موسیقی قوالی (II)

مدت اجرای هر آهنگ قوالی بین ۱۵ تا ۲۰ دقیقه است.اگرچه طولانی ترین آهنگ قوالی که به صورت رسمی منتشر شده است ۱۱۵ دقیقه طول می کشد(Hashr Ke Roz Yeh Poochhunga ساخته عزیز میان قوال).فاتح علی خان درخشنده ترین چهره در موسیقی قوالی در سطح جهان حداقل ۲ آهنگ با بیش از ۶۰ دقیقه طول دارد.

هر آهنگ قوالی بیشتر به حالت سنگین شروع می شود که پس از مدتی با یک تغییر نسبتا نا محسوس ریتم از لحاظ نوع میزان(معمولا از چهار ضربی ساده به دو ضربی ساده)در یک فضای پر شور و رقص آور ادامه پیدا می کند.آهنگها تقریبا چیدمانی به این شکل دارند:
۱-آنها با یک مقدمه سازی که ملودی اصلی به وسیله هارمونیوم که با طبلا همراهی می شود، در آن نواخته می شود آغاز می شوند.معمولا نوازنده هارمونیوم قطعاتی را به صورت بداهه روی تم یا ملودی اصلی نیز اجرا می کند.

۲-سپس آلاپ که یک ملودی تونال روی راگای ترانه است و خواننده ها آن را با نتهایی با کششهای متفاوت نسبت به یکدیگر به صورت بداهه می خوانند،آغاز می شود.

Alap قطعه ایست آوازی(بدون ریتم) در ابتدای اجرای موسیقی کلاسیک شمال هندوستان که به صورت بداهه در راگاای آهنگ و بدون همراهی ساز(غیر از Tanpura ) اجرا می شود.

راگا به معنای رنگ یا حالت می باشد و به مدهای ملودیک در موسیقی کلاسیک هند اطلاق می شود. در مقاله ای دیگر مختصرا به راگ ها و تشابهاتشان با موسیقی دستگاهی ایرانی می پردازیم.

۳-خواننده اصلی با اشعار یا کلامی که الزاما جزو اشعار قطعه اصلی نیستند ولی از نظر محتوی به آن مربوط هستند شروع به خواندن می کند، پس از اینکه خواننده اصلی یک بیت از شعر را خواند، خواننده دوم آن را تکرار می کند. گاهی نه عینا همان ملودی، با ملودی که خودش روی همان شعر بداهه می سازد.

چند بیت شعر به این شکل خوانده می شود تا اینکه به شعر اصلی برسند.

۴-هنگامی که شعر اصلی آهنگ شروع می شود،تبلا،دوهلک شروع به نواختن میکنند و دست زدن همراه دیگر افراد گروه نیز آغاز می شود. دیگر خوانندگان نیز شروع به خواندن آن بیت میکنند که یک ترجیع بند را می سازد. معمولا هیچکدام، نه متن اشعار اصلی و نه ملودی آنها بداهه نیستند.

در حقیقت اینها آهنگهای قدیمی هستند که به وسیله گروههای دیگر به خصوص از یک خاندان اجرا شده اند. قوالی هنریست که به صورت ارثی در یک خاندان به نسلهای بعدی منتقل می شود.

در عین حالی که آهنگ به این شکل پیش میرود، ممکن است خواننده اصلی یا خواننده دوم به Alapباز گردد. لازم به ذکر است که نصرت فاتح علی خان خواندن Sargam را در این نقطه از قطعه رواج داد.

سارگام Sargam یا Swaras به نتهای موسیقی کلاسیک هند اطلیق می شود که عبارتند از:
Shadjam, Rishabaham, Gandharam, Madhyamam, Panchamam, Dhaivatam and Nishadam که به این مجموعه نتها Sargam گفته می شود. در خواندن این نتها به این شکل تغییر می کنند:
ُSa, Ri,ga,ma,pa,da,ni در واقع Sargam در هندنستان(شمال هند) و carnatic(جنوب هند) معادل سلفژ در موسیقی غرب است.

audio file بشنوید یک برنامه کامل قوالی را

آهنگ به صورت پر شور و گاهی با تغییر تمپو و تند شدن ادامه پیدا میکند به طوری که هر خواننده از دیگری در خواندن پیشی می گیرد. بعضی از خواننده ها ممکن است یک بداهه خوانی طولانی Sargam را اجرا کند.

در انتها معمولا پس از بازگشت به بیتی از شعر که آهنگ با آن شرع شده بود، با همان تمپوی سنگین و یک یا ۲ بار تکرار آن آهنگ تمام می شود؛ این بازگشت معمولا ناگهانی می باشد.

9 دیدگاه

  • ارسال شده در مرداد ۱۲, ۱۳۸۶ در ۱۱:۴۰ ب.ظ

    اگر امکان دارد، درباره‌ی فایل صوتی که در پایان مقاله برای دانلود گذاشتید (یک برنامه‌ی کامل قوالی) بیشتر توضیح دهید.
    گروه اجراکنده، زمان و مکان اجرا؟

  • امید صبور
    ارسال شده در مرداد ۱۵, ۱۳۸۶ در ۲:۵۰ ب.ظ

    با سلام و تشکر.
    ممکنه بگید کجا میشه فایلهای تصویری و صوتی از قوالی تهیه کرد .
    اگر امکانش هست درباره خوانندگان پیشکسوت قوالی نیز اطلاعاتی ارایه کنید.

  • آرش
    ارسال شده در مهر ۸, ۱۳۸۶ در ۸:۰۳ ب.ظ

    سلام اقای امین ببخشید که اینقدر دیر جواب می دم

    تنها چیزی که می توانم اضافه کنم متن شعر د و ترجمه انگلیسی آن است که اگر خواستید به email شما می فرستم

  • mojtaba
    ارسال شده در شهریور ۱۳, ۱۳۸۷ در ۱۰:۵۱ ب.ظ

    دربارهی اواز خوان قوالی امانی و… توضیح وشعرهای اونها را در دسترس دارید

  • قلندر
    ارسال شده در خرداد ۴, ۱۳۸۸ در ۳:۵۶ ب.ظ

    یا علی مدد…
    جهت اطلاع دوستان و محبین، قوالی فوق اجرا شده توسط استاد بزرگ مرحوم نصرت فاتح علیخان و استاد رفعت و گروه ایشان خوانده و اجرا گردیده.
    روح بلند این قوال بزرگ شاد
    یا حق

  • محسن بادپا
    ارسال شده در دی ۲۲, ۱۳۸۹ در ۱۲:۲۶ ق.ظ

    سلام استاذ صاحبدل
    لذت بردم از دانش هنری شما ودل باصفایتان که قدر قوالی واستادان این رشته که رهایی دلها واتصال به ققنوس کل رادر حد اعلا دارد میدانید.لطفا دراین عصر خشکیدگی احساسات پاک و معنوی عاشقی بیشتر بفرمایید وخبر رسانی کنید
    خبرم رسیده امشب که نگار خواهی امد
    سر من فدای راهی که سوار خواهی امد
    بادپا

  • Reval
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۹, ۱۳۹۰ در ۹:۵۷ ق.ظ

    thank you sir,
    I really enjoyed it.
    best regards

  • حسین
    ارسال شده در آبان ۱۷, ۱۳۹۰ در ۱:۵۵ ب.ظ

    سلامی چو بوی خوش اشنایی بر ان مردم دیده روشنایی – قوالی غذای روح محبان اهل بیت نبی(ص)می باشد لطفا سفره معنویت را از این غذا خالی نگذارید- باتشکر از تلاشتان لطفا اهنگهای قوالی در مدح ائمه ونبی(ص)رابرایم ارسال کنید.ممنون.

  • ناشناس
    ارسال شده در مرداد ۲۲, ۱۳۹۴ در ۱:۳۴ ق.ظ

    باسلام من به دنبال فایل صوتی ویاتصویری قوالی با اشعارقتیل لاهوری با مطلع “مارابه غمزه کشت..” می گردم درصورت امکان راهنمایی بفرماییدبسیارمتشکرم.fg46000@gmail.com

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

ریتم و ترادیسی (I)

ریتم و ترادیسی دو روشِ فهم نظم های زمانی در جهان پیرامونِ ما را در تباین با هم قرا می دهد: فهم مستقیم به-واسطه ی قوه ی ادراک، و فهم غیر مستقیم به واسطه ی تجزیه و تحلیل. «ریتم» به دستگاه ادراکی ای که امکان مشاهده و دریافتِ بی دردِسرِ پدیده های ریتمیک را در اختیار افراد قرار می دهد گریز می زند، درحالیکه «ترادیسی» ابزارهای ریاضی ای را که برای کشف نظم ها و مطالعه ی الگوها مورد استفاده قرار می گیرد پیشِ روی می گذارد.

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (II)

بیرون‌رفتن مردم از خانه و برگرفتن و دورافکندن کلوخ در آخرین روز ماه شعبان به احتمال فراوان به نشانه ترک عیش و عشرت و باده‌نوشی در ماه مبارک روزه‌گیران و دورکردن دیو گناه باده‌نوشی از خود بوده است و این آیینی بازمانده از دوره پیش از اسلام بوده که با دگرگونی نظم و روال زندگی عادی مردم در تغییر ماه همراه بوده است (۲) و یا جشن «هالووین» در فرهنگ غربی. «هالووین» یک جشن مسیحیت غربی و بیشتر سنتی می‌باشد که مراسم آن سه شبانه‌روز ادامه دارد و در شب «۳۱ اکتبر» (نهم آبان) برگزار می‌شود. بسیاری از افراد و مخصوصا کودکان و نوجوانان در این شب با چهره‌های نقاشی شده، لباس‌های عجیب یا لباس‌های شخصیت‌های معروف، چهره و ظاهری که آن به‌نظرشان ترسناک باشد خود را آماده جشن می‌کنند و برای جمع‌آوری نبات و آجیل به در خانه دیگران می‌روند. این جشن را مهاجران «ایرلندی» و «اسکاتلندی» در سده نوزدهم با خود به قاره آمریکا آوردند. (۳)

از روزهای گذشته…

دنیس برین، مروج هورن (III)

دنیس برین، مروج هورن (III)

در نوامبر ۱۹۵۳، برین به رهبری هربرت فون کارایان و به همراهی ارکستر فیلارمونیک برلین کنسرتوهای شماره ۱ تا ۴ هورن موزار را با شرکت EMI ضبط کرد. همچنین در جولای ۱۹۵۴، برین نوازندگی ارگ را در ضبط سرود عید پاک از Cavalleria rusticana اثر پیتر ماسکاگنی (Peter Mascagni) را به رهبری کارایان بر عهده گرفت.
اپرای لیلی و مجنون (I)

اپرای لیلی و مجنون (I)

اپرای لیلی و مجنون اثر اوزیر حاجی بیف (Uzeyir Hajibeyov) در دوازدهم ژانویه ۱۹۰۸ میلادی برای نخستین بار در باکو اجرا شد. آذربایجانی ها افتخار می کنند که این اپرا، اولین اپرایی است که نه در کشور آذربایجان بلکه در کل جهان اسلام بر روی صحنه رفته است. علاوه بر این، این اپرا اولین اثری است که در آن بداهه نوازی های مقام (mugam) سنتی آذربایجان در قالب اپرای اروپایی گنجانده شده است.
سایه سار بلوط بر دامن زاگرس

سایه سار بلوط بر دامن زاگرس

هفدهم اسفندی که گذشت برای دیدن این جشنواره وارد نورآباد ممسنی فارس شدم. جشنواره ای که از روز قبل به مدت دو روز در حال برگزاری بود. وقتی با محمدرضا امیری دبیر این جشنواره صحبت می کردم می گفت در دوسال و دو دوره ی نخست با هدف کمک به منابع طبیعی و محیط زیست این جشنواره را برگزارکردیم اما پس ازپی بردن به این مهم که فرهنگ زیر بنای هر شالوده ای در بستر جامعه است ضروری دیدیم از المان های فرهنگ و هنر از جمله صنایع دستی، سوارکاری، کوچ، بازی های محلی، موسیقی محلی(فولکلور) و شعر در نهادینه کردن حفظ محیط زیست و منابع طبیعی کمک بگیریم. لابه لای صحبت ایشان یادم به نگاه نسبیت گرایانه فرهنگی افتاد که می گوید: «باورها از فرهنگ ها متاثر می شوند و بهترین راه فهمیدن آن ها در بستر فرهنگ است» و این موضوعی است که به دغدغه ای مهم در جشنواره بلوط تبدیل شده است.
بررسی کوتاه در باب سنت و نوآوری در موسیقی ایرانی (II)

بررسی کوتاه در باب سنت و نوآوری در موسیقی ایرانی (II)

این مفاهیم در سایر هنرها از جمله نقاشی معماری، مشترک است. در نگاره های ایرانی مصادق این تفکرات موجود است. تفکر دایره وار و حضور مرکزیت مطلق در آن از ویژگی های یک تفکر سنتی است. در خط نستعلیق انتهای اکثر حروف به طرف بالا است که تداعی کننده یِ وصال است. اینها همگی خود نماد پردازی محسوب می شوند و هم جنبه بصری آن و هم مفاهیم آن قدسی است.
سان را و فلسفه کیهانی (VIII)

سان را و فلسفه کیهانی (VIII)

سان را و آبراهام همچنین لیبل مستقلی را در اواسط دهه ۵۰ راه اندازی کردند که در ابتدا نامش El Saturn Records بود اما مانند آرکسترا، این لیبل نیز چند بار تغییر نام داد. تمرکز این لیبل در آغاز سینگل های ۴۵ rpm سان را و دیگر آشنایان هنرمند او بود اما سپس در دهه ۵۰ دو آلبوم کامل به نام های Super-Sonic Jazz را در سال ۱۹۵۷ و Jazz In Silhouette را در سال ۱۹۵۹ منتشر کرد.
اپرای توسکا (I)

اپرای توسکا (I)

توسکا (Tosca) اپرایی است ایتالیایی در سه پرده اثر جیاکومو پوچینی (Giacomo Puccini) و اشعاری از لوجیو الیکا (Luigi Illica) و ژوزپه جیاکوزا (Giuseppe Giacosa) بر اساس نمایش نامه ای از ویکتورین ساردو (Victorien Sardou) به نام “توسکا”. این اپرا برای اولین بار در تاتر کوستانزی در روم در ۱۴ ژانویه ۱۹۰۰ اجرا شد. توسکا؛ یکی از مشهورترین اپراهای دنیا می باشد، موفقیتی که در اولین اجرای آن با استقبال تماشاگران به دست آمد، بسیار چشمگیر بود. اگرچه در ابتدا مورد تائید کامل منتقدین واقع نشد. امروزه، توسکا یکی از استاندارهای اپراتیک می باشد و در لیست سال ۲۰۰۸ “اپرا آمریکا” مبنی بر بیشترین اپراهای اجرا شده در آمریکای شمالی در رده هشتم قرار دارد.
وهم یا نبوغ‌؟! (II)

وهم یا نبوغ‌؟! (II)

بی‌تردید جمع شدن تمام این نارسایی‌هاست که باعث شده‌است، میانگین کیفی تولیدات موسیقی در ایران و سطح سلیقه‌ی عموم به شکل چشمگیری تنزل یابند. موضوعی قدیمی که در دهه‌های گذشته برخی از موسیقی‌دانان و موسیقی‌شناسانِ معاصر، بارها و بارها در مقالات و نوشته‌های مرثیه‌گونِ خود به آن پرداخته ‌اند(۵)، (۶).
نگاهی به جوایز گرمی (I)

نگاهی به جوایز گرمی (I)

در مطالب مربوط به موسیقی معاصر بارها درباره هنرمندانی که موفق به دریافت جایزه گرمی میشوند صحبت کرده ایم و بدون شک بسیاری از شما با اهمیت آن آشنا هستید. اما اینکه این جایزه از کجا آمده است و چرا از این اهمیت ویژه برخوردار است، مطلبی است که در اینجا به آن خواهیم پرداخت.
اصول نوازندگی ویولن (VIII)

اصول نوازندگی ویولن (VIII)

۳/۱/۵/۱: هر گاه بنا به دلایل مختلف نوازنده مصمم به اجرای متوالی دو نت با فاصله نیم پرده توسط یک شماره انگشت باشد، لازم است تا هلال داخلی انگشت به مانند فنری باز شود. طبیعی است در حالت برگشت، هلال انگشت دوباره بایستی جمع شده و انگشت به شکل هلالی اولیه خود باز گردد (مراجعه به بند:۱/۲/۱/۳).
آشنایی با “Modal Jazz”

آشنایی با “Modal Jazz”

اگر به موسیقی سبک بی باپ (bebop) توجه کرده باشید حتماً متوجه شدید که چگونه همراهی کنندگان سولیست از آکوردهای مختلف برای تغییرات سریع ملودی استفاده می کنند و یا برعکس چگونه سولیست برای هماهنگ با هارمونی – که به سرعت تغییر می کند – ملودی های روان بالا و پایین رونده با استفاده از نتهای کروماتیک اجرا می کند.