ایدئولوژی موسیقی پست مدرن و سیاست‌های چپ (VI)

«ریتم پاییزی»
«ریتم پاییزی»
۲۷- به نظر میرسد پاد زهر موزاک چیزی شبیه پانک باشد. به عنوان آغازی برای بحث درباره پانک و توسعه ملاحظات بالا در باره رابطه موسیقی و کالایی شدن، می خواهم ابتدا به یکی از آثار نقاشی بزرگ جکسون پولاک یعنی «ریتم پاییزی» (Autumn Rhythm) رجوع کنم، که یک نقاشی – شبیه کارهای معمول پولاک– است، و بخصوص مورد تحسین موسیقیدانهای جاز آزاد می‌باشد.

ریتم پاییزی یک نقاشی وسیع با لکه‌های سیاه، قهوه ای و زنگاری در برابر برنزه‌ی خامِ بومی غیر معمول است، با رقصی باورنکردنی، چرخش، خوشه شدن، پراکندن انرژی. همچنانکه به آن نگاه می‌کنید، هنگامیکه به نظر می‌رسد بلند پروازی‌های نقاشی با انفجار یا گسترش بوم از همه سو همراه باشد، در نهایت فقط کرانه های بوم است که نقاشی را به عنوان شیء هنری ممکن می‌سازد.

کرانه های بوم، خودمختاری زیباشناسانه، جدایی‌اش از جهان زندگی، همچنین حالت کالایی‌اش است، به عنوان چیزی که می‌تواند خریداری شود، مبادله تجاری شود یا به نمایش درآید. کالا در همان فرم‌های قطعه پیچیده شده است، همانطور که در ضبط جاز در تهوع، “موسیقی پایان می‌یابد”. (صفحه های ۷۸ دور – شکل کالایی موسیقی ضبط شده در دهه ۲۰ و ۳۰ (قرن بیستم) – محدودیت سه دقیقه برای هر روی صفحه را بر اجرا‌ها تحمیل کرد و این به نوبه خود روش مرتب کردن آهنگ‌ها در ضبط‌های جاز یا پاپ را شکل داد، قس. صفحات۴۵ دور و ایده “single.” امروزی).

۲۸- یک چنین وضعیتی ممکن است حد هرمنوتیک فرهنگی جِیمسون را نشان دهد. اگر راهبرد آثار جِیمسون آشکار کردن آزادیبخشی بالقوه کمونیسمِ آرمانی‌ای باشد که در مصنوعاتِ میراث فرهنگی محفوظ داشته شده است، همچنین از جهتی باقی گذاشتن هر چیز همان گونه که هست؛ مانند آنچه در فلسفه تحلیلی ویتگنشتاین آمده (بدلیل آنکه این حس قبلا در آنجا مطلوب بوده است، بدرستی باید تنها “نگاه” بوده باشد)، از آنجا که مسئله ارتباط هنر و آزادی اجتماعی نیز آشکارا نیاز به – سرپیچی کردن- است، حدود بوسیله فرمها و شیوه‌های هنری موجود و ساختن فرمها و سبک‌های جدید تحمیل شده‌اند. در ادامه، هرچند، چنین سرپیچی‌هایی میتوانند – در سری جدیدی از کارها که ممکن است به عنوان کالا در دسترس باشند– دوباره حاوی محیط زیباشناسی باشند، اما تناقض‌وار تصریحی از فرهنگ بورژوایی تولید خواهند کرد، با این حس مسلم که فرهنگ برتر بورژوایی هستند.

۲۹- نمایشی از این تناقض، در دوره چپ گرایی دهه ۶۰، صحنه‌ مهمی در فیلم آنتونیونی بنام «نقطه زابریسکی»(Zabriskie Point) است، جاییکه خانه بیابانی مدرن سرمایه‌دار حریص (درتخیل زن جوان) منفجر شده و ما در حرکت خیلی آهسته، در یک صحنه رنگارنگ زیبا، که با اثری فضایی و گمراه کننده از پینک فلوید، می‌بینیم که همه‌ی جهانِ کالاهای سرمایه داری متاخر – ماشین‌ها، ابزارها، سوپر مارکت‌ها، غذا، رادیوها، تلوزیونها، پوشاک، اثاث خانه، ضبط‌ها، کتاب‌ها، دکوراسیون، ظروف – شناور شده است.

چیزی که روشن نیست اینست که، چه کسی میتوانست بمب را گذاشته باشد؟ چنانکه جِیمسون جویای پاسخ پرسشی میشود که خود فیلم آنرا بی‌جواب گذاشته است: آیا این تصویری از انهدام سرمایه داری است یا انشقاقش به مرحله‌ای بالا تر تا در آن همه فضا و زمان در خارج از خود – طبیعت، جهان سوم، ضمیر ناخودآگاه- را انباشته کند. این پرسش، سوال دیگری را به ذهن می آورد: که چه چیزی رادیکالیسم فرهنگی دهه ۶۰ را که خود شکلی از مدرن کردن سرمایه‌داری بود، در ظاهر علیه عقلانیت سرمایه‌داری و مباحثه مشروعیتش گسترش داد، یک پیش نیاز بازتولید بسط یافته‌اش در طبقه کارگر بین‌المللی جدید و تکثیر فناوری الکترونیک – با مجموعه تفکرات مشابه– که در دهه ۷۰ پدیدار شد ؟ (۲۴)

از بیانیه پانک :
زندگی واقعی متعفن است. چه چیز نشان میدهد که من و تو می توانیم هر کاری را بدون آموزش وبا پول کم هر جایی انجام دهیم.

ما خواستار این هستیم که زندگی واقعی در برابر تبلیغات به خوبی محافظت شود، شتاب تبلیغات در تلویزیون … ما در شتاب تبلیغاتی زندگی می‌کنیم. ما خواستاریم تمام زمانها (با سرگرمی) گرامی داشته شود، ما بسرعت خسته می‌شویم. وقتی روی سن هستیم چیزها هزار بار سریع تر اتفاق می‌افتد، کلا روی سن هر کاری که انجام می‌دهیم، شدید و متمرکز است، و آن تفسیر ما از زندگی‌ای است که می‌بینیم و احساسش می‌کنیم. در آینده تلویزیون خیلی خوب خواهد شد، آنوقت کلام چاپ شده فقط به عنوان کار هنری وجود خواهد داشت.

در آینده وقتی برای فعالیت‌های فراغتی نخواهیم داشت. در آینده یک روز در هفته “کار” خواهیم کرد. در آینده ماشینها خواهند بود که در کاربر‌ تجربه رهبانی بوجود می‌آورند. در آینده خیلی نزدیک این موضوع اتفاق خواهد افتاد و هیچکس نخواهد توانست مانع از پی آمدنش شود. دیوید برین (۲۵)

۳۰- ظهور و برتری کوتاه پانک – به روایتی از ۱۹۷۵ تا ۱۹۸۲– با میزان خیلی زیاد بیکاری زیربنایی یا کارهای خرده‌پا، که در مراکز سرمایه‌داری جهان اول در دهه ۷۰، به عنوان نتیجه منطقی گرداب پایین رونده چرخه طولانی اقتصادی جنگ جهانی دوم ظاهر شد، مرتبط بود و بویژه برای بخش پایینی طبقه متوسط و جوانان طبقه کارگر اشاره به جایگزینی اخلاق کار با نوعی لاقیدی گیرندگان بیمه بیکاری یا گرایش افراطی به شیک پوشی داشت.

پانک به عنوان نوعی از موسیقی راک یا Gesamtkunstwerk فرض می‌شود (که «سایمون فریث»Simon Frith رابطه این موضوع را با ایدئولوژیِ موقعیت مورد ملاحظه قرار داده است(۲۶) ) موسیقی، نمایش مد، رقص، فرم‌های سخنرانی، پانتومیم، گرافیک، نقد، فرم‌های جدید خیابانیِ اشغالِ فضای شهری و این قاعده‌ی کلی را که هر کس هم تماشاگر و اجرا کننده باشد، با هم ترکیب کرده است. پانک همزمان، پر سروصدا، پرخاشگر، التقاطی، با هرج ومرج، آماتور، خود‌آگاهانه ضد تجاری و ضد هیپی بود.

۳۱- نبوغِ ویژه‌ی، مدیرگروه «سکس پیستولز» (Sex Pistols)، «ملکوم مک‌کلارِن» (Malcolm McClaren)، در درک هر دو شرایط امکانات و حدود پانک بود، که فرهنگ موسیقی سرمایه‌داری در حال گسترش بودند –فرهنگی که، به جهتی، به عنوان نامزد جبران افت استاندارد زندگی طبقه کارگر شد-. در ابتدا پانک مجبور بود فرم‌های مخصوص خود را برای تولید و توزیع آثار صوتی مستقل از بزرگان موسیقی و به طور کلی نهادهای موسیقی تجاری، ایجاد کند.

لحظه‌ای که به عنوان پانک شناخته شده، مطابق تصویرِ مستقرِ امیالِ مصرف‌ کنندگان است، که بازگو کننده تفاوت با موج نو است، لحظه‌ایست که پانک یک کالای جدید شد. اهمیت آن لحظه، در تور آمریکای سکس پیستولز در -«سید اند نانسی» (Sid and Nancy)– به نمایش درآمده است، بر پایه تحقق اینکه گروه «نیو بَند» (new band) صاحب یک موفقیت تجاری در تجارت آمریکایی شدند، که خود نابودش کردند. اما فروریزش پانک -و لاس مسلمش با نیهلیسم– نباید این حقیقت را پنهان کند که پانک برای مدتی – بسیار هدفمندانه در آثار گروههای انگلیسی مانند «کلش» (Clash) یا «گنگ آو فور» (Gang of Four) و همچنین پروژه‌های جمعی مانند “راک علیه نژادپرستی”– شکل قدرتمندی از فرهنگ توده‌ای چپ بود.

اگر به دقت به اظهار نظر لنین توجه کنیم که می‌گوید : ایده‌ها وقتی قدرت مادی پیدا می‌کنند که بتوانند میلیونها نفر را جلب کنند، شاید پانک یکی از قدرتمند‌ترین شکلهایی باشد که در سالهای گذشته در اروپای غربی و آمریکا دیده شده است. بخشی از این میراث در اجراهای زنده پانک در محبوبیت U2 یا «تریسی چَپمَن» (Tracy Chapman) یا در موج اخیر «هوی متال» (Heavy Metal) موجود است (که باید یادآور ریشه‌هایش در یکی از گروههای جنبش دهه ۶۰ دیترویت ، یعنی MC5 باشد).

پانویس‌ها

۲۴٫ Fredric Jameson, “Periodizing the 60s,” in Sohnya Sayres ed., _The 60s Without Apology _ (Minneapolis: _Social Text_/Univ. of Minnesota Press, 1984), 208.
۲۵٫ از «ایزابل آنسکامب»(Isabelle Anscombe)و«دایک بلیر»(Dike Blair)، _Punk!_ (New York: Urizen, 1978) .
۲۶٫ Simon Frith, _Sound Effects. Youth, Leisure and the Politics of Rock ‘n’ Roll_ (New York: Pantheon, 1981), 264-268.
۲۷٫ در این باره نک. Andrew Goodwin and Joe Gore ، “World Beat and the Cultural Imperialism Debate,” ، Socialist Review ، ۲۰٫۳ (Jul.-Sep., 1990): 63-80 .

ترجمه شده از مقاله “مایکل بورلی”
ویرایش کوتاه شده‌ای از همین مطلب در ماهنامه‌ی نقد نو شماره‌ی ۱۳ منتشر شده است.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

خودآموختگی؛ از ورطه های تکرار تا هاویه های توهم (I)

موضوع اصلی در فرآیندهای زایندگی و خلاقیت اتصالی است که این روند میان میراث های گذشتگان با خواسته ها و آرزوهای آیندگان (و حتی گذشتگان) برقرار می کند. در این شرایط به همان اندازه که میراث ها قادرند برای خود حریمی از تکرار و فرومردگی در خود را پدید آورند خواسته ها و آرزوها نیز از نیروی تحمیل توهم به خودآگاه فرد راهی شده بهره مندند.

مروری بر آلبوم «آواز دوره پهلوی اول، به روایتی دیگر» – بخش دوم و پایانی

در این مجموعه سه نمونه آواز شور وجود دارد که به ویژه ترَک سوم (و نه آنگونه که بارها در دفترچه آمده تراک) می‌تواند بهانه‌ای برای بازاندیشی به موضوعِ اختلاف ردیف‌های آوازی و سازیِ دستگاه شور باشد. (۱)

از روزهای گذشته…

نگاهی به آلبوم “طغیان” (III)

نگاهی به آلبوم “طغیان” (III)

“شیدایی” در زمان خود بسیار مورد استقبال اهالی هنر قرار گرفت و نو آوری مشکاتیان در ارائه ریتم ۱۴ ضربی تحسین بسیاری را برانگیخت؛ همنشینی ریتم و تم این قطعه به حدی بود که حتی اشکالاتی که این تصنیف در پیوند شعر و موسیقی داشت (۲) را از دید شنونده اهل موسیقی دور نگه داشت و آنها تا به امروز آنرا یکی بهترین تصانیف موسیقی ایرانی می دانند.
SRV (بخش اول)

SRV (بخش اول)

استفان ( استیو ) ری واگان (Stephen -“Stevie”- Ray Vaughan)، نوازنده گیتار آمریکایی الاصل سبک بلوز که نقش برجسته ای در موسیقی بلوز دهه هشتاد ایفا نموده ، در سوم اکتبرسال ۱۹۵۴ در شهر دالاس تگزاس متولد شد. او را با نام مخفف SRV می شناسند.
روایت یک سده پیانو

روایت یک سده پیانو

بعضی کنسرت‌ها مهم‌اند. حتا با نگاه کردن به فهرست برنامه‌شان، نشنیده هم می‌توان گفت که مهم‌اند. از آن دست کنسرت‌ها که بروی و چند لحظه به موسیقی سازی خالص گوش بسپاری؛ کنسرتی که نه کلام دل و هوش از شنونده برباید نه صدای دلکش خواننده‌ای، فقط موسیقی باشد و خودش…
رامپال، اسطوره فرانسوی فلوت (I)

رامپال، اسطوره فرانسوی فلوت (I)

ژان پیر رامپال در Marseille متولد شد، او فرزند آندره (Andree née Roggero) و فلوتیست موفق فرانسوی جوزف رامپال بود. ژان-پیر رامپال اولین نماینده عصر مدرن بود که فلوت سلو را در اتحادیه کنسرت بین الملل تثبیت کرد و موجب تحسین و تشویق بسیار زیاد مخاطبان شد، بطوریکه کنسرت های او با برنامه های خواننده های مشهور، پیانیستها و ویولونیستها برابری می کرد.
درباره اتصالات چسبی ویولن (II)

درباره اتصالات چسبی ویولن (II)

پس از اتمام مراحل ساخت ویولن، با الحاق سیم ها فشار و استرسی بر کل بدنه و ساختار آن وارد می آید. علاوه بر فشار سیم ها و ارتعاشات ناشی از آنها، وزن آرشه و همچنین وزن اعمال شده توسط دست نوازنده که به واسطه ی آرشه تحمیل می گردد، در افزایش این استرس موثر می باشند. این حالت بر اثر گذر زمان امکان به وجود آوردن تغییرات فرمی، بازشدگی اتصالات و یا ترک در نواحی مختلف را فراهم می آورد. اتصال درزِ وسط صفحه ی زیر، از نقاطی است که اگر در مراحل اولیه ی ساخت با روشی صحیح و مطمئن متصل نگشته باشد، امکان بازشدگی و جدا شدن بر اثر تاثیر نیروها بر این قسمت وجود دارد و جهت جلوگیری و پیشگیری از ایجاد چنین اشکالاتی، محل اتصال چسبی درز صفحه را با استفاده از قطعات ظریف و کوچک چوب و متصل نمودن آنها بر روی درز، مستحکم تر می نمایند. در ادامه به مواردی که جهت ساخت چنین قطعات چوبی می بایست توجه نمود اشاره شده است:
یو-تو (II)

یو-تو (II)

U2 در ۲۶ سپتامبر ۱۹۷۶ در دوبلین تشکیل شد. لری مولن جونیور چهارده ساله از اعضای دبیرستان، گروهی در آشپزخانه خود تشکیل داد! پس از مدت زمان کوتاهی به اعضای اصلی گروه، ایوان مک کورمیک و پیتر مارتین که از دوستان مولن بودند اضافه شدند. پس از اولین تمرین جدی مارتین و پس از گذشت چند هفته کورمیک گروه را ترک کردند.
سومین دوره مسابقه «رضا کروریان» و دومین دوره فستیوال بین‌المللی «موسیقی الکترونیک تهران» برگزار می شود

سومین دوره مسابقه «رضا کروریان» و دومین دوره فستیوال بین‌المللی «موسیقی الکترونیک تهران» برگزار می شود

سومین دوره مسابقه «رضا کروریان» و دومین دوره فستیوال بین‌المللی «موسیقی الکترونیک تهران» به همت موسسه یارآوا و همکاری دانشگاه تهران برگزار می‌شود. فستیوال بین‌المللی موسیقی الکترونیک تهران از تاریخ از ۱۰ تا ۱۷ شهریور ماه در ۸ روز پیاپی برگزار خواهد شد. امسال فستیوال با تغییری نسبت به دوره پیش همراه با مراسم اختتامیه و اهدای جوایز برگزیدگان سومین دوره مسابقه رضا کروریان (برگزار شده در سال ۹۷)، با همکاری و تعامل دانشگاه تهران و حضور یوآخیم هاینس استاد آهنگسازی و مدیر استودیوی موسیقی الکترونیک در دانشگاه موسیقی هانوفر، دیمیتری پاپاگئورگیو استاد آهنگسازی دانشگاه ارسطو در شهر تسالونیکیِ یونان و اولریکه براند استاد ویلنسل دانشگاه هنر برلین برگزار خواهد شد.
نقدی بر مسترکلاس های گیتار در ایران (II)

نقدی بر مسترکلاس های گیتار در ایران (II)

در مستر کلاس ها هدف اول یادگیری ساز است و بعد راهنمایی هنرآموز به دالان های پیچیده و تو در توی حوزه هنر؛ پس در اینجا شاهد اهدافی وسیع تر هستیم.
روش سوزوکی (قسمت سی هشتم)

روش سوزوکی (قسمت سی هشتم)

هیچ میل و خواسته‌ای نداشتم، خودم را موظف می‌دیدم که صبح‌ها ساعت پنج بیدار بشوم، چون کارگران هم به همین گونه کار را شروع می‌کردند این یک صدای درونی بود، صدای وجدان، صدای خدا که در کلمات تولستوی جا گرفته بود و من سعی می‌کردم آنها را در عمل محقق کنم. احتمالاً حسی در من در حال تحقق و اجرا بود، در هر حال من خیلی خوشبخت بودم به همین دلیل هم توانستم از سفر به کیشیما (Chishima) لذت ببرم.
حنانه و هزاردستان

حنانه و هزاردستان

همانطور که در مطلب قبل گفته شد، “آتشی در سینه دارم جاودانی” که از آثار با ارزش مرتضی نی داوود است، در اجرای جدیدش صرفنظر از آواز، اجرایی بی نقص نبود!