کادانس ها (I)

کادانس ها (cadence)
همانطور که یک نقاش تصاویرش را بر روی بوم سفید نقاشی می کند، آهنگسازان هم هنرشان را روی بوم خالی سکوت، نقاشی می کنند.
لئوپولد استوکوفسکی (Leopold Stokowski)

در دنیای آهنگسازی، هر آهنگساز به خواست و میل خود بنا بر پایه احساسات شخصی جملاتی موسیقیایی را انشاء (Compose) می کند.

دو بخش مهم در ساخت و تولید هر قطعه موسیقی، شروع و پایان آن می باشد. در اینجا به بحث درباره انواع «پایان ها» در موسیقی کلاسیک می پردازیم.

کادانس به مجموعه چند آکورد گفته می شود که به نحوی بارز و کامل به شنونده احساس پایان را می رساند. کادانس ها فقط محدود به انتهای قطعه نیستند و می توانند در انتهای جملات موسیقیایی به کار روند. به عبارتی شیواتر، کادانس مجموعه آکوردهای تولید احساس پایان هستند که اغلب می توان در انتهای جملات موسیقایی و یا کل آهنگ به کار برد. این تعریف به عنوان یک تعریف واحد در موسیقی کلاسیک است.

در این مقاله به بحث و بررسی انواع کادانس به زبانی کاملا ساده خواهیم پرداخت.

بررسی انواع کادانس
کادانس را با حروف انگلیسی C.D یا coda نمایش می دهند، کادانس ها به ۵ نوع اصلی تقسیم می شوند. (تعداد زیادی کادانس فرعی وجود دارد که هنرجویان می توانند در اینترنت انواع آنرا بیابند)
۱- کادانس کامل (Prefect C.D)
۲-کادانس پلاگال (Plagal C.D)
۳- کادانس پی کاردی (Picardi 3th C.D)
۴-کادانس نیمه تمام (Half C.D)
۵- کادانس بریده یا گول زننده (Authentique C.D)

۱- کادانس کامل (Prefect C.D):
یکی از رایج ترین کادانس های موجود در موسیقی می باشد که از اتصال قدرتمند بین دومینانت (V) و تونیک (I) بهره میگیرد و در انتهای جملات و گاها در انتهای کل قطعات برای ایجاد مفهوم اتمام قطعه، به کار برده می شود. فرمول هارمونیک کادانس کامل عبارتست از:
V-I
Vsus4 – V – I

مثال: بتهوون در سونات پیانو اپوس ۱۳ (Piano Sonata, Op. 13) یک کادانس کاملا قاطع و زیبا را به تصویر کشیده است.
audio fileاین بخش را بشنوید

۲-کادانس پلاگال (Plagal C.D):
این کادانس بیشتر در انتهای قطعات به کار می رود. گاهی بعد از شنیده شدن کادانس کامل، کادانس پلاگال به عنوان یک عضو تمام کننده و بخش دومی، نواخته می شود که ایجاد احساس ختم و قاطع را ایجاد می کند.

به فرمول هارمونیک دقت بفرمائید:


در مثال فوق یک کادانس پلاگال را در تونالیته لامینور می بینید.
audio fileاین بخش را بشنوید
– کادانس پی کاردی (Picardi 3th C.D):
پی کاردی تقریبا همانند همان پلاگال است اما به شکلی که در گام های مینور بعد از آکورد IV 6-4 (مدیانت معکوس دوم ) آخرین آکورد I (تونیک) به صورت ماژور نواخته می شود که پایان با شکوه و پر ابهتی را (همانند پایان اخبار و یا پایان یک فیلم حماسی) ایجاد می کند.

فرمول هارمونیک به صورت کاملا واضح این کادانس را نمایش می دهد:
I 6-4 -V – I – IV 6-4 – I +3
مثال ۱: در تونالیته لامینور می توان کادانس پی کاردی را بدین شکل تشریح نمود.
مثال۲: باخ در audio file قطعه “Jesus, My Joy” این کادانس را به نرمی هرچه تمام تر اجرا نموده است.

نکته: دقیقا همین کار می تواند در گام ماژور نیز اتفاق بیفتد. یعنی به جای یک پایان شاد و حماسی، یک پایان غیر منتظره و به شدت غمگین و تاثیر گذار را ایجاد نمائیم.

9 دیدگاه

  • امیر
    ارسال شده در خرداد ۲۴, ۱۳۹۳ در ۸:۲۶ ب.ظ

    بسیار عالی بود. بعد از مدت ها بالاخره مقاله ای رو دیدم که واقعا بدرد بخور بود. خیلی خلیی ممنوم.

  • سیامک
    ارسال شده در خرداد ۲۴, ۱۳۹۳ در ۹:۳۶ ب.ظ

    عالی بود….

  • Mas
    ارسال شده در خرداد ۲۴, ۱۳۹۳ در ۹:۴۳ ب.ظ

    بسیار مفید بود
    ممنون از سایت خوبتون
    منتظر ادامه ش هستیم
    MAS

  • siavash
    ارسال شده در شهریور ۱۳, ۱۳۹۴ در ۱۰:۳۴ ب.ظ

    عالی خسته نباشید

  • احمد
    ارسال شده در تیر ۳۱, ۱۳۹۵ در ۱:۳۱ ق.ظ

    واقعا درکش سخته من که هیچی نفهمیدم

  • حسین
    ارسال شده در مرداد ۴, ۱۳۹۵ در ۹:۵۶ ب.ظ

    ممنون برای کنکور هنر بدرد میخوره

  • حبیب
    ارسال شده در فروردین ۵, ۱۳۹۶ در ۵:۲۱ ب.ظ

    خیلی ممنون. مفید و کوتاه

  • ارسال شده در خرداد ۷, ۱۳۹۷ در ۴:۰۹ ب.ظ

    با سلام، کادانس فریبنده یا گول زننده، اوتنتیک نیست. کادانس فریبنده به نام های زیر شناخته میشه: شکسته، interrupted, deceptive شناخته میشه و حرکت آکورد از درجه پنجم به ششم یک گام هست و کادانس اوتنتیک مربوط به حرکت آکورد از درجه پنجم گام به درجه اول اون هست و حس پایان کامل میده و فریبنده نیست.

    از مقاله خوب شما تشکر میکنم

  • ناشناس
    ارسال شده در خرداد ۱۶, ۱۳۹۷ در ۱:۰۰ ب.ظ

    چقدر مفیده که نمونه صوتی داره.. لطفا ادامه مطلب رو هم بگذارید.. ممنون.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «تصنیف‌های عارف قزوینی»

اجرایِ مقبولِ همه‌ی تصنیف‌های عارف در یک مجموعه، درباره‌ی شخصیت او و تصنیف‌سازی‌اش و در مورد تصنیفِ قاجاری به طور عام، فرصتِ تأملی دیگر می‌دهد. ازاین رو هر چند تصریح شده که هدف، گردآوریِ نمونه‌ای آرشیوی یا آموزشی نبوده اما می‌توان چنین کارکردی نیز برای این مجموعه قائل شد وگرنه با تمام تلاشی که در شنیدنی‌شدنِ اجرای همه‌ی بندهای تصانیف شده، هنوز شنیدن سیزده دقیقه تکرارِ تضرعِ عارف برای ماندنِ مورگان شوستر در ایران، در مقامِ یک اثر موسیقی چندان توجیهی ندارد*.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XXIII)

مقارن با این تحولات نوار کاست به عنوان یک وسیله ارتباط جمعی جدید و مستقل از تشکیلات دولتی در ایران رایج شد. دو گروه شیدا و عارف نیز خود نوارهای موسیقی خودشان را با کیفیت بسیار خوب به بازار عرضه کردند. گروه های شیدا و عارف همگام با انقلاب کنسرت هایی با مایه های سیاسی و اجتماعی ترتیب دادند که با استقبال مردم به خصوص گروه های دانشجویی روبرو شد. در این میان کنسرت های گروه شیدا با آهنگ های محمد رضا لطفی (بشارت و سپیده) و پرویز مشکاتیان (ایرانی) همراه با اشعار هوشنگ ابتهاج (ه. ا. سایه) و آواز محمد رضا شجریان، خاطره درویش خان، ملک الشعرا بهار و حسین طاهرزاده را زنده می کرد.

از روزهای گذشته…

مروری بر آلبوم «زمان»

مروری بر آلبوم «زمان»

نگره‌ی سکوت نقش‌دار به‌راستی نقش ایده یا نگره در آفرینش یک اثر موسیقایی کجاست؟ کدام پایه‌ی موفقیت آثار هنری را نگره‌شان می‌سازد؟ یا به بیانی دقیق‌تر رابطه‌ی نگره و ارزش یک اثر چیست؟ یک پاسخ بزرگ آن است که تعیُّن نگره، کیفیت محقق شدنش یا چگونگی برابر ایستادنش تعیین‌کننده است. بحث دامنه‌دار و پیچیده‌ای است…
ادامهٔ مطلب »
راک کلاسیک-قسمت دوم

راک کلاسیک-قسمت دوم

وجود ترانه های متفاوتی از گروههای مذکور در فهرست ترانه های راک کلاسیک حتمی است. تعدادی از هنرمندان راک آمریکا نیز از مهره های اصلی راک کلاسیک به شمار میروند، از جمله Jimi Hendrix، Aerosmith، The Doors، the Eagles، Lynyrd Skynyrd، The Allman Brothers Band، Alice Cooper، Tom Petty، Creedence Clearwater Revival و Joe Walsh. گروههای ارینا راک Arena rock مانند Styx، Boston ، Journey، Foreigner و Supertramp نیز در ایستگاههای راک کلاسیک پخش میشوند.
لئوش یاناچک (II)

لئوش یاناچک (II)

وی با سبک نئو رومانتیسیزم کرن مخالف بود و کلاسهای جوزف داشز (Joseph Dachs) را نیز ترک کرد زیرا تکنیک پیانو نوازی او را نمی پسندید. وی قطعه سونات ویلن خود را در رقابت کنسرواتوآر وین شرکت داد اما داوران آنرا به دلیل آنکه “بسیار آکادمیک” یافتند رد کردند. وی کنسرواتوآر را علی رغم گزارش بسیار خوبی که فرنتس کرن درباره او نوشته بود، نیمه کاره و نا امیدانه رها کرد. در بازگشت به برنو در ۳۱ ژوئیه ۱۸۸۱ با یکی از شاگردان جوانش ازدواج کرد.
فخرالدینی: نتیجه یازده سال زحمت من را از بین بردند

فخرالدینی: نتیجه یازده سال زحمت من را از بین بردند

به نظر من اصلا ایرادی ندارد و کارهای خاطره انگیز هم به نوبه خودش زیبا بود. تکرار کارها به این دلیل بود که خواست مردم این طور است. همچنین نسل جوان هم باید این خاطره‌ها را بشناسند؛ البته کارهای جدید هم اجرا می‌شد. وقتی مردم می‌خواهند که قطعه “ای ‌ایران” را اجرا کنیم و بارها آخر کنسرت فریاد میزنند، “ای ‌ایران” ما هم به احترام مردم، اجرا می‌کنیم؛ به طور کلی نقل ارکستر ملی نقل ملانصرالدین و پسرش بود و هر کاری که می‌کردیم، یک حرف و حدیثی پیش می‌آمد.
نقشه‌برداری موسیقایی (V)

نقشه‌برداری موسیقایی (V)

بنابراین رابطه‌هایی بین موسیقی و معماری وجود دارد که آنها را تطبیق‌پذیری نمی‌توان نامید؛ از سوی دیگر، بهره‌بردن از معماری برای موسیقی و برعکس، کافی نیست؛ هنرمند باید در پیِ شناخت کلّی و جامع از اوضاع زمان و مکان خودش باشد.
هارمونیک (II)

هارمونیک (II)

در ادامه مطالبی که در مورد اصوات و مشخصه های آنها بیان شد ،به این قسمت میرسیم که اگر بتوانید موج مرکبی را تجزیه کنید ، در میان امواج آنالیز شده ، موج سینوسی ساده ای را مشاهده خواهید کرد که هم فرکانس با موج مرکب است ودیگر امواج حاصل از آنالیز ، فرکانسهایی متناسب با این موج سینوسی دارند .
زنان در موسیقی قاجار (I)

زنان در موسیقی قاجار (I)

وقتی که در هنگامه ی کم مانند عصر حاضر،هر گفت و شنفتی در حوزه موسیقی نیازمند رعایت احتیاط از سوی اهالی موسیقی است (آن هم در هزاره سوم !) و هنوز تصمیم متفق القولی از سوی متوالیان فرهنگی در مورد حرمت یا حلت این هنر بیچاره اتخاذ نشده است، از” حافظ” که در بیدادگاه قرن هشتم می زیسته چشمداشتی به غیر از آنچه در ابتدا آمد، نمی توان داشت. این فجایع فرهنگی یعنی پنهان نوشی، پنهان نوازی، پنهان نگاری و… و از سوی دیگر حضور مستمر مورخان سر سپرده، سبب شده است که متاسفانه صفحات تاریخ مان را به ناگزیر در میان پنهان سرائی های ادبیات مان جستجو کنیم. و این واقعیت آنگاه نمود بیشتری پیدا می کند که بخواهیم در مورد تاریخ موسیقی ایران آن هم از نوع زنانه اش پژوهش کنیم و مجبور شویم از درگاه ادبیات هم با دستی تقریبا خالی باز گشته و سفرنامه های فرنگیان ساکن ایران را ورق بزنیم.
نقش گم شده‌ی ویراستار (I)

نقش گم شده‌ی ویراستار (I)

موسیقی قرن بیستم همان که با نام‌هایی مانند مدرن و … به آن اشاره می‌شود در ایران هم مورد توجه قرار گرفته است. سوءال‌های زیادی در مورد دلایل این پذیرش مطرح است. به هر حال کنسرت‌ها و فعالیت‌های مرتبط با این نوع موسیقی (چه داخلی چه خارجی) در ایران با استقبال نسبی علاقه‌مندان موسیقی مواجه شده (۱). از همین رو عده‌ی روزافزونی از هنرجویان و علاقه‌مندان موسیقی مایلند که در مورد این نوع موسیقی بیاموزند یا اطلاعاتی جانبی کسب کنند.
پایانی بر آغاز (II)

پایانی بر آغاز (II)

فعالیت اصلی بنیاد رودکی مسائل اداری تالار وحدت و رودکی و یا به عبارتی کل ساختمان است، اما دفتر موسیقی بیشتر فعالیتش معطوف به بخش فرهنگی و هنری میباشد و اگر ما بخواهیم همکاری خوبی داشته باشیم باید هماهنگی دقیق بین دو سازمان وجود داشته باشد. البته گاهی مشکلات و ناهماهنگی هایی پیش می آید ولی ما همیشه راه حلی را برای خارج شدن از بن بست ها پیدا کرده ایم، مطمئنا وجود دو سازمان در این مرکز نسبت به مراکزی که توسط یک سازمان اداره میشوند هماهنگی و همکاری بیشتری را نیازمند است.
مرد پیانو

مرد پیانو

بیلی جوئل (Billy Joel) تقریبا” از سال ۱۹۷۱ تصمیم گرفت تا برای خود کار کند، لذا شروع به تهیه یک آلبوم نمونه برای خود نمود. به کالیفرنیا رفت تا اولین آلبومش را در آنجا ضبط کند، بنام “Cold Spring Harbor”.