مقایسه‌ی روش‌های آموزش ساز عود در موسیقی ترکی (VIII)

۴٫۳ مقایسه‌ی‌ روش‌ها بر حسب سبک عودنوازی
مقایسه‌ی روش‌ها بر حسب سبک نوازندگی نشان می‌دهد که سبک عودنوازی، مبین روش‌هایی است که نوازندگان پس از گذراندن آموزش‌های اصلی در پیش می‌گیرند. ممکن است چنین به نظر برسد که در روش تارگان، پس از آموزش اصلی، هدف، رسیدن به ویرتوئوزیته است. اگرچه تارگان نوازنده‌ی بسیار خوبی ا‌ست، به سبب تحصیل موسیقی غربی، سبک او فاقد سنت‌گرایی‌ ا‌ست که این امر بسیار طبیعی ا‌ست. بازتاب ذوق و قریحه‌ی تارگان در شیوه‌اش مشخص است، اما به نظر می‌رسد که روح مقام‌ها کاستی‌هایی‌ دارند و روش خاص تارگان، برای نوازندگان سنتی عود، مناسب نیست. اما این روش برای اجراهای تکنوازی بسیار مناسب است. تارگان در اجراهای گروهی شرکت نمی‌کرد و از مقام‌های سنتی مانند صبا و هُزام نیز بهره نمی‌برد (Yildiz,2005:42).

او در آموزش‌ عمدتاً از ساخته‌ها‌ی خود استفاده می‌کرد. هویت سبک شنچالار نیز به سبب نوازندگی در مکان‌هایی مانند کازینو مشخص نیست. در روش تانریکرور اجرای تکنوازی دیده می‌شود اما او از سبک سنتی خاصی برخوردار است. در این روش، سبک فراموش شده‌ای مشاهده می‌شود که به سبک تنبورنوازی نزدیک است. تانریکرور بیشتر با اجراهای تکنوازی خود شناخته می‌شود. او نیز، مانند تارگان، در اجراهای گروهی شرکت نمی‌کرد.

تانریکرور در روش خود از سبک سنتی عودنوازی، به شکل ماهرانه‌ای استفاده کرده‌‌است. تورون در شیوه‌ی خود به غیر از سبک تارگان و تانریکرور، از سبک خود نیز بهره برده‌‌است. در نهایت اینکه، آکدوغو گذشته از اینکه نوازنده‌ی عود بسیار چیره‌دستی ا‌ست، پژوهشگر خوبی نیز هست، اما سبک او در متدش نمایان نیست. روش یحیی نیز نشان می‌دهد که مسیر تانریکرور را دنبال می‌کند.

۵- نتیجه‌گیری
در این پژوهش، متدهای آموزشی عود بررسی، تحلیل و مقایسه شده‌اند. روش خواجه‌علی‌صلاحی‌بیگ در نوازندگی عود کاملاً ساده است و قصد آن نیست که با دیگر روش‌ها مقایسه شود. دیگر روش‌های یادشده را در دو گروه می‌توان طبقه‌بندی کرد: در گروه نخست، روش‌های تارگان، شنچالار و آکدوغو، و در گروه دوم شیوه‌های تانریکرور، تورون و یحیی به یکدیگر شباهت دارند. مقایسه‌ی روش‌های آموزش این دو گروه نشان از تأثیر فراوان موسیقی غربی بر گروه اول و موسیقی سنتی بر گروه دوم دارد؛ اما ویژگی اصلی تمامی این شیوه‌های آموزشی، معرفی ساز عود، ذکر پیشینه‌ی کوتاهی از آن و فنون استفاده از مضراب است؛ سپس هر یک از روش‌ها اطلاعاتی درباره‌ی نواختن به صورت دست باز و آموزش‌ پوزیسیون‌ها ارائه می‌کنند.

از مهم‌ترین الزامات آموزش ساز عود، بهره‌مندی از استعداد ذاتی موسیقی و رعایت نظم و انضباط کاری است. به بیان دیگر، هر چه توانایی و قابلیت هنرجو بیشتر باشد، میزان همکاری مربی نیز بیشتر خواهد بود و هر چه هنرجو در کار، نظم و انضباط بیشتری داشته باشد، میزان اثربخشی کلاس یا شیوه‌ها نیز افزایش خواهد یافت. به علاوه، افزون بر نقش متدها در یادگیری، گوش دادن به آثار نوازندگان ماهر نیز تأثیر فراوانی در پیشرفت یک هنرجوی عود خواهد داشت.

مراجع

Akdogu, O.
۱۹۹۲ Ud Method 1-2, Izmir:Anadolu Pub.
Gazimihal, M. R.
۱۹۷۵ Kopuz and Plucked String Instruments in the countries. Ankara: The Ministry of Culture Pub.
Jebrini, A.
۱۹۹۵ “Farabi” TDV.Encyclopedia of Islam v.12. Istanbul: TDV Pub.
Koc, F.
۲۰۱۰ Abdulaziz b. AbdulkadirMeragi and the Place of Named “Nekavetu’l-Edvar” His Book in The XV. Century Turkish Music Theory. Unpublished Phd. Thesis. Ankara: ESS University of Ankara.
Tanrikorur, C.
۲۰۰۱ Unpublished Oud Method
Targan, S. M.
۱۹۹۵ Ud Method.Istanbul: Gokhan Pub. (Publisher: ZekiYilmaz)
Torun, M.
۱۹۹۳ Ud Method “Tradition into The Future”. Istanbul: Caglar Pub.
Turabi, A. H.
۱۹۹۶ El-Kindi’s Music Tractate. Unpublished Master Thesis. Istanbul: University of Marmara ESS.
۲۰۰۴ IbnSina-Music. Istanbul: Litera Pub.
Uygun, M. N.
۱۹۹۹ Safiyuddin Abdulmu’min Urmevi and Kitabu’l-Edvar. Istanbul: Kubbealti Pub.
Yahya, G.
۲۰۰۲ Ud Method. Ankara: Yurtrenkleri Pub.
Yildiz, K.
۲۰۰۵ A Comparative Study on Methods of Oud. The Graduation Thesis. Sakarya: State Conservatory University of Sakarya.

مجله هنر موسیقی

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (V)

موسیقی ایران موسیقی بی‌نهایت وسیعی است. به خاطر اینکه موسیقی ایران یک سیستم دوگانه «دوآل‌سیستم» (Dual System) دارد که از قرن‌های متوالی به ما رسیده است. بخشی از این سیستم که قدیمی‌تر است سیستم «مقام» است که از قرن هشتم میلادی تا قرن نوزدهم میلادی در ایران رواج داشته است. و به خاطر شرایطی تاریخی که من از آن آگاه نیستم، به علت اینکه موزیکولوگ نیستم، سیستم جدیدتری به اسم «دستگاه» در ایران رشد می‌کند ولیکن مقام از بین نمی‌رود و در موسیقی نواحی ایران هنوز با سیستم مقام سروکار داریم و هنوز مقام به زندگی خودش ادامه می‌دهد. درنتیجه با دو سیستم در موسیقی ایران مواجه هستیم. به همین خاطر وسعت این سیستم دوگانه بی‌نهایت زیاد است. نمی‌خواهم به مسائل تکنیکی بروم اما مثل اقیانوسی است که می‌شود از هر کجایش آب برداشت. هر نوع موسیقی‌ای که بخواهیم می‌شود از این سیستم درست کرد.

فرهنگ اسلامی و پیدایش موسیقی چند صدائی در اروپا (I)

در ضمن بررسی منابعی برای تهیه مقاله ای درباره نقد تاریخنگاری موسیقی ایرانی به این مقاله جالب بر خوردم که برای روشنگری تاریخی درباره مبادلات فرهنگی و موسیقایی شرق و غرب لازم و مفید است؛ و با مقاله های «نقد تاریخنگاری موسیقی ایرانی» و جستارِ پیوست «درباره عقب ماندگی و پیشرفت» ارتباط دارد.

از روزهای گذشته…

عصیان ِ کلیدر (VI)

عصیان ِ کلیدر (VI)

علی نجفی که خود نیز نوازنده ی نی است در باره اجرای نی در این قطعه میگوید :«از نظر من اجرای نی در این کنسرت چندان مناسب نبود. بحث نی نوازی را می توان از دو زاویه مورد بررسی قرار داد یکی موضوع سونریته نی که به نظر شخصی من سونوریته مناسبی برای همراهی ارکستر نبود، چه از نظر بالانس بودن صدای اول به صدای دوم و سوم، چه از نظر کوک و ولوم صدا که برای سلو نوازی در کنار ارکستر مناسب نبود. یکی هم از زاویه ی تکنیکی که آن آمادگی ای که باید سولیست داشته باشد، نوازنده در اجرای دوم (که من دیدم) آن آمادگی لازم را نداشت، حال به لحاظ خستگی یا جو سالن بود یا اینکه ارکستر نتوانسته بود آن فضای لازم را برای نوازنده ی نی فراهم کند که او در حس حال قطعه ی نی نوا باشد. هر کدام از این دو دلیل میتوانست وجود داشته باشد.
مغالطات ایرانی – آهنگسازی و تنظیم

مغالطات ایرانی – آهنگسازی و تنظیم

در سنت موسیقی کلاسیک، به صورت عمومی سعی می شود، اصطلاحات مربوط به موسیقی، به صورت همه گیر در تمام کشورها به یک صورت استفاده شود؛ حتی در فرهنگ هایی که برای آن اصطلاح واژه های بومی وجود دارد، استفاده از واژه های شناخته شده تر به صورت بین المللی در اکثر مواقع جای خود را به واژه های بومی می دهند برای نمونه اولین کتاب هارمونی که در ایران توسط سالار معزز ترجمه میشود، عنوان «تناسب» را داشته و بعضی از اصطلاحات آن مانند «هارمونی» و «کلاویه» فارسی سازی شده و به «تناسب» و «مضراب» تبدیل شدند، اما با گذشت زمان، دوباره اصطلاحات غربی آن جای خود را در ادبیات اصلاح شناسی موسیقی ایران باز کرد.
درباره تازه ترین اثر گروه نور

درباره تازه ترین اثر گروه نور

گروه نور با آلبوم «آلبا» به جست وجوى ریشه هاى کهن موسیقى برخاسته اند. جست وجویى که واکنش انسان معاصر به گم شدن ریشه ها در دوره مدرن و فرامدرن است.
گزارش جلسه ششم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

گزارش جلسه ششم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

در حال حاضر و با بررسی اغلب روندهای موجود، آنچه به نقد موسیقی اعتبار و مرجعیت می‌بخشد به نظر مدرس حاصل ترکیبی از رابطه‌ی میان پنج عامل نقدگر، آفریننده، دریافت‌کننده‌ی نقد، خود اثر و محتوای نقد است. اغلب پاسخ‌های مختلف به پرسش‌های یاد شده را می‌توان بر اساس هم‌بندی عامل‌های پنج‌گانه تشریح کرد.
ریتم در موسیقی جز – قسمت سوم

ریتم در موسیقی جز – قسمت سوم

در مطالب قبل گفتیم مهمترین عاملی که به یک قطعه موسیقی فضای Jazz را القا می کند ریتم و نحوه اجرای آن موسیقی توسط نوازنده است.
از نقد علمی تا نقد هنری (II)

از نقد علمی تا نقد هنری (II)

بنظر میرسد اولین و مهم ترین شرط برای ورود به حوزه زاینده هنر ظهور، انسان مستقل و متکی به خود است. انسانی که بتواند برای خود محدوده ای آزاد و عقلانی از طریق قدرت خود بیافریند، محدوده ای که دارای ارزشهای نسبی اخلاقی است. در شرایط فعلی قلمرو نسبی اخلاقی که علی القاعده باید در جهان بیرونی نسبی تلقی شود در ما معکوس شده است.
ضرابی: مشکل آموزش در ایران مختص موسیقی نیست

ضرابی: مشکل آموزش در ایران مختص موسیقی نیست

از نظر اهمیت من به آموزش بیشتر اهمیت میدهم تا رپرتوار حرفه ای، چون رپرتوار حرفه ای را نوازنده حرفه ای با درصدی کیفیت بالا و پایین بالاخره میزند ولی برای کسی که سنتور را شروع کرده پس از دوره ابتدایی یک بیابان برهوت است که عده بسیار قلیلی این بیابان را پشت سر میگذارند و باز به یک آبادی که همان قطعات حرفه ای است میرسند.
کرونوس کوارتت و اجرای آثار تازه

کرونوس کوارتت و اجرای آثار تازه

بر عهده گرفتن اولین اجرای یک قطعه موسیقی برای گروه نوازندگان سازهای زهی کرونوس کوارتت Kronos Quartet امری عادی است. از سال ۱۹۷۳، زمانی که دیوید هرینگتون David Harrington این گروه چهارنفری را در سانفرانسیسکو به وجود آورد تاکنون، کرونوس به اجرای بیش از ۵۰۰ قطعه موسیقی جدید از آهنگسازان مختلف پرداخته است که ۲۰۰ قطعه از آنها به قدری قابل توجه و با ارزش بوده اند که توسط گروههای دیگری از نوازندگان اجرا و ضبط شده اند.
بالاد – قسمت اول

بالاد – قسمت اول

تعریف دقیق بالاد (ballad) که در فارسی به آن تصنیف گفته میشود، همواره مورد بحث و گاهی جدل ادیبان و موسیقی دانان تاریخ بوده است. یکی از تعاریف آن که در بیشتر لغت نامه های معتبر موجود بوده و مورد تایید بسیاری از متخصصان قرار گرفته، به این شرح است.
چه آتش‌ها

چه آتش‌ها

کنسرتی که گروه همنوازان حصار در پاییز ۱۳۹۰ در تالار وحدت تهران اجرا کرد، پاییز امسال در قالب آلبومی به نام «چه آتش ها» به بازار آمد. انتشار آلبوم نیز همانند اجرا، واکنش های ضد و نقیضی در پی داشت. روهی آن را فاقد اصالت و قوام موسیقایی دانستند و گروهی نیز آن را خلاقیتی جسورانه خواندند. اما به زعم نگارنده، این نگاه های سیاه و سفید، ریشه در خود آلبوم و محتوای آن دارند و خود این چیدمان ۹۰ دقیقه یی نیز کشکولی از عناصر سیاه و سفید است؛ به این معنی که از سویی نگاه شنونده را با درخشش و شکوه خود در لحظاتی خیره می کند و از دیگر سو نه تنها با کنش هایی دیگرآزارانه، مخاطب را گیج و منگ رها می کند بلکه وجود مخاطب را در لحظاتی نادیده می گیرد و راه خود را می رود.