سیاست در ژانرهای مختلف موسیقی

تاثیر افکار نژادپرستانه واگنر سالها بعد توسط هیتلر برای پیشبرد سیاست های خود در مورد سوء استفاده قرار گرفت.
تاثیر افکار نژادپرستانه واگنر سالها بعد توسط هیتلر برای پیشبرد سیاست های خود در مورد سوء استفاده قرار گرفت.
ارتباط بین موسیقی و سیاست تاریخچه ای طولانی دارد، خصوصا بیان نقطه نظرات سیاسی در موسیقی که معمولا در سبکها و تم های اعتراضی (مانند راک) به کار گرفته می شود. هر چند در مقابل مواردی مانند سرودهای ملی می توانند حاوی مفاهیم موافق و حمایت کننده نیز باشند.

موسیقی فولکلور اصولا روایت متداولی از عدم رضایت سیاسی است، اشعاری که در بزرگداشت قیام های مردمی و اعتصاب ها و یا بر علیه ستم و بی عدالتی های اجتماعی خوانده شده اند، تاکیدی بر این موضوع هستند.

موسیقی کلاسیک، معمولا به منظور تجلیل و تکریم از رهبران سیاسی مورد استفاده قرار گرفته است. شاید مهمترین دلیل این باشد که حمایت طبقه مرفه و صاحب منصبان در جوامع، منبع عمده در آمد آهنگسازان در قرن های پیشین را تشکیل می داده است.

در قرن معاصر، چنین امری به شدت گذشته رایج نیست و به طور مثال، امروز دیگر برای بیان شرح حال ملکه انگلستان، قطعه ای تنطیم نمی گردد. در بین آهنگسازان کلاسیک که در گذشته می زیسته اند نیز در این مورد اختلاف نظر وجود داشته، به عنوان مثال بتهوون به منظور اعتراض به تاج گذاری ناپلئون، قسمتی از سمفونی سومش را که به او اهدا کرده بود، حذف نمود.

از اواسط قرن بیستم جنبه سیاسی ترانه های موسیقی پاپ نیز قوت بیشتری گرفت و بیش از پیش به منظور بیان عواطف ضد جنگ به کار گرفته شد. یکی از مشهورترین اشعار موجود در این زمینه متعلق به جیمی هنریکس است که به عنوان اعترض به جنگ ویتنام، سرود ملی آمریکا را به گونه ای طنزآمیز مورد استفاده قرار داده است.

یک بررسی ساده نشان می دهد اگر موسیقی فولک یا مردمی بخواهد به نوعی وارد عرصه های سیاسی شور اغلب دیدگاه معترضین و حامیان جناح چپ در جوامع را بیان می کند.

اشعار محافظه کارانه و آزادیخواهانه، معمولا در موسیقی country و heavy metal یافت می شود. در فرهنگ غربی نیز به جز در مواقع جنگ، معمولا آهنگ های معترضه چندان مورد توجه عموم مردم قرار نمی گیرد.

در سبک punk rock که در اواسط دهه هفتاد به عنوان عکس العملی در مقابل کناره گیری گروه های راک آن زمان تشکیل شد، اصولا اشعار سیاسی خوانده می شود و متن اشعار آن معمولا در حمایت از هرج و مرج گرایی و شورش نوشته می شوند. امروزه تم هایی که در حمایت از طبقه کارگر و جناح چپ نوشته می شود، کماکان توسط گروههای مختلف موسیقی اجرا می شود.

سیاست در موسیقی کلاسیک معاصر
گروهی از آهنگسازان کلاسیک معاصر با افکار سوسیالیستی و مارکسیستی روش های متعددی جهت وارد کردن سیاست به آثارشان به کار برده اند.

از میان آهنگسازان اوایل قرن بیستم می توان به کورت ویل (Kurt Weill) و هنس ایسلر (Hanns Eisler) اشاره نمود که هر دو در زمان خود از شهرت بسزایی برخوردار بودند، این دو آهنگساز به منظور انتقال تفکرات خود، از موسیقی که نزد عوام محبوبیت داشت بهره می جستند.

بسیاری از آهنگسازان پس از جنگ که مشهورترین آنها لوییژی نونو (Luigi Nono) و هانس وارنر هنز (Hans Werner Henze) هستند، نیز آثار بسیاری دارند که در آنها از متونی استفاده شده که بیانگر دیدگاه مارکسیستی آنان است (به عنوان مثال آثاری که نونو در رابطه با وقایع کوبا، ویتنام و شیلی ساخته است.)

از میان نسل بعدی آهنگسازانی که در آلمان می زیستند، می توان هلموت لاخنمن (Helmut Lachenmann) و نیکولاس آ هابر (Nicolaus A. Huber) که در هر دو از شاگردان نونو بودند را نام برد. این آهنگسازان با وقوع انقلاب فرهنگی، به شکل انتزاعی تری به مسائل سیاسی می نگریستند و این نگرش در آثار آنان نیز به وضوح نمایان بود.

آنها در حقیقت یک زبان موسیقیایی جدید را کشف نمودند که در مقیاس وسیع تر، از تکنیک های نامتعارف در سازهای مختلف استفاده کردند و امکاناتی خارج از محدودیت هایی که “رسوم فیلارمونیک” نامیده می شد را مورد آزمایش قرار دادند.

دیدگاه دیگری از این قضیه در آثار آهنگساز انگلیسی کورنیلوس کاردیو (Cornelius Cardew) تجلی یافت که تحت تاثیر آثار کریستوفر کاودول (Christopher Caudwell) و مائو تسه تونگ (Mao Tse-Tung) نوشته شدند.

کاردیو معتقد بود موسیقی پیشرو و فاقد محدودیت های قراردادی، به جای اینکه سبب اتحاد توده مردم گردد، موجب نفاق در افراد جامعه می شود. با این طرز تفکر او به استفاده از آهنگ های انقلابی ایرلندی، چینی و غیره، در آثارش پرداخت.

از میان آهنگسازان انگلیسی دیگر ریچارد برت (Richard Barrett) بود که به صورت کاملا مجزا و با تاثیر پذیری از آهنگسازان آلمانی، زبان موسیقیایی جدیدی در کارهای مختلفش که معمولا حضور سیاست از عناوین آنها آشکار بود، به کار گرفت. گوردون دونی (Gordon Downie) نیز از دیگر آهنگسازان انگلیسی تبار بود که نگرش مارکسیستی به مدرنیسم، در آثارش نمایان است.

به طور کلی در طول تاریخ آهنگسازان متعدد، سیاست های متفاوتی چون آنارشیسم، لیبرال های چپ، ضد استبدادی و … را در آثارشان دنبال کرده اند. به عنوان مثال جان کیج (John Cage) به شدت تحت تاثیر نویسندگان آنارشیستی چون هنری دیوید توریو (Henry David Thoreau) قرار داشت و بعدها سبک او به عنوان نوعی “هارمونی آنارشیستی” توسط آهنگسازان جوان به کار گرفته شد.

3 دیدگاه

  • ایرانی
    ارسال شده در خرداد ۲۸, ۱۳۸۶ در ۱۱:۴۰ ب.ظ

    واگنر ضد یهود بوده درسته؟

  • علی
    ارسال شده در خرداد ۲۹, ۱۳۸۶ در ۳:۳۷ ب.ظ

    سیاستمدار خوب یک سیاستمدار مرده است و تنها آن مفهومی از
    موسیقی که در اعتراض به سیاست خلق می شود ماندگار است.

  • ارسال شده در تیر ۱, ۱۳۸۶ در ۱:۱۹ ب.ظ

    ممنون، جالب بود

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

آیین رونمایی و کنسرت آلبوم آوای ایران

آیین رونمایی آلبوم آوای ایران (محلی‌ها)، به آهنگسازی «شریف لطفی» در روز جمعه، ۶ اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۸، ساعت ۱۶ الی ۱۸، در فرهنگسرای ارسباران برگزار خواهد شد. اثر حاضر به همراه پارتیتورِ قطعات ضبط شده، به همّت «انجمن فیلارمونیک ایران» طبع شده‌است.

مروری بر آلبوم «ایران زمین»

سوال این است که آیا می‌توان خلاقیت را آموزش داد؟ و جواب این که حتا اگر هم نتوان، حداقل می‌شود با برانگیختن و آزاد گذاشتن، آدم‌های صاحب خلاقیت را تشویق به استفاده از آن کرد و پروراند. آنچه هشت آهنگساز نوجوان آلبوم ایران‌زمین و مدیر هوشیار «پروژه‌ی آهنگسازان جوان»، امیرمهیار تفرشی پور، به اعتبار موسیقی‌شان به صحنه‌ی امروزین موسیقی ما می‌آورند دقیقا پاسخی است که دیدیم.

از روزهای گذشته…

فقط یک دقیقه سکوت !

فقط یک دقیقه سکوت !

گروه Qeen که پس از درگذشت فردی مرکوری در سال ۱۹۹۱، با خواننده جدید خود بنام پاول راجرز (Paul Rodgers) مجددا” مشغول به فعالیت می باشد، با وجود آنکه احتمال لغو شدن کنسرت خود را به علت مرگ پاپ می داد، روز دوشنبه هفته جاری وارد شهر رم شد.
گزارش جلسه سوم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (I)

گزارش جلسه سوم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (I)

بعد از ظهر چهارشنبه ۱۱ بهمن ماه، سومین جلسه‌ی «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» در ساختمان فاطمی خانه‌ی موسیقی برگزار شد. درس جلسه‌ی سوم ادامه‌ی درس جلسه‌ی پیش از آن (تکنیک‌های عمومی نقد) بود و بیشتر بر ارائه‌ی مثال‌هایی از میان نقدهای نوشته شده‌ تکیه داشت که تکنیک‌های مربوط به آنها در جلسه‌ی دوم معرفی شده، اما نمونه‌ای از آنها ارائه نشده بود.
اپرای متروپلیتن (I)

اپرای متروپلیتن (I)

اپرای متروپلیتن نیویورک (Metropolitan Opera) بزرگترین سازمان موسیقی آمریکا است و سالانه ۲۲۰ اجرای اپرا دارد! خانه اپرای متروپلیتن به عنوان یکی از اولین سن های اپرا در جهان شناخته شده و یکی از بزرگترین آنها نیز می باشد، همچنین یکی از ۱۲ سازمان موسیقی است که عضو مرکز هنرهای نمایشی لینکون می باشد. متروپلیتن در سال، ۲۷ اپرا را به اجرا می گذارد که از اواسط سپتامبر تا مه می باشد. این سازمان شامل گروه کر برای کودکان، باله و … است که موقعیتهای فراوانی را برای خوانندگان در اختیار می گذارد.
پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (I)

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (I)

امروزه موسیقی را از هزاران کیلومتر دورتر اما در اتمسفر ایران می‌جوید. فارغ‎التحصیل مقطع فوق‌لیسانس آهنگسازی از آکادمی موسیقی وین در سال ۱۹۷۸ و فارغ‌التحصیل مقطع دکترای آهنگسازی و تئوری موسیقی دانشگاه پیتسبورگ به سال ۱۹۸۵ است. نام او سالها با موسیقی معاصر عجین بوده و آثارش در ارکسترهای بزرگی اجراشده است و اکنون نیز به تجربه در موسیقی مقامی و دستگاهی ایران می‌پردازد. در موسیقی صفی‌الدین ارموی، عبدالقادر مراغی و حتی دورتر تا فارابی مشغول تحقیق و بررسی است و آخرین اثرش به نام «ارموی» اخیراً در آمریکا اجراشده یعنی در آن سر دنیا هم ردپای موسیقی ایران در آثار او مشهود است.
داستی اسپرینگفیلد (II)

داستی اسپرینگفیلد (II)

آلبوم Son of a Preacher Man علی رغم موفقیت فراوان ترانه اصلی آن به همین نام در اروپا و آمریکا، با شکست تجاری مواجه شد، آلبوم زیبای سال ۱۹۷۰ او هم موفقیت چندانی کسب نکرد. اسپرینگفیلد پس از تکمیل آلبوم سال ۷۲ خود به نام See All Her Faces، از لندن به نیویورک مهاجرت کرد و بالاخره در لوس آنجلس سکنی گزید و در آنجا قراردادی با ABC/Dunhill منعقد نموده و آلبوم Cameo را ضبط کرد که با وجود نظر مثبت منتقدان، در چارتها موفق نبود.
«نیاز به کمالگرایی داریم» (VIII)

«نیاز به کمالگرایی داریم» (VIII)

وجود دارد ولی تا حد بسیار کمتری… به همین خاطر است که کسانی که آهنگسازی می خوانند تقریبا سلیقه ای که قبل از خواندن آهنگسازی دارند حفظ می شود ولی کسانی که نوازندگی می آموزند سلیقه شان تا حدی تغییر می کند. به همین دلیل است که اکثر افراد تشخیص می دهند که قدرت ملودی پردازی مشکاتیان از بسیاری از آهنگسازان متوسط بالاتر است ولی کمتر می توانند تشخیص بدهند تفاوت تکنیکی تار نوازی جلیل شهناز را از لطف الله مجد؛ اصلا ممکن است این دو را با هم اشتباه بگیرند در حالی که همانطور که گفتم، با درصد پایین تری از خطا می توانند تفاوت قدرت ملودی پردازی یک آهنگساز را تخمین بزنند.
بداهه نواز خوب باشیم (II)

بداهه نواز خوب باشیم (II)

موسیقیدانان و نوازندگان خبره جز (Jazz) از لحاظ جسمی یا روحی چیزی بیش از شما ندارند. در واقع اینطور نیست که خداوند چیزی بیش از شما در وجود آنها قرار داده باشد. برتری آنها بر دیگر علاقمندان عادی به موسیقی آن است که با جدیت و نظم بیشتری به تمرین موسیقی می پردازند بطوریکه پس از مدتی توانایی شنیدن ایده های موسیقی در مغز و انتقال آن به انگشتان خود را بدست می آورند.
هنر رنسانس

هنر رنسانس

لغت فرانسوی رنسانس (Renaissance) به معنی تولد دوباره و همچنین نام یک دوران فرهنگی تاریخ اروپا است. این دوران سالهای پایانی قرون وسطا (دوران تاریکی) تا آغاز باروک را در بر میگیرد و در واقع به معنی نوعی نگرش تازه به فلسفه، هنرهای تجسمی، معماری، تئاتر، ادبیات و موسیقی در طول این عصر است.
نگاهی به روند تحول کتاب سال شیدا (III)

نگاهی به روند تحول کتاب سال شیدا (III)

سه بخش اول این مشکلات مربوط به وضعیت خاص شیدا و وضعیت کنونی موسیقی ایرانی است شرایطی که باعث می‌شود کمتر همکاری و همدلی میان اهل فن به‌وجود آید و در نتیجه کار گروهی بیشتر تک محوره و فردی شود و به صورت جمع‌هایی شکل گرفته به دور مراکز توانمند در آید. دلیل قسمت چهارم هنوز روشن نیست، پاره‌ای از آن را با همان دلیل قبلی توجیه پذیر است اما پاره‌ی دیگر ممکن است حاصل تغییر و دگرگونی در اندیشه‌ی حاکم بر کتاب سال شیدا باشد که در آینده مشخص خواهد شد.
استفاده از تصویر صوتی در بداهه نوازی

استفاده از تصویر صوتی در بداهه نوازی

در مطالب قبل راجع به تهیه تصویر صوتی از یک قطعه موسیقی در ذهن صحبت کردیم و با برخی مفاهیم اولیه آن آشنا شدیم. درادامه این بحث در نظر داریم با استفاده از هنر به تصویر کشیدن موسیقی به یکی از تکنیک های بداهه نوازی اشاره ای داشته باشم.