مقایسه‌ی روش‌های آموزش ساز عود در موسیقی ترکی (V)

هنرجویان علاقه‌مند به یادگیری ساز عود، همچنین باید از استعداد بسیار خوبی در شنیدن موسیقی برخوردار باشند؛ زیرا عود سازی ملودیک ا‌ست و هنرجو باید صبور و سخت‌کوش باشد و از استادی آموزش ببیند که پیش‌تر در مدرسه‌ی موسیقی سنتی تعلیم دیده باشد. این موارد، جزء مؤلفه‌های مطلوب آموزش عود هستند و بدون رعایت آن‌ها، ممکن است پیروی از یک روش، بی‌فایده باشد.

۳٫۱ روش آموزش عودنوازی علی صلاحی بیگ
در تاریخ موسیقی ترک، اولین روش آموزش عود را علی صلاحی بیگ عودنواز در سال ۱۳۲۸ هجری قمری (۱۹۱۰ میلادی) با عنوان «یادگیری روش نواختن عود بدون مربی» منتشر کرد. این روش در سال ۱۳۴۲ دوباره با افزودن مطالعات بیشتر و با عنوان جدید «مربی عود و ضمائم همراه» منتشر شد (Targan,1995:1). در این روش ابتدا ساز عود بطور مختصر معرفی و سپس چگونگی در دست‌گرفتن ساز، فنون مضراب، تمرین‌های دست باز و درس‌هایی درباره‌ی پوزیسیون ارائه شده‌بود.

۳٫۲ روش آموزش عودنوازی قدری شنچالار
قدری شنچالار پس از ذکر تاریخچه‌ی کوتاهی از موسیقی ترک، هدف اصلی خود را از آموزش عود در هنرستان‌ها و رادیوها، آموزش به جوانان علاقه‌مند به نواختن ساز عود و پرورش و تبدیل آنان به نوازندگانی ماهر بیان می‌کند. قدری شنچالار هنگام تهیه‌ی این روش از نغمه‌نگاری‌های برخی از هنرجویان شریف محی‌الدین تارگان مانند جمیل بشیر، علی صلاحی، فخری کوپوز و سعدالدین آرِل بهره برد. متد او شامل سه بخش است: فصل اول به پیشینه‌ی کوتاهی از عود اختصاص یافته‌است.

در فصل دوم تأثیر ساز عود بر انسان، برخی افسانه‌ها درباره‌ی این ساز و اطلاعاتی درباره‌ی ساخت آن ارائه شده‌است. فصل سوم به جزئیاتی درباره‌ی گام‌ها اختصاص یافته و در پایان این فصل نغمه‌نگاری چند پیشرو، ساز سماعی، شرقی و تقسیم برای عود آمده‌‌است. همچنین در سه بخش این کتاب، مجموعاً ۵۰ اتود گنجانده شده است که تمرین‌هایی برای نواختن دست باز، انگشت‌گذاری و تمرین مقام‌ها هستند(Sencalar,1978).

۳٫۳ روش آموزش عودنوازی شریف محی‌الدین تارگان
این روش را ذکی ایلماز از ترکیب نسخه‌های خطی نغمه‌نگاری‌های شریف محی‌الدین تارگان گردآوری کرده که بین سال‌های ۱۳۳۷ تا ۱۳۷۵ هجری (۱۹۱۹ تا ۱۹۵۶ میلادی) تألیف شده است. این کتاب سه فصل دارد: در فصل اول و دوم اطلاعاتی درباره‌ی آموزش عود و اتودها و در فصل سوم اطلاعاتی در خصوص سبک نوازندگی تارگان و شیوه‌ی آهنگسازی‌های او آمده است. در فصل اول این کتاب، سیم‌ها، پوزیسیون‌ها و انواع مضراب و اتودهای مربوط به این موضوعات بیان شده‌است.

از آنجا که تارگان در نوازندگی ویولن‌سل نیز استاد بود و اطلاعات بسیار خوبی در عرصه‌ی موسیقی غربی داشت، در فصل سوم کتاب، تلاش شده است با ارائه‌ی آهنگ‌های تارگان، سبک نوازندگی‌ او که نزدیک به موسیقی غربی‌ است، آموزش داده ‌شود.(Targan,1995).

۳٫۴ روش آموزش عودنوازی جینوچِن تانریکُرور
این روش منتشر نشده‌است اما هنرجویان تانریکرور نسخه‌های دست‌نوشته‌ی او را رونوشت و پخش کرده‌اند. این مجموعه شامل۱۹۰ اتود است. قطعه‌های ۱ تا ۶۰ اتودهایی در خصوص کار بر روی سیم‌هاست، قطعات ۶۱ تا ۱۹۰ نیز شامل مقامات و نیز گستره‌های صوتی دیگری است که نواختن‌شان دشوار است. تانریکرور برخی علامات مربوط به شیوه‌ی خود را نیز توضیح داده ‌است. برای نمونه s یعنی انگشت باید در موقعیت ثابتی قرار گیرد و k به معنی آن است که نوتی در یک منطقه‌‌ی صوتی متفاوت، باید بدون بلند کردن انگشت حفظ شود. اعداد پوزیسیون با اعداد رومی نشان داده شده‌اند که در ابتدای گام نوشته می‌شوند (Tanrikorur، روش منتشر نشده‌ی آموزش عود).

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مسئولیت هوشنگ ظریف بودن!

درباره جایگاه هوشنگ ظریف نیاز به هیچ مقدمه ای نیست. به قدری منش و شخصیت او در میان اهالی موسیقی شناخته شده است که تنها نامش به خودی خود سمبل و الگوی جوانان است. «هوشنگ ظریف شدن» رویای بسیاری از جوانانی است که به دنیای حرفه ای موسیقی وارد می‌شوند و عموما با این حسرت بازنشسته.

تکروی بااستقامت! (IV)

قطعاتی مثل: به زندان، در قفس، زرد ملیجه، رنگ ناز و ضربی هایی مثل «اکبرآباد رفته بودی…»، «اتل متل توتوله» و حتی بسیاری از قطعات نوحه خوانی و سینه زنی که بین مردم تهران قدیم، شناخته شده بود. این ایده او بسیار مورد توجه کامبیز روشن روان، آهنگساز مطرح زمان ما قرار گرفت و او این تلاش و ایده رجبی را تحسین کرد.

از روزهای گذشته…

پنج دوره ضبط قاجاریه و نقش هنرمندان استان مرکزی (II)

پنج دوره ضبط قاجاریه و نقش هنرمندان استان مرکزی (II)

اولـین صـدایی که بـه طـور رسـمی بـه ضـبط رسـیده، یـک صـفحه از صدای مظفرالـدین شـاه اسـت که ۵/۱۷ سـانتیمتر قطـر آن بـوده و زمـانش دو دقیقـه و چهـل و پنج ثانیه که امضای مظفرالـدین شـاه بـا سـوزن داغ روی صـفحه گرامـافون حـک شـده که تائیدیه ای اسـت بـر صـاحب صـدا. لیبـل یـا برچسـب ایـن صـفحه مربـع مسـتطیل اسـت که رویــش نوشــته شــده: «فرمایشــات بنــدگان مســتطاب اعلیحضــرت قــدر قــدرت اقــدس شاهنشـاهی مظفرالـدین شــاه خلـه االله ملکـه و السـلطنه مـی باشـد کـه در مورخـه شــانزدهم ژانویه ۱۹۰۶ در گرامافون به ظهور پیوست.» (۱)
زنان و موسیقی (VI)

زنان و موسیقی (VI)

خانم بیون موسیقی بی کلام و موسیقی برای نمایشنامه ها می ساخت و در سالن خانم ژانلی (Genlis) با همکاری نوازندگان غیر حرفه ای و حتی موسیقی دان های معروف فرانسوی و بین المللی اجرا می کرد. وی همچنین با عنوان بازیگر-خواننده در نمایشنامه های مختلف ایفای نقش می کرد.
فرجامی ققنوس‌وار؟ (II)

فرجامی ققنوس‌وار؟ (II)

تک‌نوازی سنتور مشکاتیان؛ چیزی که خیلی‌ها منتظرش بودند، با حال و هوایی شبیه آن‌چه در نوار «مژده‌ی بهار» شنیده بودیم آغاز شد. این شیوه‌ی سنتورنوازی را (از دیدگاه صدادهی، ملودی و همراهی‌ها) آغازگر جریانی می‌دانند که بعدها به سنتورنوازی معاصر شهرت یافت. گونه‌ای از نوازندگی این ساز خوش صدا که در آن سال‌ها سخت تازه بود، اما امروز دیگر این طور نیست. ساز مشکاتیان با آواز «نوربخش» همراهی می‌شد.
نگاهی کوتاه به مقایسه آکوستیکی تمبک و کلام (IV)

نگاهی کوتاه به مقایسه آکوستیکی تمبک و کلام (IV)

از طرف دیگر می توان به خشه ای مانند “ش” با تغییر شکل لبها فرمانت بخشید. این کار با تغییر شکل لب جهت ادای “او” یا “ای” و ادای همزمان “ش” امکان پذیر است. تمام آواهای گفتاری از پارامترهایی مانند “شدت”، “کشش” نیز بهره می برند. مثلا با توجه به شدت بیشتر صدای سایش در “س” نسبت به “ز” و از آنجاییکه “س” صامت و “ز” مصوت است، می توان نتیجه گرفت که صامت ها “سخت”و مصوت ها “نرم” اند. کشش صامتها از مصوتها بیشتر است به همین دلیل صامت سایشی سخت مانند “س” از مصوت سایشی نرم مانند “ز” کشیده تر است یا صامت انفجاری مانند “ت” زمان خیلی کوتاهی دارد.
کلاف سردرگم (IV)

کلاف سردرگم (IV)

جشنواره‌های متعدد استانی با موضوعات مختلف و گستره‌های گوناگون را نیز نباید از نظر دور داشت هر چند که به دلیل جریان مرکزگرای موجود در جامعه‌ی ایران، آن‌ها هم مانند همتایان تهرانی‌شان بودند با همان سردرگمی و گرفتاری‌هایی که شرح داده شد. از جمله‌ی این جشنواره‌ها به برگزاری جشنواره موسیقی استانی و شب‌های موسیقی ایران در شیراز، جشنواره‌ی موسیقی نواحی در کرمان اشاره کرد.
جسی نورمن، سوپرانوی با عظمت

جسی نورمن، سوپرانوی با عظمت

جسی نورمن (متولد ۱۵ سپتامبر ۱۹۴۵) یک خواننده اپرای آمریکایست. نورمن یکی از شگفت انگیزترین خواننده های اپرا و تکخوان است و یکی از بهترین اجرا کنندگان آواز در موسیقی کلاسیک است.
حال دیگر چه باید کرد؟

حال دیگر چه باید کرد؟

ترانه “What Shall We Do Now” از آلبوم “The Wall” پینک فلوید نمونه بسیار بارز از شیوه ترانه سرایی مختصر و مفید راجر واترز به شمار می آید. این ترانه به دلیل طولانی بودن، در آلبوم “The Wall” با ترانه “Empty Spaces” جایگزین شده بود، اما در فیلم وجود دارد و با انیمیشن گویا و فوق العاده جرالد اسکارف (Gerald Scarfe) ترکیبی به یادماندنی و موثر به وجود آورده است.
کنسرواتوار ایروان در گفت وگو با نیک‌رأی کوثر (قسمت دوم)

کنسرواتوار ایروان در گفت وگو با نیک‌رأی کوثر (قسمت دوم)

قصه به آنجا رسید که در ایران، استادان یکدیگر را نفی می‌کنند. این را نیک‌رأی در حیطه موسیقی گله می‌کند، ولی در همه عرصه‌ها چنین است. مهندسی نیست که مهندس دیگر را گرامی بدارد، جز در تعارف و شعار. پزشکی نیست که تشخیص و تجویزپزشک قبلی را اشتباه یا لااقل بی‌فایده نداند… باری، به گفت وگو بازگردیم.
یادآوری های پیرامون بررسی سه شیوه هنر تک نوازی <br> در موسیقی ایرانی، پژوهش مجید کیانی (VI)

یادآوری های پیرامون بررسی سه شیوه هنر تک نوازی
در موسیقی ایرانی، پژوهش مجید کیانی (VI)

در شعر حافظ، همانطور که پژوهشگر محترم هم دریافته اند، هم سنت هست و هم خلاقیت، در شعر نیما نیز سنت و خلاقیت هر دو موثرند. در تاریخ هنر مورد یافت نمی شود که هنرمندی خارج از حیطه سنت های موجود هنری جامعه اش رشد کرده باشد. سنت مجموعه ای است کامل و مشخص که در لابه لای آثار هنری موجود پیش روی هر هنرجو نهاده شده و نقش آن در تولید و پیدایش آثار هنری مشخص و معلوم است. خلاقیت برعکس سنت قابل سنجش و شناسایی نیست و پدیده ای است که هر لحظه و هر دوره و هر موقع در نقشی و رنگی و شکلی دیگر ظاهر می شود و به یک اثر هنری جلایی آنچنانی می دهد و آن اثر را از دیگر آثاری که همه «موی و میانی» دارند متمایز می کند.
الیزابت شوارزکوف، نقطه اوج سوپرانو

الیزابت شوارزکوف، نقطه اوج سوپرانو

الیزابت شوارزکوف (Elisabeth Schwarzkopf ) متولد نهم دسامبر سال ۱۹۱۵، خواننده اپرای آلمانی الاصل تبعه کشور انگلستان و در زمره برجسته ترین خوانندگان soprano به شمار می رود، اجراهای متعدد و درخشان آثار بزرگانی چون Mozart، Strauss و Hugo Wolf، از دلایل عمده شهرت جهانی این هنرمند بزرگ است.