ارسال شده در خرداد ۷, ۱۳۹۷ در ۴:۰۹ ب.ظ

    با سلام، کادانس فریبنده یا گول زننده، اوتنتیک نیست. کادانس فریبنده به نام های زیر شناخته میشه: شکسته، interrupted, deceptive شناخته میشه و حرکت آکورد از درجه پنجم به ششم یک گام هست و کادانس اوتنتیک مربوط به حرکت آکورد از درجه پنجم گام به درجه اول اون هست و حس پایان کامل میده و فریبنده نیست.

    از مقاله خوب شما تشکر میکنم

  • ناشناس
    ارسال شده در خرداد ۱۶, ۱۳۹۷ در ۱:۰۰ ب.ظ

    چقدر مفیده که نمونه صوتی داره.. لطفا ادامه مطلب رو هم بگذارید.. ممنون.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

شهرام صارمی از مدیریت اجرایی جشنواره موسیقی فجر استعفا کرد

در پی استعفای اعتراض آمیز علی ترابی، شهرام صارمی مدیر اجرایی سی و پنجمین جشنواره موسیقی فجر، یک روز پس انتصاب مدیر جدید دفتر موسیقی وزارت ارشاد با انتشار نامه‌ای سرگشاده از سمت خود استعفا کرد.

مروری بر آلبوم «سالنامه»

سالنامه در میان آثار فیاض، بیش از همه در مسیرِ «در گذر» است. علاوه بر مشابهت در فرایند آهنگسازی و نوعِ کنار هم نشاندنِ و برخورد با مواد و مصالح موسیقی، حضور صریحِ برخی نقش‌­مایه­‌های «در گذر»، مدگردی­‌های متنوع، استفاده از نوازندگانِ گروه در مقامِ خواننده و ساختار کلی مجموعه، این همانندی را پررنگ­‌تر می­‌کند.

از روزهای گذشته…

حضور بانوان در جامعه ی موسیقی ایران (II)

حضور بانوان در جامعه ی موسیقی ایران (II)

اولین ارکستر غیر مدرسه ای ایران با رعایت استانداردهای بین المللی، ارکستر سمفونیک بلدیه به رهبری غلامحسین مین باشیان است که بعضی از افراد به اشتباه، این ارکستر را ارکستر سمفونیک تهران می خوانند؛ فعالیت این ارکستر به شکل مستقل کوتاه بوده و به سرعت این ارکستر به هنرستان عالی موسیقی منتقل می شود.
گفتگو با پندرسکی در مورد موسیقی آوانگارد (III)

گفتگو با پندرسکی در مورد موسیقی آوانگارد (III)

یکی از قطعاتی که من اواسط دهه ۷۰ برای اپرا لیریک شیکاگو نوشتم، «بهشت گمشده» بود. همچنین سمفونی شماره ۲ و کنسرتو ویلن. تمام این قطعات با فاصله کمی از یکدیگر خلق شده اند، بین ۷۴، ۷۵ و فکر کنم ۸۲ و کاملا مشخص شد که من میخواستم این سنت را دنبال کنم، سنت رمانتیک.
آلبوم «در محاصره» با آهنگسازی منتشر شد

آلبوم «در محاصره» با آهنگسازی منتشر شد

یکی از کنسرت‌های ارکستر «خنیاگران مهر» به سرپرستی و آهنگسازی بهزاد عبدی در قالب آلبوم صوتی تصویری «در محاصره» به خوانندگی محمد معتمدی، توسط نشر «پردیس موسیقی معاصر» منتشر شد. آلبوم «در محاصره» مشتمل بر یکی از کنسرت‌های ارکستر «خنیاگران مهر» به سرپرستی بهزاد عبدی که مرداد ماه سال ۱۳۹۵ به خوانندگی محمد معتمدی در تالار وحدت تهران روی صحنه رفت، در قالب یک اثر صوتی تصویری توسط نشر «پردیس موسیقی معاصر» وارد بازار موسیقی شد. این مجموعه همزمان با کنسرت‌های اروپایی ارکستر «خنیاگران مهر» در کشورهای فرانسه، سوئیس، کانادا و آمریکا نیز به صورت فیزیکی و دیجیتال در دسترس مخاطبان قرار گرفته است.
گزارش جلسه نهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

گزارش جلسه نهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

پس از گفتن این نکات اولیه، «نقد تکوینی» به‌عنوان اولین شیوه‌ی مورد اشاره، معرفی شد. نقد تکوینی که یکی از اصلی‌ترین منابع آن در فارسی کتابی با همین نام (نامی است که مترجم فارسی به گزیده‌ی مقالات گلدمن- گلچین شده از چند منبع مختلف- داده است)، نوشته‌ی «لوسین گلدمن» و برگردان «محمدتقی غیاثی» (۱۳۶۹) است، شیوه‌ای است که در جریان اعتراض فضای اندیشه‌ورانه‌ی اروپایی (به ویژه فرانسوی) به ساختارگرایی بسیار افراطی و همزمان با افول آن پدیدار شد.
هنرمند افسانه ای

هنرمند افسانه ای

براستی انسان تا چه حد می تواند در مقابل سختی ها قوی باشد؟ به چه مقدار و تا کی می تواند در زندگی اشتباه کند؟ چرا انسان با حسادت این زندگی کوتاه را خراب میکند؟ چرا باید در تنهایی ها حسادت را بعنوان یار و همدم خود انتخاب کرد؟ و …
شکافتن یک بافته (II)

شکافتن یک بافته (II)

در این‌جا هیچ برهم نهیِ آشکاری به‌جز کرسی شروع جمله، میان صدای نی و بقیه‌ی گروه نیست بلکه حرکت وارونه‌ی جمله‌ها هر بار به یک فاصله‌ (چهارم، پنجم یا سوم) در پایان منجر می‌شود تا از دو سوی مختلف هر دو آهنگ به یک کرسی جدید مشترک برسند.
مادری با تار (II)

مادری با تار (II)

ابراهیمی از سال های زندگی در کردستان می گوید: “آن وقت بچه بودم و ۵ سالم بود. پدرم خان بود و خان های بزرگ کردستان می آمدند منزل، ولی مادرم جلوی آنها هیچ وقت ساز نمی زد. مادر من نسبت به زن های دیگر پدرم یک احترام دیگری داشت. من در تهران با موسیقی آشنا شدم.”
گاه و بیگاه

گاه و بیگاه

۱- (روی اول) دونوازی سنتورو تنبک – در این قطعه ، ترکیب بندی دو ساز ، بسیار خوب صورت پذیرفته است. همچنین ضربات تنبک ، چیزی بیش از همراهی یک ساز دیگر است و شخصیتی کاملا مستقل دارد.
درباره مشکل «شیش هشت» و «میزان های لَنگ» در وزن شناسیِ موسیقی ایرانی (III)

درباره مشکل «شیش هشت» و «میزان های لَنگ» در وزن شناسیِ موسیقی ایرانی (III)

مشکل تئوری «دوضربی ترکیبی» در تعریف وزن های ترکیبی ۵ و ۷ و ۸ و ۹ و… ضربی هم پدیدار می شود.این وزن ها در گفتمان عامیانه به «میزان های مختلط و لَنگ» مشهور شده اند. در حالیکه میزان های ۹ ضربی، در عین حال «سه ضربی ترکیبی» هم هستند و معلوم نیست چرا در این گروه «میزان های مختلط و لَنگ»، ۸ ضربی هست، اما ۶ ضربی بین ۵ و ۷ موجود نیست. (پورتراب ص ۳۱ و ۳۴) در حالیکه همانگونه که میزان ترکیبی ۴+۲+۲ = ۸، شناخته شده است میزان ترکیبی ۴+۲=۶ هم باید باشد که بویژه در موسیقی ایرانی بسیار مورد استفاده است و من در ادامه نمونه های دیگری هم نشان خواهم داد.
آرام خاچاطوریان، موسیقی ارمنی برای تمام دنیا

آرام خاچاطوریان، موسیقی ارمنی برای تمام دنیا

آرام خاچاطوریان (Aram Khachaturian) آهنگساز برجسته که بخش عمده ای از موسیقی کلاسیک قرن بیستم به آثار او تعلق دارد، نامی آشنا در عرصه موسیقی جهان است که امروزه آثارش را به کرات از رادیو، تلویزیون و سینما می شنویم. یونسکو نام این هنرمند بزرگ را در زمره سرشناس ترین آهنگ سازان قرن بیستم ثبت نموده و اثر “رقص شمشیر Sabre Dance” از باله معروف ” Gayaneh” او در ابتدای لیست محبوب ترین قطعات هنری عصر ما قرار دارد.