گفتگوی هارمونیک | Harmony Talk

منتشری: از ده سالگی تهران بودم

دلیل اصلی آن، این است که من از سنین ۱۰-۱۱ سالگی از شهرستان [لنگرود] به تهران آمدم و بقیه سال های زندگی ام را در این شهر بودم. یعنی منزل ما یا در سه راه سیروس یا بازار آهنگرها بوده است و با افرادی همراه بودم که همین لحن را شنیده ام و “بیات تهران” که می خوانم را تهرانی اصیل هم نمی تواند بخواند. “هفت سین” و “چهارشنبه سوری” و “کوچه باغی” و… مربوط به تهران است که استاد بعدا این ها را با ردیف های آوازی تطبیق داده بود.

لحن و آهنگ شما تهرانی است که مربوط به تهران قدیم است. در دهات بزرگی مثل تهران دیگر این لهجه ها شنیده نمی شود. نوع حرکات، گفتار و پوشش شما مربوط به تهران قدیم است. می خواهم در مورد مکتب تهران قدیم صحبت کنید که چه مختصاتی دارد و چطور بر روی شما تاثیر گذاشته است؟
دلیل اصلی آن، این است که من از سنین ۱۰-۱۱ سالگی از شهرستان [لنگرود] به تهران آمدم و بقیه سال های زندگی ام را در این شهر بودم. یعنی منزل ما یا در سه راه سیروس یا بازار آهنگرها بوده است و با افرادی همراه بودم که همین لحن را شنیده ام و “بیات تهران” که می خوانم را تهرانی اصیل هم نمی تواند بخواند. “هفت سین” و “چهارشنبه سوری” و “کوچه باغی” و… مربوط به تهران است که استاد بعدا این ها را با ردیف های آوازی تطبیق داده بود.

فقط یک بار در فیلم “هزار دستان” (هنگام اعدام غلوم عمّه) یک سه گاه را پای چوبه دار خواند که من یک آواز تهرانی خوب شنیدم.
شما سی دی “هفت سین” و “چهارشنبه سوری”را نشنیده اید.

منظورم غیر از آثار شماست. فکر می کنم که آثار ایرج هم لحن کویری دارد و تهرانی نیست.
شعرهایی که مربوط به مهدی سروری است مثل “بنای عاشق” و “عطار باشی”.

شما لحن تهرانی دارید ولی ایرج این لحن را ندارد چون کاشانی است. لحن ایرج بیشتر به لحن مداح های کاشان شبیه است. من اصالتا کاشانی هستم و خیلی آثار او را دوست دارم. لحن بنان هم تهرانی است. شاید بتوانم به این جمع “قمر” را هم اضافه کنم.
جالب این است که همه می گویند که شما که اهل شمال هستید: قبل از انقلاب که در رادیو آواز می خواندیم –تنها صدایی که می توانست موسیقی بیات تهزان را بخواند، بنده بودم- در همان زمان آقای ناصر مسعودی هم گفتند که من هم بخوانم که گفتم شما لهجه داری. برای تهرانی خواندن ابتدا بایستی لهجه تان را تهرانی کنید. اتفاقا دو سال پیش در نیمه شعبان توسط آقای نصر الله حدادی در تلویزیون یک برنامه صبحگاهی به نام “سلام تهران” من را برای آواز خوانی زنده دعوت کردند. به آقای حدادی گفتم که آهنگ زمینه پخش کنید. من آهنگ “بستنی فروش” را خواندم و دو خط تصنیف بیاتی تهران را -که هم تصنیف و هم آواز دارد- خواندم. خانم احمدی در آن برنامه گفتند که یک میلیون نفر تماس گرفتند که بنده را دوباره دعوت کنید و من تعجب کردم. عید فطر قول دادند دوباره من را دعوت کنند که انجام نشد.

فرمودید متولد چه سالی بودید؟
۱۳۲۱، لنگرود

اگر بخواهید فردی را جذب و برای خوانندگی تربیت کنید، او بایستی چه مشخصات و ویژگی هایی داشته باشد تا به عنوان خواننده ایده آل روانه بازار شود؟
در ارتباط با موسیقی آوازی ما این سوال خوبی است. هر صدایی، صدای آوازی نیست. متاسفانه فکر اشتباه این است که هر کس که صدایی دارد می تواند آواز بخواند. صدای آوازی مختصاتی دارد: اولا باید گرمی و تاثیرگذاری آنی را داشته باشد و این خدادادی است و باید در ذات او باشد و اکتسابی نیست. دوم اینکه استعداد یادگیری داشته باشد. افرادی بودند که صدای خوبی داشتند ولی یاد نمی‌گرفتند. سوم اینکه بایستی عاشق این کار باشد. چهارم اینکه برای آن وقت صرف کند. پنجم –مهمتر از همه- اینکه به ادبیات فارسی اشراف داشته باشد. ما به خوانندگان جوان می گوییم مثلا کتاب سعدی یا مولانا یا حافظ را بخوانند.

یونس محمودی

۱ نظر

بیشتر بحث شده است