سیاست در ژانرهای مختلف موسیقی

تاثیر افکار نژادپرستانه واگنر سالها بعد توسط هیتلر برای پیشبرد سیاست های خود در مورد سوء استفاده قرار گرفت.
تاثیر افکار نژادپرستانه واگنر سالها بعد توسط هیتلر برای پیشبرد سیاست های خود در مورد سوء استفاده قرار گرفت.
ارتباط بین موسیقی و سیاست تاریخچه ای طولانی دارد، خصوصا بیان نقطه نظرات سیاسی در موسیقی که معمولا در سبکها و تم های اعتراضی (مانند راک) به کار گرفته می شود. هر چند در مقابل مواردی مانند سرودهای ملی می توانند حاوی مفاهیم موافق و حمایت کننده نیز باشند.

موسیقی فولکلور اصولا روایت متداولی از عدم رضایت سیاسی است، اشعاری که در بزرگداشت قیام های مردمی و اعتصاب ها و یا بر علیه ستم و بی عدالتی های اجتماعی خوانده شده اند، تاکیدی بر این موضوع هستند.

موسیقی کلاسیک، معمولا به منظور تجلیل و تکریم از رهبران سیاسی مورد استفاده قرار گرفته است. شاید مهمترین دلیل این باشد که حمایت طبقه مرفه و صاحب منصبان در جوامع، منبع عمده در آمد آهنگسازان در قرن های پیشین را تشکیل می داده است.

در قرن معاصر، چنین امری به شدت گذشته رایج نیست و به طور مثال، امروز دیگر برای بیان شرح حال ملکه انگلستان، قطعه ای تنطیم نمی گردد. در بین آهنگسازان کلاسیک که در گذشته می زیسته اند نیز در این مورد اختلاف نظر وجود داشته، به عنوان مثال بتهوون به منظور اعتراض به تاج گذاری ناپلئون، قسمتی از سمفونی سومش را که به او اهدا کرده بود، حذف نمود.

از اواسط قرن بیستم جنبه سیاسی ترانه های موسیقی پاپ نیز قوت بیشتری گرفت و بیش از پیش به منظور بیان عواطف ضد جنگ به کار گرفته شد. یکی از مشهورترین اشعار موجود در این زمینه متعلق به جیمی هنریکس است که به عنوان اعترض به جنگ ویتنام، سرود ملی آمریکا را به گونه ای طنزآمیز مورد استفاده قرار داده است.

یک بررسی ساده نشان می دهد اگر موسیقی فولک یا مردمی بخواهد به نوعی وارد عرصه های سیاسی شور اغلب دیدگاه معترضین و حامیان جناح چپ در جوامع را بیان می کند.

اشعار محافظه کارانه و آزادیخواهانه، معمولا در موسیقی country و heavy metal یافت می شود. در فرهنگ غربی نیز به جز در مواقع جنگ، معمولا آهنگ های معترضه چندان مورد توجه عموم مردم قرار نمی گیرد.

در سبک punk rock که در اواسط دهه هفتاد به عنوان عکس العملی در مقابل کناره گیری گروه های راک آن زمان تشکیل شد، اصولا اشعار سیاسی خوانده می شود و متن اشعار آن معمولا در حمایت از هرج و مرج گرایی و شورش نوشته می شوند. امروزه تم هایی که در حمایت از طبقه کارگر و جناح چپ نوشته می شود، کماکان توسط گروههای مختلف موسیقی اجرا می شود.

سیاست در موسیقی کلاسیک معاصر
گروهی از آهنگسازان کلاسیک معاصر با افکار سوسیالیستی و مارکسیستی روش های متعددی جهت وارد کردن سیاست به آثارشان به کار برده اند.

از میان آهنگسازان اوایل قرن بیستم می توان به کورت ویل (Kurt Weill) و هنس ایسلر (Hanns Eisler) اشاره نمود که هر دو در زمان خود از شهرت بسزایی برخوردار بودند، این دو آهنگساز به منظور انتقال تفکرات خود، از موسیقی که نزد عوام محبوبیت داشت بهره می جستند.

بسیاری از آهنگسازان پس از جنگ که مشهورترین آنها لوییژی نونو (Luigi Nono) و هانس وارنر هنز (Hans Werner Henze) هستند، نیز آثار بسیاری دارند که در آنها از متونی استفاده شده که بیانگر دیدگاه مارکسیستی آنان است (به عنوان مثال آثاری که نونو در رابطه با وقایع کوبا، ویتنام و شیلی ساخته است.)

از میان نسل بعدی آهنگسازانی که در آلمان می زیستند، می توان هلموت لاخنمن (Helmut Lachenmann) و نیکولاس آ هابر (Nicolaus A. Huber) که در هر دو از شاگردان نونو بودند را نام برد. این آهنگسازان با وقوع انقلاب فرهنگی، به شکل انتزاعی تری به مسائل سیاسی می نگریستند و این نگرش در آثار آنان نیز به وضوح نمایان بود.

آنها در حقیقت یک زبان موسیقیایی جدید را کشف نمودند که در مقیاس وسیع تر، از تکنیک های نامتعارف در سازهای مختلف استفاده کردند و امکاناتی خارج از محدودیت هایی که “رسوم فیلارمونیک” نامیده می شد را مورد آزمایش قرار دادند.

دیدگاه دیگری از این قضیه در آثار آهنگساز انگلیسی کورنیلوس کاردیو (Cornelius Cardew) تجلی یافت که تحت تاثیر آثار کریستوفر کاودول (Christopher Caudwell) و مائو تسه تونگ (Mao Tse-Tung) نوشته شدند.

کاردیو معتقد بود موسیقی پیشرو و فاقد محدودیت های قراردادی، به جای اینکه سبب اتحاد توده مردم گردد، موجب نفاق در افراد جامعه می شود. با این طرز تفکر او به استفاده از آهنگ های انقلابی ایرلندی، چینی و غیره، در آثارش پرداخت.

از میان آهنگسازان انگلیسی دیگر ریچارد برت (Richard Barrett) بود که به صورت کاملا مجزا و با تاثیر پذیری از آهنگسازان آلمانی، زبان موسیقیایی جدیدی در کارهای مختلفش که معمولا حضور سیاست از عناوین آنها آشکار بود، به کار گرفت. گوردون دونی (Gordon Downie) نیز از دیگر آهنگسازان انگلیسی تبار بود که نگرش مارکسیستی به مدرنیسم، در آثارش نمایان است.

به طور کلی در طول تاریخ آهنگسازان متعدد، سیاست های متفاوتی چون آنارشیسم، لیبرال های چپ، ضد استبدادی و … را در آثارشان دنبال کرده اند. به عنوان مثال جان کیج (John Cage) به شدت تحت تاثیر نویسندگان آنارشیستی چون هنری دیوید توریو (Henry David Thoreau) قرار داشت و بعدها سبک او به عنوان نوعی “هارمونی آنارشیستی” توسط آهنگسازان جوان به کار گرفته شد.

3 دیدگاه

  • ایرانی
    ارسال شده در خرداد ۲۸, ۱۳۸۶ در ۱۱:۴۰ ب.ظ

    واگنر ضد یهود بوده درسته؟

  • علی
    ارسال شده در خرداد ۲۹, ۱۳۸۶ در ۳:۳۷ ب.ظ

    سیاستمدار خوب یک سیاستمدار مرده است و تنها آن مفهومی از
    موسیقی که در اعتراض به سیاست خلق می شود ماندگار است.

  • ارسال شده در تیر ۱, ۱۳۸۶ در ۱:۱۹ ب.ظ

    ممنون، جالب بود

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نگاهی به غلبه موسیقی پاپ بر موسیقی کلاسیک در کنسرت «ارکستر سازهای ملیِ» جدید

به یاد می آورم پس از اولین کنسرت ارکستر سمفونیک تهران با عنوان جدید «ارکستر سمفونیک ملی ایران»، غوغایی در جامعه موسیقی به پا شده بود و طرفداران طرح علی رهبری (که تعطیلی ارکستر ملی و ادغام آن با ارکستر سمفونیک تهران و تغییر نام این ارکستر بود) و فرهاد فخرالدینی (که خواستار تشکیل ارکستری مجزا از ارکستر سمفونیک تهران به مانند سالهای گذشته با عنوان ارکستر ملی بود) در مقابل هم صف کشی کرده بودند؛ در نهایت برنده این بحث رهبر سابق ارکستر ملی فرهاد فخرالدینی بود و به سرعت طی برگزاری جلسه ای، ارکستر ملی تقریبا با همان ترتیب سابق شکل گرفت البته با این تفاوت که قرار شد با دعوت از رهبران میهمان، وضعیت تک بعدی ارکستر ملی که به شدت تحت تاثیر موسیقی سبک ارکسترال ایرانی بود تعدیل یابد. *

پویان آزاده: قصد ضبط «چهارگاه برای پیانو و ارکستر» را دارم

در اولین روز برگزاری جشنواره موسیقی فجر، ارکستر ملی به رهبری فریدون شهبازیان، اثری از حسین دهلوی را به روی صحنه برد که بر اساس قطعه ای از جواد معروفی ساخته شده بود. این قطعه که برای یک پیانو و ارکستر با نام «چهارگاه برای پیانو و ارکستر» تنظیم شده بود، با تکنوازی پیانوی پویان آزاده به اجرا رسید. به همین بهانه امروز با پویان آزاده گفتگویی کرده ایم که می خوانید:

از روزهای گذشته…

سال‌ها بدون وقفه کار و همکاری با سولیست‌های برجسته‌ی دنیا (II)

سال‌ها بدون وقفه کار و همکاری با سولیست‌های برجسته‌ی دنیا (II)

آمدن من به ایران از جمله تصمیم‌های عجیب و غریبی بود که گاهی من انجام می‌دهم! من همه‌ی فعالیت بین‌المللی‌ام را برای یک سزون یا یک سالِ کاری به‌کل تعطیل کردم که البته مدیر برنامه‌هایم و خیلی‌های دیگر از این کار من بسیار ناراحت شدند، ولی تصمیمم این بود که بیایم ایران و بمانم و برای همین با خانواده و بار و اساس زیادی وارد ایران شدم تا در کشور بمانم. ولی کسی خبردار نبود که من تمام کارهایم را کنار گذاشته‌ام و در این یک سال بیکار خواهم بود، به‌جز چند برنامه‌ای که گذاشته بودم تا در کنار کنسرت‌های ایرانم انجام بدهم.<
آثار سمفونیک جاوید افسری راد در سالن اپرای اسلو اجرا می شود

آثار سمفونیک جاوید افسری راد در سالن اپرای اسلو اجرا می شود

سالن اپرای اسلو، پایتخت نروژ، آذر ماه آینده میزبان مجموعه ای از آثار سمفونیک جاوید افسری راد آهنگساز و سنتور نواز ایرانی خواهد بود. ارکستر سمفونیک رادیو و تلویزیون نروژ، این مجموعه را در دو شب، ۲۴ و ۲۵ نوامبر (۳ و ۴ آذرماه) آینده اجرا می کند و سالار عقیلی هنرمند خوش صدای موسیقی سنتی ایرانی خوانندگی قطعات با کلام آن را بر عهده خواهد داشت.
صبا، رپرتوار موسیقی (I)

صبا، رپرتوار موسیقی (I)

در موسیقی ایرانی بسیاری از آهنگسازان معاصر در سوابق هنری خود سعی کرده‌اند برخی قطعات گذشته را بازسازی نمایند تا ضمن کمک در حفظ و ماندگاری آهنگ، به نوعی آن را با حالتی جدید که مطلوب سلیقه معاصر باشد، اجرا کنند. از جمله آهنگسازانی که آثارش توسط آهنگسازان معاصر به کرات بازسازی شده، ابوالحسن صبا می‌باشد. در موسیقی ایرانی بسیاری از آهنگسازان معاصر در سوابق هنری خود سعی کرده‌اند برخی قطعات گذشته را بازسازی نمایند تا ضمن کمک در حفظ و ماندگاری آهنگ، به نوعی آن را با حالتی جدید که مطلوب سلیقه معاصر باشد، اجرا کنند. از جمله آهنگسازانی که آثارش توسط آهنگسازان معاصر به کرات بازسازی شده، ابوالحسن صبا می‌باشد.
کنی جی، معرف جهانی ساکسیفون سوپرانو

کنی جی، معرف جهانی ساکسیفون سوپرانو

Kenneth Gorelick ( متولد ۵ جون ۱۹۵۶)، که با اسم صحنه خود،Kenny G ، شناخته شده تر است، یک نوازنده ساکسیفون آمریکاییست که آلبوم چهارمش ، Duotone ، در سال ۱۹۸۶ برای او موفقیت چشم گیری به ارمغان آورد.
به قلم یک بانوی رهبر (III)

به قلم یک بانوی رهبر (III)

همانطور که پیشتر نیز مطرح شد، بانوان موزیسین برای پیوستن به ارکسترها، راه ناهموار را پشت سر میگذراند چه برسد به اینکه بخواهند به عنوان مدیر موسیقی فعالیت کنند. در سال ۱۹۸۲، ارکستر فیلارمونیک برلین دچار ترومای پیوستن یک بانوی نوازنده کلارینت به عنوان کلارینت نواز اصلی این ارکستر شد.
محرابی: کمبودها موجب انزوای نی شده است

محرابی: کمبودها موجب انزوای نی شده است

دلیل استقبالی هم که از این طرح شده این است که در این طرح انگشت‌گذاری نی هیچ تغییری نمی‌کند فقط یک سامانه به انتهای آن اضافه می‌شود که کارآیی بسیار زیادی دارد که الان این کارآیی‌ها را برایتان می‌گویم. مهمترین کارآیی که این کلید توانسته به توانایی‌های ساز نی یا نوازنده آن اضافه کند این است که با کمک این نوت سی که تولید می‌شود، حلقه‌ی مفقوده اتصال صدای بم به صدای زیر در نی ساخته می‌شود و این وصل صدای بم و زیر بدون کوچکترین زحمتی برای نوازنده ممکن می‌شود و اجرای پاساژهایی که گستره‌ی صوتی بالای یک اکتاو و حتی دو اکتاو دارند را برای نوازنده ممکن می‌کند و این خیلی به توانایی‌های نی اضافه کرده حتی همین یک کلید و یک نت که اضافه شده. (الگوی کهن نی دارای سیزده کوک است که همگی کوک ها در تولید صدای مستقل درجه ی هفتم گام طبیعی راست ناتوان هستند و نوازنده ی با مهارت بناچار این صدا را تلویحا به کمک باز کردن لب در دستان لا یا بستن لب از دستان دو در صدای بم و زیر بدست می آورد. آشکار است که صدای تولید شده از کیفیت و وضوح لازم برخوردار نیست و بیشتر برای اجرای نت های زینت و اشاره های آنی بکار می آید.
فرنگیس علیزاده و موسیقی نو (II)

فرنگیس علیزاده و موسیقی نو (II)

من جوانان را تشویق می کنم که در زندگی خود به دنبال هدفی باشند و سخت در پی رسیدن به آن هدف تلاش کنند.آنها باید زبانهای مختلفی را یاد بگیرند و دید بازی نسبت به پیشرفتهای دنیا و اختراعات جدید داشته باشند. آنها هرگز نباید احساس کنند که در چهارچوبی محدود هستند. دنیا بسیار بزرگ است و اطلاعات و تکنولوژی بسیار سریع جلو می روند. جوانها باید همیشه آماده یادگیری چیزهای جدید باشند.
روش سوزوکی (قسمت هجدهم)

روش سوزوکی (قسمت هجدهم)

تلاش به فکر به اینکه انسان بی استعداد است و اینکه باعث تسلیم اش میشود نشانه ترسو بودن، بزدلی و تنبلی اش می باشد. آموزش و پرورش اندک باعث توانمندی و بازدهی اندک می‌شود اگرچه که پذیرش آن دشوار است، انسان باید تمام تلاش و کوشش خود را برای بدست آوردن و به حداکثر رساندن توانایی و رشد به کار گیرد. این را باید خوانندگان من به خاطر بسپارند. اما تلاش و زحمت درست و واقعی چیست؟ در این باره، من بعدا” خواهم گفت.
ارکستر نیایش آثار مجید وفادار را با صدای محمد معتمدی اجرا می کند

ارکستر نیایش آثار مجید وفادار را با صدای محمد معتمدی اجرا می کند

محمد معتمدی خواننده موسیقی اصیل ایرانی در تازه ترین کنسرت خود با اجرای آثار استاد مجید وفادار با نام “بگو کجایی” به روی صحنه می آید. این کنسرت با حمایت شرکت شیناتک (گروه هنری موزاوی) و همراهی انجمن موسیقی ایران با عنوان “بگوکجایی” ۹ شهریورماه از ساعت ۲۱/۳۰ در برج میلاد تهران به اجرای قطعات زنده یاد مجید وفادار می پردازد.
چه کسانی این قوانین را وضع می‌کنند؟

چه کسانی این قوانین را وضع می‌کنند؟

در کشور ما قوانین گاهی با خلاء‌هایی همراه هستند و مسلما عدم پردازش و اعتراض به این اشتباهاتِ قانونی نه تنها کمکی به بهبود اوضاع نمی‌کند که به تداوم همان روندِ غلط می‌انجامد. هفته گذشته قطعه بی کلام «پرسه» را به صورت تصویری منتشر کردم و بسیاری از رسانه‌ها و خبرگزاری‌های رسمی کشور به این انتشار این قطعه کمک کردند تا اثری که به شکل مستقل تهیه و تولید شده را بی‌واسطه به مخاطب برسانند.