قاسمی: قطعاتی که فضای شرقی و ایرانی داشتند انتخاب شدند

محمدرضا تفضلی، مهدی قاسمی و گلاره وزیری زاده
محمدرضا تفضلی، مهدی قاسمی و گلاره وزیری زاده
خبر دوم شدن گروه کر شهر تهران در فستیوال کر خاورمیانه امروز در بسیاری از خبرگزاری ها منتشر شد. این گروه با رهبری مهدی قاسمی و با اجرای آثاری از آهنگسازان ایرانی و غربی در این فستیوال شرکت کرد. گفتگویی که در پیش دارید، پیش از سفر این گروه تهیه شده است:
لطفا در مورد کیفیت این برنامه و چگونگی اطلاع از آن توضیح دهید.
قاسمی: اولا تشکر می کنم از وقتی که گذاشتید و تشریف آوردید. ما از سال ۷۸ در حال کار هستیم. سالانه حداقل ۲ کنسرت به طور میانگین -بعضی از سالها بیشتر از ۲ کنسرت- اجرا کرده ایم. سال گذشته «کارمینابرونا» را اسفند ماه در تالار وحدت برگزار کردیم که اولین اجرایی بود که کل این اثر و نه بخشی از آن با ارکستر اجرا می شد. نمونه کار ما روی شبکه های اجتماعی وجود دارد و عوامل فستیوال کر خاورمیانه آنرا دیده بودند و به ما ‍‍پیشنهاد شرکت را دادند. ما در مورد زمان و چند روزه بودنش پرسیدیم و برای شرکت در آن کنسرت اعلام آمادگی کردیم.

با چه تعداد نفرات می خواهید شرکت کنید؟
۳۳ نفر جزو گروه کر به علاوه یک پیانیست، یک کوارتت زهی و خود من هستند.

در مورد کوارتت زهی توضیح دهید.
بعضی از قطعات مربوط به دوره باروک هستند که لازم است حداقل ۴ نفر باشند با البته چون ساز شستی داری را نمی توانیم همراه گروه داشته باشیم از یک سینتی سایزر استفاده خواهیم کرد.

یعنی به کنترباس نیاز نبود؟
برای قطعات دوره باروک خیر، چون خط باس معمولا در دوره به شکل مستقل نواخته نمی شود و در هارپسیکورد و ویولنسل ها تکرار می شود.

لطفا در مورد جشنواره توضیح دهید.
جشنواره در دو بخش کنسرت و مسابقه برگزار می شود. در بخش کنسرت به هر گروه، زمان مشخصی اختصاص داده می شود تا قطعات خود را اجرا کنند و این بخش با اجرای گروه های مختلف و به صورت پشت سر هم در یک روز ادامه دارد. کار اصلی ما قطعات معاصر ایرانی است که از طرف مسئولان جشنواره با استقبال مواجه شد و در نظر داشتند که این قسمت را برجسته نمایش دهند. ما برای آن، دو قطعه از قطعات آقای پژمان را در نظر گرفتیم و یکی از قطعات جناب آقای تفضلی که امروز در خدمت ایشان هستیم و یکی از قطعات آقای اسلامی که متاسفانه در ایران حضور ندارند. به علاوه قطعه فردوسی آقای حنانه که برای آواز است و پیانو و ما به خاطر روحیه ایرانی این اثر، احتمالا این قطعه را اجرا می کنیم.

قطعات زیادی در رپرتوار شما وجود داشت که ۴ صدایی بود مثل قطعات آقای شریفیان و افراد دیگر. اگر «فردوسی» را اجرا کنید ممکن است بگویند که این قطعه را برای گروه کر به صورت انیسون نوشته اند و بازتاب خوبی در جشنواره نخواهد داشت…
خیر، این مساله خیلی مهم نیست. یک گروه کر از کابل شرکت می کند که می خواهند فقط اونیسون اجرا کنند. به همین جهت، اگر یک قطعه ما اونیسون باشد و به خوبی خوانده شود، نشاندهنده این است که در بیان آن تلاش زیادی شده است زیرا قطعه آوازی است و بایستی به صورت نسبتا آزاد اجرا شود نه اینکه خیلی به صورت مترونومیک اجرا شود. قطعات دیگری از سایر دوستان مثل آقای دیبازر یا قطعه آقای دکتر شریفیان یا قطعه آقای تیموریان و قطعه آقای هنرمند بود که در کنسرت وجود داشت.

آخرین اجرای ما در تهران، در هفته موسیقی معاصر بود که بعدا حدود دو ماه و نیم پیش در سمنان نیز همه آنها را در یک نوبت اجرا کردیم. ولی در این برنامه قطعاتی انتخاب شد که شرقی و ایرانی باشد و قابلیت اجرای خوب را داشته باشد.

آیا در فستیوال بخش مسابقه وجود دارد؟
بله. در این فستیوال ۳ روزه، یک روز به اجرای گروه ها به صورت متوالی اختصاص دارد به این صورت که به هر گروه ۲۰ دقیقه (و به گروه ما ۴۰ دقیقه به این دلیل که ما هم اجرای ایرانی و هم اجرای کلاسیک داریم) فرصت اجرا داده می شود. برنامه روز دوم این است که همه گروه ها در یک روز با یکدیگر روی قطعه ای تمرین می کنند و هنگام شب، آن قطعه را اجرا می کنند. نمی دانم این قطعه ای محلی است یا نه ولی به هر حال یک قطعه عربی است.

این قطعه اونیسون است؟
نه ظاهرا! یک کوینتت آوازی از کانادا به اسم کادانس هم در حال آمدن هستند که این ۵ نفر قرار است هم با بچه های گروه به صورت کارگاهی کار کنند و هم داورهای مسابقه خواهند بود. آنها در کنسرت گروهی مذکور حضور دارند. من از دبیر جشنواره که یک خانم آهنگساز انگلیسی استبه نام ژوانا مارش پرسیدم که نت فرستاده شده برای ما، تک صدایی است که او گفت که برای گروه کر تنظیم خواهد شد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پوریا رمضانیان: تسکینِ ۷۵۰ نفر؟!

این زرنگ‌بازی است که من بگویم به‌خاطر تسکین مردم‌ام کنسرت می‌دهم. تسکینِ ۷۵۰ نفر فقط؟ تکلیف دست‌کم ۵۰ ملیون نفر آدم چیست؟ پس این حرف بدترین دروغ است. سوماً، باز حتی اگر حق با شما باشد و بهبودِ حالِ همان هفتصد نفر را هم غنیمتی بدانیم، چرا باید بلیط بفروشم؟ قطعاً در این شرایط بهتر است کنسرت را رایگان کنم که لااقل کمترین خیری رسانده باشم. و درنهایت این‌که، بماند که در جای دیگر می‌شود مفصل‌تر در این مورد سخن گفت که اصلاً رسالت «موسیقی جدی» تسکین نیست، بلکه تربیت است.

بیانیه گروه کر شانته درباره عدم حضور در جشنواره موسیقی فجر

هنر برای هنرمند اعتراض است. او این اعتراض را نثار هرچیزی می‌کند که مانع رشد است و سلامت. تراژدی یونانی با سرنوشت انسان دست‌وپنجه نرم می‌کند، موسیقی بتهوون بر روزمرگی می‌تازد، شعر حافظ از تزویر و ریا می‌نالد، و نقاشی‌های کاراواجو تا اعماق درون شخصیت‌هایش را به‌مبارزه می‌کشد.

از روزهای گذشته…

نوازنده و تمرین (I)

نوازنده و تمرین (I)

بی شک، تمرین اساسی ترین عنصرسازنده هنرمندان است و بزرگترین نقش را خصوصآ برای به اوج رساندن نوازندگان ایفا می کند. مطالبی که در این مقاله آمده حاوی نکاتی است، به صورت پرسش و پاسخ، درباره تمرین های نوازندگی و مسائل مرتبط با آن، که قدم به قدم در این گفتار تشریح می شوند و امید است مفید واقع شوند.
گوران: از تک تک اعضای ارکستر تشکر می کنم

گوران: از تک تک اعضای ارکستر تشکر می کنم

ممکن است همه نوازندگان ما در این سطح نباشند ولی پتانسیل رسیدن به این توانایی را دارند. بعضی از نوازندگان ایرانی مثل آقای فریوسفی این امکان برایش فراهم شده که در ارکسترهای درجه یک جهانی نوازندگی کند و ثابت کند که این توانایی را داشته ولی خیلی های دیگر این امکان برایشان فراهم نشده ولی شاید این توانایی را هم امروز داشته باشند.
نماد‌شناسی عود (VI)

نماد‌شناسی عود (VI)

در این آثار از آلات موسیقی بیشتر به عنوان وسیله‌ای کاربردی در مسائل فیزیک و آکوستیکی موسیقی بهره‌برداری می‌شد. عود به زعم فارابی سازی کارآمد به ویژه در مقام یک وسیله‌‌ی آزمایشی در قیاس با ساز تک‌صدایی اروپای سده‌های میانه بود. فارابی صفحات بسیاری از کتاب مهم خود «موسیقی کبیر»(۱۸) را به بحث ارتباط اصوات اختصاص داده و در آن اشارات و ارجاعات بسیاری به ساز عود دارد و برای شرح سخنان خود همواره کوک ساز عود و نسبت و فاصله‌ی سیم‌های آن را مرجع قرار داده است.(۱۹) به علاوه، نزد این دانشمندان سده‌های میانه، موسیقیِ سازی در مقابل آوازی از جایگاه پایین‌تری برخوردار بود؛ دیدگاهی که محققان اروپایی سده‌های میانه‌ با آن آشنایی داشتند.
خوانندگان ایتالیایی-آمریکایی (قسمت دوم)

خوانندگان ایتالیایی-آمریکایی (قسمت دوم)

در مدتی که دین مارتین و فرانک سیناترا در حال به وجود آوردن گروه هنری rat pack (گروهی از هنرمندان مشهور دهه ۵۰ و ۶۰ که با حضور جمعی در فیلمها، نمایشهای موزیکال صحنه ای شهرت فراوانی کسب کردند) بودند و پری کومو مشغول بازی در چند فیلم در رسانه جدید آن زمان، تلویزیون، بود، علاقمندان جدی تر موسیقی به صدای یک خواننده جدید ایتالیایی-آمریکایی گوش فراداده بودند.
فیلیپ گلس (III)

فیلیپ گلس (III)

گلس ، به خصوص از اواخر دهه ۸۰ و اوایل دهه ۹۰، با ساختن اپرا و موسیقی برای تئاتر به طور فزاینده ای به نوشتن موسیقی برای ترکیبهای اجرایی قابل دسترس مانند کوارتت زهی و ارکستر سمفونیک پرداخت و در واقع به سمت ریشه های ادبی دوران تحصیل خود بازگشت.
تفضلی: در من انگیزه کرال نویسی ایجاد شد

تفضلی: در من انگیزه کرال نویسی ایجاد شد

اولین اثر کرالی که نوشته شده است، اثر آقای گریگوریان در سال ۱۳۱۳ است و قبل از آن یک سری سرود به صورت تک صدای داریم از موسیو لومر و امثال آن. خود ارامنه هم به خاطر آشنایی با فرهنگ مسیحی در این چند ساله پیشقدم شده اند و طبیعی است که سطح آثار کر کشور های اروپایی پیشرفته تر باشد ولی به هر صورت آهنگسازهای ما هم در حال تلاش هستند. در واقع، کمیت آثار ازشمند فرهنگ موسیقی کرال غربی خیلی بیشتر از ماست و ما هم در حال تلاش هستیم که این رپرتوار را گسترش دهیم مثل تاریخ موسیقی کلاسیک است. آهنگ ساز های ما واقعا تلاش کرده اند و آثار ارزشمند از خودشان به جا گذاشته اند ولی نمی توان پیشینه محدودی که ما در ساخت آثار کلاسیک داریم را با پیشینه ای که در اروپا از قرن نهم میلادی وجود داشته است، مقایسه کرد.
“موسیقی همه زندگی من است” (VII)

“موسیقی همه زندگی من است” (VII)

در بولونا هنگامی که سارا آغاز به خواندن کرد تعداد کمی از تماشاچیان شروع به تشویق کردند اما دیگر حضار با صدای “ششش” سعی در برقراری سکوت داشتند. پس از آن سکوتی بسیار سنگین تا پایان آخرین آهنگ در فضا مستولی شد و پس از آن بود که تشویق آنان که تا آن لحظه نگهداشته شده بود مثل بمبی صدا کرد، بسیار فوق العاده بود.
منتشری: پنجاه درصد آواز شعر است

منتشری: پنجاه درصد آواز شعر است

یک خواننده در وهله اول با کلام سر و کار دارد؛ اولا باید به ادبیات فارسی کاملا اشراف داشته باشد و مطالعه زیادی روی اشعار داشته باشد چون ۵۰ درصد موسیقی آوازی ما شعر و ۵۰ درصد آن تحریر است. حق مطلب هر کدام بایستی ادا شود. متاسفانه اکثر خوانندگان ما به اشعار اهمیت نمی دهند: اولا اشعار را صحیح نمی خوانند. ثانیا هر آوازی برای هر شعری مناسب نیست؛ شما بایستی روح آواز را بشناسید. پنج شنبه ها ۲:۳۰ تا ۳:۳۰ عصر یک برنامه رادیویی به نام “نیستان” داریم که مدت ۲ سال ادامه دارد. تکیه ما در این برنامه در انتخاب شعر است. آن شعری که در آواز دشتی می خوانید را نمی توانید در ماهور یا چهارگاه بخوانید چون ماهور آواز شاد و چهارگاه حماسی است. هم روح و هم… شعر بایستی با آواز تطبیق کند و این زمانی است که آواز خوان فن بیان را بداند. من چون ۳ سال دوره تئاتر و فن بیان را گذراندم، تلاش می کنم این موضوع را به جایگاه اصلی خود برسانیم.
منیره خلوتی

منیره خلوتی

نگاهی به روند تحول کتاب سال شیدا (II)

نگاهی به روند تحول کتاب سال شیدا (II)

انتشار اولین دوره از کتاب سال شیدا در سال‌هایی که دوره‌ی سوم پژوهش‌های موسیقی ایرانی در حال شکل‌گیری بود، نشان می‌دهد که چگونه گرد‌آورندگان این مجموعه با وجود این‌که در آن زمان در ایران نبودند به درستی روح زمان خود را می‌شناختند و به تبعیت از این «شناخت» دست به عمل زدند. گواه این شناخت نیز تطابق مندرجات دوره‌ی کتاب سال شیدا با ویژگی‌های دوره‌ی سوم است.