آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (XIV)

این نکات، صرف نظر از مشکلاتی نظیر استاندارد نبودن سازهای ایرانی برای اجراهای اینچنینی است وگرنه سازهای ایرانی برای اجرا به شیوه اصیل خود دچار نواقص فراوان نیستند؛ گرچه می بایست نهادی متولی این امر، در کنار فرهنگستان موسیقی، با سرمایه و بودجه اساسی برای تحقیق و تکمیل سازهای ایرانی به وجود بیاید(منظور ما از تکمیل سازهای ایرانی نه صرفاً برای استانداردسازی به شیوه غربی برای ایجاد ارکسترهای بزگ، بلکه به منظور بهبود کیفیت ساختمان و مواد به کار رفته در این سازها و قیمت گذاری اصولی و… .

همچنین درباره بسیاری از اصطلاحات موسیقایی و مفاهیمی که به زبان های اروپایی در قرن اخیر به ایران و فرهنگ موسیقایی ایرانیان وارد شده است، نمی توان شخصاً اظهار نظر قطعی کرد. زیرا برداشت ها و معانی گوناگونی از اغلب آنها در دست است و تعیین مفهوم و معنایی یکدست، نیازمند وجود فرهنگستان موسیقیِ دارای کمیته های تخصصی مختلف است).

• نحوه بیان و اجرا در موسیقی ایرانی از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است. «از یک اجرای درست باید این انتظارات را داشت: در موسیقی ایرانی کیفیت نت ها مهم است و نه کمیت آنها. سرعت نمی تواند کیفیت را بسازد. متأسفانه آنچه امروزه در موسیقی ایرانی بیشتر آموخته می-شود سرعت، آرپژنوازی و آکورد و گام نوازی است. میرزاعبدالله، استاد موسیقی نسل قبل، در درجه اول از شاگردانش درجه کاملی از صلاحیت معنوی می خواست؛ چون تنها در این مرحله است که می توان به درجه استادی رسید. در مورد تکنیک، او می گوید تمرین بیشتر و تلاش کمتری لازم است تا سیم به ارتعاش درآید.

او می گوید فشار، بیشتر از آنچه مورد نیاز است اضافی است. گاهی اوقات در حین اجرا فشار بیش از حد باعث عصبیت می شود. ‌‌» (میلر/۵۶) ‌‌«زیرا همه چیز در این موسیقی گرایش به لطافت دارد، از هر چیز ناگهانی اجتناب می شود، هر چیز خشنی به دقت لطیف می شود‌‌» (سایگون ۱۳۸۳: ۱۶۶).

• مهمترین اصل در اجرای موسیقی ایرانی بداهه سازی بوده است. «نورعلی خان برومند در زمینه تشریح ‌‌بداهه نوازی گفته است: برای شناخت موسیقی ایران شما باید آواز بلبل را درک کنید، چرا که هیچ وقت آن را تکرار نمی کند و موسیقیدانان ایرانی نباید موسیقی خویش را تکرار کنند‌‌» (نتل/۱۳۸۴، ۱۶).

• شفاهی بودنِ آموزش، ستون اصلی موسیقی ایرانی بوده است. «در حقیقت سنت شفاهی، محکم ترین پیوندی است که همه فرم های موسیقی را به هم پیوند می دهد و تنها و مهم ترین زمینه ای است که به پژوهشهای سنتی، جنبه های عام می بخشد. به طور کلی موجودیت موسیقیِ غیر مکتوب، به بازیافته های شفاهی و محفوظاتی بستگی دارد که حاصل سواد و اندیشه های روشنفکرانه نیست.

موسیقی فرهنگ های پیشرفته ای که فرا روی ماست و برخی از آنها که دارای نت نویسی ابتدایی اند، این نظریه را تأیید می کنند که این نت نویسی ها، علایم اختصاری فرم های الهام گرفته شده ای هستند که تنها به مثابه خط راهنما و کمک به حافظه عمل می کنند‌‌» (مترجم:صارمی/۱۳۷۴، ۲۱).

‌‌ حذف هر یک از موارد پیش گفته به تغییر بیان که از عوامل مهم ارائه یک موسیقی است می انجامد. «تغییر در هر یک از محورهای اساسی موسیقی سنتی ایران مانند صدا، فواصل، گردش نغمات، وزن و تزئین، اجرای موسیقی سنتی را به سوی شیوه های نوین سوق می دهد. که از دو حال خارج نیست: یا موسیقی سنتیِ تغییر یافته در جهت تحول و تکامل است که محکِ زمان اصالت و ماندگاری آن را ثابت خواهد کرد و یا تغییر محورهای اساسی موسیقی سنتی در جهت تحریف و تخریب است‌‌» (کیانی/۱۳۷۱، ۱۳۳).

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

میراث منگوری (III)

وقتی «ریچارد ریکو استوور» در سن ۷۳ سالگی (۳ فوریه) بر اثر سرطان در ایالت واشنگتن (ایالت متحده آمریکا) درگذشت، گیتار کلاسیک جهان چهره مهم دیگری را از دست داد. ریکو، مشهورترین فردی است که تمام زندگی خود را وقف مطالعه و ترویج زندگی و آثار آهنگساز و گیتاریست پاراگوئه ایی، «آگوستین باریوس» کرده بود. او نه تنها زندگی نامه ی قطعی، «شش پرتوی نقره ای ماه»، (زندگی و بارهای آگوستین باریوس منگوره) را نوشت، همچنین بیش از هر شخص دیگری مسئولیت پخش گسترده موسیقی باریوس را برای گیتاریست ها به عهده داشت.

خودآموختگی؛ از ورطه های تکرار تا هاویه های توهم (I)

موضوع اصلی در فرآیندهای زایندگی و خلاقیت اتصالی است که این روند میان میراث های گذشتگان با خواسته ها و آرزوهای آیندگان (و حتی گذشتگان) برقرار می کند. در این شرایط به همان اندازه که میراث ها قادرند برای خود حریمی از تکرار و فرومردگی در خود را پدید آورند خواسته ها و آرزوها نیز از نیروی تحمیل توهم به خودآگاه فرد راهی شده بهره مندند.

از روزهای گذشته…

گفتگو با فرهاد فخرالدینی (V)

گفتگو با فرهاد فخرالدینی (V)

تکنیک در جای خود بسیار خوب و مهم است ولی حرف اساسی در موسیقی ایرانی، درک درست از موسیقی ایرانی است که درست حس و بیان کنیم. اینها مسائل خیلی مهم و پیچیده ایست که سعی می‌کنم در کتابهایم به آنها توجه داشته باشم.
نگاهی به آلبوم “طغیان” (II)

نگاهی به آلبوم “طغیان” (II)

در آلبوم “طغیان”، غیر از ساختار غیر معمولی که در ابتدا سخن گفته شد، تاکید زیادی نیز بر نقش شاعر شده، به طوری که در تصویر داخل آلبوم هر چهار هنرمند در کنار هم دیده می شوند. امیر مرزبان شاعر جوانی است که همراه و مهمتر از آن همدل این گروه بوده و شعری از خود را به نام “طغیان” می خواند که کلید فهم جلد این آلبوم و مانیفست این اثر نیز هست.
جانِ آوازِ امروز

جانِ آوازِ امروز

محسن کرامتی صدای آشنای سه دهه آواز ایران، جزو معدود خوانندگانی است که آوازش را در اختیار نمایندگان حاکمیت قرار نداده و همیشه در اجراهایش نمایشگرِ آرمان های زیبای انسانیِ خود بوده است.
سیمون آیوازیان: فرهنگ فلامنکو در ایران غنی نیست

سیمون آیوازیان: فرهنگ فلامنکو در ایران غنی نیست

سیمون آیوازیان از قدیمی ترین اساتید فلامنکو در ایران است که نوازندگی را با ساز ماندولین و در سن ۱۲ سالگی آغاز کرد. در ۱۴ سالگی با ساز گیتار آشنا شد و گیتار کلاسیک را به مدت ۷ سال با اتود و شیوه های آکادمیک به صورت خود آموز فراگرفت. اولین استاد فلامنکو او خود خوان آلبا (Juan Alba) بود، وی ۵ توکه از توکه های اسپانیایی را نزد ایشان آموخت. همچنین مدتی نزد آلیریو دیاز (Alirio Diaz) گیتاریست به نام ونزوئلایی درسهایی را فراگرفت.
سرنوشت او از پیش رقم خورده بود

سرنوشت او از پیش رقم خورده بود

بیزت همانند موتزارت و مندلسون از جمله موسیقیدانان زود رس بود و معروف است که او در سن چهار سالگی می توانست نت های موسیقی را بخواند و بنویسد. پدرش با شناختی که از او داشت اغلب مانع از این می شد که جورج کوچک اوقات خود را به چیزی غیر از موسیقی بپردازد، به همین دلیل می توان گفت که سرنوشت او از پیش رقم خورده بود.
سرمالکولم آرنولد CBE آهنگساز برجسته انگلیسی درگذشت

سرمالکولم آرنولد CBE آهنگساز برجسته انگلیسی درگذشت

مالکولم آرنولد (۲۰۰۶-۱۹۲۱) یکی ازچهره های بزرگ موسیقی قرن بیستم با مجموعه ای قابل ملاحظه از آثار برجسته و ماندگار می باشد. این آثار شامل نه سمفونی هفت باله دو اپرا یک کار موزیکال بیشتر از پنجاه کنسرتو دو کوارتت زهی و غیره می باشد.
گفتگوی من و خودم در آینه (I)

گفتگوی من و خودم در آینه (I)

همیشه رسیدن یک بسته‌ی صوتی جدید دلهره‌ای برایم به همراه داشته است خاصه که قرار بوده باشد به جستجوی ویژگی‌هایش واژه‌ها را زیر و رو کنم و بوریایی ازشان ببافم. دلهره‌ی باز کردن یک بسته و کشف درونش؛ آیا چیزی خواهی یافت که تو را شاد کند؟ در این آینه‌ی اوهام که نگاه می‌کنی تصویری هزار بار از پیش تکرار شده بازمی‌تابد یا تصویر تازه‌ی خودت؟ نو است؟ کهنه است؟ آشنایی است که لباسی دیگر پوشیده؟ همه‌ی اینها دست و دلت را می‌لرزاند چنان که باز کردن بسته‌ی دیگری، تنها تفاوت این است که درست بعد از باز کردن زرورق به جواب پرسش‌ها نمی‌رسی. لایه‌ای صوتی هست که باید به گوش بگشایی تا دریابی که اجرای مجدد خواهی شنید یا …
هاشمی: در خصوص آموزشِ تکنیک های کُمپوزیسیون، فاقدِ مکتب و مِتد آموزشی هستیم

هاشمی: در خصوص آموزشِ تکنیک های کُمپوزیسیون، فاقدِ مکتب و مِتد آموزشی هستیم

یکی از مشکلاتِ آموزش، در خصوصِ یادگیری یِ دانشِ کُمپوزیسیون (شامل: تئوری موسیقی، ریتم، سُلفِژ، شیوه ساختن ملودی، هارمونی، فرم موسیقی و اِسته تیک، تجزیه و تحلیل و آنالیز، کُنترپواَن، فوگ، ساز شناسی، اُرکستراسیون و آرانژمان) در کشور ما، عدمِ وجودِ یک مکتب و نظامِ آموزشی یِ مشخص و تدوین شده یِ مدون و سیستماتیک، بر خواسته از فرهنگِ ایرانی و متعلق به سرزمین و زادگاه خودمان است.
زوج موتر – پروین

زوج موتر – پروین

این دو هنرمند، یکی ویولنیست، دیگری پیانیست و رهبر و آهنگساز، در سال ۲۰۰۲ عقد ازدواج و هم عقد هنری بستند. آن سوفی موتر در ایالت تاریخی بادن در جنوب غربی آلمان متولد شد(۱). روز بیست ونهم ژوئن ۱۹۶۳ بود. در پنج سالگی نواختن پیانو را آغاز کرد، ولی خیلی زود به ویولن تغییر ساز داد.
سیستم فیثاغورثی و اعتدال مساوی (III)

سیستم فیثاغورثی و اعتدال مساوی (III)

با توجه به اهمیت عدد ۳ در این سیستم می توان کلیه فواصل فیثاغورثی را به کمک توان این عدد نیزنشان داد. مثلا فاصله ۲/۳ به صورت عدد ۳ ٬ فاصله ۸/۹ به صورت ۳ به توان ۲ و فاصله ۳/۴ به صورت عدد ۳ به توان ۱- مشخص می شود.