کنترپوان ، آشنایی – قسمت دوم

انواع کنترپوان – تکنیکها
انواع کنترپوان – به بیانی تکنیکهای تهیه آن – تعریفی از کنترپوان مطلق است که به عنوان یک ابزار آموزشی توسعه یافته مطرح می شود و در آن به کار گیری کنترپوان های متفاوت سبب یادگیری ساده تر و پیشرفت هنرجویان می شود.

این پیشرفت می تواند نوعی پیچیدگی فنی در موسیقی آنان ایجاد کرده و همواره نقش مهمی را در توسعه کنتوس فیرموس (cantus firmus در زبان لاتین به معنای “ملودی ثابت”) ایفا می کند.

هنرجویان به تدریج توانایی نوشتن کنترپوان آزاد (کنترپوانی که شدت پیچیدگی آن کمتر است و فاقد ملودی ثابت است) را با استفاده از تکنیکها و رعایت قوانین مربوطه در هر برهه زمانی دارا خواهند شد.

قدمت این طرز تفکر به سال ۱۵۳۲ بر می گردد، زمانی که جیووانی ماریا لانفرانکو (Giovanni Maria Lanfraco) مفهوم مشابهی را در یکی از کتابهای خود (Scintille di musica) مطرح نموده و شرح داد.

در اواخر قرن شانزدهم یک تئوریسین موسیقی اهل ونیز به نام زارلینو (Zarlino) در یکی از کارهای بزرگ و توانای خود با عنوان “اصول هماهنگی” (Le institutioni harmoniche) به شرح کامل این ایده پرداخت. این طرح برای اولین بار در سال ۱۶۱۹ توسط لودویکو زاکنی (Lodovico Zacconi) در یکی از کارهای خود (Prattica di musica) مورد استفاده قرار گرفت.

Zacconi برخلاف تئوریستین هایی که پس از او پا به عرصه گذاشتند از چند تکنیک جانبی contrapuntal نیز استفاده کرد که کنترپوان معکوس مثالی از این موارد است.

به هر حال معروفترین استاد موسیقی که این واژه – کنترپوان – را به کار برده و آن را رواج داده است، یوهان فوکس (Johann Fux موسیقیدان اطریشی) نام دارد که در سال ۱۷۲۵ با انتشار کتابی (Gradus ad Parnassum) به منظور کمک به هنرجویان در استفاده از کنترپوان به تشریح قوانین آن پرداخته است.

یوهان فوکس در این کتاب علی الخصوص به سبکی از کنترپوان که در آثار پالستریانا (Palestrina آهنگساز ایتالیایی دوران رنسانس) در اواخر قرن شانزدهم به عنوان یک تکنیک برجسته مورد استفاده قرار می گرفت، پرداخت.

پنج نوع کنترپوان
یوهان فوکس در کتاب خود به پنج نوع کنترپوان اشاره می کند که عبارتند از:

۱- نت در مقابل نت
۲- دو نت در مقابل یک نت
۳- چهار نت (می تواند سه یا شش نت هم باشد) در مقابل یک نت
۴- جابجایی نت ها با یکدیگر (نوعی تعلیق)
۵- ترکیبی از چهار مدل فوق که کنترپوان فلورید (florid) نامیده می شود.

در مقالات بعدی به بررسی بیشتر انواع کنترپوان خواهیم پرداخت.

16 دیدگاه

  • amir
    ارسال شده در بهمن ۳۰, ۱۳۸۵ در ۱۱:۱۰ ب.ظ

    راجع به این ۵ تا دقیق توضیح بدید شاید یک چیزی یاد گرفتیم.

  • m-sharif
    ارسال شده در بهمن ۳۰, ۱۳۸۵ در ۱۱:۴۱ ب.ظ

    mersi lezat bordam matlabi bood ke donbalesh boodam

  • hossien
    ارسال شده در اسفند ۱, ۱۳۸۵ در ۲:۲۳ ق.ظ

    lotfan dar rabete ba rabetehaye contrapuntal bishtar matlab begid

  • سولماز
    ارسال شده در اسفند ۱, ۱۳۸۵ در ۹:۰۸ ق.ظ

    مدلهای کاری مثل کنترپون یا هارمونی و غیره همه روشهایی هستند که بوسیله اونها میشه هنر رو کلیشه ای کرد. بنظر من در عین حال که خوب هستند مخرب هم هستند چون از یکطرف آموزش می دهند و از یکطرف خلاقیت رو از انسانها می گیرن، اینطور نیست.

  • afshin ostad
    ارسال شده در اسفند ۳, ۱۳۸۵ در ۱:۴۸ ب.ظ

    لطفا اموزش کنترپوان رو ادامه دهید
    با تشکر

  • اشكان
    ارسال شده در اسفند ۵, ۱۳۸۵ در ۲:۲۵ ب.ظ

    من فکر نمی کنم که مطالعه کنترپوان خلاقیت رو از آدم بگیره بلکه میشه از تجربیات افراد قبلی که خیلی هم سخت و طولانی بدست اومده استفاده کرد.البته این هم درست نیست که خودمون رو منحصر به کنترپوان وهارمونی کنیم.در آهنگسازی مهمترین چیز تجربه هست.باید بنویسیم بنویسیم و بنوسیم ودر کنار اونها آثار بزرگان رو آنالیز کنیم.

  • damoon
    ارسال شده در اسفند ۹, ۱۳۸۵ در ۱:۴۳ ب.ظ

    آشنا شدن با قوائد و اصول آهنگسازان کلاسیک ضرری نداره اما به شرط اینکه بعداز آشنا شدن با کنترپوئن احساس نکنی که تو سیاه چال کلاسیک حبس شدی و احساست رو باید کانورت کنی روی اصول سفت و سخت و دست و پا گیره کنترپوئن ..
    به عقیده من ما باید از تکرار کردن ها پرهیز کنیم البته بعداز اینکه خوب و کامل اصول کنترپوئن رو فرا گرفتیماما نباید خودمون و نبوغمون رو محدود کنیم به باخ ها و بتهوون ها و بگوئیم اونها این اقیانوس رو تمام و کمال فتح کردن و دیگه چیزی برای ما نذاشتن که این فکر درست نیست …

  • كاوه
    ارسال شده در تیر ۳۰, ۱۳۸۶ در ۵:۳۳ ق.ظ

    سلام و خسته نباشید
    دوستان من مخالف ادامه این بحث نیستم اما به علاقمندان کتابهایی که در این زمینه تالیف شده اند رو توصیه میکنم چرا که مبحث انقدر گسترده هستش که با یکی دو مقاله چیز زیادی دستگیر آدم نمیشه.
    بنظر من نه هارمونی نه کنترپوان و نه فرم و نه هیچ
    مبحثی در تیوری دست و پاگیر نیست اگه هدف از آموزش اونا رو بدونیم

  • WEST MUSIC
    ارسال شده در مرداد ۸, ۱۳۸۶ در ۱۲:۳۹ ب.ظ

    KETAM KEROBINI HAM BE NUE EDAME KETAB FOX AMMA BESYAR MODERN TARE KA BA HAME TOSIYE MIKONAM MOTALEASH KMONANAD

  • عاشق یانی
    ارسال شده در آذر ۲۹, ۱۳۸۸ در ۱:۴۵ ق.ظ

    دستتون درد نکنه.

    کنترپوان برای من موضوغ خیلی جذابیه.

    خواهش میکنم آموزشش رو ادامه بدید.

  • حمیدخدیوی
    ارسال شده در خرداد ۲, ۱۳۹۰ در ۶:۴۱ ب.ظ

    سلام ممنون سعی شودبامثالهاواشلهابحث گسترده شود

  • ميلي
    ارسال شده در خرداد ۴, ۱۳۹۱ در ۷:۵۲ ب.ظ

    مرسی

  • سهیل
    ارسال شده در مرداد ۲۱, ۱۳۹۱ در ۱:۲۵ ق.ظ

    سلام دوستان
    برای به اوج رساندن یک قطعه هم احساس باید حاکم باشه هم تکنیک در غیر این صورت نمیشه یک قطعه ی حرفه ای و ماندگار ساخت در ضمن گاهی اوقات با دانستن تئوریهامی توان احساس رو هم چند برابر به گوش شنونده رساند

  • نیلوفر
    ارسال شده در مهر ۴, ۱۳۹۱ در ۱۱:۳۵ ق.ظ

    مرسی به خاطر مقاله خوب و لینکی که گذاشته اید .

  • مونا
    ارسال شده در فروردین ۲۲, ۱۳۹۲ در ۱:۰۱ ب.ظ

    مرسی از مطالب مفید در مورد کنترپوان
    کاش در مورد انواع اون مثال ها رو با نمونه توضیح میدادید یعنی به صورت نمایش نت های یک اثر و نه صرفا نام بردن نوع فوک یا کانن

  • حمدالله خديوي
    ارسال شده در بهمن ۱۳, ۱۳۹۳ در ۱:۲۴ ب.ظ

    اصولا کنترپوان یک قاعده ریاضی است که اصول اولیه هارمونی ازان به وجود امده ولی درسته که قوانینی دراصول نوشتاری منظم وتثبیت شده اما گاها مخصوصا درموسیقی شرقی این قواعد تاحدودی ملقا شده وقواعدی که به عنوان نقض درکنترپوان است اصول اولیه موسیقی شرقی محسوب میشود.اما شناخت کنترپوان کمک زیادی به اهنگسازی وتنظیم کننده میکند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «ایران زمین»

سوال این است که آیا می‌توان خلاقیت را آموزش داد؟ و جواب این که حتا اگر هم نتوان، حداقل می‌شود با برانگیختن و آزاد گذاشتن، آدم‌های صاحب خلاقیت را تشویق به استفاده از آن کرد و پروراند. آنچه هشت آهنگساز نوجوان آلبوم ایران‌زمین و مدیر هوشیار «پروژه‌ی آهنگسازان جوان»، امیرمهیار تفرشی پور، به اعتبار موسیقی‌شان به صحنه‌ی امروزین موسیقی ما می‌آورند دقیقا پاسخی است که دیدیم.

آلبوم «در محاصره» با آهنگسازی منتشر شد

یکی از کنسرت‌های ارکستر «خنیاگران مهر» به سرپرستی و آهنگسازی بهزاد عبدی در قالب آلبوم صوتی تصویری «در محاصره» به خوانندگی محمد معتمدی، توسط نشر «پردیس موسیقی معاصر» منتشر شد. آلبوم «در محاصره» مشتمل بر یکی از کنسرت‌های ارکستر «خنیاگران مهر» به سرپرستی بهزاد عبدی که مرداد ماه سال ۱۳۹۵ به خوانندگی محمد معتمدی در تالار وحدت تهران روی صحنه رفت، در قالب یک اثر صوتی تصویری توسط نشر «پردیس موسیقی معاصر» وارد بازار موسیقی شد. این مجموعه همزمان با کنسرت‌های اروپایی ارکستر «خنیاگران مهر» در کشورهای فرانسه، سوئیس، کانادا و آمریکا نیز به صورت فیزیکی و دیجیتال در دسترس مخاطبان قرار گرفته است.

از روزهای گذشته…

منبری: الگوی من استاد دهلوی بود

منبری: الگوی من استاد دهلوی بود

درست است. من همزمان پیش این دو استاد می رفتم و هر دو هم از این مسأله مطلع بودند. آقای دهلوی در منزل خودشان و آقای مشایخی در دانشگاه تهران. آقای مشایخی خیلی مستقل و آزاد فکر می کنند. به من و همکلاسی هایم تمرینهای خوبی می دادند. من می خواستم ایشان بدانند که گرایش من به سمت موسیقی ایرانی و ملی و شیوه اساتید وزیری و خالقی و دهلوی هست و دغدغه من ورود به موسیقی آوانگارد غرب نیست.
در‌آمدی بر دیسکوگرافی و کتابشناخت ردیف دستگاه‌های موسیقی ایران (V)

در‌آمدی بر دیسکوگرافی و کتابشناخت ردیف دستگاه‌های موسیقی ایران (V)

در این مقاله اگر از چاپ‌های متعدد یک اثر، یا بعضی آثار که با دو اسم چاپ شده‌اند صرفنظر شود، ۴۲ نغمه‌نگاری و ۳۹ ضبط ردیف فهرست شده است. نمودارهای آماری (۳۰) زیر چند نکته را آشکار می‌کند: اولین نکته که دور از انتظار هم نیست افزایش انتشار نغمه‌نگاری و ضبط‌های ردیف به نسبت سال‌های نیمه‌ی اول سده‌ی حاضر است، که آن را باید با تثبیت جایگاه ردیف به عنوان کارگان آموزشی موسیقی ایرانی و به تبع آن افزایش استفاده‌کنندگان چنین کالاهایی مرتبط دانست (۳۱). نکته‌ی دوم این‌که تقریبا هر دو به یک نسبت رشد داشته‌اند (میزان افت و خیز رشد ضبط‌ها کمی بیشتر به نظر می‌رسد نمودارهای سال انتشار را مقایسه کنید) و می‌توان این گونه نتیجه گیری کرد که احتمالا امروزه هر دو به یک اندازه در آموزش موسیقی ایرانی با اهمیت شمرده می‌شوند. افزون بر این تعداد ردیف های آوازی چه به صورت نغمه نگاری شده و چه ضبط به نحو چشمگیری کمتر از ردیف های آوازی است. شاید این پدیده را بتوان به توانایی های بیشتر نوازندگان برای نغمه نگاری نسبت داد که احتمالا خود حاصل به‌کارگیری تثبیت شده‌ی منابع مکتوب به عنوان یک ابزار آموزشی است.
about violin design – طرح و مدل (I)

about violin design – طرح و مدل (I)

در این قسمت از مباحث ساخت ویلن، به مرحله ای می رسیم که از دقت و توجه خاصی برخوردار است. این موضوع مشخصا در تمام متد های آموزشی ساخت ساز، بخشی مهم و قابل پردازش است. در طول تاریخ سازگری نظرات متفاوتی در راستای چگونگی عملکرد برای ورود به عرصه ظهور ماهیت فیزیکی ساز مطرح بوده است.
فواصل زمانی (I)

فواصل زمانی (I)

مقدمه: ساختار متریک – ریتمیک موسیقایی، طبق اصول و قواعد تئوریک رایج، براساس سیستم نمائی با پایه۲ شکل گرفته است. این سیستم زمانبندی موسیقی دارای یک نظم ریاضی مرتبط با عدد دواست: دو برابر شدن سرعت و نصف شدن زمان. با اینحال هنگامی که زمان بندی موسیقی از نسبتهای سیستم نمائی خارج می شود و به سوی فواصل زمانی ترکیبی (مانند ترکیبات نقطه دار) یا فواصل تبدیلی (تقسیمات مضرب اعداد فرد مانند ۳،۵،۶،۷،۹،۱۰،۱۱،۱۲،۱۳،…) گرایش پیدا می کند، خروج از ساختار نمائی فوق الذکرمشاهده می شود.
نصیحت کورساکوف به استراوینسکی

نصیحت کورساکوف به استراوینسکی

در کتاب داستان هنر موسیقی آمده است که ریمسکی کورساکوف به استراوینسکی نصیحت کرده بود که هرگز به موسیقی دبوسی گوش نده. او همواره هشدار میداده است که باید از این موسیقی پرهیز کرد (احتمالا” بخاطر نوآوری های او در موسیقی و سبک کاریش یعنی امپرسیونیسم ).
نگاهی به موسیقی رپ با رویکرد جامعه شناسی (II)

نگاهی به موسیقی رپ با رویکرد جامعه شناسی (II)

اعتراضی بودن این سبک موسیقی را به این قضیه تاریخی نسبت می دهند که اولین بار رپ در زبان سرخ پوستی بومیان جنگل های آمریکایی برای اعتراضات قومی و قبیله ای به کار رفت. تا این جا می توان رپ و هیپ هاپ را فرزندان یک مادر به حساب آورد و آن چیزی نیست جز موسیقی جز.
موسیقی مناسب تماشاگر را میخکوب میکند (II)

موسیقی مناسب تماشاگر را میخکوب میکند (II)

شما میتوانید به تعداد زیادی از ملودیها فکر کنید که تصور آن با تصویر مارتا، غیر ممکن باشد اما به همین نسبت هم میتوانید ملودیها یا قطعاتی را پیدا کنید که کاملا مناسب باشند … چگونه آنها را پیدا کردیم؟ به این ترتیب که از خودمان پرسیدیم، چگونه میتوانیم رابطه احساسی ایجاد کنیم؟ چگونه مردم را جذب کنیم؟ چه کنیم که بر جذابیت ماجرا بیافزاییم؟
کیوان میرهادی: در موسیقی کلاسیک اخلاق اشرافی گری حاکم است

کیوان میرهادی: در موسیقی کلاسیک اخلاق اشرافی گری حاکم است

در نظر داریم در حد توان با اساتید و دست اندرکاران موسیقی کشور گفتگوهایی را داشته باشیم تا شاید بتوانیم از این طریق به افزایش آگاهی دوستداران موسیقی از وضعیت موسیقی در کشور کمک کرده باشیم. لذا طی مصاحبه ای آزاد، نظرات آقای کیوان میرهادی راجع به وضعیت موسیقی حال حاضر کشور را جویا شدیم که در اینجا قسمت اول این مصاحبه را ملاحظه می کنید، درضمن نهایت سعی بر این بوده که عین کلام ایشان بدون دخل و تصرف آورده شود.
جرج انسکو، بزرگترین موسیقیدان رومانی

جرج انسکو، بزرگترین موسیقیدان رومانی

جرج انسکو (George Enescu) بعنوان آهنگساز، پیانیست، ویولونیست، رهبر ارکستر و همچنین معلمی توانا در دنیای موسیقی مطرح می باشد. او بزرگترین موسیقیدان در زادگاه خویش – رومانی – و یکی از بهترین اجرا کنندگان موسیقی کلاسیک در قرن بیستم در سطح جهانی است.
عصر حماسی کوبیسم و فردیت در حنجره بزرگان (VII)

عصر حماسی کوبیسم و فردیت در حنجره بزرگان (VII)

شاید بی آنکه خود شجریان و پاواروتی هم بدانند، سه دیدگاه همه جانبه این دو درباره انسان و موقعیت انسان است که آنها را در دل مردم جای داده است. اما درک بنیادی ماهیت و مناسبات انسان معاصر درگیری عجیبی را با زمان، مکان، اب‍ژه و سوژه پدید می آورد. ما فقط میتوانیم به آنچه که خارج و ورای خویشتن مان جای دارد ایمان بیاوریم.