مقایسه‌ی روش‌های آموزش ساز عود در موسیقی ترکی (II)

چکیده
مقایسه‌ی روش‌های آموزش ساز عود در موسیقی ترکی، هم مبنای آوازی دارد و هم مبنای سازی. اما ویژگی‌های مبنای سازی دارای معانی متفاوتی ا‌ست. در این خصوص، عود که از سازهای موسیقی سنتی ترکیه است، نقش مهمی در اجرای موسیقی دارد. تأثیر متقابلی که نوازندگی ساز عود در موسیقی ترکیه و انواع دیگر موسیقی‌ها در طی قرن‌ها بر یکدیگر نهاده‌اند، اهمیت بسیاری دارد.

افرادی که تمایل داشته‌اند ساز عود را با دخالت دادن مؤلفه‌های فرهنگی و جغرافیایی گوناگون بنوازند، روش‌شناسی‌های جدیدی را پدید آورده‌اند. قابلیت‌های موسیقایی از جمله پرورش حس شنوایی و فنون انگشت‌گذاری، نقش اصلی را در اجرای این ساز ایفا می‌کنند. به علاوه، معلم موسیقی با روش‌های آموزشی‌ای که به کار می‌گیرد، تأثیر بسیاری بر یادگیری ساز عود دارد.

امروزه، شیوه‌‌های عودنوازی در مؤسساتی همچون کنسرواتوارها و آموزشگاه‌های موسیقی آموزش داده می‌شود.

خواجه علی صلاحی بیگ عودنواز،‌ نخستین متد آموزشی ساز عود را در سال ۱۹۱۰ همزمان با پایان دوره‌ی امپراتوری عثمانی تألیف کرد. پس از آن، سنت متدنویسی گسترش یافت و این سنت را افرادی مانند شریف محی‌الدین تارگان، قدری شنچالار، جینوچِن تانریکرور، موتلو تورون، اونور آکدوغو و گلچین یحیی کاچار حفظ کردند. در تمامی این متد‌ها، ترجیحات نویسنده، قابلیت‌های موسیقایی، دانش و ویژگی‌ها/ انتخاب‌های اجرایی را مشاهده می‌توان کرد. در این مقاله، میزان سودمندی روش‌های آموزشی فعلی و اینکه روش‌های اشاره شده چگونه می‌توانند توانایی‌های اجرایی هنرجویان را ارتقا دهند، بررسی تطبیقی خواهد شد.

واژه‌های کلیدی: عود، آموزش عود، متد عود، موسیقی ترکی، آموزش ساز
۱٫ مقدمه
هنر موسیقی همواره در کانون حیات فکری و دیگر ابعاد این جهانیِ زندگی بشر حضور داشته‌است. این هنر در جهان اسلام ‌نقش مهمی دارد؛ از اذانِ بدو تولد گرفته تا اذانی که هنگام مرگ مسلمانان خوانده می‌شود. در ابتدا آدمی از صدای خود برای اجرای موسیقی استفاده کرد. موسیقی‌شناسان صدای انسان را همچون کامل‌ترین ساز موسیقی پذیرفته‌اند. بعدها بشر سازهای موسیقی را ابداع کرد.

در این میان موسیقی ترکی در مقایسه با انواع دیگر موسیقی در دنیا، به سبب تأثیرات ناشی از فواصل صوتی آن و همچنین سنن و جغرافیایی که در آن پدیدار شده‌است، جایگاه متمایزی دارد.

موسیقی ترکی به سبب ریتم و سازهای آن در میان موسیقی‌ ملل مشرق زمین، بیشترین میزان توجه را به خود جلب کرده‌است. بنابراین، اهمیت اجرای ساز و آواز در موسیقی ترکی انکارناپذیر است. این موضوع اهمیت آموزش در موسیقی ترکی را نیز نشان می‌دهد.

از آغاز تاریخ ترکیه‌ی امروزی، در موسیقی ترکی از روش‌های آموزشی جدید به همراه آموزش سنتی موسیقی ترکی (مشق کردن) استفاده شده‌است. روش سنتی در آموزش ساز و آواز، فقط شامل گوش دادن و تکرار کردن است، درحالی‌که روش‌های جدید شامل گوش‌دادن، تکرار، مقایسه، تجزیه و تحلیل و موارد دیگری ا‌ست. در بخش‌های دیگر این نوشته، روش‌های آموزش ساز عود بررسی و مقایسه خواهد شد.

یک دیدگاه

  • ابوالفضل
    ارسال شده در آذر ۲۰, ۱۳۹۳ در ۱۰:۱۰ ق.ظ

    باسلام خدمت مدیر محترم سایت وتشکربخاطر مطالب زیباوعلمی سایت چندی پیش مقالات زیبایی ارایه کردید باعنوان خواننده سالاری در موسیقی ما
    اما سالارعقیلی در گفتگو باسایت موسیقی ما گفته است من محقق نیستم من فقط مجریم مثل مجری تلویزیون !!این درک خواننده امروزمابعداز بنان وتاج است پیشنهادمیکنم این گفتگورا درنقدوبررسی مطرح کنید.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

برخی از مشکلات پزشکیِ نوازندگانِ سازهای بادی‌برنجی (V)

بسیاری از نوازندگان سازهای بادی‌برنجی دچار دردهای مختلفی هستند. آن‌ها از دردِ مچ، بازو، التهاب تاندون‌ها، مشکلات شانه، کشیدگی گردن و کمردرد و پشت درد مزمن رنج می‌برند. به این آسیب‌ها که ناشی از تکرار حرکات یکسان یا نشستن طولانی مدت در یک موقعیتِ ثابت یا هر دو مورد است، آسیب‌های استفادۀ مکرر می‌گویند و مسلماً بهترین رویکرد، پیشگیری از بروز چنین آسیب‌هایی است. نوازندگان سازهای بادی‌برنجی از بازوها به‌صورت مکرر در جلوی بدن استفاده می‌کنند. از این‌رو به مرور زمان، عضلات جلویی شانه و سینه قوی و عضلات پشتی شانه و پشت ضعیف می‌شوند. عضلات قوی کوتاه‌تر می‌شوند درحالی‌که عضلات ضعیف بلندتر می‌شوند. این عدم تعادل منجربه درد در ناحیۀ بازوها، شانه‌ها، قفسۀ سینه، گردن یا پشت می‌شود. اما راه حل ساده است: تمرینات کششی برای عضلات در جلوی بدن و تقویت عضلات در پشت بدن. پرورش عضلات این نواحی منجر به کمک به عضلاتی می‌شود که کشش‌ها را متحمل می‌شوند.

گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (VI)

مسئلۀ بعدی دربارۀ نت‌کردن ردیف در آن عصر است که به قصد حفظ و نگهداری ردیف به‌عنوان یک میراث انجام شده است و بَعد آموزش. در حالی‌که الآن کاملاً برعکس است. با این‌همه وسایل ضبط و ثبت که امروزه در اختیار داریم مسئلۀ حفظ ردیف‌ها مطرح نیست؛ آموزش آن مطرح است که باید بیشتر به این بُعد توجه شود.

از روزهای گذشته…

موسیقی یا مُسکِن؟! (II)

موسیقی یا مُسکِن؟! (II)

بررسی پژوهش های چندگانه ثابت کرد که موسیقی نه تنها احساس درد بیمار را کاهش می دهد بلکه نیاز آن ها به استفاده از مسکن را نیز تضعیف می کند. البته این تحلیل و دیگر بررسی ها اذعان داشته اند که علیرغم نتایج امیدبخشی که وجود دارند پژوهشگران هنوز باید داده های بیشتری برای حمایت از استفاده از انواع خاص مداخله موسیقایی و همچنین استفاده از موسیقی برای تسکین درد با گروه های مختلف مردم استفاده نمایند.
خوشحالم که روسیه را انتخاب کردم

خوشحالم که روسیه را انتخاب کردم

هنرستان عالی موسیقی یا کنسرواتوار شهر سنت پترزبورگ در روسیه تاکنون پرورش دهندهء رهبران، آهنگسازان و نوازندگان بسیاری بوده است. به تازگی برای نخستین بار، دیپلم عالی آهنگسازی این کنسرواتوار، موسوم به دیپلم قرمز، به یک ایرانی اعطا شده است؛ به محمدرضا تفضلی، آهنگساز ۳۳ سالهء ایرانی.
بنای کروی استکهلم

بنای کروی استکهلم

یکی از بزرگترین سالنهای جهان سالن کروی استکهولم است که استفاده های بسیار متنوعی دارد که از جمله آنها برگزاری کنسرت های بسیار بزرگ موسیقی است. بنای کروی استکهلم بزرگترین ساختمان کروی جهان است که ساخت آن دو سال و نیم به طول انجامیده است. در زبان سوئدی به گلوبن (globen) یا کروی شهرت دارد. بنایی به شکل یک توپ گلف خیلی بزرگ که ۱۱۰ متر قطر و ۸۵ متر ارتفاع داخلی آن است.
یک خبرنگار

یک خبرنگار

شاید بیشتر از آنکه نام مارک ناپفلر (Mark Knopfler) در ذهن دوستداران موسیقی باشد، نام گروه دایر استریتس (Dire Straits) شهره عام و خاص باشد. وی قبل از آنکه گروه دایر استریتس آغاز بکار کند مشغول فعالیت های خبرنگاری و تدریس بود.
طبقه بندی تکنیک های تنبک (II)

طبقه بندی تکنیک های تنبک (II)

این مشخصه مربوط به نحوه اجرای تکنیک و تولید صدا می باشد. به طور کلی در تنبک نوازی می توان چندین نوع مختلف از شکل اجرا را تشخیص داد:
میک پرتنی

میک پرتنی

میک پرتنی (Michael Stephen Portnoy) در ۲۰ آوریل سال ۱۹۶۷ در شهر Long Beach نیویورک آمریکا بدنیا آمد. پدرش بعنوان DJ در رادیو محلی مشغول به کار بود و همین زمینه ای شد برای علاقمندی وی به موسیقی. گروههایی مانند Queen Led Zeppelin, The Who, Yes و Beatles نیز تاثیرات بسزایی در گرایش وی به موسیقی داشتند. او بصورت خود آموز شروع به یادگیری درام نمود و دروس تئوری را در دوران دبیرستان فرا گرفت.
درباره کتاب «موسیقی ایرانی» شناسی (I)

درباره کتاب «موسیقی ایرانی» شناسی (I)

کتاب «موسیقی ایرانی» شناسی نوشته خسرو جعفرزاده توسط انتشارات مجله موسیقی به چاپ دوم رسید. جعفرزاده در کتاب «موسیقی ایرانی شناسی» در سه فصل به بررسی مسائل مختلف موسیقی ایرانی پرداخته است. در اینجا مقدمه چاپ دوم این کتاب را می خوانید:
اُرفِ ایرانی؟ (III)

اُرفِ ایرانی؟ (III)

از صفحه‌ی چهل به بعد جلد دوم بیشتر به آن چیزی پرداخته که نویسنده از پیش آن را هدف کتاب دانسته است؛ موسیقی ایرانی، آن‌هم از طریق ملودی‌های نابش. «رنگ حربی»، کرشمه‌ی ماهور، «زنگوله‌ء راست‌پنج‌گاه» قطعه‌هایی است که به شکل ساده شده از ردیف نقل شده است. در همه‌ی موارد پیش از شروع قطعه توصیه شده با هجاهای معمولی مانند «لا» و «ها» و … وزن درست تمرین شود. به این ترتیب حالت‌های اصلی بر ساس میزان‌بندی و نواخته شدن در گروه از بین نخواهد رفت.
رکوئیم های مرگ موتسارت

رکوئیم های مرگ موتسارت

موتزارت در آخرین سال از زندگی کوتاه خود با شخصی که حاضر نبود چهره خود را به او نمایان کند ملاقات می کند. این مرد سیاه پوش به موتزارت سفارش ساخت رکوییم یا مسی را برای مرگ می دهد و ادعا میکند که از طرف مردی این درخواست را دارد که برای گرامی داشتن خاطره همسر فوت شده اش نیاز به این موسیقی دارد.
پانیذ فریوسفی: پیشنهادهای زیادی از طرف سولیستهای معتبر دنیا داشتیم

پانیذ فریوسفی: پیشنهادهای زیادی از طرف سولیستهای معتبر دنیا داشتیم

می خواستم بگویم که بنیاد رودکی چند جلسه تالار رودکی را رایگان در اختیار گروه قرار داده بودند. به هر حال جا داشت که بگویم این یک کمک بود که از طرف بنیاد انجام شد، برای بقیه تمرین ها در طبقه ششم ولی ما پرداخت هزینه داشتیم. دومین مطلبی که می خواستم بگویم راجع به آقای پوریا منوچهری است که الان ایشان مدیر امور بین الملل ما هستند که ما در ارتباط با ایشان هستیم و همچنان از دور با گروه همراه هستند و به ما کمک می کنند، در زمینه اجرا یا اینکه گروه با سولیست بین المللی کار کرده و به هر حال اجراهایی داشته تاثیر روی خارج از مرزها و اخبار بین المللی داشته است، آقای منوچهری در این زمینه به ما کمک کرده اند؛ همان طور که می دانید ایشان برای تحصیل از ایران رفته اند ولی ما با همچنان در ارتباط هستیم و برنامه های مربوط به امور بین المللی و مسائل خارج از ایران را ایشان انجام می دهند.