نگاهی به فعالیتهای موسسه فرهنگی هنری آوای مهربانی (III)

پوستر برنامه نغمه های آسمانی شماره 2
پوستر برنامه نغمه های آسمانی شماره 2
۳۴- نغمه های آسمانی ۲ ( ویژه تعزیه و موسیقی) در تالار وحدت ۴/ اسفند/ ۸۵
پژوهشی در موسیقی تعزیه: سعید افزونتر
نمایش تعزیه : تعزیه گردان مرتضی صفاریان
در بخش نخست برنامه پس از قرائت آیاتی از کلام ا.. مجید و مقدمه ای از مجری، آقای سعید افزونتر، پژوهشگر مدعو به بررسی موسیقی تعزیه معاصر از زاویه مردم شناسی پرداخت و در لابلای سخنانش نمونه های صوتی، تصویری متعددی را پخش نمود. مدت اجرای این پژوهش۶۵ دقیقه بود.

بخش دوم برنامه اختصاص به نمایش تعزیه بازار شام به تعزیه گردانی حاج مرتضی صفاریان داشت؛ در این نمایش سعی شده بود تا از نسخه قدیم تهران و افرادی که اصیلتر می خواندند استفاده شود. در این نمایش، قسمتهای اضافی حذف شده و وجه موسیقائی آن غالب بود.

۳۵- ادیب خوانساری(زندگی و آثار) تالار وحدت۳۱/فروردین/۸۶
در این برنامه که با حضور خانواده ادیب خوانساری و جمعی از اساتید و نیز کارشناسان، هنرمندان و علاقمندان تشکیل شد بعد از قرائت قرآن و سخنان و تذکرات مجری، میزگردی با حضور ۳ تن از پژوهشگران این عرصه آقایان بهروز مبصری، محمدرضا شرایلی و سیدعلیرضا میرعلی نقی برگزار شد و در آن ابتدا آقای مبصری بیوگرافی ادیب و سپس آقای شرایلی دیسکوگرافی آثار و پس از آن آقای میرعلینقی تجزیه و تحلیل ۳دوره آثار ادیب را بیان نمودند.

پس از تنفس از استاد احمد ابراهیمی به عنوان یکی از شاگردان ادیب دعوت به عمل آمد تا خاطراتی از استادش را بیان نماید و در آخر کنسرت پژوهشی بازخوانی و اقتباس از صفحات بیات کرد، دشتی و بیات ترک ادیب به خوانندگی آقای منصور برهانی و تار آقای بهمن سپهری شکیب اجرا شد.

۳۶- مروری بر آثار ضبط شده در سالهای ۱۲۸۴شمسی در تهران و ۱۹۰۷ در پاریس با تکیه بر آثار سیداحمدخان ۲۸/۲/۸۶
در این برنامه که با حضور نوادگان سیداحمدخان و جمعی از هنردوستان ساوه ای و کارشناسان و اساتید و علاقمندان موسیقی تشکیل شد، ابتدا آقای بهروز مبصری آخرین پژوهشهای خود را در باره بیوگرافی سیداحمدخان ارائه داد:
سیداحمدخان(۱۳۱۹-۱۲۳۱شمسی) در ساوه بدنیا آمد. سید احمد خان در شهرستان ساوه دنیا آمده و پدرش حاج میرزا سید حسین ساوه ای از علماء بزرگ منطقه بوده که در نجف اشرف وفات یافته.

سید احمدخان پنجمین فرزند خانواده و تنها پسر بوده، نام او را احمد گذاشتند و چون از خانواده سادات حسینی بوده بنام سید احمدحسینی یا سید احمد معروف گشته.

اولین معلم آواز وی پدرش بوده که به اصطلاح قدما پا منبری میخوانده و از نونهالی با آوازها و مرثیه آشنا گشته و بعد به هنر تعزیه خوانی روی آورده و برخی از نقش ها را اجرا می کرده:
معین البکاء تفرشی تعزیه گردان تکیه دولت زمانی که در ساوه بوده او را با خود به تهران برده و تحت تعلیم قرا میدهد از آنجا که در آن موقع تکیه دولت جای رشد هنرمندان آوازی چون اقبال – نکیسا و… بوده او نیز در آنجا زیر نظر ملا عبدالکریم جناب قزوینی و محمد تفرشی تعلیم یافت.

پس از مدتی با توجه به اینکه سید احمد خان قامتی بلند داشته و تسلط به ردیف آوازی پیدا کرده به سلک خوانندگاه تکیه دولت در آمده و به الفبای نقش پرداخته.

سید احمد خان در عرصه تعزیه خوانی به خصوص هنگام اجرای شبیه حضرت عباس و حزین یزید ریاحی مورد تأیید هنر شناسایی چون ادیب الملک فراهانی – ابراهیم بوذری – عبدالله دوامی قرار گرفته و هنر او را ستوده اند تسلط او بر ردیف آوازی و اجرای تحریرهای مسلسل و مقطع استعداد او را در پرده شناسی و حساسیت کم نظیر گوش او از وی استادی کامل در آواز ایرانی ساخته بود. می گویند وقتی در تکیه دولت به الفبای نقش می پرداخته از طنین صدایش چلچراغها به لرزه در می آمده و اشراف و درباریان برایش هدایای نفیسی می فرستادند.

از آنجا که در دوره قاجار تمامی هنرمندان موسیقی طراز اول تحت الحمایه درباریان بوده اند سید احمدخان نیز در دستگاه مستوفی الممالک بوده و مورد حمایت ایشان قرار داشته که بعدها نیز داماد آن خانواده میگردد. به تحقیق اهل سید احمد خان خواننده ای ردیف دان در مکتب سنتی موسیقی ایرانی بوده و به رموز آن آشنایی کامل داشته در مقام استادی سید احمد خان همین بس که وقتی در سال ۱۲۸۴ شمسی ۱۹۰۶ میلادی کمپانی گرامافون برای ضبط صفحه به ایران می آید جناب میرزا حسینقلی با آواز سید احمد خان اولین صفحات موسیقی دستگاهی را در چهارگاه به ضبط میرسانند، همچنین درویش خان اولین اثر خود را با آواز سید احمد خان در ماهور به ضبط می رساند.

بعد سخنان آقای مبصری، آقای شرایلی به دیسکوگرافی آثار ضبط شده در ۱۲۸۴(اولین دوره ضبط صفحه در ایران) و در پاریس ۱۲۸۶ و نیز آثار سیداحمدخان و پخش صفحات نمونه پرداخت.

کنسرت پژوهشی شامل بازخوانی صفحات ماهور سیداحمدخان با همراهی تار درویش خان (ضبط شده در سال ۱۲۸۴شمسی) قسمت بعدی برنامه بود که به خوانندگی آقای شهرام فراز و با همراهی تار آقای امین شریفی اجرا شد.

پس ازتنفس، آقای سلمان سالک (کارشناس موسیقی و نوازنده تار) مبحثی با عنوان «تجزیه و تحلیل ساختار موسیقی دستگاهی در آثار ضبط شده ۱۲۸۴شمسی» مطرح و مستنداتی را در زمینه نحوه تقسیم بندی موسیقی دستگاهی در دوره قاجار و تفاوتهای آن با امروز ارائه داد.

ادامه کنسرت پژوهشی، بازسازی و بازخوانی آثار ضبط شده از سیداحمدخان با همراهی تار آقا حسینقلی در دستگاه چهارگاه که حاصل بیش از ۲ سال تمرین آقایان شهرام فراز (آواز) و امیرشریفی (تار) بود و به خوبی اجرا شد.

7 دیدگاه

  • سجادبغدادي
    ارسال شده در مهر ۱۲, ۱۳۸۷ در ۱۱:۳۵ ب.ظ

    من به همراه ۲۰ نفر دیگرازجوانان و نوجوانان شهرستان اراک میخواهیم تعزیه خوان شویم و درنظرداریم اتحادیه انجمن تعزیه خوانان جوان و نوجوان شهراراک را راهندازی کنیم یابه کمک شماتعزیه خوان شویم یاعلی

  • سجاد بغدادی
    ارسال شده در آذر ۱۲, ۱۳۸۷ در ۳:۲۰ ب.ظ

    باعرض سلام وخسته نباشید من میخواهم تعزیه خوان بشوم شهرستان اراک شماره تلفن تماس ۰۹۳۶۵۰۹۸۹۳۸

  • ناشناس
    ارسال شده در دی ۲۶, ۱۳۸۷ در ۱۱:۰۷ ب.ظ

    سجادبغدادی هستم پس چی شداین تعزیه؟

  • حامد
    ارسال شده در تیر ۲۵, ۱۳۸۸ در ۹:۳۱ ب.ظ

    میخوام خواننده شم چیکار کنم؟فقط لطف کنید شماره تلفن اوای نکیسا رو واسم ایمیل کنید

  • ارسال شده در دی ۳۰, ۱۳۸۸ در ۳:۲۶ ب.ظ

    برای سجاد مینویسم که در حقم بد کرد اما امیدوارم خوشبخت ترین ادم دنیا باشی و میدونمم که همه چیز دروغ بود خداحافظ دوست داشتنی ترین دوست

  • shams
    ارسال شده در بهمن ۱۳, ۱۳۸۸ در ۳:۱۸ ق.ظ

    salam bar yeke tazane arseye pajhuheshe musighie kohane iran.dorud bar shoma. zende bad

  • ارسال شده در خرداد ۱۳, ۱۳۹۰ در ۸:۲۳ ق.ظ

    سلام معرفی ساوه ساوجیان

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

یادی از نوازنده کلیمی، یحیی زرپنجه (III)

در هر حال کسی هرگز فکر نمی کرد که او با آن بنیه سالم و جوان به این زودی از دست برود و اگر در «جزوات یادی از هنرمندان» (چاپ شده در سال ۱۳۵۷) یادی از او نیامده بود، شاید همین مقدار اطلاعات هم از او در دسترس نبود. از بازماندگان زرپنجه کسی باقی نیست. یحیی زرپنجه مطربی عاشق از نسلی دیگر و دورانی فراموش شده است که همچون صفحات کهنه اش تنها عده ای معدود را آشناست.

نی و دندان (II)

صدای نی ایجاد شده در نی ارتباط مستقیمی با طول و عرض و عمق کام و ارتفاع دندانها، شدت دمش و قوت و اندازه و پهنای زبان و… دارد و می شود به این نتیجه هم رسید که کیفیت تولید صدای نی برای هر نوازنده نی ای، نقطه اوجی دارد که بهتر از آن نمی تواند کیفیت صدای تولید شده را ارتقا بخشد و از توانایی فیزیکی او خارج است؛ همان طور که گفته شد در تولید صدای نی هر نوازنده ای در صورت تداوم به نقطه اوج خود خواهد رسید ولی در صورت عدم رعایت این ظرایف ممکن است سیر نزولی هم داشته باشد، اگر نوازنده ای صدای مطلوبی تولید می کند شک نیست که شرایط مناسب فیزیکی را هم داراست.

از روزهای گذشته…

گفتگویی با آگوستا رید توماس (I)

گفتگویی با آگوستا رید توماس (I)

زمانی که الهه گان هنر بر انسان فرود می آیند، الهام بخشی صورت می گیرد و در این حالت آفرینش هنری به آثاری می انجامد که از مرز زمان فراتر می روند. به نظر می رسد که از لحاظ تاریخی فرایند پایه ای خلاقانه (تعامل عقل، تخیل، احساس و ماده) پایدار بوده و تمام نسل ها را برای بروز واکنش بر اساس فطرت خودشان به چالش کشیده است. این روزها دست یافتن به یک ایده موسیقایی با ارزش و اجرا کردن آن از لحاظ فنی کار آسانی تری نیست، هر چه باشد در غیاب یک رسم معمول این کار دشوارتر نیز می شود.
نوایی: نوازندگان سازهای بادی، باید شیوه درست تنفس را بدانند

نوایی: نوازندگان سازهای بادی، باید شیوه درست تنفس را بدانند

بالاخره پس از ده سال کناره گیری از اجرای کنسرت، فیروزه نوایی نوازنده برجسته فلوت به روی صحنه آمد. فیروزه که سالهاست در اروپا زندگی می کند، با کنسرتی که شامگاه شنبه بیست و ششم بهمن ماه در تالار رودکی به اجرا گذاشت به سکوت ده ساله خود پایان داد. اهالی موسیقی ایران، فیروزه نوایی (نوازنده فلوت) و فرزانه نوایی (نوازنده هارپ) را با اجرای «رویا» ساخته حسین علیزاده به خاطر می آورند. ده سال پیش بیماری سرطان فیروزه نوایی را از خواهرش که همدم و همنواز سالیانش بود جدا کرد و او، به مدت ده سال از اجرای زنده دوری کرد. گفتگویی که در پیش دارید، پس از آخرین شب کنسرت این هنرمند، در منزل دکتر فریندخت زاهدی تهیه شده است.
یاد بود استاد حسن کسایی (I)

یاد بود استاد حسن کسایی (I)

یک سال پس از درگذشت جاودان استاد نی، حسن کسایی، مراسم یادبود این استاد یگانه در یکی از سالن های دانشگاه شهر ارواین واقع در ایالت کالیفرنیا ‪و‬ به همت انجمن دانشجویان فارغ التحصیل ایرانی این دانشگاه برگزار شد. این انجمن با دعوت از استاد حسین عمومی، استاد موسیقی در این دانشگاه و موسیقیدان و نوازنده برجسته نی که خود از شاگردان مبرز استاد کسایی است، بار دیگر یاد و خاطره این چهره ماندگار را در دل دوستداران موسیقی ایران زمین زنده کرد.
نگاهی گذرا به کتاب‌های آموزش هارمونی متنشر شده <Br>در سال‌های اخیر (۸۹-۸۳) قسمت ششم

نگاهی گذرا به کتاب‌های آموزش هارمونی متنشر شده
در سال‌های اخیر (۸۹-۸۳) قسمت ششم

[۷] رسم‌الخط مخصوصی را برای مکتوب ساختن برخی از اصطلاحات جا افتاده‌ی موسیقی به کار برده که در ابتدا باعث می‌شود خواننده کمی سردرگم شود. برای مثال: «سُپرآنُ» به جای سوپرانو و «آلتُ» به جای آلتو یا «مینُر» به جای مینور و ماژُر به جای ماژور (۱۲). در [۴] با وجود این‌که اشکالات زبانی کمتر است، اما گاه اظهار نظرهایی وجود دارد که خواننده را در مورد صحت متن ترجمه شده به شک می‌اندازد. مثلا: «آهنگسازان ملی مانند استراوینسکی، بارتوک، یاناچک و اخیرا مسیان و کوپلند سیستم‌هایی را خلق کرده‌اند که در آن‌ها از الگوهایی برای ایجاد شخصیت و حداکثر تاثیرگذاری در موسیقی بهره برده‌اند.
یادداشتی بر آلبوم «صوفی»

یادداشتی بر آلبوم «صوفی»

«صوفی» از دقیق‌ترین نام‌هایی‌ست که تاکنون برای یک آلبوم موسیقی انتخاب شده است. برای شرح این مدعا باید کمی به عقب برگردیم. سال ۱۳۷۹ آلبومی منتشر شد با نام «مستانه» به خوانندگی علیرضا افتخاری و سه‌تار جلال ذوالفنون که تا امروز به لطف رسانه‌ی ملی زیاد شنیده شده است. همه‌ی تصنیف‌های آلبوم -به جز یک مورد- شش‌‌وهشت‌های مستانه‌ای بودند، هر کدام روی غزلی. هر تصنیف از درآمد یک دستگاه شروع و با دم دستی‌ترین ملودی‌ها بالا و پایین می‌شد و با چاشنیِ الحان و اطوار آشنای خواننده‌ی آلبوم نیز همراه بود. چه ایرادی دارد؟
…که غریب است دلم در وطنم

…که غریب است دلم در وطنم

با تورقی سطحی بر تاریخ موسیقی ایران، هر خواننده ای متوجه نقاط تاریکی میشود که در جای جای آن دیده میشود. موسیقیدانانی که زمانی به شهرت رسیدند و پس از آن سالها به فراموشی سپرده شدند و حتی در فراموشی هم دنیا را ترک کردند.
گاه های گمشده (X)

گاه های گمشده (X)

در عرف موسیقی ایران شور می، سه گاه فا سری، چهارگاه سل به عنوان چپ کوک و شور لا، سه گاه سی کرن و چهارگاه دو به عنوان راست کوک شناخته می شوند که در واحد یکپارچه مرتضی حنانه بالعکس ارائه شده است. یعنی با فرض صحیح بودن کلیه عناصر این واحد یکپارچه، گام راست تحتانی وی باید یک پنجم بم تر و از نت سل (شروع دوبل گامی که پیش از این معرفی شد) شروع می شد.
ارکستر ملل باز با ایده های نو

ارکستر ملل باز با ایده های نو

چند روزیست که دوباره زمزمه هایی از فعالیت مجدد ارکستر خستگی ناپذیر ملل شنیده میشود؛ با رهبر این ارکستر قراری گذاشتم و در مورد اینکه، ارکستری که با چند ده میلیون ضرر مالی فعالیتش متوقف شد و با سنگ اندازی های بی نظیری مقابله کرد چگونه باز سر برآورده، صحبت کردم.
همه چیز به جز فلسفه و موسیقی! (VII)

همه چیز به جز فلسفه و موسیقی! (VII)

دانش تجربی که آن هم چندان مورد پسند عرفا نیست و گاه آن را حجاب راه رهروان دانسته‌اند، به وفور در کتاب برای متقاعد کردن خواننده به درستیِ سخنی که نویسنده می‌گوید استفاده شده. هر چند که تفکر او دانش را چندان در شناخت به معنای عرفانی‌اش موثر نمی‌داند اما ابراز امیدواری می‌کند که همین عامل از درگاه رانده شده روزی به یاری اندیشه‌اش بیاید: «می‌توان با اطمینان گفت که به مدد دستگاه‌های علمی، انشاالله در آینده نزدیک همه‌ی این مطالب اشراقی و عرفانی هم به مرحلۀ اثبات خواهد رسید.» (ص ۵۴) همین‌جا نکته‌ای کلیدی در اندیشه‌ی او و البته بسیاری از همفکرانش آشکار می‌شود؛ درستی یا نادرستی چیزها را کاربردشان در نسبت با پیش‌فرض‌های فکری آنان معین می‌کند.
روش‌های آوانگاری فُنمیک و فُنتیک (I)

روش‌های آوانگاری فُنمیک و فُنتیک (I)

یک قوم‌موسیقی‌شناس احتمال دارد به منظور مطالعه‌ی موسیقی تصمیم به ضبط نمونه‌های صوتی و سپس آوانگاری آن‌ها بگیرد. او با خصوصیات ِآن موسیقی آشنا نیست و در مشاهده و تجربه‌اندوزی از فرهنگِ موسیقاییِ مورد مطالعه‌اش ممکن است با پدیده‌های موسیقای‌ای مواجه شود که نسبت به عادات قبلی و پیشینه‌ی فکری و تجربه‌ی موسیقایی او غریب و مهجور باشند. به باورِ نتل (۱۳۹۲: ۱۵۳) اصلی‌ترین مسأله در تاریخ آوانگاری «تعادل میان دقت و سادگی» است.