دو مضراب چپ (قسمت دوم)

دومضراب و دومضراب چپ
تکنیک دومضراب تقریبا در آثار تمامی سنتور نوازان قدیم و معاصر مشاهده می شود و تقریبا جزء اولین و اصلی ترین تکنیک های رایج مضرابی در آثار سنتور نوازان است.
دومضراب به صورت چهار نت متوالی و با مضراب (راست – راست – چپ – چپ ) است و به audio file این صورت اجرا می شود.

چون دومضراب از مضراب های اصلی و اولیه در سنتور نوازی است به همین دلیل در کتابهای مقدماتی هم توجه خاصی به این تکنیک مضرابی شده است.

به این تصویر توجه کنید (کتاب دستور سنتور (فرامرزپایور) درس ۲۹ قطعه ای در افشاری)





کتاب دستور سنتور (فرامرز پایور) درس ۳۱ جُغتایی در دستگاه سه گاه




کتاب خودآموز سنتور (حسین صبا) تمرین شماره ۲۱ ضربی شهناز

دومضراب هم به صورت قطعه مستقل و هم به عنوان تکنیک مضرابی، در میان قطعات ضربی و آوازی اجرا می شود. به نمونه ای از دومضراب در قطعۀ دومضراب شهناز اثر حبیب سماعی توجه کنید که از دومضراب به عنوان قطعه ای مستقل استفاده شده است.

به اجرای قسمتی از audio file دومضراب شهناز اثر حبیب سماعی توجه کنید.

به نت و اجرای قسمتی از قطعۀ audio file دومضراب اصفهان (نهیب) ساخته پرویز مشکاتیان توجه کنید.

به نت و اجرای قسمتی از قطعۀ audio file دومضراب جُغتایی در سه گاه تنظیم فرامرز پایور توجه کنید.

مثال هایی که تا به حال دیده و شنیدید همگی قطعات مستقل و کاملی بودند که با استفاده از تکنیک دومضراب ساخته شده اند. حال به مثال هایی توجه کنید که در قسمتهایی از آن ها از دومضراب استفاده شده است.

به قسمتی از نت و اجرای قطعۀ audio file ترانه ساختۀ فرامرز پایور در دستگاه ماهور توجه کنید.

به قسمتی از نت و اجرای قطعۀ audio file پیش درآمد سه گاه ساختۀ فرامرز پایور توجه کنید.

به قسمتی از نت و اجرای قطعۀ audio file ضربی حسینی ساختۀ فرامرز پایور از کتاب هشت آهنگ توجه کنید.

به قسمتی از نت اجرای قطعه ای در audio file ماهور ر ساختۀ اردوان کامکار در نوار «دریا» توجه کنید.

در مقالات بعدی به ادامه این بحث خواهیم پرداخت.

16 دیدگاه

  • محمد
    ارسال شده در تیر ۶, ۱۳۸۶ در ۹:۵۸ ب.ظ

    عالی. لطفا آقای جواهری در مورد سایر موضوعات حوزه سنتور نوازی هم مطالبی ارائه کنید.
    در صورت امکان در مورد سابقه نوازندگی خودتون بیشتر بگید.
    با سپاس از شما

  • ارسال شده در تیر ۷, ۱۳۸۶ در ۱:۵۲ ق.ظ

    baa tashakor e faraavan . estefaadeh kardim aaghaaye Javaahery baazam lotfan

  • سنتور ني
    ارسال شده در تیر ۷, ۱۳۸۶ در ۹:۲۸ ق.ظ

    سلام
    بگذارید من دوسه نمونه دیگه هم از دو مضراب چپ رو که حسب مورد الان در ذهنم هست یادآور بشم
    دوچپ دوراست وقتی که ملودی با تغییر پوزیسیون همراهه و عنداللزوم مضراب۲چپ۲راست نواخته میشه و یا در قطعه ۴مضراب بیداد اثر استاد مشکاتیان ویا مضرابهای پا ملخی اما ایناو اونایی که شما میگی با اون ۲ مضراب چپ نگاشته شده در قطعه جامه دران فرق دارن به قول مولوی:
    کار پاکان را قیاس از خود مگیر
    گر چه در گفتن نماید شیر شیر

  • choka
    ارسال شده در تیر ۷, ۱۳۸۶ در ۱۰:۲۱ ق.ظ

    با سپاس از زحمات بی دریغ شما در جهت سرفرازی و حفظ موسیقی ایرانی

  • ahmad
    ارسال شده در تیر ۸, ۱۳۸۶ در ۱:۴۳ ب.ظ

    این جناب سنتور نی همیشه مخالف تشریف دارند .لطفا به سایت اقای مشکاتیان مراجعه ومشکل خودتون را با ایشان مطرح فرمائید ونظرایشان را بپرسید

  • ارسال شده در تیر ۱۳, ۱۳۸۶ در ۴:۵۸ ب.ظ

    سلام:نوشته ی جالب توجهی بود،گرچه رشته ی هنری من سه تار است ولی دانستن اینگونه مطالب راجع به سازهای دیگر برایم جذاب است.
    خوشحال می شوم که از وبلاگ سه تار دیدن کنید.

  • کیومرث پیرگلو
    ارسال شده در تیر ۱۸, ۱۳۸۶ در ۵:۲۸ ق.ظ

    دوست عزیز آقای جواهری ؛

    درود بر شما و خسته نیاشید . فقط میخواستم عرض کنم که شما بدون توجه به این مسایل کارتان را دنبال کنید و بعدها زمان نشان میدهد که شما کار با ارزشی کرده اید . در اینجا از زحماتت سپاسگزاری میکنم و به امید دیدار در ایران عزیز . به دوستان درودهای مرا ابلاغ بفرماید .

    دوست شما

    کیومرث پیرگلو

  • مسعود
    ارسال شده در تیر ۲۰, ۱۳۸۶ در ۷:۱۹ ق.ظ

    بسیار کار جالب و آموزنده است.ادامه دهید.موفق باشید

  • محمداسکندری
    ارسال شده در دی ۲۰, ۱۳۸۶ در ۳:۴۵ ب.ظ

    لطفادرباره ی بهتر نواختن وتمرین کردن درست بیشتر بنویسیدوقطعاتی را که می گذاریدنام منبع انرا نیز بنویسیدواستادان برجسته ی سنتور را هم معرفی تا از آنها بهره مند شویم.متشکرم.موفق باشید

  • ناشناس
    ارسال شده در بهمن ۱۱, ۱۳۸۶ در ۳:۳۳ ق.ظ

    nothAye qeteye ardavan eshtebah dArad, aya in notha ra az khodashan gerefteih?

  • amin
    ارسال شده در فروردین ۱۴, ۱۳۸۷ در ۲:۳۷ ب.ظ

    لطفا در باره ی دیگر تکنیک ها بحث کنید

  • مجيد
    ارسال شده در خرداد ۹, ۱۳۸۷ در ۱۰:۴۷ ق.ظ

    سلام
    خیلی علاقمندم که سنتور نواختن را یاد بگیرم ولی نمیدونم از کجا شروع کنم.اولین قدم چیه و چی باید بخونم.لطفا راهنماییم کنید

  • حسين
    ارسال شده در تیر ۱۷, ۱۳۸۷ در ۱۱:۰۳ ب.ظ

    salam

    man esmam hosseyne santooram mizanam matalebe khoobi minevisid movafagh bashid

  • محمدرضا قاسمی
    ارسال شده در تیر ۳۱, ۱۳۸۷ در ۴:۰۴ ب.ظ

    باعرض سلام: چنان چه برایتان مقدور است نت قطعه ی تک نوازی سنتور در دستگاه شور (شور می) نواخته ی استاد اردوان کامکار را که در آلبوم “ماهی برای سال نو” ظبط گردیده است، را به طور کامل در سایت قرار دهید یا به ایمیل من بفرستید. سپاسگزارم.

  • مرجان
    ارسال شده در مرداد ۲۵, ۱۳۸۸ در ۱۰:۰۹ ق.ظ

    سلام.من مبتدی این رشته هستم.کتاب دستور استاد پایور رو کار می کنم.دستگاه شور رو با استاد کار کردم.استاد خوب تو شهرستان نیست و من تصمیم گرفتم خودم ادامه بدم.لطفاً در مورد “قواعد سنتور” کتابی معرفی کنید که بتونم به کارم ادامه بدم.ممنونم

  • علي
    ارسال شده در آذر ۱۱, ۱۳۹۰ در ۱۱:۲۱ ق.ظ

    با سلام
    لطفا نت کامل قطعه ماهور اردوان کامکار رو بنویسید
    با تشکر

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تحقیقی درباره باربد؛ موسیقیدان دوره ساسانی (VII)

نخچیرگان به مجموع الحان سی گانه ی باربد شامل می شد. باربد آفریننده ترانه های نوروزی نیز به شمار می رود. از این ترانه ها می توان به فرخ روز، سروستان، ارغنون، لبینا اشاره کرد. آثار باربد را موسیقیدانان قرون بعدی چون شعبه، جنس، آوازه، و شاخه های مهم مقام ها توضیح و توصیف کرده اند، عبدالقادر مراغه ای در مقاصد الالحان ماهیت تاریخی و موسیقی لحن و آثار باربد را خاطرنشان نموده و آن را زمینه دوره اول تشکیل مقام ها شمرده است.

گزارشی از سخنرانی آروین صداقت کیش در سمینار «موسیقی و امر دراماتیک» (IV)

صداقت‌کیش ادامه داد: در امر دراماتیک اما این گونه نیست و درون و بیرون با هم یکی می‌شوند. اگر اجازه دهید مثالی در مورد امر هنری بزنم. کسانی که تئاتر بازی می‌کنند رابطه‌شان با متن نمایشی درونی است. یعنی نمی‌توانیم این رابطه را به درونی و بیرونی تقسیم کنیم و بگوییم این شخصیت واقعا وجود دارد و آن شخصیت فقط روی صحنه وجود دارد، همه‌شان وجود دارند. بنابراین این نظام باید با یکدیگر یکی و ادغام شده باشد. اگر به موضوع دادن پول به فروشنده به عنوان یک کنش برگردم، نمی‌توانیم بگوییم الان بیرون این نظام ارتباطی هستیم و نظام داخلی آن با نظام بیرونی‌اش متفاوت است. اگر کسی هم از بیرون به این رویداد نگاه کند فقط در حال نگاه کردن به یک کنش است و مانند موضوع داستان نیست که نتواند داخل آن شود، او هم می‌تواند وارد این کنش شود و مرزی ندارد.

از روزهای گذشته…

دوسکو گویکویچ از زبان خودش (I)

دوسکو گویکویچ از زبان خودش (I)

چیزی که درباره اجرا در لندن مرا جذب می کند این است که مردم آنجا آداب صحیح نحوه گوش سپردن به موسیقی جاز را می دانند. در بعضی از کشورها هنگامی که به روی سن می روید، حضار از اول تا آخر اجرا شما را می نگرند، احساس می کنید از خشم می خواهید دیواری را فرو آورید! اما زمانی که در کلوب می نوازید، می بینید که همه از موسیقی لذت می برند و هر کس اوقات خوش خود را به همراه موسیقی شما سپری می کند، این چیزی است که موسیقی باید باشد که هم نوازنده و هم شنونده با آن ارتباط برقرار کنند.
موتسارتى که ما نمى شناسیم!

موتسارتى که ما نمى شناسیم!

همه افراد، حتى کسانى که موسیقى کلاسیک را خیلى کم مى شناسند، موتزارت را دوست دارند. شاید به همین دلیل، تنفر از [اپراى] «دون ژوان» و سمفونى «ژوپیتر» مانند تنفر داشتن از نور خورشید باشد! باید گفت موتزارت نه تنها براى احیاى زیبایى موسیقایى، بلکه براى دفاع از آن متولد شده است.ما نشانه هاى آثار موتزارت را مى شناسیم. در کنسرت ها، ضبط، رادیو و تلویزیون، آنها از همه جهت ما را احاطه کرده اند. این آشنایى باعث شده است که فراموش کنیم این آثار براى شنوندگان هم عصر موتزارت، در سالهاى اوج او، از ۱۷۸۲ تا زمان مرگ غیر منتظره اش در ،۱۷۹۱ تا چه اندازه جدید بودند.آیا مردم معاصر با او نیز مانند ما، او را مى ستودند؟ نسبتاً بله.
منبری: آشنایی با سلفژ ضروری است

منبری: آشنایی با سلفژ ضروری است

بله. اما در مورد مرصع خوانی نمونه دقیقی نداریم و آنچه عنوان کردم برداشت خود بنده بود. البته درنهایت تمام این شیوه ها باید منجر به زیبایی و خلق آثار جدید در آواز بشود، نه اینکه فقط تکرار کار گذشتگان باشد و پس، درعین حال باید به گوش مخاطب جذاب و زیبا بیاید چون شنونده معمولی، کاری به اختلاف شیوه ها و نظرات تخصصی آوازی ندارد بلکه عناصر زیبایی شناسی که بطور غریزی در همه انسانها وجوددارد شامل صدای خوب، ادوات و تحریر بجا و مناسب، شعر مناسب و ارائه خوب و درست آن و غیره همه از جمله مواردی هستند که شنونده و مخاطب آواز می طلبد.
امشب و فردا شب کوارتت شهرزاد به روی صحنه می رود

امشب و فردا شب کوارتت شهرزاد به روی صحنه می رود

امشب و فردا شب کوارتت شهرزاد در این کنسرت منتخبی از آثار محمدسعید شریفیان همچون فانتزی برای پیانو، تصاویر روستایی، کوارتت زهی، شب دریای موج برای سولوی ویولن – نکتورن برای فلوت و پیانو و ۴ قطعه گرگانی را اجرا خواهد کرد.
نگاهی به کتابِ «عجملر»؛ آرشِ محافظ

نگاهی به کتابِ «عجملر»؛ آرشِ محافظ

«عجملر»، دنباله ی تفکر و جریانی ست که شکل گیری اش را مدیونِ سوال ِ بزرگِ دو دهه ی اخیرِ حوزه ی موسیقیِ کلاسیک ایرانی می داند: اگر پی گیری و اصرار بر موسیقی دستگاهی، به مثابه نمادِ سنّت، راه به جمود و پِرتِ محتوایِ هنری می برد، و از سوی دیگر، «نگاه به غرب»، ناچار به پذیرشِ فرضِ برتری و کاراییِ موسیقی کلاسیکِ غربی ست و نهایتاً به سانتی مالیسمِ گلهایی و فاصله گیریِ آن با مولفه-های موسیقیِ هنری منتهی شده ، چاره کجاست؟
درویش خان در گذار تمدن (II)

درویش خان در گذار تمدن (II)

تضادهای ایران در عهد قاجار دو گروه موسیقیدان می سازد. عده ای سر سپرده گردش قدرت در ساختار سیاسی می شوند و خود را در دل حواشی موسیقی و بزم ها و محفل ها رها می کنند و گروه اندکی هم مبنای فهم اجتماعی را در تعارضات و تناقضات تاریخی و حقوق مردم می جویند.
بازگشت ایرانی  (I)

بازگشت ایرانی (I)

هدف از این توضیح در مقدمه ای شاید پیچیده این نبود که مفهوم ساده بیان و شنود را گنگ و ناهموار سازیم بلکه معرفی معنای حقیقی آنرا به سبب فضا، زمان و مکانی که در آن محصوریم خالی از آگاهی و عمل ندیدیم. چنین شد که ضرورت شکافتن و نظاره آن موجب طرح نادیده ها شد.
جلوگیری از فشار بیش‌از‌حدِ دست چپ در نواختن گیتار کلاسیک (I)

جلوگیری از فشار بیش‌از‌حدِ دست چپ در نواختن گیتار کلاسیک (I)

همه‌ی آنها که دستی در نواختن سازی دارند احتمالاً در دوره‌ای از نوازندگی درگیر فشارهای اضافی ماهیچه‌ای شده‌اند؛ از گردن و شانه گرفته تا انگشت‌ها و مجاری تنفسی هنگام نوازندگی می‌توانند زیر فشار بیش‌از‌حد قرار بگیرند. این فشارها سبب هدر‌رفتن انرژی نوازنده و اغلب اُفت کیفیت نوازندگی می‌شوند. برای برخی این مشکل مقطعی است و سرانجام با تمرین درست و تمرکز برطرف می‌شود، اما عده‌ی قابل توجهی از نوازندگان همواره با این معضل دست‌به‌گریبان می‌مانند و آسیب‌هایی جدی می‌خورند. از آنجا که من نوازنده‌ی گیتار کلاسیک هستم، این نوشته را بر فشارهای اضافی ماهیچه‌ای در نواختن همین ساز محدود می‌کنم.
ابوای ارکستری، ریشه در سورنای محلی

ابوای ارکستری، ریشه در سورنای محلی

تاریخچه سازهای هم خانواده سورنا با رجوع به فرهنگ باستانی خاورمیانه و اروپا قابل تعمق است. این سازها معمولا به صورت دوتایی نواخته می شدند، هم اکنون سورنای محلی از چوب یا فلز ساخته میشود. سورنا هم همانند ابوا متشکل از یک زبانه دوبل است که از نی (بوریای خشک)ساخته شده است. سورناها دارای صوتی تیز و وزگونه بوده واکثرا در جشنها نواخته می شوند.(سور به معنای جشن +نای=سورنای).
هندرسون، رهبر ارکستر و پیانیست درگذشت

هندرسون، رهبر ارکستر و پیانیست درگذشت

نیوهاون- اسکیچ هندرسون (Skitch Henderson)، رهبر ارکستر و برنده جایزه گرمی که توانایی های خود را ابتدا در اختیار فرانک سیناترا (Frank Sinatra) و بینگ کرازبی (Bing Crosby) قرار داد و سپس گروه پاپ نیویورک (New York Pops) را به وجود آورد و اولین رهبر گروه موسیقی در برنامه تلویزیونی (Tonight Show) بود، روز دوشنبه گذشته، در سن ۸۷ سالگی، درگذشت.