نگاهی به فعالیتهای موسسه فرهنگی هنری آوای مهربانی (III)

پوستر برنامه نغمه های آسمانی شماره 2
پوستر برنامه نغمه های آسمانی شماره 2
۳۴- نغمه های آسمانی ۲ ( ویژه تعزیه و موسیقی) در تالار وحدت ۴/ اسفند/ ۸۵
پژوهشی در موسیقی تعزیه: سعید افزونتر
نمایش تعزیه : تعزیه گردان مرتضی صفاریان
در بخش نخست برنامه پس از قرائت آیاتی از کلام ا.. مجید و مقدمه ای از مجری، آقای سعید افزونتر، پژوهشگر مدعو به بررسی موسیقی تعزیه معاصر از زاویه مردم شناسی پرداخت و در لابلای سخنانش نمونه های صوتی، تصویری متعددی را پخش نمود. مدت اجرای این پژوهش۶۵ دقیقه بود.

بخش دوم برنامه اختصاص به نمایش تعزیه بازار شام به تعزیه گردانی حاج مرتضی صفاریان داشت؛ در این نمایش سعی شده بود تا از نسخه قدیم تهران و افرادی که اصیلتر می خواندند استفاده شود. در این نمایش، قسمتهای اضافی حذف شده و وجه موسیقائی آن غالب بود.

۳۵- ادیب خوانساری(زندگی و آثار) تالار وحدت۳۱/فروردین/۸۶
در این برنامه که با حضور خانواده ادیب خوانساری و جمعی از اساتید و نیز کارشناسان، هنرمندان و علاقمندان تشکیل شد بعد از قرائت قرآن و سخنان و تذکرات مجری، میزگردی با حضور ۳ تن از پژوهشگران این عرصه آقایان بهروز مبصری، محمدرضا شرایلی و سیدعلیرضا میرعلی نقی برگزار شد و در آن ابتدا آقای مبصری بیوگرافی ادیب و سپس آقای شرایلی دیسکوگرافی آثار و پس از آن آقای میرعلینقی تجزیه و تحلیل ۳دوره آثار ادیب را بیان نمودند.

پس از تنفس از استاد احمد ابراهیمی به عنوان یکی از شاگردان ادیب دعوت به عمل آمد تا خاطراتی از استادش را بیان نماید و در آخر کنسرت پژوهشی بازخوانی و اقتباس از صفحات بیات کرد، دشتی و بیات ترک ادیب به خوانندگی آقای منصور برهانی و تار آقای بهمن سپهری شکیب اجرا شد.

۳۶- مروری بر آثار ضبط شده در سالهای ۱۲۸۴شمسی در تهران و ۱۹۰۷ در پاریس با تکیه بر آثار سیداحمدخان ۲۸/۲/۸۶
در این برنامه که با حضور نوادگان سیداحمدخان و جمعی از هنردوستان ساوه ای و کارشناسان و اساتید و علاقمندان موسیقی تشکیل شد، ابتدا آقای بهروز مبصری آخرین پژوهشهای خود را در باره بیوگرافی سیداحمدخان ارائه داد:
سیداحمدخان(۱۳۱۹-۱۲۳۱شمسی) در ساوه بدنیا آمد. سید احمد خان در شهرستان ساوه دنیا آمده و پدرش حاج میرزا سید حسین ساوه ای از علماء بزرگ منطقه بوده که در نجف اشرف وفات یافته.

سید احمدخان پنجمین فرزند خانواده و تنها پسر بوده، نام او را احمد گذاشتند و چون از خانواده سادات حسینی بوده بنام سید احمدحسینی یا سید احمد معروف گشته.

اولین معلم آواز وی پدرش بوده که به اصطلاح قدما پا منبری میخوانده و از نونهالی با آوازها و مرثیه آشنا گشته و بعد به هنر تعزیه خوانی روی آورده و برخی از نقش ها را اجرا می کرده:
معین البکاء تفرشی تعزیه گردان تکیه دولت زمانی که در ساوه بوده او را با خود به تهران برده و تحت تعلیم قرا میدهد از آنجا که در آن موقع تکیه دولت جای رشد هنرمندان آوازی چون اقبال – نکیسا و… بوده او نیز در آنجا زیر نظر ملا عبدالکریم جناب قزوینی و محمد تفرشی تعلیم یافت.

پس از مدتی با توجه به اینکه سید احمد خان قامتی بلند داشته و تسلط به ردیف آوازی پیدا کرده به سلک خوانندگاه تکیه دولت در آمده و به الفبای نقش پرداخته.

سید احمد خان در عرصه تعزیه خوانی به خصوص هنگام اجرای شبیه حضرت عباس و حزین یزید ریاحی مورد تأیید هنر شناسایی چون ادیب الملک فراهانی – ابراهیم بوذری – عبدالله دوامی قرار گرفته و هنر او را ستوده اند تسلط او بر ردیف آوازی و اجرای تحریرهای مسلسل و مقطع استعداد او را در پرده شناسی و حساسیت کم نظیر گوش او از وی استادی کامل در آواز ایرانی ساخته بود. می گویند وقتی در تکیه دولت به الفبای نقش می پرداخته از طنین صدایش چلچراغها به لرزه در می آمده و اشراف و درباریان برایش هدایای نفیسی می فرستادند.

از آنجا که در دوره قاجار تمامی هنرمندان موسیقی طراز اول تحت الحمایه درباریان بوده اند سید احمدخان نیز در دستگاه مستوفی الممالک بوده و مورد حمایت ایشان قرار داشته که بعدها نیز داماد آن خانواده میگردد. به تحقیق اهل سید احمد خان خواننده ای ردیف دان در مکتب سنتی موسیقی ایرانی بوده و به رموز آن آشنایی کامل داشته در مقام استادی سید احمد خان همین بس که وقتی در سال ۱۲۸۴ شمسی ۱۹۰۶ میلادی کمپانی گرامافون برای ضبط صفحه به ایران می آید جناب میرزا حسینقلی با آواز سید احمد خان اولین صفحات موسیقی دستگاهی را در چهارگاه به ضبط میرسانند، همچنین درویش خان اولین اثر خود را با آواز سید احمد خان در ماهور به ضبط می رساند.

بعد سخنان آقای مبصری، آقای شرایلی به دیسکوگرافی آثار ضبط شده در ۱۲۸۴(اولین دوره ضبط صفحه در ایران) و در پاریس ۱۲۸۶ و نیز آثار سیداحمدخان و پخش صفحات نمونه پرداخت.

کنسرت پژوهشی شامل بازخوانی صفحات ماهور سیداحمدخان با همراهی تار درویش خان (ضبط شده در سال ۱۲۸۴شمسی) قسمت بعدی برنامه بود که به خوانندگی آقای شهرام فراز و با همراهی تار آقای امین شریفی اجرا شد.

پس ازتنفس، آقای سلمان سالک (کارشناس موسیقی و نوازنده تار) مبحثی با عنوان «تجزیه و تحلیل ساختار موسیقی دستگاهی در آثار ضبط شده ۱۲۸۴شمسی» مطرح و مستنداتی را در زمینه نحوه تقسیم بندی موسیقی دستگاهی در دوره قاجار و تفاوتهای آن با امروز ارائه داد.

ادامه کنسرت پژوهشی، بازسازی و بازخوانی آثار ضبط شده از سیداحمدخان با همراهی تار آقا حسینقلی در دستگاه چهارگاه که حاصل بیش از ۲ سال تمرین آقایان شهرام فراز (آواز) و امیرشریفی (تار) بود و به خوبی اجرا شد.

7 دیدگاه

  • سجادبغدادي
    ارسال شده در مهر ۱۲, ۱۳۸۷ در ۱۱:۳۵ ب.ظ

    من به همراه ۲۰ نفر دیگرازجوانان و نوجوانان شهرستان اراک میخواهیم تعزیه خوان شویم و درنظرداریم اتحادیه انجمن تعزیه خوانان جوان و نوجوان شهراراک را راهندازی کنیم یابه کمک شماتعزیه خوان شویم یاعلی

  • سجاد بغدادی
    ارسال شده در آذر ۱۲, ۱۳۸۷ در ۳:۲۰ ب.ظ

    باعرض سلام وخسته نباشید من میخواهم تعزیه خوان بشوم شهرستان اراک شماره تلفن تماس ۰۹۳۶۵۰۹۸۹۳۸

  • ناشناس
    ارسال شده در دی ۲۶, ۱۳۸۷ در ۱۱:۰۷ ب.ظ

    سجادبغدادی هستم پس چی شداین تعزیه؟

  • حامد
    ارسال شده در تیر ۲۵, ۱۳۸۸ در ۹:۳۱ ب.ظ

    میخوام خواننده شم چیکار کنم؟فقط لطف کنید شماره تلفن اوای نکیسا رو واسم ایمیل کنید

  • ارسال شده در دی ۳۰, ۱۳۸۸ در ۳:۲۶ ب.ظ

    برای سجاد مینویسم که در حقم بد کرد اما امیدوارم خوشبخت ترین ادم دنیا باشی و میدونمم که همه چیز دروغ بود خداحافظ دوست داشتنی ترین دوست

  • shams
    ارسال شده در بهمن ۱۳, ۱۳۸۸ در ۳:۱۸ ق.ظ

    salam bar yeke tazane arseye pajhuheshe musighie kohane iran.dorud bar shoma. zende bad

  • ارسال شده در خرداد ۱۳, ۱۳۹۰ در ۸:۲۳ ق.ظ

    سلام معرفی ساوه ساوجیان

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مغالطات ایرانی – مکتب وزیری (II)

با مطالعه آثار مکتوب نویسندگان و منتقدان موسیقی ایران در مجلات فارسی زبان، به روشنی می توان نوشته هایی از پیروان وزیری یافت که به بعضی از موارد مطرح شده معتقد نباشند ولی همگی در موردِ اولین و به واقع، مهمترین اصل مکتب وزیری اعتقاد دارند و عدم اعتقاد آنها به مورد اول، می تواند…
ادامهٔ مطلب »

سری هارمونیک، معدن فواصل موسیقایی (IV)

همچنانکه در بخش پایین شکل بالا مشاهده می کنیم اولین درجه گام دارای طول بخش فعالی معادل طول سیم (با ضریب ۱) بوده و در واقع همان سیم دست باز است و طول بخش فعال درجه مربوط به فاصله اکتاو معادل نصف طول سیم (با ضریب ۰٫۵) است. نمودار حاصل از طول بخش فعال سیم و فاصله طولی بین پرده ها نشان دهنده رابطه ای غیر خطی بوده و و فاصله طولی بین پرده ها همگی به یک اندازه نمی باشد.

از روزهای گذشته…

سر توماس بیچام، رهبر بزرگ انگلیس (VI)

سر توماس بیچام، رهبر بزرگ انگلیس (VI)

بیچام با نزدیک شدن تولد شصت سالگیش تصمیم گرفت که یک سال از دنیای موسیقی فاصله بگیرد و تعطیلاتش را در یک کشور آفتابی سپری کند. اما شروع جنگ جهانی دوم در ۳ سپتامبر ۱۹۳۹ برنامه های او را به هم زد و در عوض مجبور شد برای تضمین آینده ارکستر فیلارمونیک لندن که حامیانش پشتیبانی مالی خود را با اعلام جنگ قطع کرده بودند، مبارزه کند.
تاریخچه ورود موسیقی ایران به اینترنت

تاریخچه ورود موسیقی ایران به اینترنت

قسمتی از مطلبی که پیش رو دارید در اولین جلسه همایش پایگاه های مجازی موسیقی کلاسیک ایران توسط سجاد پورقناد خوانده شد که درباره ورود موسیقی ایرانی روی اینترنت اطلاعاتی آورده شده است. این اطلاعات مربوط به سایتهای پربیننده و جدی موسیقی ایران است که از زمان آشنایی نویسنده با اینترنت در حدود ۸ سال پیش تا کنون گرد آوری شده است؛ واضح است که سایتهای زیادی درباره موسیقی ایران روی اینترنت وجود داشته اند که در این مقاله یا به دلیل نا آشنایی نویسنده و یا کم بودن زمان فعالیت آنها، از دید نویسنده این مطلب دور مانده اند، ولی با خواندن این مطلب میتوان از تحوالات کلی موسیقی روی اینترنت با خبر شد.
سرگذشت ارکستر سمفونیک تهران (V)

سرگذشت ارکستر سمفونیک تهران (V)

در مهر ماه ۲۵۰۵ یعنی ۱۳۲۵، پرویز محمود به ریاست اداره موسیقی و هنرستان برگزیده شد و روبیک گریگوریان (به جای روح الله خالقی) معاونت او را عده دار شد؛ بله همینجا بود که با همت و تلاش جوانان چون حنانه و قریب (غریب) و شیروانی و… پایه های ارکستری گذارده می شد و با سومین رهبرش (نیروی سوم) توانست بر حسب تقدیر به زیر چتر وزارت فرهنگ و هنر (آن زمان) برود و این ارکستر خودش را تا به امروز حفظ نماید ولی متاسفانه باید گفت که در اداره ارکستر سمفونیک تهران، همگی به نوعی مقصر بوده اند، چه از زمان تشکیل آن و چه در دوران طلایی و چه در رکود آن…
هارمونیک (III)

هارمونیک (III)

هارمونیک ، هارمونی! هم ریشه بنظر میرسند؛ شاید برای شما هم این سوال پیش آمده که معنی این لغت و ریشه آن چیست؟ در حقیقت برای اینکه درک و شناخت جامع تری از امواج هارمونیک و اصل مطالب مربوط به آن داشته باشید؛ لازم دیدم گوشه ای از تاریخ و فلسفه وجودی هارمونی به صورت اختصار بیان شود. در کتابهای موسیقی و هم ریاضی و هم فلسفه این کلمه “هارمونیک” به چشم میخورد!
بوطیقای ریتم (III)

بوطیقای ریتم (III)

حال ببینیم وقتی شنونده‌ی اجرای حقیقی موسیقی هستیم –و نه بیننده‌ی تصویر گرافیکی موسیقی حبس شده در کاغذ-چه چیز به ما می‌گوید کدام‌یک از این دوسیستم مختصاتی درست است؟ چگونه می‌فهمیم به ازاء هر سه نت یک بار دست بزنیم یا به ازاء هر دو تا؟ روشن است، تاکیدگذاری (Accentuation) موجود در متن قطعه این موضوع را به ما دیکته می‌کند. پیش از آن باید بپرسیم چه چیزی چنین تاکیدگذاری‌ای را می‌سازد؟ ساختار تاکیدی یک خط ملودی از کجا می‌آید؟ پاسخ به این پرسش را نیز به پیروی از کامبوروپولوس (Combouropoulos) به مشخص شدن محدوده‌ی یک ملودی از طریق هویت و مشابهت واگذار می‌کنیم. به این معنی که ساختار تاکیدی به طور خودکار برآمده از گروه‌بندی است.
اشتباه بزرگ هنگام اجرای کنسرت

اشتباه بزرگ هنگام اجرای کنسرت

گروه استونز، در فاصله جدایی تا مرگ جونز، میک تیلور (Mick Taylor) را جایگزین او کرده بودند که نامش برای اولین بار در آلبوم Let It Bleed آمد.
جاش گروبن (I)

جاش گروبن (I)

جاشوآ وینسلو (Joshua Winslow) ملقب به جاش گروبن (Josh Groban) متولد ۲۷ فوریه ۱۹۸۱، خواننده و ترانه سرای آمریکایی است. حرفه او بیشتر روی اجرای کنسرت و ضبط آثارش متمرکز است، اگرچه وی همواره علاقه به پی گیری موسیقی در تئاتر را داشته. در جولای ۲۰۰۹ وی توانست ۱۹,۱۷۴,۰۰۰ آلبوم خود را در ایالات آمریکا به فروش رساند! او جایزه گرمی (Grammy) را برای آهنگ “باور کن” (Believe) دریافت کرد و در سال ۲۰۰۵ نامزد جایزه آکادمی بود.
یاد داشتی بر مقالۀ خواننده و خواننده سالاری

یاد داشتی بر مقالۀ خواننده و خواننده سالاری

در ادامه بحثی که درباره مقاله خواننده و خواننده سالاری توسط علیرضا جواهری در این سایت بوجود آمد، دکتر کیومرث پیرگلو، آهنگساز، موزیکولوگ و نوازنده پیانو و سنتور، نیز برای “گفتگوی هامونیک” مطلبی ارسال کرده که میخوانیم: هر چه از دل بر نیاید؛ بر دل نیز ننشیند. صادقانــــــه باید اقرار کنم که سالهاست که دیگر نمیتوانم به کارهای استاد شجریان گوش دهم چرا که معتقدم هرگز پس از جدایی ایشان از اساتید گرانقدر فرامرز پایـــــــور، پرویز مشکاتیان، جلیل شهناز و… کار پر مغز با تنظیم زیبا و ملودی ناب از اجراهای ایشان نشنیدیم، چراکه از یک طرف معضل “نوگرایی” که باعث سر در گمی در موسیقی ایرانی شده و باعث شده کسانی که بدنبال این مسآله هستند نتوانند ملودیهای ناب با تنظیم های زیبا ارائه کنند (و استاد آنها را اجرا کنند) و از طرف دیگر جریان خواننـــــــــــده سالاری (که متاسفانه پس از انقلاب بوجود آمد و رشد کاذبی کرد) که دوست هنرمند و دلسوخته آقای علیرضا جواهری بحث آن را پیش کشیدند، باعث شد که اساتیدی مانند شجریان ها نتوانند همچون گذشته، با وجود تمام امکانات و شش دانگ صدا، کارهای ناب و جاودانی را بوجود بیاورند. پس از این حوادث به راحتی میشود به این نکته پی برد که چقدر آهنگساز با ذوق میتواند نقش اساسی در خلق و پرورش یک اثر زیبا داشته باشد.
مصائب اجرای دوباره (IV)

مصائب اجرای دوباره (IV)

به طور کلی در نی نوا نمونه‌های دیگری نیز از فیگورها وجود دارد که تاکیدگذاری یا بیان اجراییشان بر جریان موسیقی (پس از خودشان) تاثیر می‌گذارد. ممکن است بتوان شیوه‌ی بسط مواد موسیقایی را در نی نوا مسئول این قضیه دانست (۹). تکنوازی سازهای مختلف نیز یکی از ویژگی‌های نی نوا است که اجرا را گاه بسیار دشوار می‌کند.
نکاتی که سازندگان تار و سه تار باید بدانند

نکاتی که سازندگان تار و سه تار باید بدانند

معمولا” آلات موسیقی ای که شامل سیم و دسته هستند، پس از مدت زمانی باید رگلاژ دسته شوند چراکه مقداری جاخوردگی در دسته ساز بوجود می آید. در سالهای اخیر که چسب چوب و دیگر انواع چسبهای صنعتی به بازار آمده، عده ای مبادرت به استفاده از این نوع چسبها می کنند که متاسفانه ساز تولید شده آنان جنبه یکبار مصرف پیدا می کند چون در آینده دور (مثلا ۷۰ یا ۸۰ سال دیگر) پس از هرگونه جاخوردگی، پیچ خوردگی، شکستگی بر اثر حوادث و ضربه، دیگر ساز را نمی توان ترمیم اصولی کرد، چون اصولا” این چسبها باز نمی شوند.