بیژن کامکار: مرکز حفظ و اشاعه موسیقی را زندانی کرده بود

من با آقای ناظری به یکی از بهترین استودیهای دنیا که در پاریس بود رفتیم. فضای استودیو چنان خلاءی بود که آدم وحشت می‌کرد. رفتیم و از صدای ایشان و صدای دف من نمونه‌هایی گرفتند که بر اساس آنها بروند میکروفون‌های مخصوص تولید کنند. یک میکروفون اختصاصی برای دف. من چهل سال است دف می‌زنم هیچ وقت نشده است که یک صدای درست از دف بشنوم. صدای دف خانقاه را در هیچ ضبطی نشنیده‌ام.

اینجور چیزها حمایت دولتی می‌خواهند. بگذارید یک نمونه‌ی عینی‌تر را به شما بگویم. سالن اپرای پاریس را تصور کنید که یک اپرا از ایتالیا قرار است آنجا اجرا داشته‌باشد. اپرا هم می‌دانید شاید حدود سیصد نفر عوامل داشته‌باشد. سه هواپیما فقط دکور به پاریس می‌رود. سه هواپیما! تصور کنید ارکستر و گروه کر و عوامل دیگر چه هزینه‌ای دارند. سولیست‌‌ها هر کدام چقدر پول می‌گیرند. همه و همه یک طرف. خدابیامرز پاواروتی شبی یک میلیون دلار می‌گرفت.

دوهزار نفر ظرفیت سالن است. شما بگویید سه هزار نفر. بلیط را چقدر بفروشند که فقط پول پاواروتی را بدهند؟ قطعن بلیط را دوهزار دلار که نمی‌فروشند. اگر چنین اتفاقی بیافتد شهردار پاریس را خانه خراب می‌کنند. آن مخارج ربطی به گیشه ندارند. درآمد گیشه جایی می‌رود و دستمزد پاواروتی از جایی دیگر تأمین می‌شود. ببخشید اگر زیاد حرف زدم. سنگ صبور گیرآوردم و فقط گلایه کردم. ولی متأسفانه بی‌فایده است و گوشی بدهکار نیست. کسی که حرفهای بیژن را می‌بیند و رد می‌شود می‌رود سراغ خبر فلان کوپن و بهمان قیمت حق دارد. کسانی که باید بشنوند هم که نمی‌شنوند.

استاد با یک بحث فنی‌تر کمی از این درد‌ها دور شویم. می‌خواستم در مورد رباب هم کمی صحبت کنیم و از شما بپرسم که به نظرتان چرا با اینکه حدود چهل سال پیش مرحوم پایور این ساز را وارد ترکیب سازهای گروه کردند،‌ ولی رباب هرگز جایگاهی مثل عود یا حتی مثل تارباس را در طی دهه‌های اخیر پیدا نکرد؟ رباب چه ویژگی‌ها و مختصاتی دارد؟ چرا نوازندگی رباب خیلی باب نشد و هنوز هم نوازنده‌های کمی سراغ آن می‌روند؟
بطور کلی تولید موسیقی ایرانی قبل از انقلاب می‌شود گفت در سه جا متمرکز بود که هر کدام اهداف متفاوتی داشتند. یکی مرکز حفظ و اشاعه بود که همانطور که از اسمش هم مشخص است موسیقی را حفظ و زندانی کرده بودند. دومی رادیو و تلویزیون بود که ما هم آنجا تولید داشتیم. موسیقی تولید می‌شد و در رادیو پخش می‌شد. سومی هم مرکز موسیقی فرهنگ و هنر بود که زیر نظر وزارت فرهنگ و هنر بود و روی کنسرت‌های موسیقی و جشن ها از قبیل جشن هنر شیراز، ‌جشن فرهنگ و هنر که در همه‌ی استان ها برگزار می‌شد و جشن هنر طوس متمرکز بود. آقای پایور هم بیشتر در این مرکز فعالیت داشت. به همین دلیل است که به نسبت وسعت کارهای مرحوم پایور،‌ آثار ضبط شده کم دارند. بیشتر آنچه که هست در رادیو اجرا شده‌اند و مربوط به اواخر دوره‌ی پهلوی بودند. بیشتر آثار قدیمی‌ترشان اجرا بودند…

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

آلبوم «انگاره‌ها»؛ به‌آهنگ‌سازی و نوازندگیِ مهران بدخشان منتشر شد

این اثر که نخستین آلبوم مهران بدخشان به‌عنوان آهنگ‌ساز و نوازنده است؛ شامل مجموعه‌ای از قطعات پیانوییِ آهنگ‌ساز است که تحتِ عناوین پرلود در می‌بمل مینور، واریاسیون‌ بر روی تمی عاشقانه، شش‌قطعه کوتاه برای پیانو، دو قطعه تغزلی، امپرومتو و سونات پیانو شماره ۱ (در دو موومان) عرضه شده‌است.

تاریخ مختصر موسیقی ایران، پیش از اسلام تا صفویه (IV)

در این دوره وضعیت موسیقیدانان بسیار بهتر شد. خسرو پرویز بزم ها و مجالس بسیاری داشت. در حجاری طاق بستان در کرمانشاه یک شکار به تصویر کشیده شده که تعداد زیادی چنگ، موسیقار، دف های چهارگوش، شیپور، نی، سازهای کوبه ای و یک نفر در حال دست زدن را نشان می دهد. چنگ های مثلث و افقی در این دوره بسیار رایج بوده است.

از روزهای گذشته…

ویولون مسیح استرادیواریوس (VIII)

ویولون مسیح استرادیواریوس (VIII)

اندازه گیری مقدار طولی ناحیه Nose در روی الگوی خط محیطی رسم شده ۱۰/۸ میلی متر می باشد که اگر این مقدار را از اندازه طولی (۳۶۵/۸۳ میلی متر) کسر نماییم، باقیمانده که همان عدد طول خالص در الگوی خط محیطی است، ۳۵۵/۰۳ میلی متر می شود.
مفهوم تنالیته (II)

مفهوم تنالیته (II)

در مطلب قبل راجع به تونالیته در نقاشی صحبت کردیم و با آوردن چند مثال و مقایسه موسیقی با نقاشی سعی کردیم احساس تنال بودن یک نقاشی را تعریف کنیم. اینکه نقاشی باید از زوایای مختلف مرکزیت داشته باشد، اینکه در یک کار تنال نمی توان برای کشیدن صورت یک فرد، بینی را از بغل کشید و چشمها را از جلو و… یا در نورپردازی، رنگ و … در این مطلب سعی خواهیم کرد به مفهوم نبود تنالیته در نقاشی اشاره کنیم تا در مطالب بعدی بتوانیم درک بهتری از تنالیته در موسیقی بدست بیاوریم.
نگاهی به آثار ضبط شده جناب میرزا حسینقلی (III)

نگاهی به آثار ضبط شده جناب میرزا حسینقلی (III)

از آقا میرزا حسینقلی، مجموعا سه دوره ضبط صفحه که ۴۴ اثر از آنها امروز موجود است به ضبط رسیده که امروزه ملاک و مصدر نوازندگان تار می باشد؛ از مهمترین نمونه های می شود به چنین مواردی اشاره کرد:
آتوم اگویان فیلم واگنر را میسازد

آتوم اگویان فیلم واگنر را میسازد

آتوم اگویان Atom Egoyan، فیلمسازی که برای ساختن فیلمهایی جشنواره ای، درباره لایه های تاریک رفتارهای انسانی شهرت دارد، این بار به ساختن یک اپرای بزرگ پرداخته است.
گفتگویی با آگوستا رید توماس (III)

گفتگویی با آگوستا رید توماس (III)

آهنگ های متفاوتی از تمام نقاط دنیا توسط آهنگ سازانی در سن های مختلف و با سابقه های متفاوت به دست من می رسد. بعضی از آن ها را ناشران و بعضی را خود افراد ارسال می کنند. می توان آن ها را در گروه های گوناگونی طبقه بندی کرد. اما بهترین طبقه بندی بر اساس صدای خود موسیقی است. در بعضی از کار ها از «زبان های» محافظه کارانه استفاده شده و در برخی دیگر حالت های تجربه گرایانه به کار رفته است و هر چیزی در حالت بینابینی است.
بادی گای، سمبل شیکاگو بلوز (II)

بادی گای، سمبل شیکاگو بلوز (II)

بادی گای بلوز مدرن را آفرید، او بدون حذف ذره ای از اصول بنیادین و ریشه های کهن این سبک ، موجبات پیشرفت و توسعه آن را فراهم آورد. هر چند نام گای با “شیکاگو بلوز” عجین شده ، اما سبک نوازندگی او کاملا منحصر بفرد است و دامنه فعالیت هایش بسیار گسترده .
روش سوزوکی (قسمت چهل و نهم)

روش سوزوکی (قسمت چهل و نهم)

آگاهی و معرفت به چه کار می‌آید؟ صبح یکی از روزها در سال ۱۹۵۳ یک خبرنگاری به من تلفن کرد که مرا مطلع کند که ژاک تی باود (Jackues Thibaud) در هواپیمائی بر فراز کوه های آلپ جزو سرنشینان بوده سقوط کرده و او مرده است!
لطفی، نظریه پرداز-پژوهشگر (I)

لطفی، نظریه پرداز-پژوهشگر (I)

سخن درباره‌ی یکی از تاثیرگذارترین موسیقی‌دانان سه دهه‌ی گذشته است. کسی که نه تنها با موسیقی بلکه با اندیشه‌ی خویش بر دنیای اطرافش اثر گذاشته است (۱). با موسیقی‌اش با مردم همراه شده، در شورشان در شادی‌شان در ماتم‌شان پنجه بر ساز سائیده و نوا ساخته است. خوانده و نوشته، برای این که تغییر دهد و خود نیز تغییر کند. او از نسلی است که بازگشت به ریشه‌های هویت -که می‌پنداشتند فراموش شده- دغدغه‌ی اصلی کارشان بود.
یازدهمین دوره مسابقات گیتار تهران (مگتان ۱۱- آذر ماه ۹۶) برگزار می شود

یازدهمین دوره مسابقات گیتار تهران (مگتان ۱۱- آذر ماه ۹۶) برگزار می شود

یازدهمین دوره مسابقات گیتار تهران در روز ۱۵ آذر ماه ۹۶ به صورت اینترنتی برگزار خواهد شد. از این پس مگتان سالی یک یا دو بار به صورت اینترنتی و یک بار در تابستان به صورت ترکیب اجرای زنده و اینترنتی طبق معمول با جوایز ارزنده گیتار انجام خواهد شد.
مقدمه‌ای بر تجربۀ شنیداری معماری (IV)

مقدمه‌ای بر تجربۀ شنیداری معماری (IV)

بررّسی‌های انجام شده دربارۀ ساختار کالبدی آمفی تئاترها و آکوستیک آن نشان می‌دهد که در طراحی آن‌ها حجم جمعیّت استفاده کننده از بنا مؤثر است. حجم و تعداد جمعیّت شنونده مشخص می‌کند که معماری شنیداری بنا به چه شکل باید کالبد یابد. مسئله صرفاً فراهم‌کردن تجربۀ شنیداری خوب برای گروه کوچکی از شنونده‌هایی که در بهترین نقطۀ آکوستیکی قرار دارند نیست؛ بلکه، رضایت تمامی افراد حاضر در فضا مورد نظر است و بنابراین، در مصداق بعدی معماری آمفی تئاتر است.