مقایسه‌ی روش‌های آموزش ساز عود در موسیقی ترکی (V)

هنرجویان علاقه‌مند به یادگیری ساز عود، همچنین باید از استعداد بسیار خوبی در شنیدن موسیقی برخوردار باشند؛ زیرا عود سازی ملودیک ا‌ست و هنرجو باید صبور و سخت‌کوش باشد و از استادی آموزش ببیند که پیش‌تر در مدرسه‌ی موسیقی سنتی تعلیم دیده باشد. این موارد، جزء مؤلفه‌های مطلوب آموزش عود هستند و بدون رعایت آن‌ها، ممکن است پیروی از یک روش، بی‌فایده باشد.

۳٫۱ روش آموزش عودنوازی علی صلاحی بیگ
در تاریخ موسیقی ترک، اولین روش آموزش عود را علی صلاحی بیگ عودنواز در سال ۱۳۲۸ هجری قمری (۱۹۱۰ میلادی) با عنوان «یادگیری روش نواختن عود بدون مربی» منتشر کرد. این روش در سال ۱۳۴۲ دوباره با افزودن مطالعات بیشتر و با عنوان جدید «مربی عود و ضمائم همراه» منتشر شد (Targan,1995:1). در این روش ابتدا ساز عود بطور مختصر معرفی و سپس چگونگی در دست‌گرفتن ساز، فنون مضراب، تمرین‌های دست باز و درس‌هایی درباره‌ی پوزیسیون ارائه شده‌بود.

۳٫۲ روش آموزش عودنوازی قدری شنچالار
قدری شنچالار پس از ذکر تاریخچه‌ی کوتاهی از موسیقی ترک، هدف اصلی خود را از آموزش عود در هنرستان‌ها و رادیوها، آموزش به جوانان علاقه‌مند به نواختن ساز عود و پرورش و تبدیل آنان به نوازندگانی ماهر بیان می‌کند. قدری شنچالار هنگام تهیه‌ی این روش از نغمه‌نگاری‌های برخی از هنرجویان شریف محی‌الدین تارگان مانند جمیل بشیر، علی صلاحی، فخری کوپوز و سعدالدین آرِل بهره برد. متد او شامل سه بخش است: فصل اول به پیشینه‌ی کوتاهی از عود اختصاص یافته‌است.

در فصل دوم تأثیر ساز عود بر انسان، برخی افسانه‌ها درباره‌ی این ساز و اطلاعاتی درباره‌ی ساخت آن ارائه شده‌است. فصل سوم به جزئیاتی درباره‌ی گام‌ها اختصاص یافته و در پایان این فصل نغمه‌نگاری چند پیشرو، ساز سماعی، شرقی و تقسیم برای عود آمده‌‌است. همچنین در سه بخش این کتاب، مجموعاً ۵۰ اتود گنجانده شده است که تمرین‌هایی برای نواختن دست باز، انگشت‌گذاری و تمرین مقام‌ها هستند(Sencalar,1978).

۳٫۳ روش آموزش عودنوازی شریف محی‌الدین تارگان
این روش را ذکی ایلماز از ترکیب نسخه‌های خطی نغمه‌نگاری‌های شریف محی‌الدین تارگان گردآوری کرده که بین سال‌های ۱۳۳۷ تا ۱۳۷۵ هجری (۱۹۱۹ تا ۱۹۵۶ میلادی) تألیف شده است. این کتاب سه فصل دارد: در فصل اول و دوم اطلاعاتی درباره‌ی آموزش عود و اتودها و در فصل سوم اطلاعاتی در خصوص سبک نوازندگی تارگان و شیوه‌ی آهنگسازی‌های او آمده است. در فصل اول این کتاب، سیم‌ها، پوزیسیون‌ها و انواع مضراب و اتودهای مربوط به این موضوعات بیان شده‌است.

از آنجا که تارگان در نوازندگی ویولن‌سل نیز استاد بود و اطلاعات بسیار خوبی در عرصه‌ی موسیقی غربی داشت، در فصل سوم کتاب، تلاش شده است با ارائه‌ی آهنگ‌های تارگان، سبک نوازندگی‌ او که نزدیک به موسیقی غربی‌ است، آموزش داده ‌شود.(Targan,1995).

۳٫۴ روش آموزش عودنوازی جینوچِن تانریکُرور
این روش منتشر نشده‌است اما هنرجویان تانریکرور نسخه‌های دست‌نوشته‌ی او را رونوشت و پخش کرده‌اند. این مجموعه شامل۱۹۰ اتود است. قطعه‌های ۱ تا ۶۰ اتودهایی در خصوص کار بر روی سیم‌هاست، قطعات ۶۱ تا ۱۹۰ نیز شامل مقامات و نیز گستره‌های صوتی دیگری است که نواختن‌شان دشوار است. تانریکرور برخی علامات مربوط به شیوه‌ی خود را نیز توضیح داده ‌است. برای نمونه s یعنی انگشت باید در موقعیت ثابتی قرار گیرد و k به معنی آن است که نوتی در یک منطقه‌‌ی صوتی متفاوت، باید بدون بلند کردن انگشت حفظ شود. اعداد پوزیسیون با اعداد رومی نشان داده شده‌اند که در ابتدای گام نوشته می‌شوند (Tanrikorur، روش منتشر نشده‌ی آموزش عود).

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تکنیک های هارمونی در موسیقی های امپرسیونیسم و رومانتیسم (II)

من این نوع دیدگاه گسترش هارمونی را در هفت متد اصلی دسته بندی و خلاصه می کنم که در جای خود در باره ی هر کدام صحبت می کنم. این متد ها عبارتند از:

اولین دکتر موسیقی (I)

حســین ناصحی در سال ۱۳۰۴ در خانواده ای هنردوست به دنیا آمد. مادرش از شاگردان استاد درویش خان بود و تار می نواخت. به همین جهت ذوق موسیقی او از اوان کودکی پرورش یافت. وی از ســن ۱۴ سالگی با ورود به هنرستان عالی موسیقی و انتخاب ساز ترومبون زیر نظر اســتاد چک «ژوزف اسالدک» مشغول تحصیل گردیــد و پس از مــدت کوتاهی به همکاری با ارکســتر رادیو به سرپرستی پرویز محمود پرداخت. او جزو شاگردان ممتازی بود که به دعوت دولت ترکیه و با بورســیه هنرستان برای ادامه تحصیل روانــه آنکارا گردید و در آنجا زیر نظر اســتاد «کاظم آکســس» از شاگردان برجســته «بلا بارتوک» آهنگساز شهیر مجارستان به همراه دوست دیرینه اش ثمین باغچه بان به فراگیری آهنگسازی پرداخــت.

از روزهای گذشته…

اقدامی نیکو از شجریان (I)

اقدامی نیکو از شجریان (I)

در هر جامعه ای عناصر فرهنگی آن به تبع دیگر جنبه های اجتماعی و اقتصادی به تناسب نیاز روز در حال دگرگونی است. موسیقی هر کشور نیز رفته رفته به حسب تغییر شرایط فرهنگی،تغییر میکند. برای مثال اگر موسیقی کشور خودمان را در صد سال گذشته نگاه کنیم متوجه خواهیم شد در هر دوره گذار فرهنگی و اجتماعی، موسیقی نیز متحول شده و ما اگر به یک آهنگ که در دهه ۴۰یا ۵۰ ساخته شده گوش کنیم شاید آن تأثیری که در زمان ساخت آهنگ بوده امروز نباشد.
رسول صادقی: نی جدید هم جای کار زیادی دارد

رسول صادقی: نی جدید هم جای کار زیادی دارد

محدودیت اصلی و آزار دهنده نی، در ادامه سوراخ لا خلاصه شده، نغمه سی روی بدنه اصلی نی است و می شود آنرا در صدای بم قوی ایجاد کرد، جناب دکتر عمومی صدای سی را با افزایش طول نی (که حالا این افزایش زیاد مهم نیست، ایراد هم نیست) از پایین ایجاد کرده اند، به نوعی صدای سی بم که در قبل از دو اوج قرار گرفته، صدای سی بم نرم خواهد داد، چون نوع دمش ما در رجیستر دوم نی متفاوت است و آن حالت بم قوی را ندارد و هم اینکه همزمان صداهای سی بمل و سی در این طرح با محدودیت مواجه است ولی در عوض از همین سی می شود به عنوان سی بم یعنی بم ترین نت استفاده کرد که مطمئنا کارساز است ولی در کل باید همه این کلیدهای بالا و پایین را در حد توانمان برای تکمیل محدودیتهای نی بکار ببریم و همه اینها باید باشند، چون تا جایی که آزمایشات امروز من نشان داده است، الگوی سوراخ ها در نی هفت بند، یک الگوی کامل و بی نقصی است، بنابراین سوراخها و گره های نی را نمی شود تغییر داد یا بهتر بگویم، تجربه اینطور نشان داده که دستکاری داشته های اصلی نی، نه تنها بهترش نمی کند بلکه کار را خرابتر هم می کند!
قلب رازگوی شوپن

قلب رازگوی شوپن

ادگار آلن پو استاد نوشتن داستان های ترسناک و وابسته به مرگ بود. داستان کوتاه او با نام «قلب رازگو» یک داستان کلاسیک گوتیک است که ریشه در گناه و ترس دارد. داستان از این قرار است که تصور قلب از جا در آمده و پر تپش مقتول ذهن قاتل را تسخیر می کند. آثار پیانویی شوپن که یکی از برجسته ترین آهنگسازان دوره گوتیک است بسیار روح نوازند؛ اما یک قرن است که اتفاقات پس از مرگش ذهن دانشمندان را درگیر کرده است و ارزش این را دارد که اساس نوشتن داستان های ترسناک شود. دانشمندان در لهستان اکنون ادعا می کنند که علت مرگ شوپن را یافته اند. اما سوال اینجاست که بر اساس کدام شواهد؟ پاسخ چیزی نیست جز «قلب رازگوی شوپن».
درک تصویر صوتی

درک تصویر صوتی

دریافت ایده از تصویر صوتی (Soundscape) یک قطعه موسیقی کاملا” به توانایی های شما در دیدن و تشخیص دادن بهتر شکلها و Object ها در یک قطعه موسیقی دارد. در اینجا لازم است قبل از ادامه بحث به ارائه چند تعریف بپردازیم.
سلطانی: موسیقی مینی مال، چکیده ی یک ایده ی کوتاه و مؤکد است

سلطانی: موسیقی مینی مال، چکیده ی یک ایده ی کوتاه و مؤکد است

آغاز فعالیت و گرایش فکری در این حوزه (موسیقی)، از آمریکا بود. اما در حال حاضر آهنگ سازان اروپایی نقش مهمی را در این حوزه به عهده گرفته اند. به غیر از مِرِدیت مونگ، که از قاره ی آمریکا آمده و استفن مونتگ، دیوید لانگ، مایکل تُرک. جان کاتین، آهنگ ساز کانادایی هنگ کنگی تبار است، لوئیس اندرسین هلندی است، گوین برایارز، مایکل نیمن، استیو مرتلند و کالین متیوز انگلیسی اند، ولاتین سیلوستروف، اکراینی و فرانتز یونس دوفرت آلمانی است و …
جلسه واکاوی آموزش موسیقی در ایران برگزار شد

جلسه واکاوی آموزش موسیقی در ایران برگزار شد

روز سه شنبه ۹ آبان ۱۳۹۶ در آکادمی موسیقی پوپیتر، جلسه ای با عنوان «واکاوی آموزش موسیقی در ایران» برگزار شد. جلسات پژوهشی آکادمی موسیقی پوپیتر هر دو هفته یکبار در محل این مرکز آموزشی واقع در خیابان دکتر فاطمی، روبروی خیابان های کاج و هشت بهشت، پلاک ۱۱۸، طبقه دوم برگزار می شود.
مطالعه تطبیقی عود و گیتار (IV)

مطالعه تطبیقی عود و گیتار (IV)

پس از ساسانیان و در پی استیلای خلفای مسلمان گستره این ساز در سراسر جهان اسلام از چین تا اندلس امتداد میابد. در زمان حکومت عبدالرحمان دوم بر اندلس و دعوت او از یک بربط نواز مشهور ایرانی به نام کمالدین زریاب این ساز به اسپانیا وارد میشود. زریاب بربط را در این دیار گسترش و تکامل میدهد و از تلفیق این ساز با تار(دیگر ساز ایرانی) گیتار را میسازد. سالانه در اسپانیا بزرگداشتی به نام زریاب برگزار میشود. پاکو دلوسیا از مشهورترین نوازندگان گیتار در جهان برای گرامیداشت یاد او قطعه ای به نام زریاب ساخته است. فتح جزیره صقیله به دست مسلمانان و مراکز تجاری مهمی که بین شرق و غرب وجود داشت نقش به سزایی در برقراری ارتباط و روند گسترش فرهنگ موسیقایی بین غرب و شرق ایفا کرد.
“سه گاه و شور”در نی انبان اسکاتلندی

“سه گاه و شور”در نی انبان اسکاتلندی

آیا میتوان در نواحی کوهستانی (HighLand) اسکاتلند سه گاه را شنید؟ البته که می شود! بد نیست بدانیم که نی انبان های کوهستانهای اسکاتلند گامهایی را به گوش می رسانند که میکروتونال بوده و فواصل بعضی از آنها دقیقاً منطبق بر دستگاههای خودمان می باشد.
دیمیتری شوستاگویچ (II)

دیمیتری شوستاگویچ (II)

در سال ۱۹۲۷ “دومین سمفونی” خود را ساخت همچنین در همان دوران آغاز به نوشتن اپرای “بینی” (The Nose) کرد بر اساس داستانی از گُگُل (Gogol) بود. در سال ۱۹۲۹ این اپرا توسط سازمان موسیقی استالین (RAPM)، فورمالیست و ممنوع خوانده شد! در سال ۱۹۲۷ با آهنگساز ایوان سولرتینسکی (Ivan Sollertinsky) آشنا شد که به دوستی بلند مدت آنان تا مرگ ایوان منجر شد.
ارکستر ملل باز با ایده های نو

ارکستر ملل باز با ایده های نو

چند روزیست که دوباره زمزمه هایی از فعالیت مجدد ارکستر خستگی ناپذیر ملل شنیده میشود؛ با رهبر این ارکستر قراری گذاشتم و در مورد اینکه، ارکستری که با چند ده میلیون ضرر مالی فعالیتش متوقف شد و با سنگ اندازی های بی نظیری مقابله کرد چگونه باز سر برآورده، صحبت کردم.