والی: ردیف یعنی رپرتوار استاد

رضا والی
رضا والی
چرا وقتی اینها با هم ترکیب می شوند ما باید اصطلاح غربی – شرقی را به کار ببریم؟ اگر این ترکیب، منجر به یک موسیقی یکدست می شود و این دو موسیقی به خوبی یک موسیقی جدید بوجود می آورند، چه دلیلی دارد که از آن اجتناب کنیم؟ مثلا آقای همایون رحیمیان که اتفاقا با شما هم در هنرستان همکلاس بودند، موسیقی هایی سمفونیک نوشته اند بر روی دستگاه های ایرانی، به طور گسترده هم از تکنیک های هارمونی و کنترپوان و ارکستراسیون غربی بهره گرفته اند ولی به صورتی که همنشینی خوبی با موسیقی دستگاهی داشته است، در این میان حتی به آکوردهای جدیدی هم رسیده اند که به خاطر فواصل خاص موسیقی ایرانی بوجود آمده؛ حالا یک موسیقی جدید داریم، نه غربی است و نه کاملا ایرانی، تنها یک موسیقی خوب است!
این کار خیلی خوب است. من در مورد کار خودم صحبت می کنم و می گویم معتقدم سیستم دستگاهی، یک سیستم کامل و مستقل است. بعضی هستند که می خواهند دو سیستم مختلف را ترکیب کنند، بعضی هم می خواهند سیستمی بوجود بیاورند که بازدهی مخصوص به خودشان را داشته باشد.

موسیقی ایران سه خصوصیت مهم دارد، استقلال، گستردگی و قدمت. دلیلی هم ندارد که ما حتما از سیستم ردیف بهره ببریم، ردیف یعنی رپرتوار استاد؛ ما لازم نیست با انسجامی که یک استاد قدیمی پیشنهاد کرده است، موسیقی خودمان را تولید کنیم، اصلا به همین خاطر است که به آن می گویند ردیف! یعنی شما اگر بخواهید ردیف میرزاعبدالله بزنید باید همانطور که میزاعبدالله گفته است ردیف را بزنید، اگر نزنید دیگر آن ردیف نیست. ولی دلیلی ندارد که شما اگر ردیف نزنید داخل دستگاه نباشید. من در آثار خودم از دستگاه به صورت تجریدی استفاده می کنم در حالی که موسیقی ام ردیفی نیست.

شما گفتید ما می توانیم از موسیقی دستگاهی به صورت آتونال هم استفاده کنیم، در حالی که ما وقتی ماژور می زنیم نمی گوییم ماهور زدیم و باید قواعد خاص ماهور را رعایت کنیم، حتی در قطعات وزیری هم می بینیم که یک قطعه را مثلا نوشته سل ماژور ولی دیگری را نوشته است ماهور سل.
بله، موسیقی ایرانی دارای وسعت بسیار زیادی است و ما می توانیم از یک سیستم با روش های مختلفی بهره برداری کنیم. سیستم دستگاه که دانگ ها هستند بر خلاف موسیقی غربی است که بر مبنای مینور و ماژور هست، مینور و ماژور هم بر اساس سیستم عمودی استفاده می شود، در سیستم افقی ما مدهای دورین، فریژین و… داشته ایم که امروز استفاده نمی شود. موسیقی ایرانی موسیقی افقی است و عمودی نیست.

البته عمودی هم می تواند باشد!
بله می تواند، این موضوع بحث مفصلی را می طلبد. شما اگر بتوانید از درون این سیستم و کشف خصوصیت های موسیقی دستگاهی و ارتباطاتی که دانگ ها و تتراکوردها با هم دارند، روش های جدید چندصدایی کشف کنید، می توانید دست به تولید موسیقی های جدیدی بزنید؛ چه بر اساس موسیقی عمودی و چه افقی. موسیقی دانان امروزی ایران در همه زمینه ها، مشغول کار هستند و فرقی که بین موسیقیدانان این دوره با دوره گذشته بوجود آمده، این است که بعضی از آنها امروز سعی می کنند، از درون خود سیستم موسیقی ایرانی، یک موسیقی جدید بوجود بیاورند ولی در دوره قبلی موسیقیدانان ایران زیر بنایشان موسیقی غربی بود ولی روبنا موسیقی ایرانی. امروز این موسیقی از زیر بنا می خواهد تغییر کند. حالا هر کس به سلیقه خود کارهایی می کند.
ممنون از اینکه وقت خود را به ما دادید.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (XIII)

مشکل بی نامی منطقه و بلا تکلیفی در این مورد در همه تحقیقات و نوشته های تاریخی به چشم می خورد که به چند مورد آن به عنوان نمونه می پردازیم:‌

«توانایی یا دانایی»

از روزگار سرودن مولانا تا امروز این مصرع از دفتر چهارم مثنوی گزین‌گویه‌ای مشهور شده است. آن را همراه ضرب‌المثل دیگر، «کنار گود نشسته می‌گوید لنگش کن»، برای رد نقد به کار می‌برند (گرچه تنها کاربردشان این نیست). با آوردن این مصرع تلویحا از منتقد می‌خواهند تنها به شرطی نقد کند که بتواند کاری بهتر یا همسنگ اثری که نقدش می‌کند، انجام دهد (و اینجا هم مقصود از «نقد» اغلب داوری منفی است). در حقیقت گوینده‌ی این جمله می‌خواهد «مرجعیت» نقد و منتقد را برای خرده‌گرفتن بر این یا آن اثر زیر سوال ببرد.

از روزهای گذشته…

لورنس هموند : اختراع کافی نیست

لورنس هموند : اختراع کافی نیست

داستان ارگ های Hammond به اطاق زیر شیروانی یک خواربار فروشی کوچک بر می گردد، به آن موقعی که حتی ایده داشتن ارگ الکترونیکی هنوز یک رویا بود.
روی دانوب زیبای آبی (II)

روی دانوب زیبای آبی (II)

یوهان اشتراوس این والس را کـه اصـلا بـرای آواز جمعی‌ و ارکستر‌ نوشته بود و به «انجمن خـوانندگان ویـن‌» تقدیم‌ کرد و آنها‌ در‌ ۱۵‌ فوریه ۱۸۶۷ در تالار‌ دیانا (محل امروز دیاناباد) {این اثر را} به‌ اجرا در آوردند. مـتن اشـعار آن را افسر پلیس یوزف وایل‌‌ سـاخته‌ و بـا این مـطلب شـروع مـی‌شد:
نماد‌شناسی عود (I)

نماد‌شناسی عود (I)

عود (معرب wood) ساز اصلی موسیقی کلاسیک عربی است. شاعران در سراسر قلمروی اسلام هزاران سال در وصف آن شعرها سروده‌اند. العود، در واژه و محتوا، به فواصل دور تا اروپا و آفریقا و آسیای غربی راه پیدا کرده‌است. پشت گلابی‌شکل آن به چشم‌ها آشنا است. نقاشان همواره دوست داشته‌اند جزییات آن را در مینیاتورهای شرقی و نقاشی‌های اروپایی به تصویر بکشند.
ویتنی هوستون در ۴۸ سالگی در گذشت

ویتنی هوستون در ۴۸ سالگی در گذشت

ویتنی هوستون، خواننده پاپ آمریکایی، عصر شنبه، ۱۱ فوریه ۲۰۱۲، در اتاق خود در هتل بورلی هیلز در ۴۸ سالگی در گذشت. هرچند هوستون در زندگی حرفه ای خود توانست صدر نشین موسیقی پاپ شود اما سوء مصرف مواد زندگی شخصیش را به زیر کشید.
«احوالات شخصی» رونمایی می‌شود

«احوالات شخصی» رونمایی می‌شود

«احوالات شخصی» عنوان پروژه‌ای شنیداریست که ایده‌ی مقدماتی آن در سال ۱۳۹۰ شکل گرفت. طی این پروژه در مرحله‌ی نخست مقرر شده‌است تا با حمایت مالی خانه‌ی هنر منظومه‌ی خرد، پانزده آهنگساز جوان که تا حال آلبوم مستقلی نداشته‌اند انتخاب و سفارشی برای تولید یک آلبوم موسیقی به آنها داده شود. شاید مهمترین ویژگی این پروژه در نوع و محتوای همین سفارش باشد.
سر توماس بیچام، رهبر بزرگ انگلیس (VIII)

سر توماس بیچام، رهبر بزرگ انگلیس (VIII)

توماس بیچام در ۸۱ سالگی در اثر سکته قلبی در آپارتمانش در لندن درگذشت! او ۲ روز بعد در قبرستان بروکوود در سِری خاک سپرده شد. به خاطر تغییراتی در بروکوود، باقیمانده جسدش در سال ۱۹۹۱ پس از نبش قبر در حیاط کلیسای سن پترز در لیمپسفیلد در سِری به خاک سپرده شد. آرامگاه او حدودا ۱۰ متر با آرمگاه فردریک دلیوسِ آهنگ ساز فاصله دارد. پس از سر توماس پسر بزرگش آدریان ولز بیچام بارونت شد.
برگزاری سخنرانی آشنایی با موسیقی الکترونیک در دانشگاه آزاد

برگزاری سخنرانی آشنایی با موسیقی الکترونیک در دانشگاه آزاد

روز سه شنبه ۲۱ اردیبهشت ۱۳۸۹ از ساعت ۱ تا ۳ جلسه‌ی سخنرانی با عنوان «آشنایی با موسیقی الکترونیک» در دانشکده‌ی هنر و معماری دانشگاه آزاد اسلامی واقع در تقاطع خیابان فلسطین و انقلاب، برگزار می‌شود. سخنران، آروین صداقت‌کیش، خلاصه‌ای از برنامه‌ی سخنرانی را چنین بیان کرد؛مختصری از تاریخچه‌ی موسیقی الکترونیک آغازگر راه خواهد بود.
جواهری: بعد از چاووش کاربرد بمتار عوض شد

جواهری: بعد از چاووش کاربرد بمتار عوض شد

بعد از کارهای استاد پایور با ارکسترفرهنگ و هنر، کارهای دیگر بصورت متفرقه انجام می شد و کارها مدون و منسجمی نبود، مثلا” یک تک کار بود که مثلا” آقای محمد حیدری اجرا می کرد یک تک کار دیگر بود که ساخته می شد خانم اطرایی اجرا می کرد یک کنسرتینو بود که مثلا آقای مجید وفادار ساختند و خانم ارفع اطرائی اجرا کردند.
رساله ابن خردادبه (IV)

رساله ابن خردادبه (IV)

گویند هر گاه که کاتیان و راویان اخبار از عرض خبری به‌ شاهنشاه بیم داشتند، به باربد متوسل می‌شدند و او با نغمه‌ای، خشم ولینعمت خود را فرو می‌نشاند و بهنگام‌ مقتضی بعرض مطلب می‌پرداخت. نغمات و آهنگهائی که باربد بخاطر خسرو پرویز ساخته‌ بالغ بر هفتاد و پنج قطعه است. یکی از آثار زیبای او چنین‌ است:
گفتگو با فرهاد فخرالدینی (I)

گفتگو با فرهاد فخرالدینی (I)

فرهاد فخرالدینی، امروز در مرز هشتاد سالگی‌اش در مقام یک آهنگساز و رهبر ارکستر، جایگاه تعریف‌شده و مشخصی دارد. اما جایگاه «فخرالدینیِ مؤلف» در حوزه‌ی پژوهش موسیقی کجاست؟ در چه زمینه‌هایی در پی پاسخ به چه پرسش‌هایی بوده‌است؟ محور گفتگوی حاضر، مقالات و کتاب‌های این موسیقیدان نام‌آشناست؛ آنگاه که چوب رهبری ارکستر را زمین می‌گذارد و قلم در دست می‌گیرد: