اپرت رودابه به روی صحنه می رود

مطلبی که پیش رو دارید از کنفرانس مطبوعاتی اپرت رودابه توسط توسط شقایق خان زادی تهیه شده است. این اپرت ایرانی قرار است سوم تا نهم اردیبهشت‌ ماه سال جاری در تالار وحدت به روی صحنه رود.

اپرت رودابه برداشتی آزاد از شاهنامه است که متن و موسیقی آن را محمد کیاخسروی مترجم محقق و دانشجوی رشته آواز در دانشگاه گراتس اتریش نوشته است.

اما اپرا و اپرت تفاوت هایی با هم دارند؛ در اپرا در تمام قسمتها، کلام و موزیک به کمک هم همراهی می شوند اما در اپرت اینطور نیست، در اپرت قسمتهایی است که مانند تئاتر، تماشاچی فقط دیالوگ می شنود. زمان اپرت کوتاه تر از اپرا هست و بعضا فاقد کر می باشد. اعضا کمتر و فضا کوچکتر است و گاها فضای کمدی به خود می گیرد.

این اپرت قصه رودابه است که یکی از عشاق شاهنامه است و در تقسیم بندیهای شخصیت های زن شاهنامه (که یازده گونه می باشند) جزء دسته دلبران است. اما اصل داستان، عشق رودابه و زال نسبت به هم هست اما از آنجاییکه این دو از دو نژاد متفاوت زابلستانی و کابلستانی هستند، نباید پیوند داشته باشند. شکستن ساختار اجتماعی منجر به ازدواج این دو می شود که حول این محور داستانهایی پیش می آید که این داستانها در این اپرت مختصرا روایت می شود و بیشتر به موضوع اصلی که همان عشق این دو به هم است پرداخته می شود.

سعید میرزایی کارگردان این اپرت از فعالین عرصه تئاتر است که کارهای صحنه ای زیادی را بازی و کارگردانی کرده است که در این رابطه جوایزی را نیز کسب کرده است؛ از جمله این جوایز می توان به هفت کردار و پانتومیم فرش ایرانی اشاره کرد که به گفته خود او پس از تجربه تلخی که در کار “استنطاق لوکولوس” داشت تصمیم می گیرد که دیگر کار صحنه ای نداشته باشد و پس از آن در آموزشگاههای تئاتر وقت خود را صرف آموزش به هنرجویان و آشنا کردن جوانان با تئاتر و متون ایرانی و نیز خواندن رشته سینما، ادیت و تدوین فیلم می کند و در این مدت با صحنه و خانواده تئاتر فاصله می گیرد.

اما از آنجا که در گذشته تئاتر خسرو شیرین را به اجرا در آورده بود و مهدی باقری (برادر شقایق باقری سرپرست موسیقی اپرت) آهنگسازی آن اثر را عهده دار بوده است، طی تماسی که شقایق باقری با برادرش داشته در زمینه اجرای این اپرت مهدی باقری، سعید میرزایی را که تخصصی هم در شاهنامه خوانی داشته است، جهت کار به شقایق معرفی می کند و همین ماجرا خود شروعی می شود بر شکل گیری این اپرت.

از اینجا به بعد سعید میرزایی به عنوان کارگردان عهده دار این نمایش می شود و شقایق باقری نیز سرپرستی موسیقی این کار را به عهده می گیرد. سعید میرزایی کار با خواننده هایی که فقط به طور صرف خواننده هستند و هیچ سررشته ای به عنوان بازیگری نداشتند را جزو سختیهای این کار بر می شمرد و اشاره می کند که همین امر منجر به طولانی تر شدن دوره تمرین شد؛ او دیگر سختیهای این کار را داشتن خواننده زن جهت کسب مجوز میداند که به گفته وی با اضافه کردن دو خواننده ای که نقش فرشته را داشتند و همزمان در تمام صحنه ها تکخوان ها را به صورت اونیسون همراهی می کنند، این مشکل نیز برطرف شد. گرفتن سالن، تعیین روز، هماهنگی ها و… همگی جزءلاینفک مشکلات برگزاری این برنامه هاست.

اما ویژگی مهم و خاص اپرت رودابه این است که اپراهای اجرا شده در ایران یا کلا خارجی و غیر ایرانی بودند و یا کلا متن و موسیقی هر دو کاملا ایرانی و سنتی بوده اند و یا متن ایرانی بود موسیقی کلاسیک مثل رستم و سهراب که تئاتر زنده نداشت و عروسکی اجرا شد. اما تفاوت اپرت رودابه با دیگر اپراها در این است که متن آن کاملا فارسی و ایرانی است اما موسیقی آن کاملا کلاسیک است که توسط یک پیانو و فلوت نواخته می شود در دو قسمت از سه قسمتی که طراحی حرکت موزون انجام می شود، صدای فلوت نیز علاوه بر پیانو خوانندگان را همراهی می کند. طراحی و سرپرستی حرکات موزون را سعید داخ بر عهده دارد.

در این اپرت شقایق باقری، سرپرست موسیقی، بازیگر و خواننده نقش های رودابه و پریدخت است که او نیز فعالیت موسیقی خود را سالها پیش در کرمانشاه آغاز نموده است و سابقه فعالیت در گروه کر نامیرا به سرپرستی فرهاد هراتی و فراهنگ به سرپرستی مهدی شمس نیکنام را در پرونده کاری خود دارد و آواز کلاسیک را نیز نزد اساتیدی چون: ماریو تقدسی، محمد کیا خسروی و بتینا هوسپیان فراگرفته است و همینک مشغول تدریس موسیقی در آموزشگاهها می باشد. او از شاگردان و دوستان و آشنایان خود برای اجرا در این اپرت استفاده کرده است.

شقایق باقری، میلاد باقری، محمد کیا خسروی، فرزاد برهمن، نگین گودرزی، الهه حیدری، فلورا فرزانه، سارا مصطفوی نسب، پاس چکاد و کیمیا پوری خوانندگان و بازیگرانی هستند که در این اپرت ایفای نقش خواهند کرد و در بخش موسیقی نیز نوازنده پیانو آلوین آوانسیان و نوازنده فلوت ترانه پور یوسف، گروه را همراهی خواهند کرد. مدیر اجرایی این برنامه حمیدرضا خسرو بیگی است.

       
 
       
 
   

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

ویژگی‌های رابطه‌ی موسیقی و برآمدن دولت-ملت مدرن در ایران (I)

اکنون مدتی است که سخن گفتن از و اندیشیدن به «ایران»، خواه به مفهوم فرهنگی و خواه به مفهوم یک واحد سیاسی-اجتماعی، مساله‌ی روز است و دغدغه‌ی بسیاری از اندیشوران. تحت تاثیر قوم‌گرایی فزاینده‌ی برآمده از جهانی‌شدن (۱) و بازپخش گفتمان‌های پسااستعماری و پسامدرن در حوزه‌های جغرافیایی-فرهنگیِ کوچک‌تر، بازاندیشیدن به مفهوم ملیت، ملت و دولت-ملت (به گسترده‌ترین یا باریک‌ترین مفهوم‌ها) اجتناب‌ناپذیر شده است (۲). از این رو هر پرسش از چنان واحدهایی امروزه پرسشی بااهمیت و آگاهی‌بخش است و ما را در دیدن تهدید ترسناک فاشیسم‌های ریز و درشتی که از هر سو به زشتی سرک می‌کشد، یاری می‌دهد.

حنانه: پدرم هارمونی زوج را به هیچ کس تدریس نکرده است

به تازگی شایعه ای منتشر شده است که رساله «هارمونی زوج» مرتضی حنانه در انتظار انتشار است. از طرفی افرادی نیز خود را صاحب صلاحیت در آنالیز و حتی تدریس هارمونی زوج معرفی می کنند. این مسائل باعث شد تا از زبان فرزند مرتضی حنانه، امیرعلی حنانه، موضوع را بررسی کنیم:

از روزهای گذشته…

موسیقی و ایدئولوژی (III)

موسیقی و ایدئولوژی (III)

دلیل دیگری نیز که می توان برای عدم وجود محتوایی واحد و مشخص در موسیقی عنوان کرد و اینکه موسیقی توان انتقال یک مفهومی را به طور کامل ندارد، پاسخ به دلیلی است که برخی برای توجیه ضرورت موسیقی می آورند و آن این است که موسیقی عاملی است برای ایجاد آرامش در جهت رهایی از مشکلاتی که در طول زندگی مخصوصا” ماشینی بوجود می آید.
ریچارد اشتراوس (IV)

ریچارد اشتراوس (IV)

ریچارد اشترائوس ضبطهای فراوانی را از آثارش انجام داده، همانند اجرای موسیقی از آهنگساز آلمانی – اتریشی هارولد شوئنبرگ (Harold C. Schonberg). با آنکه اشترائوس رهبر بسیار توانایی بود اما دقت فراوانی را برای ضبطهایش به خرج نمی داد. در سال ۱۹۲۹ اپراهای تیل النسپیشل و دون خوان را به همراه ارکستر اپرای برلین اجرا کرد که به عنوان یکی از بهترین آثار اولیه ضبط از نوع الکتریکی شناخته شده، اگرچه اصل آن بر روی دیسکت ۷۸ rpm ضبط شده بود، صدای عالی نیز داشت و برای آن دوره و نوازندگان و اجرا کنندگان بسیار فوق العاده و هیجان انگیز بود، (علی رغم اشتباه فاحش یکی از سولیستها در اجرای بسیار معروفی ازتیل النسپیشل!)
هارمونیک (V)

هارمونیک (V)

امروزه نرم افزارهای موسیقی فراوان و قدرتمندی در بازار یافت میشوند که با وجود آنها میتوانیم با کمترین هزینه بهترین اجراهای موسیقی و یا پردازشهای صوتی را انجام دهیم اما این مهم و کلآ استفاده هرچه بهتر از یک تکنولوژی نیازمند این است که با علم آن هم آشنا باشیم.
در نقد آلبوم سخنی نیست (III)

در نقد آلبوم سخنی نیست (III)

از هنگام تشکیل گروه هم‌آوایان یکی از انگیزه‌های قوی آفریدن آثاری برای آن، به جز تجربه‌ی هم‌آوایی ایرانی، یافتن گریزراهی بود برای بازگرداندن صدای زنانه که موسیقی ایرانی از رنگ زیبایش محروم شده است. از همین رو تجربیات مشابه اغلب (جز سیاه مشق که مطلقا مردانه است) به سوی نوعی رنگ خاص که صدای زنانه را بر صدر بافت می‌نشاند، گرایش پیدا کرد. این شکل ویژه از رنگ‌آمیزی در کار قمصری نیز تداوم دارد به علاوه‌ی توجه خاص به صدای بسیار بم (حتا در شکلی اغراق شده) که در متن کارهای او همراه استفاده‌ی سازگون از صدای انسانی (مانند آنچه به شکل پررنگ در قطعه‌ی «بی قرار» می‌شنویم) همه در متن سخنی نیست نوعی روش میانه را پدید آورده که در آن صدای اول همراه با تحریر و تکنیک آواز کلاسیک ایرانی است و صداهای دیگر در بیشتر اوقات این ویژگی را ندارند. این‌چنین، گویی یک کرال به حمایت از خط اصلی آواز برخاسته است.
ای نهال آرزو خوش زی که بار آورده ای

ای نهال آرزو خوش زی که بار آورده ای

طبق رسم معهود به تاریخ ۲۵/۲/۸۸ که اولین جشنواره هنرمندان خود آموخته تعریف شده بود، در دریکنده بابل زادگاه مکرمه قنبری به گرد هم در آمدیم. دامنه این حرکت فرهنگی و هنری آنچنان وسیع و گسترده بود که به کاتالوگی تاریخمند مبدل شد که در قالب ورک شاب شکل گرفت. مرتبه و جایگاه وجودی این مراسم به لحاظ معنویتی که در ذات و جوهره آن بود، تحسین ملی را برانگیخت که محل اقبال تجربه ای تاریخمند و ماندگار شد.
ناصری و موسیقی متن فیلم ناخدا خورشید

ناصری و موسیقی متن فیلم ناخدا خورشید

ناخدا خورشید که اقتباسی است ایرانی و متبحرانه از رمان داشتن و نداشتن- ارنست همینگوی، به حق یکی از بهترین آثارناصر تقوایی و به خصوص سینمای ایران است که به دوران رشد و شکوفایی سینمای ایران در دهه شصت تعلق دارد. از آنجا که صحبت درباره این سینمای بزرگ اما گمنام خود نیازمند بحثی مفصل و از طرف دیگر از حوصله این متن خارج است، علاقه مندم در فرصتی مناسب به طور کامل به شرح و تفصیل درباره آن بپردازم.
نجفی ملکی: استیل نوازنده نقش زیادی در تسلط تکنیکی او دارد

نجفی ملکی: استیل نوازنده نقش زیادی در تسلط تکنیکی او دارد

نوشته که پیش رو دارید گفتگویی است با علی نجفی ملکی*، نوازنده نی، این گفتگو در برنامه نیستان در شبکه فرهنگ انجام شده است. علی نجفی ملکی چند سال است که مشغول ضبط و اجرای آثار آهنگسازان ایرانی برای سازهای مختلف مخصوصا تار و سنتور است و همینطور او به اجرای آثار کلاسیک غربی با نی پرداخته که اجرای چنین قطعاتی با سازهای ایرانی در نوع خود بی نظیر بوده است.
ساز به ساز (II)

ساز به ساز (II)

برای آنکه ببینیم چرا چنین پرسش هایی پیش می آید لازم است کمی بر مفهوم «قطعه ی موسیقی» درنگ کنیم و بیاندیشیم که «یک اثر موسیقایی» چیست؟ زیرا آنچه در این موارد اتفاق می افتد ساز به ساز کردن یک اثر یا قطعه ای موسیقی است که خود از پیش هویتی معین و مستقل دارد. برای کاربرد مورد بحث در این مقاله کافی است فرض کنیم هر قطعه یک ساختار صوتی است که امکان به فعلیت رسیدن از طریق واسطه های موسیقایی را دارد (۳) و ببینیم به چه نتایجی می رسیم. اگر چنین باشد باید بتوانیم بی دردسر و بدون کم شدن از ارزش موسیقایی، و نیز بدون وارد آوردن آسیب به بافت قطعه، آن را با ساز دیگر بنوازیم. یعنی جایگزین شدن صداها نباید تفاوتی چشمگیر در وضعیت قطعه پدید آورد.
از نقد علمی تا نقد هنری (II)

از نقد علمی تا نقد هنری (II)

بنظر میرسد اولین و مهم ترین شرط برای ورود به حوزه زاینده هنر ظهور، انسان مستقل و متکی به خود است. انسانی که بتواند برای خود محدوده ای آزاد و عقلانی از طریق قدرت خود بیافریند، محدوده ای که دارای ارزشهای نسبی اخلاقی است. در شرایط فعلی قلمرو نسبی اخلاقی که علی القاعده باید در جهان بیرونی نسبی تلقی شود در ما معکوس شده است.
پنج آلبوم برگزیده اینترنتی هفته

پنج آلبوم برگزیده اینترنتی هفته

آلبومهای برگزیده اینترنتی بر اساس میزان فروش آنها در بازارهای اینترنت ارزش گذاری میشوند و این هفته (۲۱-Nov-2004) پنج آلبوم اول فهرست از این قرار هستند: