مقایسه‌ی روش‌های آموزش ساز عود در موسیقی ترکی (II)

چکیده
مقایسه‌ی روش‌های آموزش ساز عود در موسیقی ترکی، هم مبنای آوازی دارد و هم مبنای سازی. اما ویژگی‌های مبنای سازی دارای معانی متفاوتی ا‌ست. در این خصوص، عود که از سازهای موسیقی سنتی ترکیه است، نقش مهمی در اجرای موسیقی دارد. تأثیر متقابلی که نوازندگی ساز عود در موسیقی ترکیه و انواع دیگر موسیقی‌ها در طی قرن‌ها بر یکدیگر نهاده‌اند، اهمیت بسیاری دارد.

افرادی که تمایل داشته‌اند ساز عود را با دخالت دادن مؤلفه‌های فرهنگی و جغرافیایی گوناگون بنوازند، روش‌شناسی‌های جدیدی را پدید آورده‌اند. قابلیت‌های موسیقایی از جمله پرورش حس شنوایی و فنون انگشت‌گذاری، نقش اصلی را در اجرای این ساز ایفا می‌کنند. به علاوه، معلم موسیقی با روش‌های آموزشی‌ای که به کار می‌گیرد، تأثیر بسیاری بر یادگیری ساز عود دارد.

امروزه، شیوه‌‌های عودنوازی در مؤسساتی همچون کنسرواتوارها و آموزشگاه‌های موسیقی آموزش داده می‌شود.

خواجه علی صلاحی بیگ عودنواز،‌ نخستین متد آموزشی ساز عود را در سال ۱۹۱۰ همزمان با پایان دوره‌ی امپراتوری عثمانی تألیف کرد. پس از آن، سنت متدنویسی گسترش یافت و این سنت را افرادی مانند شریف محی‌الدین تارگان، قدری شنچالار، جینوچِن تانریکرور، موتلو تورون، اونور آکدوغو و گلچین یحیی کاچار حفظ کردند. در تمامی این متد‌ها، ترجیحات نویسنده، قابلیت‌های موسیقایی، دانش و ویژگی‌ها/ انتخاب‌های اجرایی را مشاهده می‌توان کرد. در این مقاله، میزان سودمندی روش‌های آموزشی فعلی و اینکه روش‌های اشاره شده چگونه می‌توانند توانایی‌های اجرایی هنرجویان را ارتقا دهند، بررسی تطبیقی خواهد شد.

واژه‌های کلیدی: عود، آموزش عود، متد عود، موسیقی ترکی، آموزش ساز
۱٫ مقدمه
هنر موسیقی همواره در کانون حیات فکری و دیگر ابعاد این جهانیِ زندگی بشر حضور داشته‌است. این هنر در جهان اسلام ‌نقش مهمی دارد؛ از اذانِ بدو تولد گرفته تا اذانی که هنگام مرگ مسلمانان خوانده می‌شود. در ابتدا آدمی از صدای خود برای اجرای موسیقی استفاده کرد. موسیقی‌شناسان صدای انسان را همچون کامل‌ترین ساز موسیقی پذیرفته‌اند. بعدها بشر سازهای موسیقی را ابداع کرد.

در این میان موسیقی ترکی در مقایسه با انواع دیگر موسیقی در دنیا، به سبب تأثیرات ناشی از فواصل صوتی آن و همچنین سنن و جغرافیایی که در آن پدیدار شده‌است، جایگاه متمایزی دارد.

موسیقی ترکی به سبب ریتم و سازهای آن در میان موسیقی‌ ملل مشرق زمین، بیشترین میزان توجه را به خود جلب کرده‌است. بنابراین، اهمیت اجرای ساز و آواز در موسیقی ترکی انکارناپذیر است. این موضوع اهمیت آموزش در موسیقی ترکی را نیز نشان می‌دهد.

از آغاز تاریخ ترکیه‌ی امروزی، در موسیقی ترکی از روش‌های آموزشی جدید به همراه آموزش سنتی موسیقی ترکی (مشق کردن) استفاده شده‌است. روش سنتی در آموزش ساز و آواز، فقط شامل گوش دادن و تکرار کردن است، درحالی‌که روش‌های جدید شامل گوش‌دادن، تکرار، مقایسه، تجزیه و تحلیل و موارد دیگری ا‌ست. در بخش‌های دیگر این نوشته، روش‌های آموزش ساز عود بررسی و مقایسه خواهد شد.

یک دیدگاه

  • ابوالفضل
    ارسال شده در آذر ۲۰, ۱۳۹۳ در ۱۰:۱۰ ق.ظ

    باسلام خدمت مدیر محترم سایت وتشکربخاطر مطالب زیباوعلمی سایت چندی پیش مقالات زیبایی ارایه کردید باعنوان خواننده سالاری در موسیقی ما
    اما سالارعقیلی در گفتگو باسایت موسیقی ما گفته است من محقق نیستم من فقط مجریم مثل مجری تلویزیون !!این درک خواننده امروزمابعداز بنان وتاج است پیشنهادمیکنم این گفتگورا درنقدوبررسی مطرح کنید.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

کنسرت ارکستر باربد در سومین جشنواره موسیقی معاصر تهران به روی صحنه می رود

ارکستر زهی باربد به رهبری کیوان میرهادی و سرپرستی محمد هادی مجیدی در سومین دوره جشنواره بین المللی موسیقی معاصر تهران در تاریخ سوم اردیبهشت ماه ۹۷ ساعت ۱۸ در تالار رودکی به روی صحنه خواهد رفت.

درباره کتاب «موسیقی ایرانی» شناسی (II)

وزنه اصلی در این بررسی، استوار کردن ساختار موسیقی ایرانی از «مجموعه گوشه ها و ردیف آنها» به «مجموعه مقام ها و جنسیت هایشان» است. به عبارت دیگر شناسایی علمی و سیستماتیک موسیقی از راه شناسایی سیستم های صدا ها، به جای شناسایی عامیانه با کمک آهنگ ها (گوشه ها). بنا بر این در این کتاب در پی شناسایی «دستگاه» ها و «آواز» ها و «گوشه» ها نیستم، بلکه در پی شناسایی سیستم های سازنده آنها، خواهم بود، به عبارت دیگر «مقام زابل» یا مقام «مویه» که در این نوشته شناسایی شده است، تفاوتی اساسی با «گوشه زابل» یا «گوشه مویه» دارد.

از روزهای گذشته…

سه خبر از مارک کان ، نیل یانگ و جان لنون

سه خبر از مارک کان ، نیل یانگ و جان لنون

مارک کان، خواننده مشهور و برنده جایزه گرمی “Grammy”، پس از خارج شدن از کنسرتش در دنور، مورد حمله یک سارق اتوموبیل قرار گرفت. در این حمله، سارق گلوله ای به سر او شلیک کرد و کان، به طور معجزه آسایی از این حمله جان سالم به دربرد.
دئو برای سنتور

دئو برای سنتور

قطعه دیگری که تقریبا” همزمان با “گفتگو” تصنیف شد “دوئو برای سنتور” در سه گاه نام داشت که توسط حسین دهلوی حدود سال ۱۳۳۲ ساخته شد و توسط فرامرز پایور و داریوش صفوت اجرا و در ۱۳۳۶ منتشر شد.
انتشار «نوشته های پارسی موسیقی» در سوئد

انتشار «نوشته های پارسی موسیقی» در سوئد

به تازگی، دانشگاه اوپسالا در سوئد، کتابی با عنوان «نوشته های پارسی موسیقی: از ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ میلادی» منتشر ساخته است. این کتاب در واقع پایان نامه دکترای مهرداد فلاح زاده، موسیقی شناس ایرانی مقیم سوئد است که با ارائه آن موفق به دریافت دکترای اتنوموزیکولوژی از دانشگاه مذکور شده است.
نگاهی به آلبوم “طغیان” (II)

نگاهی به آلبوم “طغیان” (II)

در آلبوم “طغیان”، غیر از ساختار غیر معمولی که در ابتدا سخن گفته شد، تاکید زیادی نیز بر نقش شاعر شده، به طوری که در تصویر داخل آلبوم هر چهار هنرمند در کنار هم دیده می شوند. امیر مرزبان شاعر جوانی است که همراه و مهمتر از آن همدل این گروه بوده و شعری از خود را به نام “طغیان” می خواند که کلید فهم جلد این آلبوم و مانیفست این اثر نیز هست.
گفتگو با عبد الحمید اشراق (I)

گفتگو با عبد الحمید اشراق (I)

مطلبی که پیش رو دارید، گفتگویی است با عبد الحمید اشراق، آرشیتکت و موسیقیدان که در مجله بخارا (در سال ۱۳۸۱) به چاپ رسیده است. این گفتگو توسط سردبیر بخارا، علی دهباشی انجام گرفته و از این نظر که حاوی مطالبی خواندنی در مورد موسیقی ایران است، بخشهایی از آن در گفتگوی هارمونیک به انتشار میرسد.
درباره‌ی اختلاف روایت‌های گوشه‌ی «سلمک»

درباره‌ی اختلاف روایت‌های گوشه‌ی «سلمک»

استاد فقید علی تجویدی ضمن بازگویی ماجرای گردآوری و ثبت و ضبط ردیف موسیقی کلاسیک ایران و بیان اختلاف نظر برخی استادان در پاره‌ای موارد، اختلاف در خصوص روایت های مختلف گوشه سلمک دستگاه شور را با ذکر پنج نمونه نغمه نگاری از روایت‌های سازی و آوازی، نشان داده است (تجویدی، سلمک و ملمک، تهران: کتاب ماهور ۱۳۷۲: ۵۲ ـ ۵۷).
مروری بر آلبوم «زمان»

مروری بر آلبوم «زمان»

نگره‌ی سکوت نقش‌دار به‌راستی نقش ایده یا نگره در آفرینش یک اثر موسیقایی کجاست؟ کدام پایه‌ی موفقیت آثار هنری را نگره‌شان می‌سازد؟ یا به بیانی دقیق‌تر رابطه‌ی نگره و ارزش یک اثر چیست؟ یک پاسخ بزرگ آن است که تعیُّن نگره، کیفیت محقق شدنش یا چگونگی برابر ایستادنش تعیین‌کننده است. بحث دامنه‌دار و پیچیده‌ای است…
ادامهٔ مطلب »
شاید چنین باشد، شاید (III)

شاید چنین باشد، شاید (III)

سوگواری دیگر و این بار سوگ سرو، سمبل آزادگی. کمانچه‌ها روایتگر این مویه شده‌اند. قطعه با جمله‌ای دردآلود و کشیده آغاز می‌شود و فضایی مویه‌مانند را تداعی می‌کند؛ ملودی‌ای که با تکیه‌ها ساخته شده و از نیمه با صدایی که بخشی از ملودی بعدی را می‌نوازد همراهی می‌شود. ایده‌ی اول با بخشی از ایده‌ی دوم همراهی می‌گردد.
نقد تئوری پردازیِ داریوش طلایی (I)

نقد تئوری پردازیِ داریوش طلایی (I)

داریوش طلایی از موسیقیدانان نسل سوم بعد از وزیری است، او نوازنده برجسته تار و سه تار و استاد ردیف شناسی در موسیقی ایرانی است. «نت نویسی آموزشی و تحلیلی او از ردیف میرزاعبدالله» بهترین منبع و مرجع برای آموزش ردیف تار و سه تار میرزا عبدالله است. او در سال ۱۳۷۲ رساله «نگرشی نو به تئوری موسیقی ایرانی» (۱)، را ارائه داده است.
خلق موسیقی موفق برای انیمیشن – قسمت اول

خلق موسیقی موفق برای انیمیشن – قسمت اول

مطلب زیر گفته های چهار آهنگساز پرکار درباره درگیریهای خلاقانه ای است که یک آهنگساز در رابطه با خلق موسیقی انیمیشن با آن روبرو است. این چهار هنرمند دنیس م. هنیگان Denis M. Hannigan، دان گریدی Don Grady، جودی گری Jody Gray و جیمز ل. ونابل James L. Venable توصیه ها و تجربیات خود را در اختیار آهنگسازان، طراحان، کارگردانان و تهیه کنندگان قرار داده اند.