درباره درس گفتارهای نقد موسیقی

ویراست جدید کتاب “درس گفتارهای نقد موسیقی” تالیف آروین صداقت کیش، تحت عنوان “پیش نویس، نسخه ی ۲.۲” منتشر شد. با ارائه ی این نسخه و شماره ی ویراست حاضر و با توجه به امکانات فضای مجازی، متن این کتاب عملا به متنی همیشه باز برای ویرایش های بعدی (تا جایی که استخوان بندی اصلی مخدوش نشود) بدل شده است.

در این نسخه که فعلا فقط در قالب پی دی اف قابل دسترسی است علاوه بر اعمال برخی ویرایش های متنی که از ویراست ۱.۰ همچنان باقی مانده بود، فهرست های منابع و ارجاعات هم یکدست تر، دقیق تر شده و برخی منابع اینترنتی نیز به روز شده اند. افزون بر این اسلایدهای درسی نیز به زودی در بخش جدیدی از سایت که در حال راه اندازی است منتشر خواهد شد. در این بخش فایل های جلسات درس به قالب پاورپوینت در اختیار علاقه مندان قرار می گیرد.

کتاب درس گفتارهای کارگاه نقد موسیقی، مجموعه ای است ترکیب شده از آنچه که در ۱۶ جلسه کارگاه نقد موسیقی می گذشت. این کارگاه در زمستان ۹۱ و بهار ۹۲ در خانه ی موسیقی ایران برگزار می شد.

کتاب حاضر از یک طرف با ساختاری گزارش گونه به مستندسازی وقایع درون کارگاه، مانند پرسش و پاسخ های دانشجویان می پردازد و از طرف دیگر محتوای درس ها و مثال های زیادی از نقد منتقدان ایرانی و غیرایرانی را درون خود جای داده است.

متن کتاب ابتدا به شکل گزارش-درس هفتگی در زمان برگزاری جلسات کارگاه ها در وبگاه خانه ی موسیقی منتشر می شد. پس از پایان کارگاه با دو هدف عمده این مطالب به شکل کتاب در آمد.

نخستین هدف این بود که خواننده با خواندن کتاب تا آنجا که ممکن است به دقت در جریان کارگاه قرار گیرد -به عنوان سند یا …- و دومین هدف آن بود که -تا زمان فراهم شدن کتابی که از ابتدا برای پرداختن به مسایل نقد موسیقی نوشته شده باشد- به شکل نظام یافته و با رویکرد آموزشی به گروهی از مسایل پایه ای و شیوه های نقد موسیقی پرداخته شود.

از همین رو گزارش-درس های شانزده گانه جمع آوری شده و با طرح درس های پیشنهادی، تمرین های دانشجویان و آمارهای به دست آمده از پرسش نامه هایی که در آغاز کلاس شرکت کنندگان پر کرده بودند، به شکل کتابی که در این وبگاه ارایه می شود، درآمده است.

نسخه ی ویراستاری نشده ی این درسگفتارها بدون افزوده هایی که از آن یاد شد در دو سال گذشته (از ۱۰ بهمن ۱۳۹۱ تاکنون) به تدریج در گفتگوی هارمونیک منتشر شده است. اکنون علاقه مندان می توانند نسخه ی کامل و ویرایش شده را در قالب یک کتاب الکترونیک از وبگاه اختصاصی کتاب www.palatus.net دریافت کنند.

2 دیدگاه

  • ابوالفضل زنده بودی
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۰, ۱۳۹۴ در ۶:۲۲ ب.ظ

    سلام
    ممنونم از تلاشهای بی وقفتون
    واقعا ممنونم از طبع بلندتون که این کتاب ارزشمند رو در اختیار علاقمندان قرار دادید
    یکی از حوزه های آسیب شناسی موسیقی مربوط میشه به نقد موسیقی.موسیقی دچار نفد کسانی شده که اصول نقد رو نمی دونن.اکثریت فک میکنن هر نوازنده یا آهنگساز یا خواننده ای صرفا به لحاظ دستی بر آتش داشتن می تونه به نقد آثاری بپردازه که در ژانر فعالیت خودش در حال جریان هست یا بوده.این کتاب واقعا وفید و لازمه واسه کسانی که اهل قلم هستند بازم ممنونم

  • محمدرضا آزاده فر
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۱, ۱۳۹۴ در ۷:۲۱ ب.ظ

    پژوهشگران پرکار و با مطالعه ای مانند آروین صداقت کیش قادرند نقش بسیار تعیین کننده ای در توسعه ای علمی موسیقی در زمانه ی خویش بازی کنند. شادابی و طول عمر ایشان آرزوی همه ی دوستداران موسیقی ایران زمین است.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

گزارشی از دومین نشست «نقدِ نقد» (V)

فیاض ادامه داد: من به روشنی به خاطر دارم که اگر ۳۰ سال پیش می‌گفتیم که فلانی نقد می‌کند، معنی‌اش این بود که فلانی با چیزی مخالفت می‌کند ولی در ذهن حداقل بنده و فکر می‌کنم شمار بسیار زیادی از دوستانی که در آذر ۱۳۹۷ زندگی می‌کنند منتقد کسی نیست که ایراد بگیرد. این جا یک رویداد همزمانی را شاهد هستیم. یعنی ما همزمان دوستانی را داریم که در زمانی زندگی کرده‌اند که نقد عبارت بوده است از موضع‌گیری مخالف با یک موضوع و بعد به مرور با کنش‌های نسل‌های دیگری معانی دیگری پیدا کرده است و این از جمله جاهایی است که من شکاف نسلی را می‌بینم. اگر به خیلی از عزیزانی که مثلا ممکن است ۲۰ سال از من بزرگ‌تر باشند بگوییم قرار است نقد شوید با نوعی جبهه‌گیری آن‌ها مواجه می‌شویم، چون فکر می‌کنند منتقد به معنی مخالف است.

یادداشتی بر مجموعه کنسرت‌های «چندشب عود»

شاید اگر با چند جابه‌جایی یا اضافه‌کردن شب چهارم، اجرای نوازندگانی همچون حمید خوانساری، شهرام غلامی، مریم خدابخش، سیاوش روشن و امیرفرهنگ اسکندری و… را در چنین برنامه‌ای می‌شنیدیم، می‌شد سنجه‌های دقیق‌تری از عیار عودنوازیِ امروز ایران بدست داد. با اینحال آنچه در این سه شب رخ داد چنین بود:

از روزهای گذشته…

بررسی و نقدِ «مبانی نظری موسیقی ایرانی» (VI)

بررسی و نقدِ «مبانی نظری موسیقی ایرانی» (VI)

اما تئوری پردازان نسل معاصر (کیانی، طلایی، علیزاده) اصرار دارند که از لفظ – در واقع عامیانه – «دانگ» استفاده کنند و بدون استدلال این فاصله را شاخص اصلی مقام شناسی معرفی می کنند. (۱)
مهاجری: گمان می کنم وارد دنیایی متفاوت شده ام

مهاجری: گمان می کنم وارد دنیایی متفاوت شده ام

شاهین مهاجری یکی از معدود آهنگسازان میکروتنالیست مطرح در عرصه بین المللی است ولی در کنار آهنگسازی و فعالیت های فشرده در زمینه نویسندگی موسیقی، گاهی نیز به نوازندگی تنبک می پردازد. تیر ماه امسال مقاله “فواصل زمانی” شاهین مهاجری در جشنواره سایت های موسیقی مورد تقدیر قرار گرفت و در آخرین ماه امسال او دومین جایزه خود را، اینبار در زمینه آهنگسازی میکروتنال برده است. با او درباره فعالیت و موفقیت هایش به گفتگو می نشینیم.
هنگامی که لیست پیانو می نواخت

هنگامی که لیست پیانو می نواخت

وقتی لیست پیانو می نواخت خانم ها به جای دسته ها یا شاخه های گل جواهرات خود را روی صحنه پرتاب میکردند، در سرمستی فرو میرفتند و گاهی هم غش میکردند.
مرور آلبوم «مثنوی صبا»

مرور آلبوم «مثنوی صبا»

بازنویسی/تنظیم آثار برای سازهای دیگر در اولین سطح به کار گستراندن کارگان (رپرتوار) می‌آید، حال با هدف آموزش باشد یا دسترسی‌پذیری قطعات برای نوازندگان آموزش دیده. از این رو نفس حضور آلبوم «مثنوی صبا» (و بیش از آن کتاب نغمه‌نگاری‌‌اش) مغتنم است. آنچه در خود آلبوم شنیده می‌شود ۲۱ قطعه و نواخته از «ابوالحسن صبا» موسیقیدان افسانه‌ای و پرجاذبه‌ی تاریخ ماست که اگر از سطح نخست برگذریم ابعادی از مساله‌ی کارهای مشابه را بر ما هویدا می‌کند.
نگاهی به آلبوم “طغیان” (II)

نگاهی به آلبوم “طغیان” (II)

در آلبوم “طغیان”، غیر از ساختار غیر معمولی که در ابتدا سخن گفته شد، تاکید زیادی نیز بر نقش شاعر شده، به طوری که در تصویر داخل آلبوم هر چهار هنرمند در کنار هم دیده می شوند. امیر مرزبان شاعر جوانی است که همراه و مهمتر از آن همدل این گروه بوده و شعری از خود را به نام “طغیان” می خواند که کلید فهم جلد این آلبوم و مانیفست این اثر نیز هست.
گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (II)

گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (II)

سازهای موسیقی ایرانی سازهای کهنی هستند و موسیقی ما نیز موسیقی کهنی است. اگر بخواهید نظر بنده را بدانید، من مطمئن هستم که در آینده نسلهای بعدی این تعصب جاهلانه را کنار خواهند زد و سازهای ما هم مثل افکار و رفتار و کردار و منش و تفکرمان پیشرفت خواهند کرد و آنروز روزی خواهد بود که مثل اروپاییان که سازهایی چون ربک و ویول و لاوویول و کلاوسن و هارپسیکورد را در موارد خاص برای شنیدن موسیقی کهن یا بهتر بگوییم، موسیقی قرون وسطایی خود استفاده می کنند، ما نیز از این سازها برای شنیدن موسیقی قرنهای گذشته ی خود استفاده کنیم… این محقق نمی شود مگر اینکه امروز به تجربیات و تلاشهای افرادی چون استاد شجریان عزیز و استاد قنبری مهر گرامی ارج نهیم و به آنها توجه کنیم و بجای کوبیدن و به سخره گرفتن و مقایسه های بی ربط، مطالعه علمی کنیم و انتقاد سازنده کنیم و محققانه آنرا تبدیل به یک علم کنیم و از آن پلی بسازیم برای به پیش رفتن و نه چسبیدن به تعصبات و توهمات کهنه…. ولی اول باید به عقاید خودمان به دیده ی”شک و تردید” بنگریم چیزی که من در استاد شجریان دیدم و به همین دلیل تا آخرش ایستاده ام…
شکستن چهارچوب ها

شکستن چهارچوب ها

مسئله شکستن چهارچوب ها می تواند در زمینه های مختلفی کاربرد داشته باشه و صد البته احتمالآ ده ها دردسر؛ اما نه در دنیای هنر.
نامجو از نگاه منتقدان (III)

نامجو از نگاه منتقدان (III)

حسین پرنیا، نوازنده سنتور و آهنگساز، یکی دیگر از منتقدانی بود که در این برنامه شرکت داشت و در میان برنامه هم مدتی به ایراد نقدهای خود در حضور صاحب اثر پرداخت؛ در اینجا گفته های این موسیقیدان را با سایت گفتگوی هارمونیک می خوانیم : این برنامه اصلا نقد و بررسی نبود و به نظر من یک معرفی بسیار عجولانه و نابخردانه بود؛ چون نقد تعریفی دارد و به هر حال این اصول اینجا دیده نشد و آقای نامجو هم به نظر من همانطور که در جلسه اعلام کردم پدیده جدیدی نیست و کارش هم در زمینه موسیقی کار دست چندم است.
رموز ویولن (VI)

رموز ویولن (VI)

تا اینجا با توجه به مطالب گذشته به بخشهای اصلی ویلن نظری اجمالی داشته و در رابطه با شرایط چوب موردنیاز و قابل استفاده توضیحاتی را دادیم از این پس وارد مقوله بعدی شده و روال طبیعی کار را ادامه می دهیم.
هالی کول

هالی کول

هالی کول، خواننده کانادایی را نمیتوان از جمله هنرمندانی دانست که در دسته خاصی جای میگیرند. آوایی خش دار و اغوا کننده دارد که به طور کنایه آمیزی با طبیعت شوخ و صاف و ساده او در تضاد است و همین خصوصیات به او کمک کرده اند تا بتواند استانداردهای سنتی و کلاسیک پاپ را تغییر دهد.