گفتگوی هارمونیک | Harmony Talk

نگاهی به فعالیتهای موسسه فرهنگی هنری آوای مهربانی (II)

در این جلسه که بیش از حد ظرفیت سالن، پذیرای علاقمندان بود، پس از قرائت قرآن، توسط یکی از هنرمندان و سخنان مجری، آقای بهروز مبصری از پژوهشگران معاصر، سخنان مبسوطی درباره تجزیه و تحلیل ساختار اجتماعی تصنیف در اواخر دوره قاجاریه و تأثیرات ساختار اجتماعی بر روند تصنیف خوانی و معرفی تصنیف سرایان و تصنیف خوانان این دوره ایراد نمودند.

۲۸- آثار ضبط شده تصنیف از سال (۱۳۲۰ تا ۱۳۰۰) ۲۷/مرداد/۸۵

دیسکوگرافی و نقش تحولات اجتماعی در روند تصنیف سازی این دوره : بهروز مبصری

کنسرت پژوهشی گروه مهربانی به سرپرستی سلمان سالک شامل اجرای ۶ تصنیف ضبط شده در سالهای مذکور از خوانندگان بنام آن دوره:

قمرالملوک وزیری ، روح انگیز ، مهر آفاق ، جمال صفوی و تصنیف ساخته درویش خان در مایه اصفهان:

تار: سلمان سالک، سنتور: احمد رضاخواه، نی: احسان عابدی، ضرب: عمادمعین

همسرایان: باران رضایی، سولماز بدری، مریم بختیاری، احسان عابدی، سلمان سالک

در این جلسه که بیش از حد ظرفیت سالن، پذیرای علاقمندان بود، پس از قرائت قرآن ، توسط یکی از هنرمندان و سخنان مجری، آقای بهروز مبصری از پژوهشگران معاصر، سخنان مبسوطی درباره تجزیه و تحلیل ساختار اجتماعی تصنیف در اواخر دوره قاجاریه و تأثیرات ساختار اجتماعی بر روند تصنیف خوانی و معرفی تصنیف سرایان و تصنیف خوانان این دوره ایراد نمودند.

پس از تنفس و پذیرایی از مدعوین، در بخش دوم، گروه مهربانی به سرپرستی آقای سلمان سالک ۶ تصنیف برگزیده از تصانیف ضبط شده در این دوره را اجرا کردند. جلسه در ساعت ۵:۴۵ دقیقه با استقبال گرم و پرشور حضّار، پایان یافت.

۲۹- تجزیه و تحلیل شیوه های کمانچه نوازی دوره قاجار
۳۱/شهریور/۸۵

پژوهش و اجرا: استاد محمدرضا لطفی

۱- تبارشناسی موسیقی ردیف ایران

۲- نقش اکسنتها و لهجه های زبان در بیان موسیقی ایرانی

۳- شیوه های کمانچه نوازان قاجاری

۴- مدرنیسم و چگونگی ورود ویلن به موسیقی ایرانی

۵- پرسش و پاسخ

از آنجایی که استاد محمد رضا لطفی سالها در خارج از کشور به سر می بردند استقبال مخاطبین علیرغم محدود نمودن اطلاع رسانی، بیش از ظرفیت سالن بود؛ لذا ورود به جلسه بدون ارائه کارت دعوت، ممنوع اعلام گردید. علیرغم تمهیداتی که به کار برده شد در این برنامه پذیرای ۳۵۰ نفر بودیم به طوری که از فضای صحنه نیز برای نشستن حضار استفاده شد. به دلیل عدم موفقیت استاد با استفاده از تالار وحدت، به ناچار جلسه در مکان همیشگی آن برگزار شد.

بعد از قرائت قرآن و سخنان و تذکرات مجری استاد محمد رضا لطفی ضمن بیان مقدماتی درباره دوره های تاریخی موسیقی و چگونگی انتقال موسیقی ایرانی از دوره قاجار به عصر حاضر و نقش آکسان های زبان و لهجه ها در موسیقی ایرانی به موضوع مورد بحث پرداخته و دقایقی نیز به اجرای کنسرت با ساز کمانچه به شیوه خودشان پرداختند. بعد از تنفس و پذیرایی، به مدت ۱ ساعت برنامه پرسش و پاسخ داشتیم که استاد به سؤالات تخصصی درباره کمانچه و شیوه های آن پاسخ گفتند.

۳۰- آثار ضبط شده مدرسه عالی موسیقی (۱۳۰۲-۱۳۱۳)۵/آبان/۸۵

– تبار شناسی آثار ضبط شده مدرسه عالی موسیقی: سیدعلی رضا میرعلینقی

۲- دیسکوگرافی: امیر منصور

۳- اجرای قطعاتی از کلنل وزیری: آرشام قادری

۳۱- علی اکبر خان شهنازی۳/آذر/۸۵

پژوهش و اجرا: استاد داریوش طلایی

۱- مقدمه


۲- بیوگرافی علی اکبرخان شهنازی


۳- پخش مصاحبه رادیوئی


۴- شیوه تدریس


۵- تکنیک نوازندگی، آهنگسازی و تدریس


۶- پخش فیلمی از اجرای تکنوازی اصفهان استاد


۷- بیان ویژگیهای تکنیکهای نوازندگی شهنازی بر روی تار


۸- پیش درآمد و رنگهای استاد شهنازی


۹- دیسکوگرافی آثار شهنازی

۱۰- پرسش و پاسخ


۱۱-جدول دیسکوگرافی آثار شهنازی

۱۲-گاه شمار زندگی علی اکبر خان شهنازی

۱۳- اجرای کنسرت پژوهشی استاد داریوش طلایی و شاگردان ایشان (بابک راحتی–علی کاظمی–امیرپویان بیگلر)

۳۲- چهارمضراب ۱/دی /۸۵

۱- دیسکوگرافی آثار ضبط شده چهارمضراب بر روی صفحات سنگی: مسیح آذرخش

۲- پژوهشی در ساختار و جایگاه چهار مضراب در موسیقی دستگاهی: بابک خضرایی

۳- تکنوازی کمانچه (اجرای چهارمضرابهای ابوالحسن صبا): همایون پشتدار

۴- تکنوازی تار (اجرای پایه های چهارمضرابهای قدیمی و چهارمضراب ماهور درویشخان): سلمان سالک

۵- تکنوازی سنتور (اجرای چهارمضرابهای حبیب سماعی در دستگاه سه گاه): نعمت الله قنبری نیکدل

ابتدا آقای مسیح آذرخش، آثار ضبط شده چهارمضراب را از زاویه دیسکوگرافی مورد بررسی قرار داد و نمونه های بسیاری از اولین چهارمضرابهای ضبط شده در دوره های مختلف ضبط آثار موسیقی بر روی صفحات سنگی را پخش نمود. سپس اقای بابک خضرائی به تجزیه و تحلیل ساختار و جایگاه چهارمضراب در موسیقی دستگاهی به عنوان یکی از اجزای تشکیل دهنده فرم در اجرای موسیقی دستگاهی ایران پرداخت. وی پس از ارائه تعاریف چهارمضراب به عنوان یک نوع (ژانر) سازی، برخی از ویژگیهای پایه را درآن بر شمرد که مهمترین آنها عبارتند از:

۱-ریتم خاص و تکرار شونده

۲-تأکید بر درجات مهم گوشه و دستگاه

۳-وجود تنوع در رنگ صوتی نغمه های آن

۴-وجود دینامیک

۵-گستردگی فاصله میان نغمه ها

همچنین جایگاه و کارکردهای مختلف چهارمضراب را در دوره های قدیم و جدید به صورت تطبیقی بررسی نمود. پس از آن هنرمندان آقایان سلمان سالک و همایون پشتدار و نعمت قنبری به ترتیب به اجرای تکنوازی تار به شیوه درویش خان و اجرای برخی از نمونه های پایه های چهارمضراب نوازی قدما، تکنوازی کمانچه و اجرای چهارمضرابهای ابوالحسن صبا و تکنوازی سنتور به شیوه حبیب سماعی و اجرای برخی از چهارمضرابهای وی در دستگاه سه گاه پرداختند.

۳۳- نغمه های آسمانی ۱
۶ بهمن ۸۵

۱- دیسکوگرافی آثار اذان و مناجات ضبط شده بر روی صفحات سنگی : محمدرضا شرایلی

۲- پژوهشی در نوحه خوانی و موسیقی دستگاهی : متین رضوانی پور

بعد از قرائت قرآن و سخنان مجری در بخش نخست، آقای محمدرضا شرایلی به معرفی آثار ضبط شده اذان و مناجات و دیگر نغمه های آسمانی ضبط شده بر روی صفحات سنگی پرداخته و این آثار را از زاویه دیسکوگرافی مورد بررسی قرار داد و برخی از آثار ضبط شده بر روی صفحات سنگی از جمله اذان و مناجات جناب دماوندی، طاهرزاده، تاج اصفهانی و ادیب خوانساری را پخش نمود.

در قسمت دوم برنامه آقای متین رضوانی پور به تجزیه و تحلیل موسیقی نوحه خوانی پرداخت و تحقیق میدانی خود را مبنی بر جمع آوری و اجرای نوحه های اصیل که زیر نظر استاد مجید کیانی انجام شده است ارائه داد. وی تاکنون در جستجوهای میدانی خود بیش از ۲۰۰ نوحه از نقاط مختلف را جمع آوری نموده است؛ در این پژوهش ۱۶نمونه از آنها را که دارای ساختار موسیقائی اصیل و مورد تأیید استاد مجید کیانی بود پخش و برخی از آنها را نیز اجرا نمود.

لازم به توضیح است که آقای شهریاری از شبکه ۵ سیمای جمهوری اسلامی ، طبق هماهنگی قبلی در این برنامه حضور یافت و ضمن استفاده فراوان از مطالب این برنامه برای تلویزیون، در همان شب به مصاحبه تلویزیونی با آقای متین رضوانی پور پرداخت که به طور زنده از آن شبکه پخش شد و مدت یک ساعت به طول انجامید.

گفتگوی هارمونیک

دیدگاه ها ۲

  • با درود و احترام
    موجب امتنان خواهد بود چنانچه نحوه ارتباط با این موسسه را(موسسه فرهنگی و هنری آوای مهربانی)از طریق شهرستانها ،و استفاده از منابع و مطالب عنوان شده (از مجموعه فعالیتهای ارزشمند این موسسه) مشخص فرمایید.
    (نشانی پستی و یا پست الکترونیک موسسه و یا حتی شماره های تماس تلفنی و فاکس …)
    با سپاس – دلنواز از شیراز

بیشتر بحث شده است