- گفتگوی هارمونیک Harmony Talk - http://www.harmonytalk.com -

حکایت یک اختراع موسیقایی ایرانی

شاهین مهاجری میکروتونالیست٬ محقق موسیقی و نوازنده تمبک٬ در سالهای ۸۳ و ۸۴ با شرکت صوت آذین همکاری داشته است. وی در طراحی نرم افزار موسیقی هم آوا نقش داشته و بر اساس محاسبات تغییرات فرکانسی وی ٬ تیونر چینی EMT-668 ساخت کارخانه Eno-music [1]٬ ربع پرده ای گشته و به ”رهاب“ تغییر نام یافت. در اینجا مطلبی از ایشان در نقد اختراع جدید شرکت صوت آذین میخوانیم:

بر همگان پوشیده نیست که تلفیق موسیقی و تکنولوژی دردنیای غرب توانست با ایجاد شاخه نوینی از صنعت به نام صنعت موسیقایی منشا تحول بسیار دراین هنر شنیداری گردد.

شاید اگر بتهوون، این رفیع ترین قله موسیقی فاخر، مجددا پا به عرصه حیات می گذاشت می توانست از امکانات نوین به بهترین شکل بهره گیرد. پیشرفت در نرم افزار/ سخت افزار موسیقایی، ظهور انواع سازهای الکترونیک با نمونه صداهای شبیه سازی شده ، تحول در صنعت ضبط و پخش موسیقی همگی از نتایج ورود دیدگاه صنعتی به دنیای موسیقی می باشد. از دیگر نتایج این امرمی توان به شکل گیری بازار خاص این محصولات، اهمیت کارآفرینی ، بازار هدف ، محصول استراتژیک، بازاریابی، رقیب و حذف آن از صحنه تجارت موسیقایی اشاره نمود.

از طرفی خلاقیت و ایده پردازی ٬ نقش بسیاری در تولید محصولات نوین دارند ، به گونه ای که یک فکر جدید می تواند پس از نیاز سنجی بازار و تبدیل شدن به یک محصول استراتژیک در شرکت تولید کننده ، جایگاه خود را در بازار پیدا نماید. بکر بودن ایده و محصول جدید می تواند آن را به عنوان یک اختراع از دیگر محصولات متمایز کرده، در بازاریابی آن تاثیر مثبت داشته باشد.

در این بین گاهی اتفاقاتی رخ میدهد. تولید کننده محصول بدون آگاهی از بازار جهانی، محصول خود را در دنیا منحصر بفرد می پندارد. گاهی نیزفکرو محصول دیگران به عنوان اختراع ثبت می گردد. چنین اتفاقاتی در کشور ما بسیار رخ می دهند و دلیل آن هم ضعف قوانین ثبت اختراع می باشد.

در روزنامه ایران مورخ یکشنبه ۲۶ فروردین ماه۱۳۸۶متن مصاحبه با آقای افشین سپهوندی، مدیر عامل شرکت صوت آذین چاپ گردیده است که در آن به اختراع دستگاه تمام اتوماتیک، رباتیک و هوشمند ورق زن پایه نت به عنوان محصولی بدون هیچ نمونه مشابه درسطح جهان اشاره شده است.

به گفته ایشان این دستگاه درنمایشگاه موسیقی فرانکفورت ظرف ۴۸ ساعت در لیست ثبت اختراع قرار داده شده است. ایشان همچنین در مصاحبه ای با خبرگزاری ایلنا مورخ ۲۴/۱۰/۸۶ (کد خبر: ۴۰۸۸۳۰) عنوان کردند که این دستگاه صرفا ظرف ۶ ماه تولید شده است.

ایشان همچنین در مصاحبه با همشهری On-line hamshahrionline.ir [2]کماکان این ادعا را مطرح کرده و گفته اند :” این دستگاه هیچ نمونه و مشابهی در سطح جهان ندارد. نوازندگان نت نواز با استفاده از آن و تنها با اشاره به پدال زیر پا می توانند صفحه نت را ورق بزنند.

همانطور که می دانیم ورق زدن کاغذ نت، یک معضل تاریخی برای نوازندگان و آهنگسازان بوده است و حتی آهنگسازان برای رفع این مشکل، سکوت بین قطعات را ناگزیر به انتهای صفحه منتقل می کردند تا هنگام ورق زدن کاغذ نت، خللی در اجرای موسیقی پیش نیاید. خوشبختانه این دستگاه به تمام نوازندگان این امکان را می دهد که بدون ایجاد وقفه در اجرای موسیقی برگه های نت پیش رو را ورق بزنند.“


صفحه ورق زن Turnmate
این خبر در نگاه اول می تواند مایه مباهات هر ایرانی باشد اما با اندک جستجویی در اینترنت خلاف این ادعا آشکار می گردد. اصولا سالیان سال است که دستگاههای ورق زن صفحه یا Page turner جهت حل مشکلات ناتوانان در خواندن کتاب یا کمک به نوازندگان در ورق زدن صفحات پارتیتور موسیقی بدون استفاده از دست به کار می روند. این دستگاهها به کمک پدال پایی و یا بخش های برنامه ریزی شده می توانند هدایت شوند. با مراجعه با آدرس freepatentonline.com [3] می توان نمونه Page turner اختراعی که به پوپیتر وصل شده و صفحات نت را ورق می زند مشاهده نمود.

همچنین در آدرس redferret.com [4]نمونه دیگری از Page turner که آن هم به پوپیتر وصل شده و توسط یک پدال پایی کنترل می شود ارائه شده است. Turnmate نام محصول دیگری است که باز هم به پوپیتر وصل شده و به کمک یک پدال پایی صفحات نت را ورق می زند.


صفحه ورق زن موجود در ircnet
این محصول را می توان در آدرس turnmate.com [5] مشاهده نمود و به عنوان نمونه آخر در آدرس : ircnet.lu [6] محصولی از یک شرکت اتریشی جهت تولید انبوه و بازریابی معرفی شده است . این محصول شباهت قابل توجهی از نظر عملکرد و چه از نظرشکل دستگاه به اختراع شرکت صوت آذین دارد.

در باب معضلات ثبت اختراع در ایران نمی توان به همین مقدار بسنده نمود. فقط امید است شرکت های دست اندرکار صنعت موسیقی به جایگاه اختراع احترام گذاشته و نام ایران را در عرصه های بین المللی آنچانکه باید ، سربلند نمایند.