مقایسه‌ی روش‌های آموزش ساز عود در موسیقی ترکی (V)

هنرجویان علاقه‌مند به یادگیری ساز عود، همچنین باید از استعداد بسیار خوبی در شنیدن موسیقی برخوردار باشند؛ زیرا عود سازی ملودیک ا‌ست و هنرجو باید صبور و سخت‌کوش باشد و از استادی آموزش ببیند که پیش‌تر در مدرسه‌ی موسیقی سنتی تعلیم دیده باشد. این موارد، جزء مؤلفه‌های مطلوب آموزش عود هستند و بدون رعایت آن‌ها، ممکن است پیروی از یک روش، بی‌فایده باشد.

۳٫۱ روش آموزش عودنوازی علی صلاحی بیگ
در تاریخ موسیقی ترک، اولین روش آموزش عود را علی صلاحی بیگ عودنواز در سال ۱۳۲۸ هجری قمری (۱۹۱۰ میلادی) با عنوان «یادگیری روش نواختن عود بدون مربی» منتشر کرد. این روش در سال ۱۳۴۲ دوباره با افزودن مطالعات بیشتر و با عنوان جدید «مربی عود و ضمائم همراه» منتشر شد (Targan,1995:1). در این روش ابتدا ساز عود بطور مختصر معرفی و سپس چگونگی در دست‌گرفتن ساز، فنون مضراب، تمرین‌های دست باز و درس‌هایی درباره‌ی پوزیسیون ارائه شده‌بود.

۳٫۲ روش آموزش عودنوازی قدری شنچالار
قدری شنچالار پس از ذکر تاریخچه‌ی کوتاهی از موسیقی ترک، هدف اصلی خود را از آموزش عود در هنرستان‌ها و رادیوها، آموزش به جوانان علاقه‌مند به نواختن ساز عود و پرورش و تبدیل آنان به نوازندگانی ماهر بیان می‌کند. قدری شنچالار هنگام تهیه‌ی این روش از نغمه‌نگاری‌های برخی از هنرجویان شریف محی‌الدین تارگان مانند جمیل بشیر، علی صلاحی، فخری کوپوز و سعدالدین آرِل بهره برد. متد او شامل سه بخش است: فصل اول به پیشینه‌ی کوتاهی از عود اختصاص یافته‌است.

در فصل دوم تأثیر ساز عود بر انسان، برخی افسانه‌ها درباره‌ی این ساز و اطلاعاتی درباره‌ی ساخت آن ارائه شده‌است. فصل سوم به جزئیاتی درباره‌ی گام‌ها اختصاص یافته و در پایان این فصل نغمه‌نگاری چند پیشرو، ساز سماعی، شرقی و تقسیم برای عود آمده‌‌است. همچنین در سه بخش این کتاب، مجموعاً ۵۰ اتود گنجانده شده است که تمرین‌هایی برای نواختن دست باز، انگشت‌گذاری و تمرین مقام‌ها هستند(Sencalar,1978).

۳٫۳ روش آموزش عودنوازی شریف محی‌الدین تارگان
این روش را ذکی ایلماز از ترکیب نسخه‌های خطی نغمه‌نگاری‌های شریف محی‌الدین تارگان گردآوری کرده که بین سال‌های ۱۳۳۷ تا ۱۳۷۵ هجری (۱۹۱۹ تا ۱۹۵۶ میلادی) تألیف شده است. این کتاب سه فصل دارد: در فصل اول و دوم اطلاعاتی درباره‌ی آموزش عود و اتودها و در فصل سوم اطلاعاتی در خصوص سبک نوازندگی تارگان و شیوه‌ی آهنگسازی‌های او آمده است. در فصل اول این کتاب، سیم‌ها، پوزیسیون‌ها و انواع مضراب و اتودهای مربوط به این موضوعات بیان شده‌است.

از آنجا که تارگان در نوازندگی ویولن‌سل نیز استاد بود و اطلاعات بسیار خوبی در عرصه‌ی موسیقی غربی داشت، در فصل سوم کتاب، تلاش شده است با ارائه‌ی آهنگ‌های تارگان، سبک نوازندگی‌ او که نزدیک به موسیقی غربی‌ است، آموزش داده ‌شود.(Targan,1995).

۳٫۴ روش آموزش عودنوازی جینوچِن تانریکُرور
این روش منتشر نشده‌است اما هنرجویان تانریکرور نسخه‌های دست‌نوشته‌ی او را رونوشت و پخش کرده‌اند. این مجموعه شامل۱۹۰ اتود است. قطعه‌های ۱ تا ۶۰ اتودهایی در خصوص کار بر روی سیم‌هاست، قطعات ۶۱ تا ۱۹۰ نیز شامل مقامات و نیز گستره‌های صوتی دیگری است که نواختن‌شان دشوار است. تانریکرور برخی علامات مربوط به شیوه‌ی خود را نیز توضیح داده ‌است. برای نمونه s یعنی انگشت باید در موقعیت ثابتی قرار گیرد و k به معنی آن است که نوتی در یک منطقه‌‌ی صوتی متفاوت، باید بدون بلند کردن انگشت حفظ شود. اعداد پوزیسیون با اعداد رومی نشان داده شده‌اند که در ابتدای گام نوشته می‌شوند (Tanrikorur، روش منتشر نشده‌ی آموزش عود).

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

آوازی سرشار از صفای جوانی

بازخوانی و بازنوازی آهنگ‌های قدیمی، کاری رایج در تاریخ موسیقی هر کشوری است، البته کشورهایی که حافظه تاریخی قوی دارند یا به خاطر تمدن ویژه‌شان، زود‌تر از سایر ملل به اسباب و لوازم ثبت و ضبط موسیقی دست پیدا کرده‌اند و مهم‌تر از همه، در حفظ و نگهداری آن‌ها کوشا هستند. در ۳۰ سال گذشته، استقبال از ترانه‌های قدیمی، دو عامل بنیادی دارد که مربوط می‌شود به دوره طلایی برنامه‌های گل‌ها در رادیو (۱۳۴۴-۱۳۳۴) و دوره طلایی ضبط صفحه‌های ریز شیار ۳۵ دور (۱۳۵۴ـ۱۳۴۲) و تکثیر فراوان و ارزان آن‌ها در سطح کشور که موجب شد موسیقی به خانه‌های مردم برود و ماندگار شود. عامل دیگر این استقبال، بی‌رنگ و رو شدن بیشتر آثاری است که به ویژه در ۲۰ سال گذشته ساخته شده‌اند و از لحاظ نیروی خلاقیت، خلوص هنرمند با هنرش، سلیقه در انتخاب ملودی و کلام و زیبایی در اجرا، قابل مقایسه با آثار گذشتگان نیستند. البته عده‌یی هم هستند که نوعی علاقه قلبی به موسیقی دهه‌های گذشته دارند و حساب آن‌ها از این بحث جداست.

جایگاه علم و هنر در روند جهانی شدن (VIII)

هشترودی در زمانی که هنوز جهان درگیر جنگ سرد بود و مسائل مربوط به جهانی شدن مطرح نشده بود این نکته مهم را عنوان کرد که هویت اصلی یک ملت و قدرت حضور آن در جهان، بیشتر تابعی از زایش هنری و فلسفی اوست تا صرفاً پیوستگی مجرد به علم و مباحث آن. در حقیقت او به درستی روی این نکته دست می گذارد که جریان جهانی شدن جریانی سطحی و مبتذل از فروریزی فرهنگ ها در درون حوزه یی از قدرت علمی – فنی نیست. هر فرهنگی با هویت خود که همان ظرفیت هنری و فلسفی خود است وارد این میدان می شود و حضورش نیز به اندازه همین ظرفیت صاحب ارزش می شود.

از روزهای گذشته…

فخرالدینی: پشتوانه موسیقی ما دانشمندان بزرگ هستند

فخرالدینی: پشتوانه موسیقی ما دانشمندان بزرگ هستند

به طور کلی گلسرخی مرد بسیار خوبی بود. یادم هست که وقتی یک روز حقوق ما دیر شده بود به اتاقشان رفتیم و با دوستانمان نشسته بودیم و اعتراض می‌کردیم. ایشان در صندوق خودشان را باز کردند و به ما پول دادند و گفتند که هر وقت حقوقتان را گرفتید بیارید و به من بدهید و به این راحتی مشکل ما را حل کرد!
نگاهی به کتابِ «عجملر»؛ آرشِ محافظ

نگاهی به کتابِ «عجملر»؛ آرشِ محافظ

«عجملر»، دنباله ی تفکر و جریانی ست که شکل گیری اش را مدیونِ سوال ِ بزرگِ دو دهه ی اخیرِ حوزه ی موسیقیِ کلاسیک ایرانی می داند: اگر پی گیری و اصرار بر موسیقی دستگاهی، به مثابه نمادِ سنّت، راه به جمود و پِرتِ محتوایِ هنری می برد، و از سوی دیگر، «نگاه به غرب»، ناچار به پذیرشِ فرضِ برتری و کاراییِ موسیقی کلاسیکِ غربی ست و نهایتاً به سانتی مالیسمِ گلهایی و فاصله گیریِ آن با مولفه-های موسیقیِ هنری منتهی شده ، چاره کجاست؟
سونات

سونات

یک تعریف ساده برای سونات می تواند به اینصورت باشد : “قطعه موسیقی که معمولآ برای یک یا دو ساز نوشته شده و در بیش از یک موومان اجرا می شود”. اما فرم و نحوه تنظیم سونات از قرن هفدهم تا کنون در مقاطع مختلف زمانی دستخوش تغییرات بسیاری شده است که سعی می کنیم در این نوشته به توضیح آن بپردازیم.
نگاهی به آثار و توانایی های حسین خواجه امیری (III)

نگاهی به آثار و توانایی های حسین خواجه امیری (III)

یکی از خصیصه های مهم آواز ایرج، یکدست بودن صدای او در بخش بم، میانی و اوج است، به تعبیر دیگر چنین تصور میشود که صدای بم و زیر او متعلق به دو خواننده میباشد، چراکه کمتر خواننده ای کل وسعت صدایش اینقدر در مهار و کنترلش است.
جشن موسیقی‌نویسی در فضای مجازی

جشن موسیقی‌نویسی در فضای مجازی

اینترنت و فضای مجازی چنان در زندگی انسان امروزی رسوخ کرده که شاید به سختی بتوان حتا در تخیل به جهانی بدون این بستر ارتباطی اندیشید. موسیقی و نوشتن درباره‌ی آن هم از چنین بستر ارتباطی نوینی بی‌بهره نمانده است. اکنون حضور موسیقی‌دوستان و موسیقی‌نویسان چنان در فضای اینترنتی گسترده و پر شمار است که به خوبی می‌توان حجم بزرگی از مطالب تولید یا نقل شده در باره‌ی موسیقی را در این حوزه جستجو کرد.
بررسی و نقدِ «مبانی نظری موسیقی ایرانی» (II)

بررسی و نقدِ «مبانی نظری موسیقی ایرانی» (II)

«…تدوین یک تئوری موسیقی ایرانی، برای آموزش در هنرستان ها که از دل همین موسیقی برآمده باشد… و با آگاهی از اینکه نظام موسیقایی ایران در حال حاضر با گذشته تفاوت های دارد، مفاهیم نظری بنیادین را از رسالات کهن اخذ کرده و اصول و قواعد موسیقی ایرانی را از آنچه امروزه در عمل اجرا می شود استخراج کرده است… و این اصول و قواعد مربوط به موسیقی کلاسیک ایرانی است که آن را معمولا “موسیقی ردیفی” می نامند.»
موسیقی و جنسیت (I)

موسیقی و جنسیت (I)

برای شناخت رفتارهای انسانی در قلمرو هنر، باید توجه داشت که هنر از مقولات فرهنگ و به ویژه آنگاه که وارد قلمرو خلاقیت می شود، فرهنگ انتقادی است. پس لازم است، رفتارهای قلمروهای سه گانه ی سیاست، اقتصاد و فرهنگ انتقادی را مورد توجه قرار دهیم.
ضرابی: هر قطعه باید به زبان همان ساز دربیاید

ضرابی: هر قطعه باید به زبان همان ساز دربیاید

یکی از دلایل دیگر ساده تر کردن این قطعات بود برای هنرجویان سنتور که بتوانند به راحتی آن را اجرا کنند و در اجرای آن مشکلی نداشته باشند. این قطعات به خاطر زیبایی شان مورد علاقه هنرجویان است ولی اگر نت آنها نباشد شاگرد با گوش به شکل نادرستی آنها را مینوازد.
زنان موسیقی یا موسیقی زنان! (II)

زنان موسیقی یا موسیقی زنان! (II)

در حوزه ی موسیقی چند نفر را می شناسی که با نام آذرمیدخت رکنی آشنا باشند؟ پیانیستی بی نظیر و برجسته که در اوج فلاکت، بدبختی و فقر از دنیا رفت بی آنکه یادگاری از خود به جای گذارد. در کدام یک از نشریات موسیقی به ایشان یا نمونه های دیگری چون زینب محمدی، خان گل مصرزاده، فریده رهنما و … پرداخته اند؟ چرا راه دور رویم کدامشان به فوزیه مجد و شیدا قرچه داغی و طلیعه کامران و فروغ کریمی پرداخته اند؟
خداحافظی بی بی کینگ و بازگشت فرانک سیناترا

خداحافظی بی بی کینگ و بازگشت فرانک سیناترا

بی.بی. کینگ (B.B. King) گیتاریست افسانه ای بلوز قصد دارد در اوایل سال آینده یک سری برنامه اجرا کند که “تور خداحافظی بی.بی. در بریتانیا” (B.B.’s Farewell U.K. Tour) نام دارد. برای این پنج اجرای استادیومی، گیتاریست نام دار ایرلندی، گری مور (Gary Moore) به کینگ خواهد پیوست. قرار است در هر کنسرت گری مور برنامه آغاز را اجرا کند و به احتمال زیاد در برنامه پایانی نیز به کینگ ملحق شود.