کتابی در اقتصاد موسیقی (VIII)

بدون آنکه بخواهیم از حوزه اقتصاد موسیقی دور شویم، می پرسیم وجود و عدم آزادی در یک جامعه، چگونه و از چه کانالهایی می تواند در اقتصاد موسیقی تأثیر داشته باشد؟ می دانیم موسیقی زیرزمینی در ایران فعال و فربه است (۱۱) و دلیل این فربهی نیز چیزی نیست جز عدم امکان ظهور این موسیقی ها در جامعه که این مسأله موجب شده است تا تعریف موسیقی زیرزمینی در ایران، با تعریف آن در کشورهای توسعه یافته ای چون آمریکا و ژاپن کاملاً متفاوت باشد. (۱۲)

همین مسأله از مهمترین مصادیق عدم وجود آزادی در عرصه موسیقی است. تمام انواع موسیقی امکان عرضه نمی یابند و نتیجه‌ی چنین شرایطی، کاذب بودن تقاضا و نهایتاً غیر واقعی بودن قیمتها خواهد بود. اگر کالای الف امکان عرضه در بازار نداشته باشد کالاهای ب و ج، حتی اگر جانشین های ضعیفی برای کالای الف باشند، بخش اعظمی از تقاضای موجود را به خود جذب خواهند کرد.

اما چنانچه کالای الف نه تنها عرضه شود بلکه در انواع مختلف نیز عرضه شود، در این حالت می توان فهمید تقاضای واقعی کالای ب چقدر بوده است. بنابراین با واقعی شدن عرضه و تقاضای کالای ب قیمت واقعی آن نیز بدست خواهد آمد. بر این اساس و در شرایط عرضه محدود، چنانچه یک نوع موسیقی تقاضایی داشته باشد، نه میزان این تقاضا واقعی خواهد بود و نه قیمتی که مصرف کنندگان پرداخت می‌کنند.

در چنین فضایی که ناآزادی‌های اجتماعی و فرهنگی حاکم‌اند، چنانچه اقتصاد به سمت یکسری از آزادسازی ها و خصوصی‌سازی‌ها حرکت کند، این تغییر باعث خواهد شد تا انواع موسیقی، دنباله رو انگیزه‌ی کسب سود بخش خصوصی، مجبور شوند تا رویه‌هایی نامتناسب با هویت خود داشته باشند و روز به روز به سمت بازار موسیقی مردم پسند گرایش نشان دهند. ماجرا به همین سادگی است: ناآزادیها موسیقی را مجبور به تغییر رفتار می‌کنند.

درخور توجه است که در نقطه مقابل و در شرایط برابر برای بروز و ظهور انواع موسیقی ها، حتی موسیقی با مخاطبان اندک و محدود نیز، به رغم داشتن تقاضایی اندک در جامعه، باز منتفع خواهد بود. موسیقی‌هایی از این دست، تحت هر شرایط، تقاضای نسبتاً ثابتی دارند. تقاضای این نوع موسیقی ها نسبت به قیمت بی کشش است و تا مرز یک بهای مشخص، تقاضای جامعه برای چنین موسیقی‌هایی تقریباً ثابت خواهد بود.

همانطور که در نمودار زیر نشان داده شده است با افزایش قیمت، مقدار تقاضا تغییری ندارد و تنها در صورتیکه قیمت بطور غیرعادی و غیرمعمول بالا باشد، میزان تقاضا کاهش خواهد یافت. حال اگر شرایط عرضه بهبود یابد و باعث شود تا تابع عرضه به سطحی بالاتر انتقال یابد قیمت تعادلی نیز افزایش یافته و با همان میزان تقاضا، کالا در قیمت بالاتری به فروش خواهد رسید. (۱۳)

بدین ترتیب موسیقیدان، با مخاطب خاص و محدود نیز خواهد توانست، حاصل هنرش را در بازار به قیمتی بالاتر به فروش برساند.

پی نوشت ۱۱ – احتمالاً بدلیل محدودیت های نشر، اشاره ای به موسیقی زیرزمینی در کتاب نشده است.
۱۲ – موسیقی زیرزمینی در کشوری چون ایران، زاده ی عدم امکان اخذ مجوز فعالیت و نشر برای بسیاری از گروه های موسیقی است؛ در حالی که در جوامع توسعه یافته، انتشار زیرزمینی موسیقی، عموماً انتخابِ پدیدآورندگانِ آن است.
۱۳ – تابع عرضه زمانی جابجا می شود که شرایط پس زمینه‌ی عرضه (یعنی هر عاملی غیر از قیمت کالا) تغییر کند. تغییر قیمت به تنهایی و با ثبات سایر عوامل، حرکت روی یک تابع عرضه واحد را سبب می شود. اما تغییرات عواملی غیر از قیمت (مانند تکنولوژی، قیمت نهاده های تولید، رفع یا کاهش موانع مقرراتی و مواردی از این دست) کل تابع عرضه را جابجا خواهد کرد. بنابراین بهبود شرایط عرضه به هر شکل، باعث بالارفتن تابع عرضه خواهد شد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

زیستن با هنر سلوکی عاشقانه (III)

انتشار آلبوم بیداد با تکنوازی تار استاد غلامحسین بیگجه خانی و پس از آن درگذشت استاد در فروردین ماه سال هزار و سیصد و شصت و شش باعث شد که توجه بسیاری از نوازندگان دوباره به شیوه ایشان جلب شود. من به شیوه نوازندگی ایشان علاقمند بودم و به همین دلیل، وقتی جناب داوود آزاد از تبریز به تهران آمدند حدود یک سال البته به طور پراکنده درخدمت ایشان، بعضی از بخش های ردیف موسیقی و تعدادی از آثار استاد بیگجه خانی را نواختم که البته فراگیری آثار خیلی برایم مهم نبود؛ بلکه لحن و شیوه نوازندگی ایشان برایم اهمیت بیشتری داشت. پس از آن نیز به تدریج به آوانگاری تعدادی از آثار استاد بیگجه خانی پرداختم.

از بحران اندیشه تا نااندیشیدگی بحران در موسیقی ایران (IV)

در چنین شرایطی حتی امر هنری که دیگر نقش وجودی خود را از کف داده و با فاصله گرفتن از نقش اثرگذار و هستی بخش خود، تنها به یک ابزار در دست قدرتها و یا حتی یک شیء تزئینی بدل شده است، ناتوان از ایجاد بسترهای یک جریان تاریخی نوشونده و پویا به ورطه های تکرار و فراموشی فرومیغلتد و فرد مصداق جریان کلی جامعه، اندک اندک خود را در مغاک توهم غرقه می یابد: از نگاه اراده گرایانه و کوشش بیهوده برای اعمال آن به واقعیت جریان تاریخی، تا اشکال گوناگون جزم اندیشی و حتی غرقه شدن در بسترهای فروبستۀ تجرید و تفکر محدود انتزاعی، همه و همه به نظر می رسد که محصول چنین وضعی باشند.

از روزهای گذشته…

ارکستر سمفونیک بی بی سی (I)

ارکستر سمفونیک بی بی سی (I)

ارکستر سمفونیک بی بی سی ارکستر اصلی بنگاه سخن پراکنی بریتانیا (بی بی سی) است که یکی از برجسته ترین ارکستر های بریتانیا به شمار می رود. بی بی سی تقریبا از ابتدای فعالیت خود، سال ۱۹۲۲، پخش موسیقی را با آنسامبل هایی هم نام خود (یا با نام های متفاوت) آغاز نمود. اولین آنسامبلی که در سال ۱۹۲۳ با بی بی سی کار کرد گروه “۲LO Military Band” بود.
مارسین دیلا؛ آقای برنده (II)

مارسین دیلا؛ آقای برنده (II)

سال ۲۰۰۷ را با برگزاری تور موفق کنسرتو آرانخوئز سپری کرد. این تور برای ویلا دستاوردهای مهمی داشت. نویسندگان مختلفی به تمجید از شیوه نوازندگی و درک بالای او از این اثر مشهور قرن بیستم پرداختند. ری بلوم در نشریه The Advertiser این پدیده نوظهور گیتار کلاسیک را این طور توصیف کرد:”…با این که کنسرتو آرانخوئز قطعه ای برای گیتار و ارکستر است، دیلا سازش را همچون یک ارکستر -که شش سیم دارد- می نوازد. او در حالی که گردن سازش را با دست چپ در آغوش گرفته و دست راستش با مهارت کامل مشغول ضربه زدن به سیم ها است، همچون عاشقی است که گونه معشوق را در برابر دارد. نوازندگی و برداشت او از موسیقی ای که می نوازد یادآور در آغوش کشیدنی شهوانی و یا شاید سیلیِ آرامی است، حالتی نوسانی که در هر رابطه {انسانی} وجود دارد….”
موسیقی پاپ

موسیقی پاپ

برای آشنا شدن با موسیقی پاپ بهتر است ابتدا توضیح کوتاهی درباره موسیقی مردم پسند یا Popular music بدهیم، موسیقی مردم پسند، به هرنوع سبک موسیقی گفته میشود که در دسترس عامه مردم است و به شکل تجاری عرضه میشود.
یادداشتی بر کتاب «هم‌نواز» ۱۸ قطعه برای هم‌نوازی ساز نی و سازهای کلاسیک ایران

یادداشتی بر کتاب «هم‌نواز» ۱۸ قطعه برای هم‌نوازی ساز نی و سازهای کلاسیک ایران

هجده قطعه (در گونه‌های رِنگ، پیش‌درامد و چهارمضراب) از ساخته‌های موسیقیدانانِ معاصرِ درگذشته انتخاب و دونوازی‌هایی برای نی و شش ساز ملودیک آوانگاری شده‌است. دو لوح فشرده نیز همراه کتاب است: در یکی قطعات، به همراهِ نی نواخته شده‌اند و در دیگری بدونِ نی. هدف این است که یک هنرجویِ نی‌نواز، حال به همراهِ یک سازِ دیگر همنوازی کند: در لوح اول نمونه‌ی اجرا را بشنود و خود با لوح دوم بنوازد. اما مگر چنین امکانی برای یک نی‌نواز، که طبعاً به سطحی رسیده که تواناییِ اجرای این قطعات را دارد، بدون چنین کتابی نیز فراهم نیست؟
واپسین سالهای زندگی بتهوون  – قسمت اول

واپسین سالهای زندگی بتهوون – قسمت اول

در بررسی دوره های مختلف زندگی بتهوون، دوازده سال آخر زندگی بتهوون بسیار مورد توجه است. پس از مرگ برادرش کارل – کاسپر (Karl-Kaspar) در سال ۱۸۱۵، او چندین سال متمادی به منظور بر عهده گرفتن سرپرستی برادر زاده اش کارل در کشمش و نزاع با زن برادرش به سر برد.
ویلنسل (I)

ویلنسل (I)

ویولنسل (Violoncello) که معمولا در زبان انگلیسی به اختصار چلو (Cello) و در حالت جمع چلی (Celli) نامیده می شود از خانواده سازهای زهی آرشه ای است. بکارگیری این ساز در تک نوازی، در گروه موسیقی مجلسی و همچنین در بخش زهی های یک ارکستر متداول است.
موسیقی ترنس

موسیقی ترنس

در دنیای موسیقی امروز اصطلاح ترنس (Trance) شامل محدوده وسیعی از موسیقی می شود. در قسمتی از این طیف همانند کارهای یان ون دال (Ian Van Dahl) یا حتی گروه ATB شاهد موسیقی ای هستیم که بیشتر شبیه به موسیقی رقص مردمی (Pop Dance) است و شما می توانید آنها را در منزل، اتومبیل یا هنگام پیاده روی با دستگاه پخش موسیقی خود گوش کنید و احساس کنید که دقیقا” در یک مهمانی بزرگ هستید. در قسمت دیگر از طیف موسیقی ترنس به افرادی مانند ساشا و ویلیام اربیت (Sasha & William Orbit) بر میخوریم که موسیقی الکترونیک مردمی را به سمت موسیقی ترنس سوق داده اند.
عرض اندام دوباره حفظ و اشاعه ای ها (III)

عرض اندام دوباره حفظ و اشاعه ای ها (III)

نکته ای که برای شنونده سخنان حسین علیزاده پرسش برانگیز بود، این بود که طرح موارد فوق چه ارتباطی با این مراسم داشت و آیا علیزاده تاکنون تریبونی برای بیان منویات خود نداشته؟ نکته دیگر این که چرا لحن و شیوه پرداخت کلامی شخص حسین علیزاده آن هم در چنین مراسمی، عامیانه بود و نه تناسبی با خود ایشان و نه داریوش طلایی و نه حاضرین سالن داشت؟
تعزیه خوانی (IV)

تعزیه خوانی (IV)

تعزیه از نظر لغت به معنی ظهار همدردی، سوگواری و تسلیت است ولی به عنوان شکلی از نمایش ریشه در اجتماعات و مراسم یاد کرد شهادت امام حسین (ع) در ایام محرم دارد و در طول تکامل خود بازنمایی محاصره و کشتار صحرای کربلا محور اصلی آن بوده و هیچ گاه ماهیت مذهبی اش را از دست نداده است.
رپ فراتر از موسیقی

رپ فراتر از موسیقی

رپ ترکیبی است از کلام (قوی) و موسیقی (ضعیف)، سخنی است که برای بیان بهتر خود سعی می کند از ابزار موسیقی بهره بگیرد. زمانیکه ادعا می کنیم موسیقی وسیله پیوند تک تک افرادی است که بر روی این کره خاکی زندگی می کنند، رپ را می توان نوعی از موسیقی دانست که افراد هم خون و هم نژاد را بدون در نظر گرفتن اینکه دوست یا دشمن هستند، بیش از هر چیز به یکدیگر مرتبط می کند.