Big Band – ارکستر و سازها

یک ارکستر بیگ بند مربوط به دوران طلایی سوئینگ
یک ارکستر بیگ بند مربوط به دوران طلایی سوئینگ
با وجود اینکه آهنگسازان و تنظیم کنندگان بیگ بند از ترکیبات متنوع سازی استفاده میکردند اما از دهه ۳۰ نوعی سازبندی قراردادی به وجود آمد که شامل بخش ریتم شامل درامز، بیس، پیانو و گاهی گیتار و بخش سازهای بادی – ترومپت، ساکسوفون و ترومبون – بود.

بخش ساکسوفون
بخش ساکسوفون، معمولا شامل ۵ نوازنده است: ۲ آلتو، ۲ تنور و یک باریتون. نوازنده ساکسوفون آلتو اول، معمولا رهبر این بخش است. در صورت لزوم، این نوازندگان به نواختن سازهای بادی دیگری چون فلوت، کلارینت و ساکسوفون سوپرانو نیز میپردازند.

بخش ساکسوفون یا ساکس (Sax) ستون اصلی سازهای بادی به شمار میرود زیرا معمولا نغمه اصلی موسیقی را نواخته یا به عنوان زیرسازی یک تک نوازی یا تک خوانی یا تک نوازی یک بخش سازی به کار میرود و تاثیرات متفاوتی ایجاد میکند.

audio fileCharlie Barnet – Cherokee

بخش سازهای برنجی
منظور از سازهای برنجی، ترومبون و ترومپت است که در اکثر اوقات برای ایجاد نوایی قدرتمند به هم نوازی با بخش ریتم میپردازد. این سازها با بکارگیری ابزارهای “خفه کننده” صدا، قابلیت تغییر کیفیت داشته و از این خاصیت آنها در موسیقی جز بسیار استفاده میشود.

ترومپت
چهار و گاهی پنج نوازنده ترومپت در بیگ بند حضور دارند که هر یک قسمت مجزایی را اجرا میکنند. سرگروه این بخش نوازنده ترومپت اول است که معمولا مشکل ترین و پرحرارت ترین بخش را مینوازد. هنگامی که تمام گروه به همنوازی میپردازند، ترومپت اول همچنان ساز رهبر گروه به شمار میرود و توسط گروه تعقیب میشود. ترومپت دوم معمولا به عنوان تک نواز جز گروه به شمار میرود.

ترومبون
این بخش مشابه بخش ترومپت است با این تفاوت که در اینجا سه ترومبون تنور و یک ترومبون باس وجود دارد. این بخش به ایجاد آوایی بمتر از ترومبون میپردازد. گاهی یک فرنچ هورن جایگزین یکی از ترومبونها میشود.

بخش ریتم
این بخش شامل درامز، گیتار بیس یا دبل بیس (سازی از خانواده ویولون، با صدایی یک اکتاو پایینتر از ویولون سل)، پیانو، گیتار و گاهی یک پرکاشن اضافه است.

هرچند که صدای بخش ریتم نباید بالاتر از سازهای بادی شنیده شود، اما این بخش از قسمتهای حیاتی و اصلی گروه است که وظیفه ایجاد ضرباهنگ اصلی موسیقی را بر عهده دارد. این بخش، گاهی موتورخانه یا نیروی محرکه گروه نامیده میشود و یکی از وظایف آن جلو بردن گروه با سرعتی مشخص و منظم است.

پیانو/کی بورد
نقش نوازنده پیانو در گروه به سبک او و نیازهای گروه بستگی دارد. پیانیست میتواند در تاکیدها و آکسنت قطعه موثر بوده، در سوال و جوابهای سازی شرکت کند، فضاهایی را پر کرده یا کنترملودی (Counter-melody قطعه ملودیکی که همراه با ملودی اصلی نواخته میشود) بنوازد. با توجه به تاریخ بیگ بند معمولا هر نوازنده پیانو و سرگروه یک سبک و روش اجرای اختصاصی داشته است.

گاهی پیانو نقشی کوچک اما پر اهمیت داشته و گاهی به اجرای بخشهای مفصلی از ملودی اصلی اختصاص میافته است. امروزه نوازندگان پیانو در زمان لازم و جایی که به صدای الکترونیک نیاز باشد، به نواختن کی بورد نیز می پردازد.

audio fileRuss Morgan – Does Your Heart Beat For Me

گیتار
گیتار در بیگ بند معمولا به عنوان یک ساز ریتم مورد استفاده قرار میگیرد. به این معنا که در آهنگهای سوئینگ، نوازنده گیتار چهار ضرب از هر بار را مینوازد.گاهی گیتاریست به تک نوازی میپردازد.

بیس
نوازنده بیس، که دبل بیس یا گیتار بیس مینوازد، یکی از مهمترین اعضای بخش ریتم به شمار میروند زیرا این سازها نه تنها ضرباهنگ ایجاد میکنند، بلکه تنها با فراهم نمودن ضرباهنگ، زمینه هارمونی را قدرتمند میکنند. بیس تقریبا همیشه به صورت پیتزیکاتو pizzicato- با انگشتان- نواخته میشود و گاهی در سراسر یک قطعه به زیر سازی میپردازد و به شکل زیبایی تمام نتها را به یکدیگر متصل میکند.

درامز
نوازنده درامز نیز یکی از اعضای مهم بخش ریتم است که همراه با پیانو، بیس و گیتار، مرکز اصلی زمان بندی و تنظیم آن را تشکیل میدهند. درامر معمولا بر نتهای نواخته شده توسط سازهای بادی تاکید میکند. مجموعه درامز معمولا شامل درام بیس، تام تام (طبل سرخپوستی)، درام جانبی، سنج پایه دار تکی و سنج دوتایی است.

2 دیدگاه

  • ارسال شده در فروردین ۱۴, ۱۳۸۶ در ۴:۴۱ ب.ظ

    تقاضا دارم در مورد سیر تکاملی ساختارهایی از این دست تا پیدایش ترکیبات ارکستراسیون به شکل کنونی
    مقالاتی ارائه فرمایید

  • ارسال شده در آبان ۱۱, ۱۳۸۸ در ۱۰:۳۱ ب.ظ

    باتشکرازشماخواهش میکنم درصورت امکان توضیهاتی در باره جزنوازی با ساکسوفون التوو چگونگی تکنیک نواختن این سبک بدهید.پاینده باشید.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

ریتم و ترادیسی (I)

ریتم و ترادیسی دو روشِ فهم نظم های زمانی در جهان پیرامونِ ما را در تباین با هم قرا می دهد: فهم مستقیم به-واسطه ی قوه ی ادراک، و فهم غیر مستقیم به واسطه ی تجزیه و تحلیل. «ریتم» به دستگاه ادراکی ای که امکان مشاهده و دریافتِ بی دردِسرِ پدیده های ریتمیک را در اختیار افراد قرار می دهد گریز می زند، درحالیکه «ترادیسی» ابزارهای ریاضی ای را که برای کشف نظم ها و مطالعه ی الگوها مورد استفاده قرار می گیرد پیشِ روی می گذارد.

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (II)

بیرون‌رفتن مردم از خانه و برگرفتن و دورافکندن کلوخ در آخرین روز ماه شعبان به احتمال فراوان به نشانه ترک عیش و عشرت و باده‌نوشی در ماه مبارک روزه‌گیران و دورکردن دیو گناه باده‌نوشی از خود بوده است و این آیینی بازمانده از دوره پیش از اسلام بوده که با دگرگونی نظم و روال زندگی عادی مردم در تغییر ماه همراه بوده است (۲) و یا جشن «هالووین» در فرهنگ غربی. «هالووین» یک جشن مسیحیت غربی و بیشتر سنتی می‌باشد که مراسم آن سه شبانه‌روز ادامه دارد و در شب «۳۱ اکتبر» (نهم آبان) برگزار می‌شود. بسیاری از افراد و مخصوصا کودکان و نوجوانان در این شب با چهره‌های نقاشی شده، لباس‌های عجیب یا لباس‌های شخصیت‌های معروف، چهره و ظاهری که آن به‌نظرشان ترسناک باشد خود را آماده جشن می‌کنند و برای جمع‌آوری نبات و آجیل به در خانه دیگران می‌روند. این جشن را مهاجران «ایرلندی» و «اسکاتلندی» در سده نوزدهم با خود به قاره آمریکا آوردند. (۳)

از روزهای گذشته…

جواهری: در ایران مشکل پارت دزدی داریم

جواهری: در ایران مشکل پارت دزدی داریم

به نظر شما انتشار این پارتیتورها چه تاثیری داره در جامعه موسیقی کشور و گروه هایی که کار می کنند؟ و فکر نمی کنید با یک شاخه موسیقی که بداهه نوازی باشه مخالف هست؟
درباره‌ی نقد نماهنگ (VI)

درباره‌ی نقد نماهنگ (VI)

هرچه موقعیت‌های غیرواقعی یا فراواقعی خلاقانه‌تر و هوشمندانه‌تر طراحی شده باشند به برآمدن لایه‌های معنایی تازه‌ای در اثر می‌انجامد و از این حیث اثر در مجموع بارورتر و سرشارتر می‌شود. اگرچه آفرینش چند نماهنگ روی یک آهنگ امری کمیاب است و نماهنگ‌سازی پدیده‌ای (فعلا اغلب) تک‌آفرینشی است اما اگر در یک آزمایش ذهنی شرایطی جز شرایط واقعی امروز در نظر مجسم شود آنگاه به سادگی بعدی را که افزودن لایه‌های معنایی دیگر به پیچیدگی یک اثر هنری می‌دهد، می‌توان دید. هر بار که سطوح تماس و پیوند تغییر می‌کند آنچه برنشانده است، از نو ساخته می‌شود (۹).
ارکستر فیلارمونیک برلین (I)

ارکستر فیلارمونیک برلین (I)

ارکستر فیلارمونیک برلین برای سالیان متمادی به عنوان یکی از پیشگامان اجرای موسیقی سمفونیک در جهان مطرح بود، نام آن با واژگانی چون تکنیک فوق العاده، اجرای گستره وسیعی از سبکهای موسیقی کلاسیک، سونوریته درخشان مترادف است. برلین، به عنوان شهری که برای مدتی نزدیک به ۱۰۰ سال یکی از مراکز بزرگ فرهنگ و هنر در سرتاسر جهان بوده است، همیشه در جذب علاقمندان موسیقی با اجراهای فوق العاده قوی ارکستر فیلارمونیک خود، موفق بوده است.
رولاندو ویلازون (II)

رولاندو ویلازون (II)

علاوه بر کنسرتهای مشهور این سولیست بزرگ آواز، رولاندو ویلازون به عنوان رهبر ارکستر بر روی سن در بسیاری از کشورها برنامه داشته است، اجراهای مهمی در تالار باربیکن لندن، تاتر الیسس در پاریس و بسیاری سالنهای دیگر. در کنسرتهایش در نیو یورک، میامی، ونکوور، توکیو، تولس، مونته کارلو، مسکو، خیابان پترزبورگ، پراگ، زوریخ، روم، آتن، استانبول، مونته کارلو و کوپنهاگن. در سال ۲۰۰۷ رولاندو نقش آلمانی خود را در دیچترلیبه (Dichterliebe) به خوبی به نمایش گذاشت، او این برنامه را به همراه دانیل بارنبویم (Daniel Barenboim) ایفا کرد، موفقیت وی در خانه اپرای برلین، سالهای بعد نیز تکرار شد.
مقایسه ادوات موسیقی (II)

مقایسه ادوات موسیقی (II)

همان طور که مطرح شد مراحل رنگ برداری بر اساس واقعیتهای موجود در حال اجرا بوده و مشکلات در ادامه کار به شکل واضح تری بروز خواهد کرد. آنچه را که یک ویلن خوب به آن احتیاج دارد تا مراحل تکمیلی به ترتیب اجرا شده و به شکلی قابل قبول مورد استفاده قرار بگیرد، کاربرد رنگ و جلای مناسب است تا یک ویلن مورد قبول را به لحاظ کیفی و کمی تکمیل و تمام نماید.
طرّاحی دیتیل برای نی و تنبک (I)

طرّاحی دیتیل برای نی و تنبک (I)

دکتر حسین عمومی، در فضای موسیقی دستگاهی ایران چهره‌ای کاملاً شناخته‌شده است. او نی‌نواز و ردیف‌دانی است که سبکش را در ادامۀ سبکِ بزرگانی چون نایب‌اسدلله و حسن کسایی، از نوازندگان و موسیقی‌دانان مکتب اصفهان، می‌دانند. علاوه بر این، او در زمینۀ پژوهش و نیز طرّاحی و اصلاح ساختار دو ساز تنبک و نی فعالیّت‌هایی داشته که با بازخوردهایی مثبت از سوی جامعۀ موسیقی مواجه شده است.
موسیقی آفریقای جنوبی (VII)

موسیقی آفریقای جنوبی (VII)

در اواسط دهه هفتاد قرن بیستم، گروه Rabbitt در آفریقای جنوبی به شهرت رسید. این گروه متشکل بود از ۴ مرد جوان که کار خود را با اجرای دوباره قطعه ” Jethro Tull ” آغاز نمودند و در اقدامی جسارت آمیز عکس برهنه ای را بر جلد دومین آلبوم خود به نام ” A Croak and a Grunt in the Night ” قرار دادند.
نی و قابلیت های آن (III)

نی و قابلیت های آن (III)

در ادامۀ مطالب قبلی در مورد ساز نی و سازهای هم خانوادۀ آن به معرفی و بررسی چند ساز بادی محلی در موسیقی مناطق مختلف ایران می پردازیم. سورنا یا سُرنا به معنی بوق و با لغت “Horn” در انگلیسی از یک ریشه می‌باشند. در اصل در میان اقوامی که زبان هند و اروپایی اولیه را صحبت می‌کردند این ساز به علت اینکه از شاخ حیوانات ساخته می‌شد به این اسم نامیده شده است.
موسیقی هند و مقایسه آن با موسیقی ایران (III)

موسیقی هند و مقایسه آن با موسیقی ایران (III)

اما موضوعی که از همه جالب تر میباشد اینست که اکثر سازهای هنری نام خالص فارسی دارد و این خود یکی از علل روابط دیرین هنری این دو کشور می باشد. اکنون به شرح سازهای هند می پردازیم هرچند انواع متعدد و مختلف دارد ولی مهمترین آنها که در ارکستر رادیو بکار می رود بشرح زیر است:
جلسه واکاوی آموزش موسیقی در ایران برگزار شد

جلسه واکاوی آموزش موسیقی در ایران برگزار شد

روز سه شنبه ۹ آبان ۱۳۹۶ در آکادمی موسیقی پوپیتر، جلسه ای با عنوان «واکاوی آموزش موسیقی در ایران» برگزار شد. جلسات پژوهشی آکادمی موسیقی پوپیتر هر دو هفته یکبار در محل این مرکز آموزشی واقع در خیابان دکتر فاطمی، روبروی خیابان های کاج و هشت بهشت، پلاک ۱۱۸، طبقه دوم برگزار می شود.