مقایسه‌ی روش‌های آموزش ساز عود در موسیقی ترکی (II)

چکیده
مقایسه‌ی روش‌های آموزش ساز عود در موسیقی ترکی، هم مبنای آوازی دارد و هم مبنای سازی. اما ویژگی‌های مبنای سازی دارای معانی متفاوتی ا‌ست. در این خصوص، عود که از سازهای موسیقی سنتی ترکیه است، نقش مهمی در اجرای موسیقی دارد. تأثیر متقابلی که نوازندگی ساز عود در موسیقی ترکیه و انواع دیگر موسیقی‌ها در طی قرن‌ها بر یکدیگر نهاده‌اند، اهمیت بسیاری دارد.

افرادی که تمایل داشته‌اند ساز عود را با دخالت دادن مؤلفه‌های فرهنگی و جغرافیایی گوناگون بنوازند، روش‌شناسی‌های جدیدی را پدید آورده‌اند. قابلیت‌های موسیقایی از جمله پرورش حس شنوایی و فنون انگشت‌گذاری، نقش اصلی را در اجرای این ساز ایفا می‌کنند. به علاوه، معلم موسیقی با روش‌های آموزشی‌ای که به کار می‌گیرد، تأثیر بسیاری بر یادگیری ساز عود دارد.

امروزه، شیوه‌‌های عودنوازی در مؤسساتی همچون کنسرواتوارها و آموزشگاه‌های موسیقی آموزش داده می‌شود.

خواجه علی صلاحی بیگ عودنواز،‌ نخستین متد آموزشی ساز عود را در سال ۱۹۱۰ همزمان با پایان دوره‌ی امپراتوری عثمانی تألیف کرد. پس از آن، سنت متدنویسی گسترش یافت و این سنت را افرادی مانند شریف محی‌الدین تارگان، قدری شنچالار، جینوچِن تانریکرور، موتلو تورون، اونور آکدوغو و گلچین یحیی کاچار حفظ کردند. در تمامی این متد‌ها، ترجیحات نویسنده، قابلیت‌های موسیقایی، دانش و ویژگی‌ها/ انتخاب‌های اجرایی را مشاهده می‌توان کرد. در این مقاله، میزان سودمندی روش‌های آموزشی فعلی و اینکه روش‌های اشاره شده چگونه می‌توانند توانایی‌های اجرایی هنرجویان را ارتقا دهند، بررسی تطبیقی خواهد شد.

واژه‌های کلیدی: عود، آموزش عود، متد عود، موسیقی ترکی، آموزش ساز
۱٫ مقدمه
هنر موسیقی همواره در کانون حیات فکری و دیگر ابعاد این جهانیِ زندگی بشر حضور داشته‌است. این هنر در جهان اسلام ‌نقش مهمی دارد؛ از اذانِ بدو تولد گرفته تا اذانی که هنگام مرگ مسلمانان خوانده می‌شود. در ابتدا آدمی از صدای خود برای اجرای موسیقی استفاده کرد. موسیقی‌شناسان صدای انسان را همچون کامل‌ترین ساز موسیقی پذیرفته‌اند. بعدها بشر سازهای موسیقی را ابداع کرد.

در این میان موسیقی ترکی در مقایسه با انواع دیگر موسیقی در دنیا، به سبب تأثیرات ناشی از فواصل صوتی آن و همچنین سنن و جغرافیایی که در آن پدیدار شده‌است، جایگاه متمایزی دارد.

موسیقی ترکی به سبب ریتم و سازهای آن در میان موسیقی‌ ملل مشرق زمین، بیشترین میزان توجه را به خود جلب کرده‌است. بنابراین، اهمیت اجرای ساز و آواز در موسیقی ترکی انکارناپذیر است. این موضوع اهمیت آموزش در موسیقی ترکی را نیز نشان می‌دهد.

از آغاز تاریخ ترکیه‌ی امروزی، در موسیقی ترکی از روش‌های آموزشی جدید به همراه آموزش سنتی موسیقی ترکی (مشق کردن) استفاده شده‌است. روش سنتی در آموزش ساز و آواز، فقط شامل گوش دادن و تکرار کردن است، درحالی‌که روش‌های جدید شامل گوش‌دادن، تکرار، مقایسه، تجزیه و تحلیل و موارد دیگری ا‌ست. در بخش‌های دیگر این نوشته، روش‌های آموزش ساز عود بررسی و مقایسه خواهد شد.

یک دیدگاه

  • ابوالفضل
    ارسال شده در آذر ۲۰, ۱۳۹۳ در ۱۰:۱۰ ق.ظ

    باسلام خدمت مدیر محترم سایت وتشکربخاطر مطالب زیباوعلمی سایت چندی پیش مقالات زیبایی ارایه کردید باعنوان خواننده سالاری در موسیقی ما
    اما سالارعقیلی در گفتگو باسایت موسیقی ما گفته است من محقق نیستم من فقط مجریم مثل مجری تلویزیون !!این درک خواننده امروزمابعداز بنان وتاج است پیشنهادمیکنم این گفتگورا درنقدوبررسی مطرح کنید.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پیرگلو: نسبت به گذشته افت داشتیم

در آن زمان من هم ماندم و به هر حال یک سری مسائل خانوادگی هم بود، برادرم فوت شده بود و دختراشان را باید نگه می داشتم، مادرم هم که سرطان گرفته بودند و فوت کردند، این شد که فعلا دیگر ماندگار شدم.

ویژگی‌های رابطه‌ی موسیقی و برآمدن دولت-ملت مدرن در ایران (VI)

این گواه کوتاه نشان می‌دهد پیش از تولد دولت-ملت مدرن هم تصوری از یک فرهنگ موسیقایی که بتوان آن را «موسیقی ایرانی» خواند در مراکز اصلی شهری، یعنی تجمع‌گاه‌های قدرت و ثروت، وجود داشت. با یک جستجوی سردستی نیز دست‌کم تا میانه‌ی دوره‌ی قاجار می‌توان پیشینه‌ی چنین مفهومی را عقب برد. برخلاف نمونه‌های اروپایی در ایران این زبان موسیقایی نه تنها ممنوع (۲۵) یا گمشده نبود بلکه حمایت‌شده و رسمی هم بود. موسیقی دستگاهی افزون بر تمایز بسیار روشن از موسیقی اروپایی، به قدر کافی از همتایانش، یعنی حوزه‌های موسیقایی عربی و ترکی نیز فاصله گرفته بود.

از روزهای گذشته…

نگاهی به موسیقی قاره آفریقا (II)

نگاهی به موسیقی قاره آفریقا (II)

شاید بسیاری از انواع موسیقی آفریقایی برای ما قابل درک و یا حتی خوش‌آهنگ نباشد. البته جای تعجب نیست، زیرا هدف تولیدکنندگان آن هم خلق زیبایی نبوده است. موسیقیدان‌های سنتی آفریقا برای لذت بردن، صداها را با یکدیگر ترکیب نمی‌کنند. هدف آن‌ها بیان همه‌ی جنبه‌های زندگی از طریق عنصر صداست.
نقشه‌برداری موسیقایی (VI)

نقشه‌برداری موسیقایی (VI)

شناسایی کامل دستگاه خانه آن‌گاه لازم می‌شود که خریدارْ خانه را برای سکونت و زندگی خود و خانواده و نسل‌های آینده‌اش بخواهد. در این صورت علاوه بر جدول‌های گفته شده، لازم است که یک کارشناس مهندس ساختمان خانه را بررسی کند، گچکاری‌ ها و سقف‌های کاذب را بشکافد، تا جنس مصالح و سازۀ ساختمان شناخته شود و معلوم شود که کدام دیوارها و ستون‌ها حمال هستند و کدام اندام‌ ها تزئینی و قابل جابجایی، چه امکاناتی برای تغییر و تکامل احتمالی موجود است تا نسل‌های جوان بتوانند فضاهایی مطابق با خواسته‌های خودشان ایجاد کنند تا ایشان هم بتوانند در آن خانه در رفاهْ سکونت کنند و مجبور به نقل مکان به آپارتمان‌های نوساز – [یا مثلاً گام‌های] ماژور و مینور – نباشند.
“همه رشته های موسیقی می توانند در جشنواره شرکت کنند”

“همه رشته های موسیقی می توانند در جشنواره شرکت کنند”

شاید بیش از آنکه نام سجاد پورقناد به عنوان موسیقیدان برای اهالی موسیقی آشنا باشد، نام او به عنوان نویسنده مقالات انتقادی موسیقی در اینترنت و مطبوعات دیده میشود. او یکی از قدیمی ترین چهره های فعال موسیقی در اینترنت است و امروز دوازده سال از شروع فعالیت او در این فضا میگذرد. در سال ۱۳۸۶ نشستی با حضور فعالین وب سایتهای موسیقی فارسی زبان در شیراز برگزار شد و پس از آن این نشست با تغییراتی به یک جشنواره جدی تبدیل شد. دبیری این جشنواره سجاد پورقناد است که گفتگوی ما را با او میخوانیم:
پیوندهایی که در آسمان “ویولون” بسته شده اند (II)

پیوندهایی که در آسمان “ویولون” بسته شده اند (II)

ودیم گلوزمن (Vadim Gluzman) که ویولون استرادیواری قبلی لئوپالد آئور (Leopald Auer) را که از انجمن قرض گرفته است می نوازد، نواختن آن را اینگونه توصیف می کند: “درست مثل این می ماند که پس سالها رانندگی با فورد حالا پشت لامبورگینی بنشینید!”
گزارش جلسه شانزدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

گزارش جلسه شانزدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

به این ترتیب برخی چشم‌اندازهای نقد در مواجهه با متن موسیقی را می‌توان چنین برشمرد: تحلیل محتوا، تفسیر محتوا به‌ویژه در شرایطی که صراحتی در متن نیست، لحن‌ها و خوانش‌ها، یافتن پیام متن (به این معنی که گاه صحبت از چیزی به میان می‌آید که منتقد می‌پندارد پیام سازنده است)، توافق عمومی یا درک مشابه (ادعای این که در درک آن پیام توافقی وجود دارد)، و هم‌زمانی با موسیقی.
پاسخ دوم به نقد حافظ ناظری و شهرام ناظری

پاسخ دوم به نقد حافظ ناظری و شهرام ناظری

ماهها از آخرین پاسخ آقای امین موسوی به جوابیه میگذرد و در این مدت اتفاقات مختلفی باعث شد، انتشار این مطلب به تاخیر بی افتد، از چیستی این اتفاقات اکثرا بی اطلاع نیستیم ولی قسمتی هم از این تاخیر به خاطر جمع آوری فایل های لازم برای این مطلب بود، نوشته های مطلب حاضر تقریبا یک هفته پس از جوابیه حاضر شده بود… امیدوارم این سؤال و جوابها بتواند نقشی هرچند کوچک در اعتلای فرهنگ موسیقی ایران زمین داشته باشد.
تاثیر موسیقی بر مغز انسان

تاثیر موسیقی بر مغز انسان

موسیقی روح را به حرکت وامی دارد و قادر است تاثیرات قوی و متفاوتی بر جای بگذارد، می تواند انسان را آرام و یا هیجان زده کند. به راستی موسیقی چگونه ما را تحت تاثیر قرار می دهد؟ موسیقی می تواند به روش های مختلف مورد استفاده قرار بگیرد، در علم پزشکی به عنوان یک منبع تحقیقاتی و نیز برای درمان امراضی چون حملات ناگهانی، فشار خون پایین، بیماری های روانی، افسردگی، بی خوابی و به طور کلی می توان گفت به عنوان عامل موثر در بهبود سریع تر بیماری ها، به کار می رود.
سخنرانی سجاد پورقناد درباره هارمونی ایرانی (II)

سخنرانی سجاد پورقناد درباره هارمونی ایرانی (II)

خب تا اینجا یک چالش پیش آمد! اینکه آکوردها می توانند تیرس نباشند ولی از طرف دیگر، نباید به حدی با ساختار هارمونیکها ناسازگار باشند که حداقل، حدی از ملایمت را هم نداشته باشند. در واقع وقتی ما با یک مجموعه آکوردهای ناملایم (یا به قول معروف نامطبوع یا کدر) مواجه هستیم، دیگر نمی توانیم تصوری از هارمونی داشته باشیم. (چراکه هارمونی تناسب بین اصوات است و باید مجموعه ای از اصوات ملایم، نیمه ملایم و ناملایم داشته باشیم، نه تنها آکوردهایی ناملایم!)
زوج هنری بارنبویم – دوپره  : ژاکلین دوپره (I)

زوج هنری بارنبویم – دوپره : ژاکلین دوپره (I)

ژاکلین ماری دوپره Jacqueline Mary du Pré از برجسته ترین نوازندگان ویولن سل جهان، در ژانویه ۱۹۴۵ در آکسفورد انگلستان متولد شد. در سن چهار سالگی برای اولین بار نوای ویولن سل را از رادیو شنید و از آن پس، صدای این ساز تا آخر عمر همراه همیشگی او بود. فراگیری ویولن سل را نزد مادرش آیریس دوپره Iris du Pré که خود نوازنده پیانو بود، آغاز نمود.
کاظم داوودیان و موسیقی ایرانی با ارکستر سمفونیک

کاظم داوودیان و موسیقی ایرانی با ارکستر سمفونیک

بیشتر ما موسیقی های سمفونیکی که در دهه ۶۰ و ۷۰ شمسی از تلویزیون بر روی برنامه هایی با موضوعات، خود کفایی و استقلال بر روی تصاویری از مزرعه ها، بندرگاه ها و پالایشگاه ها به نمایش در می آمد را به خاطر داریم. موسیقی هایی که ریتم و مایه های موسیقی ملی در آنها موج میزد؛ القای ریتم از سوی ویولنسل ها و کنترباس ها به همراه تیمپانی و گاهی همراهی سازهای ایرانی.