پازل ارکستر سمفونیک و سیاست‌های دولتی در ایران
ژورنال موسیقی





120x100





120x100





120x100





120x100





120x100





120x100
نادر مشایخی در حال تمرین با ارکستر سمفونیک تهران
نادر مشایخی در حال تمرین با ارکستر سمفونیک تهران
نوشته های اخیر
پازل ارکستر سمفونیک و سیاست‌های دولتی در ایران
نام ارکستر سمفونیک تهران و جنجال‌های به‌ظاهر، تمام‌نشدنی پیرامون آن، از حدود دو سال پیش آغاز شد. زمانی که علی رهبری، موفق‌ترین رهبر ارکستر ایرانی، به عنوان رهبر ثابت ارکستر برگزیده شد. علی (الکساندر) رهبری که در هنرستان موسیقی ملی تهران و آکادمی موسیقی وین تحصیل کرده، در کارنامه هنری‌اش، هشت سال رهبری دائم ارکستر فیلارمونیک رادیو‌–‌ تلویزیون بلژیک و رهبری معروف‌ترین ارکسترهای اروپایی را به صورت میهمان دارد.

رهبری پس از ۳۰ سال اقامت در اروپا، برای سر و سامان دادن به ارکستر سمفونیک تهران به ایران دعوت شد ولی توافق او با مسئولان و نوازندگان تا بدانجا رسید که به روی صحنه از سمت خود استعفا داد. این حرکت و نامهء سرگشادهء او به وزیر ارشاد حتا به سوژه‌ای برای گزارشی مفصل در شبکه CNN بدل شد.

پیش از علی رهبری، آهنگساز و رهبر بین المللی که ارکستر سمفونیک تهران به راحتی او را از دست داد یک سال نیز کار رهبری ارکستر به ایرج صهبایی، رهبر و آهنگساز مدرنیست ایرانی مقیم استراسبورگ سپرده شده بود. اما فعالیت ارکستر با ایرج صهبایی هم تنها یک سال به طول انجامید.

سکوی رهبری ارکستر در نهایت حدود یک سال پیش به نادر مشایخی سپرده شد. مسئولان کار به کنار، متاسفانه رسانه‌های ایرانی نیز او را رهبری فعال در اتریش نامیدند که برای کار با ارکستر به ایران آمده است.

نگرشی کوتاه به پیشینهء کاری نادر مشایخی نشان می‌دهد که فعالیت‌های وی به آهنگسازی به شیوهء مدرن متمرکز بوده و جز سرپرستی یک گروه کوچک موسیقی نو در وین، فعالیت خاص دیگری در زمینه رهبری ارکستر نداشته است. حال چگونه می خواهد بدون داشتن پشتوانهء لازم ، در ارکستر سمفونیک تهران دگرگونی پدید آورد بماند؛ ارکستری که سه دهه است در واقع تنها نامی از آن برجای مانده است.

استخدام نادر مشایخی با نشست‌های مطبوعاتی پی‌در‌پی و اعلام برنامه‌های پرسر و صدایی چون رهبری ارکستر سمفونیک تهران در آلمان همراه بود. وی چندی بعد، ارکستر را در جشنواره موسیقی شرقی شهر اوزنابروک در آلمان رهبری کرد؛ برنامه‌ای با پشتیبانی و حضور مقام‌های دولتی ایران و آلمان.

audio file بشنوید این برنامه را از رادیو زمانه

این کنسرت تقریباً با درگیری‌های حزب الله-‌اسراییل و حملات گستردهء این کشور به مناطق غیرنظامی لبنان همراه شد. نادر مشایخی در تهران در گفتگو با ایسنا اعلام کرد می خواهد با کنسرت ارکستر سمفونیک تهران در آلمان جنایات اسراییل را به گوش جهانیان برساند ولی در نشست مطبوعاتی پس از کنسرت در اوزنابروک کاملا منکر چنین سخنانی شد و آنرا برداشت اشتباه خبرگزاری دانشجویان ایران خواند. محتوای برنامه نیز به جز آثاری از آهنگسازان غربی که به روال معمول در کنسرت‌های موسیقی کلاسیک اجرا می‌شود، اثری از حسن (بهمن) ریاحی بود؛ سازندهء سرود رسمی جمهوری اسلامی و چهرهء فعال سیاست‌گذاری‌های رسمی موسیقی در سال‌های پس از انقلاب در مراکزی همچون شورای موسیقی صدا و سیما.

پیش از کنسرت، خبرگزاری‌ها اعلام کرده بودند که سه خبرنگار از ایران همراه ارکستر خواهد بود ولی در زمان کنسرت از خبرگزاری‌های داخل ایران، خبرنگاری در برنامهء ارکستر حضور نداشت.

آنچه باز هم در رسانه ها مطرح می‌شد ظاهراً تنها حضور ارکستر سمفونیک تهران در اروپا و بازتاب خبری آن بود. هیچ اشاره ای به تکنیک رهبری نادر مشایخی یا کیفیت کار ارکستر نمی‌شد. برای خبرنگاران اروپایی هم ظاهراً تمام اهمیت و جذابیت این ارکستر در این بود که بانوان از کشوری مسلمان با حجاب اسلامی در آن نوازندگی می‌کنند. آن هم کشوری که مدتهاست برای تودهء ناآگاه مردم در غرب تداعی کنندهء نگرش‌های افراطی مذهبی و برنامه‌های اتمی است. نقد هنری برنامه ظاهراً در همه‌جا، عمدی یا غیرعمدی فراموش شده بود و یا ضرورت آن در این مقطع زمانی، که یکی اصلی‌ترین مشکلات ارکستر و نوازندگان، کمبود حقوق، امکانات و ساز است.


به یاد دارم در آلمان، کاردار فرهنگی جمهوری اسلامی در برلین و یارانش سخت از برنامه‌ها راضی بودند و نادر مشایخی را از همتایان دانیل بارنبویم (نوازنده، رهبر بین المللی و فعال صلح) می‌خوانند. در پی برنامهء به تعبیر آنها «موفقیت‌آمیز» ارکستر، از اجرای همین برنامه در دیگر کشورهای اروپایی و همچنین شرق آسیا سخن گفته شد.

در هیاهوی همین خبرها ناگاه زمزمه‌های برکناری نادر مشایخی از رهبری ارکستر سمفونیک تهران به گوش رسید. در نهایت، محمدحسين احمدي، مديرکل دفتر موسيقي و شعر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در گفت‌وگو با خبرگزاري مهر به شکل رسمي اين خبر را تاييد کرد. او گفت: «نياز به نوآوري و دست‌زدن به تجربه‌هاي تازه باعث شد تا تغيير و تحولي در ساختار کلي ارکستر به‌ويژه در چگونگي رهبري ارکستر سمفونيک تهران به وجود آوريم».

نادر مشايخي در پی انتشار اين خبر به روزنامه اعتماد در تهران گفت:«من هنوز اطلاعي از اين موضوع ندارم... به غلط بر اين گمان پافشاري مي‌کنند که مردم سليقه به‌خصوصي دارند. در صورتي که کنسرت نبايد با سليقه مردم تنظيم شود. به من مي گويند سليقه مردم را درنظر بگير. اما حقيقت چيز ديگري است و آن اينکه به زبان غيرمستقيم مي‌گويند براساس سليقه شخصي ما کنسرت بدهيد.»

مدير کل دفتر شعر و موسيقي وزارت ارشاد هم در این بین در گفت‌وگو با خبرگزاری میراث فرهنگی در تهران اظهار داشت: "شوراي نظارت بر ارکسترهاي وزارت ارشاد با رهبر فعلي ارکستر سمفونيک مشکلي ندارد، اما به نظر مي رسد ايشان با شورا مشکل دارند. شوراي نظارت بر ارکسترهاي دفتر شعر و موسيقي موسيقي وزارت ارشاد طي دو هفته آينده تکليف رهبري ارکستر سمفونيک را مشخص مي‌کند."

محمد حسين احمدي، همچنین اعلام کرد:« پيش از اين براي نظارت بهتر بر فعاليت‌هاي ارکسترهاي بزرگ قرار شد که شورايي مرکب از پنج آهنگساز و مدير کل دفتر شعر و موسيقي بر اساس خرد جمعي، برنامه‌هاي اين ارکسترها را تنظيم کند، اما به نظر مي‌رسد، رهبر ارکستر سمفونيک اين موضوع را بر نمي تابد».

شوراي نظارت بر ارکسترهاي وزارت ارشاد که محمد حسين احمدي به همراه شاهين فرهت، حسن رياحي، کامبيز روشن‌روان، هوشنگ کامکار و مصطفي‌کمال پورتراب اعضاي آن را تشکيل مي‌دهند بر اساس تصميم شوراي راهبردي شعر وموسيقي آيين نامه‌هاي ارکسترهاي سمفونيک وديگر گروه‌هاي موسيقی وزارت ارشاد را تصويب و بر کار آنها نظارت مي‌کند.

تکه‌های پازل ارکستر سمفونیک تهران و رهبران آن را اینبار نمی‌دانم چگونه می توان در کنار هم قرار داد. سیاست‌های تازه و استفاده ابزاری دوباره در این ارکستر چیست که رهبری را که در واقع رهبر نیست اما تا دیروز از همتایان دانیل بارنبویم بود را برکنار می کند. او را ناهماهنگ با شورای موسیقی وزارت ارشاد می‌نامد.

در یک سو، وزارت ارشاد و شورایی که بیشتر اعضای آن گرچه از اهالی موسیقی‌اند اما همه تقریباً به بدنه موسیقی دولتی در ایران تعلق دارند و در سویی دیگر، ارکستری با نوازندگان جوان، با حقوقی بسیار ناچیز که ضمن نوازندگی در ارکستر با ساعت‌ها تدریس و ضبط، زندگی خود را می‌گذرانند.

radiozamaneh.com
در این رابطه بخوانید
ارکستر سمفونیک تهران در اغما
ارسلان کامکار: نمیدانم کسی به اندازه من عاشق موسیقی است؟
ارسلان کامکار: نوازنده معمولی بودن را دوست ندارم
ارسلان کامکار: ارکستر نسبت به 15 سال پیش رشد داشته
ارسلان کامکار: کار کردن با یک رهبر خسته کننده است
ارسلان کامکار: شاید دیگر جسارت کنسرتو زدن پیدا نکنم!
ارسلان کامکار: کار کردن با یک رهبر خسته کننده است
وقتی همه خوابیم (III)
وقتی همه خوابیم (II)
وقتی همه خوابیم (I)
موسیقی دهه پنجاه (II)
موسیقی دهه پنجاه (I)
ارکستر سمفونیک تهران در زمان جنگ
"آینده روشن"
حضور موسیقی سمفونیک در انقلاب ۱۹۷۹ (قسمت سوم)
موسيقي ايراني و سرنوشت اركستر سمفونيك تهران در سالي كه گذشت
موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت هشتم)
بیست سال تحول موسیقی در ایران (I)
موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت هفتم)
حضور موسیقی سمفونیک در انقلاب 1979 (قسمت دوم)
موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت ششم)
موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت پنجم)
حضور موسیقی سمفونیک ایرانی در انقلاب 1979 (قسمت اول)
رهبرانی که نخواستند رهبر باشند
به بهانه ی انتشار خسوف (I)
«به آهستگی» (II)
موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت چهارم)
«به آهستگی» (I)
موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت سوم)
موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت دوم)
موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت اول)
نگاهی به نقش ارکستر سمفونیک تهران در جشنواره بیست و دوم فجر (II)
نگاهی به نقش ارکستر سمفونیک تهران در جشنواره بیست و دوم فجر (I)
فیه ما فیه
گریگوریان: حضوری دربرگیرنده (قسمت دوم)
گزارش اختصاصی از اجرای ارکستر سمفونیک تهران در آلمان
گریگوریان: حضوری دربرگیرنده (قسمت اول)
غریب، غریبانه رفت...
چکنواریان و ارکستر سمفونیک تهران
نامه سر گشاده علی رهبری به وزير فرهنگ و ارشاد
همراه با موسیقی تا آخرین لحظه
نگاهی به حاشیه کنسرت علی رهبری
وداع با آقای فاگوت
حنانه و هزاردستان
۲ نظر برای “پازل ارکستر سمفونیک و سیاست‌های دولتی در ایران”
  1. khonyagar :

    ۱۳۸۶
    دوستان عزیز

    دقت کرده اید چه قدر بعضی از آدم ها تنها هستند و چه تنها می میرند؟ قمرالملوک وزیری یادتان هست؟ یادتان هست وقتی که قرار بود در گراندهتل به صحنه برود، خیابان (آن موقع) بند می آمد؟ یادتان هست وقتی که برایش دست می زدند، کف سن را لبریز از طلا می کردند؟ و یادتان هست که قمر همه ی آن ها را به مستمندان می بخشید؟ احوالی از هوشنگ استوار پرسیده اید؟ از قنبری مهر چه طور؟ و … دیگرانی که بسیارند برای نام بردن و کمند برای ماندن؟
    نوشته شده توسط خنیاگر در ساعت ۲۱:۲۱ | لینک | نظر بدهید
    دوشنبه بیست و پنجم تیر ۱۳۸۶
    جناب آقای مهدوی

    مطمئن باشید که تنها جنابعالی نیستید که به ائمه ارادت دارید. امیدواریم سفارش های سمفونیک تان به نام بزرگواران دینی ، در شأن و شخصیت آن ها ساخته شود و در این میان اتفاقاتی نیفتد که از نام آنان سوء استفاده گردد. در عین حال خاطرتان باشد که موسیقی ایران تنها به علیرضا افتخاری و سمفونی های سفارشی احتیاج ندارد. بودجه های میلیونی بیت المال را به درستی و به نیکی برای موسیقی خرج کنید. شما که تریبون های بی شمار در اختیار دارید، برنامه ی چهار مضراب که بیش تر به تسویه حساب شخصی تان با افراد می گذرد یا نشریه ی مقام موسیقایی که در آن نوشته های سفارشی شما و دوستان، که اغلب با اسم مستعار به چاپ می رسند و آن جا هم میدانی است برای تسویه حساب های شخصی تان. تریبونی که فقط در اختیار خودتانُ علیرضا میرعلینقی و برادران توحیدی است. بالاخره ما نفهمیدیم شما از آغاسی حمایت می کنید یا موذن زاده ی اردبیلی یا علیرضا مشایخی یا علیرضا افتخاری. به این نمی گویند دموکراسی، به این می گویندبی بند و باری و نداشتن خط مشی. به نظر می رسد شما در عرصه ی موسیقی همانند رییس جمهور روسیه، پوتین،در سیاست، عمل می کنید!

    از شغل و امکانی که در اختیار شما قرار گرفته است، سوء استفاده نکنید. عرصه ی فرهنگ، پارکِ بازی نیست!
    نوشته شده توسط خنیاگر در ساعت ۲۱:۱۲ | لینک | نظر بدهید
    دوشنبه بیست و پنجم تیر ۱۳۸۶
    آقای نادر مشایخی

    ارکستر سمفونیک تهران بیش از هفتاد سال سابقه دارد و به همین مقدار برای آن هزینه ی مادی، علمی و نیروی انسانی صرف شده است. ارکستر سمفونیک تهران اشخاصی چون مشکات را به خود دیده است. بزرگان جهان با این ارکستر کار کرده اند. این ارکستر آثاری از “مادرنا” ُ ” پندرسکی” و مدرنیست های بزرگ دیگری را اجرا کرده است و همین طور کلاسیک های بی شماری را. در نیمه ی اول دهه ی پنجاه این ارکستر می رفت تا با ارکستر های بزرگ جهان قیاس شود. توجه داشته باشید که این ارکستر تملک شخصی جنابعالی نیست. به عناوین مختلف نقد شدیدُ، آنهم منفی، چه از سوی منتقدین، چه از سوی موسیقی دانان و کارشناسان و چه از سوی مردم. نوازندگان ارکستر هم که از شما ناراضی اند، البته به غیر از چند خانم جوان، که احتمالاْ به اقامت و سفر به وین می اندیشند!!! اهالی مرکز موسیقی هم که از اعنراض گذشته و به فریاد رسیده اند.

    به وین باز گردید و ما را با تاریخ و ارکستر و موسیقی مان تنها بگذارید. قرار نیست هر کس پدرش چندرغاز شهرت دارد و طبعاْ ارتباطاتی هم، تاریخ و فرهنگ را به گند بکشد. شما هر چه قدر هم که برای خودتان بزرگداشت علم کنید، فیلمساز دست و پا کنید، عکستان را به جلد مجله ها بچسبانید، مصاحبه های فرمایشی فراهم کنید، نمی توانید جایی در موسیقی ایران برای خودتان باز کنید. این جایگاه ها را تاریخ تعیین خواهد کردُ همان گونه که هدایت را به زور و زر داخل تاریخ نکرده اند و نمی توانند از آن بیرون کنند.

    نوشته شده توسط خنیاگر در ساعت ۲۰:۴۰ | لینک | نظر بدهید
    دوشنبه بیست و پنجم تیر ۱۳۸۶
    آقای محمد رضا لطفی

    نسل موسیقی امروز ایرانُ دچار بحران هویت و مخاطب شده است.و بخش تربیتی اش که مربوط به جامعه استُ بی بنیه و نا استوار است. از نوشته های آنان درباره ی خودتان دلگیر نشویدُ جایگاه شما در موسیقی ایران به ثبت رسیده است. موفق و پیروز باشید.
    نوشته شده توسط خنیاگر در ساعت ۲۰:۲۵ | لینک | نظر بدهید
    جمعه بیست و دوم تیر ۱۳۸۶

    جامعه ی موسیقی ایران، جامعه ای بیمار است و نسل امروز موسیقی، بیمار تر از نسل قبل. در این وبلاگ کوشش می شود که به بحران های موجود در این جامعه، دلایل شکسته شدن ارزش های موسیقایی، چهره های قلابی، فعالیت های مافیایی موسیقی، بی ثباتی نسل گذشته در مقابل ارزش هایش و هزاران گفتنی نا گفته ی دیگر پرداخته شود. موضوعاتی که جسارت واگویی شان وجود ندارد، به روشنی بیان نمی شوند یا بی اهمیت تلقی می شوند.

    با هدف گسترش فضای نقد و بررسی موسیقی ایرانی و موسیقی دانان ایران، وبلاگی صریح با رویکردی انتقادی پیش روی شما خواهد بود.
    نوشته شده توسط خنیاگر در ساعت ۱۶:۶ | لینک | نظر بدهید

  2. Anonymous :

    ajab man ke mostaghiman ba ahghaye mashayekhi be unvane ostadam dar ertebet budam az lahaz kar va tagrobe nomre 20 ro be eshan midam

فرستادن نظر

RSS / XML