آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (XIX)

همواره باید شناخت ذهن مان را از قطعه رشد دهیم. وجود یک درک کلی از آهنگ، زمینه را برای ارائه اجرایی یکدست که در آن روحیات و نظرات نوازنده متجلی است، فراهم می کند.

در پایان لزوم وجود و بکارگیری سیستمی استاندارد برای پرورش شنوایی و آموزش موسیقی ایرانی و تربیت نوازنده و خواننده را یاد آور میشوم. «توانایی در تشخیص صحیح فواصل ‌و ریتم های متنوع اساس درک روابط موسیقایی است.

مهارت در جزء پیش شرط چیرگی بر کل است. اِشکال در تشخیص فواصل برای نوآموزان موسیقی واقعیتی آشکار است و آموزش طولانی و یکنواخت مقدماتِ پرورش گوش مانند تشخیص محض فواصل، گام ها و آکوردها [در مورد موسیقی ایرانی تشخیص گوشه ها، دانگ ها و… ] بدون ارتباط محسوس با موسیقی واقعی نیز معمولاً به نتایج آزاردهنده ای می انجامد. اما باید آموزشِ پرورشِ گوش را به گونه ای از این تأکید فلج کننده بر روی تمرین های مقدماتی رها کرد. کوتاه بودن زمان آموزشِ پرورشِ گوش در مراکز آموزشی یکی از مشکلات است، و مجزا کردن آن از سایر دروس موسیقی مشکلی دیگر. این که آیا می توان خود به تنهایی به تمرین و پرورش گوش پرداخت و یا چگونگی آن، سؤالی است که همواره برای هنرجوی موسیقی ـ و البته نه صرفاً هنگام امتحانات ـ مطرح می گردد که خود دلیلی بر عدم رضایت آنها از شنوایی خود و همچنین آگاهی به اهمیت این رشته است» (کوهن ۱۳۷۵، ۷).

پیشنهاد ما برای استفاده بهینه از نگارش موسیقی ایرانی و همچنین پرورش نوازندگان و خوانندگان توانا برای اجرای موسیقی ایرانی با گرایش های مختلف، ایجاد و بکارگیری سیستمی استاندارد و یکپارچه برای آموزش موسیقی و پرورش شنوایی است.

منابع
آبراهام، جرالد؛
۱۳۸۰ تاریخ فشرده موسیقی آکسفورد (جلد اول)؛ ترجمه: چوبینه، ناتالی؛ زکی زاده، پریچهر؛ انتشارات ماهور؛ تهران؛

برومند، نورعلی؛
۱۳۸۴ درسهایی از استاد نورعلی برومند؛ لوح فشرده؛ ۴ عدد؛ مؤسسه فرهنگی ـ هنری ماهور؛ تهران؛

پهلوان، چنگیز؛
۱۳۸۲ فرهنگ شناسی؛ نشر قطره؛ تهران؛

تهماسبی، ارشد؛
۱۳۸۰ مجموعه آثار درویش خان؛ مؤسسه فرهنگی ـ هنری ماهور؛ تهران؛

۱۳۷۴ جواب آواز؛ مؤسسه فرهنگی ـ هنری ماهور؛ تهران؛

حدادی، نصرت الله؛
۱۳۷۶ فرهنگنامه موسیقی ایران؛ توتیا؛ تهران؛

درویشی، محمدرضا؛
۱۳۸۰ لیلی کجاست؛ نشر ماه ریز؛ تهران؛

دورینگ، ژان؛
۱۳۸۳ سنت و تحول در موسیقی کلاسیک ایرانی؛ ترجمه سودابه فضائلی؛ انتشارات توس؛ تهران؛

۱۳۷۳ ردیف سازی موسیقی ایرانی (ردیف تار و سه تار میرزاعبدالله به روایت نورعلی برومند)؛ ترجمه پیروز سیار؛ انتشارات سروش؛ تهران؛

زونیس، الا؛
۱۳۷۷ موسیقی کلاسیک ایرانی؛ پورمحمد، مهدی؛ انتشارات پارت؛ تهران؛

سایگون، عدنان؛
۱۳۸۳ «اصول بنیانی بیان موسیقایی در موسیقی مُدال خاورمیانه»؛ ترجمه: فاطمی، ساسان؛ فصلنامه موسیقی ماهور؛ سال ششم؛ شماره ۲۴؛تهران ؛

شایگان، داریوش؛
۱۳۸۲ آسیا در برابر غرب، مؤسسه انتشارات امیر کبیر؛ تهران؛

شهبازیان، فریدون؛
۱۳۸۴ فرهنگ و آهنگ؛ ماهنامه اطلاع رسانی- خبری-تحلیلی-آموزشی-پژوهشی در زمینه موسیقی؛شماره ۶؛سال اول؛ تهران؛

صارمی، کتایون؛
۱۳۷۴ دایره المعارف موسیقی جهان؛ انتشارات پیشرو؛ تهران؛

طلائی، داریوش؛
۱۳۷۶ ردیف میرزاعبدالله؛ مؤسسه فرهنگی ـ هنری ماهور؛ تهران؛

علیزاده، حسین؛
۱۳۸۱ ده قطعه برای تار ۱؛ مؤسسه فرهنگی ـ هنری ماهور؛ تهران؛

کوهن، کلمنس؛
۱۳۷۵ خودآموز پرورش گوش؛ کمالی، شقایق؛ انتشارات رودکی؛ تهران؛

کیانی، مجید؛
۱۳۸۴ مصاحبه؛ فصلنامه آهنگ؛ دوره جدید شماره ۱ ؛ مرکز موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ تهران؛

منا، شهاب؛
۱۳۸۴ آوانگاری ردیف میرزاعبدالله برای سنتور بر اساس اجرای مجید کیانی؛ مؤسسه فرهنگی ـ هنری ماهور؛ چاپ اول؛ تهران؛

مهرانی، حسین؛
۱۳۸۰ بهار مست ـ مجموعه ضربی های استاد ابوالحسن صبا؛ مؤسسه فرهنگی ـ هنری ماهور؛ تهران؛

میلر، لوید؛
۱۳۸۴ موسیقی و آواز در ایران؛ الهامیان، محسن؛ نشر ثالث؛ تهران؛

نتل، برونو؛
۱۳۶۵ اتنوموزیکولوژی؛ ترجمه: خوش ضمیر، مجتبی؛ نشر کتاب آفرین؛ تهران؛

سایت اینترنتی
irannam.com
hosseinmehrani.com

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XIX)

تنها درویش خان تا حدودی با وزیری تفاهم داشت و برای شنیدن کنسرت ها و خطابه های او به مدرسه خصوصی اش می رفت. اما قبل از این که این رابطه و تفاهم ثمری به بار آورد – و قبل از ریاست اول وزیری در مدرسه موزیک (۱۳۰۷)، درویش خان فوت شد (۱۳۰۵). بعد از فوت او تجدد طلبی به کشمکش بین وزیری و مین باشیان ها یا «موسیقی نوین و علمی ایرانی» با «موسیقی بین المللی و علمی» محدود ماند.

«شیوه‌ی نوازندگی» در موسیقی ما چه معنایی دارد؟ (I)

اگر در موسیقی کلاسیک غربی کار می‌کنیم دادن جواب همه‌فهم به این سوال نسبتا ساده است. یعنی روشی که هر نوازنده آثار را می‌نوازد. بخشی به رابطه‌ی فیزیکی‌ای که یک نوازنده با سازش دارد مربوط است، یعنی مسائلی مثل روش دست گرفتن ساز یا پشت ساز نشستن، نحوه‌ی انگشت گذاشتن، انتقال نیرو به ساز (تقریبا اِکول) و … بخشی هم به مسایل صوتی، مثل صدایی که از ساز درمی‌آورد، دامنه‌ی شدت و ضعف‌هایی که می‌تواند به هر نت یا پاساژ بدهد، شیوش‌های مختلفی که می‌تواند هنگام نواختن هر نغمه یا تکنیک ایجاد کند و بخشی هم به مسایل تکنیکی مثل دامنه‌ی ویبراتوها و از این قبیل.

از روزهای گذشته…

بررسی الگوی عشقی (II)

بررسی الگوی عشقی (II)

برای نمونه، اندازه طول ۲۶۵ میلیمتر ذکر شده، در حالی که این مقدار پس از اندازه گیری ۲۶۱٫۱۰ میلیمتر است.
ارنستو لکواونا

ارنستو لکواونا

هر چند ارنستو لکواونا از شهرت بسیار زیادی برخوردار نیست، اما نقش عمده اش در موسیقی مردمی قرن اخیر بر کسی پوشیده نیست. موریس راول آهنگساز مشهور فرانسوی در این باره می گوید : “او چیزی بیش از یک پیانیست و آهنگساز است ، من فکر می کنم که غنای ملودیک مالاگوئنای او به مراتب بیشتر از بولروی (Bolero) من است.”
لری ادلر، هنرپیشه هارمونیکا (I)

لری ادلر، هنرپیشه هارمونیکا (I)

لورنس سسیل ادلر (Lawrence Cecil Adler) در دهم فوریه ۱۹۱۴در بالتیمور، مریلند به دنیا آمد. پدر و مادر او از ارتدوکس های روسی-یهودی بودند که زبان اصلیشان عبری بود. لری قدرت اجرای برجسته ای داشت. او در سن دو سالگی می توانست با تقلید صدای ال جولسون (Al Jolson) بزرگترها را سرگرم کند. در ده سالگی کم و بیش پیانو می نواخت و در ده سالگی جوانترین خواننده مذهبی بالتیمور بود.
گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (XVI)

گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (XVI)

اینکه هدف استاد شجریان چه بوده از خلق این ساز، باید عرض کنم ایشان می خواستند سازی بوجود بیاورند که چهره ی ایرانی و صدایی نزدیک به کمانچه و قیچک داشته باشد تا در ارکسترهای ایرانی یک نوازنده ویلن بتواند آنرا براحتی بنوازد و برای همکاری با ارکستر موسیقی سنتی مجبور به یادگیری کمانچه نشود.
ارکستر سمفونیک جوانان بیلکنت

ارکستر سمفونیک جوانان بیلکنت

ارکستر سمفونیک جوانان بیلکنت (BGSO) یکی از ارکستر های جوان و برجسته در ترکیه است. نوازندگان این ارکستر همگی موزیسین های جوانی هستند که تحصیلات خود را در موسیقی، از سنین پایین و در مدرسه ابتدایی دانشگاه موسیقی و هنرهای اجرایی آغاز کردند. ارکستر سمفونیک جوانان بیلکنت در سال ۱۹۹۴ به عنوان یک گروه مجلسی و با مدیریت ماهیر چاکار (Mahir Çakar) پایه ریزی شد.
نگاهی به آلبوم بوم، ساخته حمیدرضا دیبازر (II)

نگاهی به آلبوم بوم، ساخته حمیدرضا دیبازر (II)

در ابتدا تمی توسط سه تار ارائه میشود، سپس این تم به عود و پس از آن به کمانچه سپرده میشود”بهره گیری از تکنیک ایمیتاسیون (تقلید)”.
صفحه طلایی، پلاتینیوم و …

صفحه طلایی، پلاتینیوم و …

تا مدتها بزرگترین نماد موفقیت یک اثر موسیقی چیزی نبود جز “صفحه طلایی”، یک شاهکار تبلیغاتی که به افتخار گلن میلر از سال ۱۹۴۱ ارائه آن آغاز شد.
نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (IV)

نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (IV)

از طرف دیگر در بررسی های تاریخی – ادبی می بینیم که در دوره های مختلف تاریخی، زبان های فارسی و عربی در جهان متمدن قدیم، مانند زبان های فرانسه و انگلیسی در قرن اخیر، زبان های بین المللی بوده اند و حدودشان بر محدوده های فرهنگ های ایرانی یا عربی منطبق نبوده است. شاعران فارسی گویی مانند امیر خسرو دهلوی، هندی و رودکی، ترک سمرقندی بوده اند و همان طور که اشاره شد، عده ی زیادی از شاعران ایرانی نژاد و فارسی زبان هستند که آثارشان به زبان عربی و در حیطه ی تاریخ ادبیات عرب است. (۴)
ضیائی: سازسازی را به شیوه آکادمیک تدریس میکنم

ضیائی: سازسازی را به شیوه آکادمیک تدریس میکنم

گام ها را با تاریخ آغاز کردم و در مسیر شناخت مواد، ابزارسازی، فیزیک، شیمی، هندسه، هنر ساخت ویلن را به پیش گرفته و با آموزش و کسب علم در هر جایی از این کره خاکی که لزوم و امکان آن فراهم بود، مسیر را ادامه داده و ما حصل آن را به علاقمندان این رشته در ایران تحت پوشش کارگاه تخصصی ساخت ویلن در حد توان انتقال دادم.
وداع با آقای فاگوت

وداع با آقای فاگوت

۴۰ روز پیش بهمن پورقناد نوازنده فاگوت و مدیر سابق ارکستر سمفونیک تهران و اپرای تهران پس از یک دوره دراز مدت بیماری درگذشت.