برای ده‌سالگی مجله‌ی اینترنتی «گفتگوی هارمونیک»

شاید امروز دشوار بتوان موضوعی در حوزه‌ی موسیقیِ علمی یافت که با جستجوی اینترنتی آن به زبان فارسی، با لینکی از سایت «گفتگوی هارمونیک» برخورد نکرد؛‌ منبعی با بیش از ۳۰۰۰ عنوان نوشته که بیش از نیمی از آنها مقالات علمی قابل استنادند. «گفتگوی هارمونیک» را می‌توان نخستین سایت کاملاً تخصصی موسیقی در ایران دانست. نخستین گامی که پس از سپری شدن ده سال، هنوز هر روزه، به روز می‌شود و یک دهه، بی وقفه به حرکت خود ادامه داده است؛ گام‌هایی که تنها به همت چند نویسنده‌ی فعال در حوزه‌ی ‌موسیقی تداوم یافته است. این مداومت در شرایطی محقق شده است که این سایت در پنج سال گذشته (یعنی نیمی از طول دوران فعالیت سایت تا مقطع حاضر) هیچگونه پشتوانه‌ی مالی نداشته است. اما این تداوم، صرفاً بقا نبوده و چند وی‍ژگی مهم را در خصوص فعالیت و بار محتوایی این وبگاه باید در نظر داشت:
۱- رویکرد انتقادی با بیانی علمی و تخصصی: اگر پست های خبری، مصاحبه‌ها و در برخی موارد انگشت‌شمار نوشته‌های مناسبتی (برای نمونه در سوگ یک استاد و …) را کنار بگذاریم، باقی نوشته‌های سایت تماماً مستند و با زبانی علمی و تخصصی نگاشته شده‌اند و رویکرد سایت همواره این بوده است که به دور از حواشی به رخدادهای موسیقی با دیدی علمی و تخصصی نگاه کند و از هرگونه نقد و نظر غیر موسیقایی پرهیز کند.
۲- پرداختن به تمامی ژانرهای موسیقی ضمن پرهیز از ورود به عرصه‌ی پاپ موسیقی: منظور از این مورد، عدم ورود به حوزه‌ی موسیقی پاپ نیست؛‌ چرا که موسیقی پاپ خود بخشی متمایز را در این سایت به خود اختصاص داده است. بلکه ملاک قرار ندادن سلیقه‌ی عام موسیقی و عدم الزام به جذب مخاطب هرچه بیشتر است. با پیگیری مداوم مطالب سایت،‌ مشهود خواهد بود که محتوای مقالات، دغدغه‌های موسیقایی نویسندگان سایت است. این مسأله باعث می‌شود مخاطبان سایت نیز به طریق اولی از عام به خاص گزین شوند. به بیان دیگر علاقمندان جدی‌تر و بویژه آنها که خود دست و قلمی در موسیقی دارند،‌ بیشتر امکان استفاده از مطالب سایت را خواهند داشت.
۳- واکنش نشان دادن به جریان‌های موسیقی کشور: برخی از موسیقیدانان ایرانی در طی چند دهه‌ی اخیر به عنوان موسیقیدانان جریان ساز و پیشرو شناخته شده‌اند اما اغلب آنها پس از گذشت چند دهه کماکان همان اندیشه‌های موسیقایی چند دهه‌ی قبل خود را دنبال می‌کنند. سوال این است که اگر حرف و اندیشه‌ای سی یا چهل سال پیش، نو محسوب می شده،‌ با گذشت چند دهه و تغییرات بنیادینی که در تمام شئونات زندگی ما رخ داده، چگونه همان حرف نیز امروز می‌تواند نو قلمداد شود؟ گذشته از این، در موسیقی غرب نیز تاریخ موسیقی پر است از موسیقیدانانی (از قبیل بتهوون،‌ مالر، ‌اشتوکهاوزن، ‌پارت،‌ بولز،‌ پندرسکی و …) که دوره‌های فکری گوناگون و گاه بسیار متفاوتی را تجربه کرده اند. این در حالی‌ست که موسیقیدان نوگرای دیروز ما نه تنها موسیقی سه دهه‌ی گذشته‌ی خود را امروز نیز نو و پیشرو می‌پندارد بلکه هیچ جریان و حرف تازه‌ای را نیز در موسیقی نمی‌شنود و هیچ واکنشی به آنها نشان نمی‌دهد و راه خود را می‌رود. در چنین فضایی،‌ “گفتگوی هارمونیک” سعی نموده است که تمام جریان‌های جدی موسیقی کشور را رصد و در مورد آنها دست به نقد و بررسی بزند.

با وجود اینکه بی‌تردید تمام نویسندگان سایت در چنین تلاشی (که در شرایط نا امیدکننده‌ی جامعه‌ی ما بسیار کمیاب است) سهیم اند اما نیکوست که نقش دو تن از آنها برجسته‌تر شود و مورد تأکید قرار گیرد. این دو نویسنده هر کدام ده درصد از نوشته‌های سایت را به رشته تحریر در آورده‌اند. نخست «آروین صداقت کیش» که در طول سال‌های گذشته پرکارترین نویسنده‌ی سایت بوده و گذشته از اینکه این موسیقیدان، بیش از یک دهم کل مطالب سایت را نوشته است، رکورددار بیشترین تعداد مقاله‌ی علمی در این سایت نیز هست و دوم «سجاد پورقناد» که به عنوان سردبیر سایت فعالیت دارد و گذشته از پرکار بودن او در نوشتن مقالات،‌ تمام امور نرم افزاری و سخت افزاری سایت نیز به عهده‌ی اوست.

امید که این تک شاخه، که در سیطره‌ی سیاهی روزگارمان، تا حال سعی نموده‌است تا رو به سوی دانایی داشته باشد، زین پس نیز از یاد نبرد که سرشت او گردن افراشتن به سوی نور است؛ گریز از این تاریکیِ تودرتو است؛ گریز از ظلمت و جهل و عوام‌زدگی‌ای که شاخه‌های نارس و تکیده را به حضور خود عادت داده‌است.

شب با گلوی خونین،‌ خوانده ست دیر گاه
دریا نشسته سرد
یک شاخه
در سیاهی جنگل
به سوی نور
فریاد می‌کشد

موسیقی ایرانیان

2 دیدگاه

  • Mas
    ارسال شده در دی ۱, ۱۳۹۳ در ۷:۴۵ ب.ظ

    کارتون عالیه شاد و موفق و سلامت باشید
    MAS

  • sare
    ارسال شده در مرداد ۱۷, ۱۳۹۴ در ۲:۰۴ ق.ظ

    همتتون قابل ستایش و تشکره.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

آرنولد شونبرگ و آهنگسازی ددکافونیک (III)

آنچه شونبرگ دنبالش می گشت، همان بود که باخ می جست: دست یافتن به وحدت کامل در یک ترکیب موسیقی. شونبرگ احساس می کرد که این روش نوین مبتنی بر ادراک کامل و جامع فضای موسیقی است. ولی به هر حال موسیقی نوشته می شد، با تمام شیوه ها، و شونبرگ اصرار داشت شنونده و آهنگساز هر دو باید شیوه ها را فراموش کنند، و موسیقی را به عنوان موسیقی بشنوند و قضاوت کنند. گفته است: «اغلب درست نمی توانم توضیح دهم: کار من ساختن موسیقی ۱۲ صدایی است نه ساختن موسیقی ۱۲ صدایی.»

تحقیقی درباره باربد؛ موسیقیدان دوره ساسانی (VI)

نمونه اولین چکامه در منظومه درخت آسوریک آمده که تا زمان ما حفظ شده است. باربد را بزرگترین شخصیت ناقل فهلویات به شمار آورده اند. یکی از شکلهای معمول شعری و موسیقی زمان باربد پتواژه بوده است. پتواژه از دو واژه پت و واژه یعنی سخن بزرگ تشکیل شده متن آن از اشعار ستایشی و وصفی ترکیب یافته، بیشتر به قصیده های منبعده ی اسلامی شباهت داشت.

از روزهای گذشته…

بررسی تطبیقی سه نغمه‌نگاری مختلف ردیف میرزا عبدالله برای سنتور (I)

بررسی تطبیقی سه نغمه‌نگاری مختلف ردیف میرزا عبدالله برای سنتور (I)

از لحاظ تبارشناسی آموزشی احد بهجت را همان‌طور که در مقدمه‌ی کتاب ردیف میرزا عبدالله می‌خوانیم؛ «موسیقی را به صورت جدی از سال ۱۳۴۰ نزد دکتر داریوش ثقفی – از شاگردان ارزنده‌ی ابولحسن صبا– آغاز کرد» (بهجت ۱۳۷۹: ۵)، باید غیر مستقیم مرتبط با مکتب آموزشی صبا دانست. در پیشگفتار همان اثر منبع او برای نغمه‌نگاری ردیف میرزا عبدالله چنین ذکر شده است: «منبع اصلی در نت نویسی و تنظیم ردیف حاضر، اجرای برومند بوده است.
اپرای سان فرانسیسکو (II)

اپرای سان فرانسیسکو (II)

کورت هربرت آدلر (Kurt Herbert Adler) (1905-1988) کارگردان و رهبر اپرا در سال ۱۹۳۸ بعد از تجربه های اولیه و تمارین فراوان در زمینه های مختلف موسیقی و تاتر در اتریش، آلمان و ایتالیا، به آمریکا رفت. به مدت ۵ سال برای تشکیل گروه کر، در کمپانی اپرای شیکاگو (chorus of the Chicago Opera Company) کار کرد. مرولا (Merola) که درباره او شنیده بود، او را به اپرای سن فرنسیسکو (San Francisco opera) در سال ۱۹۴۳ به عنوان گرداننده اجراهای کر، دعوت کرد.
قدر و منزلت یک موسیقیدان

قدر و منزلت یک موسیقیدان

بتهوون زمانی پای به عرصه هستی نهاد که تقدیر روزگار بصورت کاملا” عجیب و مرموزی افراد نابغه و تاثیر گذار تحویل جامعه می داد از ناپلئون جاه طلب گرفته تا گوس ریاضی دان، از میشل فارادی، جیمز وات و آندره آمپر فیزیکدان ولاپلاس ریاضی دان گرفته تا ژان ژاک روسو نویسنده و محقق یا آدام اسمیت تئوریسین بزرگ اقتصادی و … در این میان قرعه بنام بتهوون افتاد که در این دوران پای به روی زمین بگذارد و بانی بسیاری تحولات در دنیای هنر موسیقی باشد.
پاواروتی: تو با وجود او به من احتیاجی نداری

پاواروتی: تو با وجود او به من احتیاجی نداری

اولین فرصت کاری بوچلی در سال ۱۹۹۲ پیش آمد. زوکرو فورناکیاری به دنبال خواننده تنوری بود تا بتواند یک نمونه کار از اثر مشترکش با باب بونو از گروه “U2 Miserere” را تهیه کند و با این نمونه، پاواروتی را راضی به همکاری نماید.
درگذشت یوجین فودور در شصت سالگی (I)

درگذشت یوجین فودور در شصت سالگی (I)

یوجین فودور، ویرتوز ویولن، در ۶۰ سالگی درگذشت. یوجین فودور، ویرتوز ویولن که به خاطر سبک آتشین و خوش چهرگی به یکی از شگفت انگیز ترین نوازندگان موسیقی کلاسیک در دهه ۷۰ قرن بیست تبدیل شده بود روز بیست و ششم فوریه سال ۲۰۱۱ میلادی در خانه اش در آرلینگتون کانتی در گذشت.
نگاهی به کتاب «موسیقی ایرانی»شناسی (III)

نگاهی به کتاب «موسیقی ایرانی»شناسی (III)

در صفحۀ ۸۷ کتاب «موسیقی ایرانی»شناسی، جعفرزاده این مشکل را با مطرح کردن عنوان «مقام‌های ترکیبی» تا اندازه‌ای حل کرده است. او با مثال آوردن نمونه‌های متنوعی از ترکیب مدهای متفاوت در موسیقی محلی، موسیقی ایرانی و حتی موسیقی ترکی و عربی، امکان به‌وجود آمدن مدهای جدید و روش بررسی آن‌ها را به‌اختصار معرفی کرده است.
پیانو – نحوه انتخاب ، قسمت چهارم

پیانو – نحوه انتخاب ، قسمت چهارم

درنوشته های قبل راجع به انواع پیانوهای موجود در بازار که شامل پیانو های دیواری، بزرگ (رویال) و دیجیتال بودند، صحبت کردیم. در اینجا در دو قسمت تا آنجا که ممکن است راجع به نحوه تصمیم گیری و فاکتورهای مهم برای انتخاب ساز بحث کنیم.
پرآرایش و رامش و خواسته (I)

پرآرایش و رامش و خواسته (I)

اثر موسیقیایی”سیمرغ ” به آهنگسازی حمید متبسم تیر ماه سال گذشته وارد فروشگاه های محصولات فرهنگی شد. این اثر که به گفته ی آهنگساز ساخت آن پنج سال به طول انجامیده، اولین بار در مرداد ماه سال ۸۹ در استادیوم انقلاب و سپس در سال ۹۰ برای بار دوم و همزمان با پخش سی دی آن در تالار وحدت اجرا شد.
آوازهای نا تمام

آوازهای نا تمام

در زن عنصری است (ژوییسانس) که تن به نمادسازی نمی دهد. با اشاره به این سطر، می کوشیم تا از روایت دگرجنس خواهانه، خود را رها سازیم و در این رهایی از اختگی و حسرت قضیب که همانا تلقی ای فرویدی است، نیز دست کشیم و بکوشیم تا زن بیرونی موسیقی ایران را در برابر زنِ درون آن قرار داده و خودجانشینی برون زن از درون اش را به فهم واقعی نزدیک کنیم. آیا مواجه با تجلی چهره ای از تمامیتِ شخصیتِ زنِ دنیای موسیقی خواهیم شد؟ آیا آن را به غلط تجربه کرده ایم؟
سفری به کنسرواتوار ایالتی تفلیس در گرجستان

سفری به کنسرواتوار ایالتی تفلیس در گرجستان

شاید به نظر عجیب برسد که شهری‌ با داشتن جمعیتی معادل تنها یک میلیون و دویست هزار نفر دارای این همه موزیسین و علاقمند به موسیقی باشد. کشوری که میزبان تولد موسیقیدان بزرگی همچون آرام خاچاتوریان بوده است. کشوری که مردمان آن موسیقی را مهمترین عامل پرورش فکر می شمارند. در شهر تفلیس پایتخت کشور گرجستان، کمتر فرد جوانی دیده می شود که دستی به ساز نداشته باشد. در دنیایی که اکثر گرایشات موسیقی به سوی سبک‌های تازه می شتابند، مردمان گرجی را می توان از معدود کسانی به شمار برد که اصالت کهن موسیقی خود را حفظ کرده اند و در مناسبت‌های فرهنگی بخصوص همچون نوادگان خود می نوازند، می خوانند و می رقصند.