نگاهی به موسیقی محمدسعید شریفیان (II)

محمدسعید شریفیان
محمدسعید شریفیان
در آثار برخی از آهنگسازان نظیر الگار، عوامل هویتی از مرحله داستان ها، تم ها، ریتم ها و… فراتر می روند. به گونه ای که هیچ یک از این عوامل به طور مشخص در آثار این آهنگسازان وجود ندارد ولی آثار آنها دارای روح ملی است. برای مثال آثار الگار بسیار ملی تر از وون ویلیامز که مبنای کارش را موسیقی فولکلور و دوران رنسانس انگلیس قرار داده بود به گوش می رسد.

دکتر شریفیان یکی از آهنگساز برجسته ای است که آثار وی مورد توجه مخاطبان علاقمند و اهل فن قرار گرفته است. وی دارای آثار متعددی است که عموما دارای هویت ایرانی است بدون اینکه عوامل موسیقایی ایرانی در آن به طور مشخص حضور داشته باشند.

در آهنگسازان این منطقه، نگاه غالب نگاهی ملودیک است. یعنی بیشتر این آهنگسازان تمهای محلی را مورد استفاده قرار داده، هارمونیزه کرده و نهایتا برای ارکستر تنظیم می کنند. گاهی ممکن است این شبهه پیش آید که هویت در این منطقه تنها با همین راه حاصل می شود اما علیرغم عدم استفاده دقیق دکتر شریفیان از مصالح موسیقی ایرانی با گوش کردن به آثار وی، متوجه روح ایرانی در کارهایش می شویم.

برای مثال در قطعه دوم audio file تصاویر روستایی برای پیانو ، فضای موسیقایی لرستان برای شنونده تداعی می شود با اینکه دکتر شریفیان از هیچ یک از تمهای لری در این قطعه استفاده نکرده است.

یا در ابتدای موومان عاشورا در خسوف فضایی audio file از چهارگاه را می شنویم. در همین اثر در موومان اول، audio file کنترپوان چهار صدایی در همایون به گوش می رسد.

در قطعه گرگانی نیز که مبنای کار ملودیهای فولکلور است، تنها چند میزان از این ملودیها به کار رفته است. نکته مهم در آثار دکتر شریفیان این است هویت ایرانی در قالب یک موسیقی مستحکم، علمی و خلاقانه عرضه می شود که این موضوع برای تمام آهنگسازان بزرگ در طول تاریخ با اندیشه های متفاوت، یکسان است.

دکتر شریفیان با آگاهی از وجوه هویت اعم از هویت ملی، اعتقادی و فردی خود و به منظور ارتقا و رشد فرهنگ در همه زمینه ها، دست به خلق آثاری قوی با همچون آرش کمانگیر، خسوف زده که شنونده را با هویت سرزمینش آشنا کند. دکتر شریفیان در عین حفظ هویت ملی، اعتقادی و فردی خود، با پذیرش و احترام به سایر انسانها از هر قوم و آیین و پذیرش هویت آنها، حتی از آنها نیز تاثیر می پذیرد، در حالیکه اساس هویت آثار خود را حفظ می کند. این نگاه و شیوه نگارش آثار موسیقایی، سابقهای طولانی در بین آهنگسازان بزرگ داشته. برای مثال بلا بارتوک، در نامه ای که در سن ۳۱ سالگی به اکتاوین بو (Octavian Beu) فولکلور شناس رومانیایی نوشته می گوید:
” ایده ای که از بدو آهنگسازی تا به حال راهنمای راستین من بوده است، برادری همه انسانها است. برادری تمام انسانها و تمام ملل علیرغم جنگها و منازعاتشان… و بدین خاطر است که من در عرصه آهنگسازی هیچ تاثیر یا الهامی را نفی نمی کنم. خواه ریشه آن اسلاو باشد، خواه رومانیایی و خواه عربی و غیره، به شرط آنکه خالص، تازه و سالم باشند.”

مفاهیم میهن، سرزمین، هویت، اعم از هویت فردی، ملی، اعتقادی و… ریشه های تنومند و مستحکمی است که سبب صلابت، قدرت، فروتنی، مهربانی و دوستی می گردد. انسان هویت باور هویت همه سرزمینها را می پذیرد و برای آن احترام قائل است. بنابراین تاثیرگزار می شود.

شریفیان با تکیه بر این ریشه و همچنین دانشی بین المللی و خلاقیتی بالا دست به خلق آثاری زده و می زند که به عقیده نگارنده می توانند به فرهنگ غنی موسیقی کلاسیک بیافزایند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

«به یاد بهاری: تک‌نوازی کمانچه» آیدین نورمحمدی رونمایی می‌شود

آلبوم به‌یاد بهاری شامل تک‌نوازی کمانچۀ آیدین نورمحمدی براساس شیوۀ کمانچه‌نوازی استاد علی‌اصغر بهاری در آوازهای ابوعطا و اصفهان است و قطعات ضربی مندرج در آن براساس شیوۀ آهنگسازی قدیم توسط ساختۀ آیدین نورمحمدی ساخته شده‌اند. این آلبوم که به‌تازگی توسط مؤسسۀ فرهنگی هنری آوای خنیاگر پارسی منتشر شده است به‌اهتمام فرهنگسرای سرو در روز پنجشنبه، سوم بهمن ۱۳۹۸، ساعت ۱۵ الی ۱۷ رونمایی می‌شود. در این برنامه سیّدعلیرضا میرعلینقی (پژوهشگر موسیقی دستگاهی)، مازیار کربلایی (سازندۀ کمانچه)، آیدین نورمحمدی (مؤلف) و شهاب مِنا (ناشر) به‌عنوان سخنران حضور خواهند داشت و به معرفی ویژگی‌های این آلبوم، کمانچه و کمانچه‌نوازی استاد علی‌اصغر بهاری می‌پردازند و در پایان آیدین نورمحمدی به تک‌نوازی قسمت‌هایی از آلبوم خواهد پرداخت.

مروری بر آلبوم «اسکریابین | آثار پیانویی»

چه چیز بیش از خود نغمه‌ها (تُن‌ها)، کیفیت نغمه‌های تنها، برای اجرای آثار یک «شاعر نغمه‌ها» (۱) ممکن است اهمیت داشته باشد؟ اولین قطعه از ۲۴ پرلود برای پیانو اپوس ۱۱ (که آهنگساز به پیروی از شوپن ساخته) که شروع می‌شود صدادهی خشک پیانو و کیفیت نغمه‌هایی که علی یگانه استخراج می‌کند (مخصوصاً کمبود تعادل کیفیت بین دست راست و چپ) این اهمیت را به یاد شنونده می‌آورد.

از روزهای گذشته…

مجید کیانی و «طبیعت در هنر موسیقی» (IV)

مجید کیانی و «طبیعت در هنر موسیقی» (IV)

گام‌ فیثاغورثی‌ در موسیقی‌، که‌ بر “نظریه‌ی‌ اعداد” و چرخه فواصل پنجم استوار بود و از دیر باز و پیش از یونانیان در بین النهرین و چین شناخته‌ شده‌ بود، به دنیای اسلام راه یافت. (در تاثیر پذیری فیثاغورثیان از هندسه و حساب سومری و نیز تاثیر پذیری افلاطون از این حساب و هندسه و همچنین قدسی انگاشتن عدد نزد فیثاغورث و فیثاغورثیان شکی وجود ندارد. در مورد نقش سومریان در تبیین فواصل موسیقایی می توان به: یک و دومراجعه نمود.)
Air on G string

Air on G string

یوهان سباستین باخ (۱۷۵۰ – ۱۶۸۵) یکی از زیباترین قطعاتی که تاکنون در موسیقی بوجود آمده را بین سالهای ۱۷۲۲ تا ۱۷۲۳ بنام Air on G String خلق کرد. نسخه اصلی این قطعه زیبا برای دو ویلن، یک ویولا و یک کانتینو (سازی که معمولا” باس میزند) مانند ویلن سل نوشته شده است.
حسین دهلوی: موسیقی و شعر باید در خدمت «معنا و مفهوم مورد نظر» باشد

حسین دهلوی: موسیقی و شعر باید در خدمت «معنا و مفهوم مورد نظر» باشد

اولین قطعه ای که ساختید چه بوده؟ اولین قطعه من “سبکبال” در شور هست که بر مبنای یک موتیف محلی که استاد صبا روی آن کار کرده بودند ساخته شده.
مروری بر آلبوم «موسیقی نو در ایران (۲)»

مروری بر آلبوم «موسیقی نو در ایران (۲)»

آنگاه که یک مجموعه‌ی دنباله‌دار «موسیقی نو در ایران» نام می‌گیرد و از پس شماره‌ی نخستش شماره‌ی دومی نیز می‌آید، انتظاری را در پس خود برمی‌انگیزد. آن انتظار از جنس توصیف است یا تبیین. بدین معنا که شاکله‌ی «موسیقی نوی واقعا موجود» همچون یک بیانیه دست‌کم از خلال فرایندهای شناسایی/گزیدن و اعتباربخشی پدیدآورنده‌ی آن برابر ما بایستد.
شجریان مهر

شجریان مهر

اول مهر مهرماه ۱۳۸۳، استاد عالیقدر آواز ایران ، محمدرضا شجریان ۶۴ ساله شد. شجریان هنرمندی با هوش و ذکاوتی سرشار که حقیقتا” حق مطلب را درست ادا کرده از دیار قدسیان، یگانه مشهد ایران رهسپار سفری دور و دراز شد و امروز با خود کوله باری لبریز از پاکترین و معصومترین آیه های آریایی بودنمان را بدوش می کشد.
راخمانینف؛ واپسین نماینده یک سلسله بزرگ (X)

راخمانینف؛ واپسین نماینده یک سلسله بزرگ (X)

پس از ارائه تم اصلی توسط سازهای زهی و بادی چوبی، ناگهان پیانو با چندین آکورد فورته قدم به صحنه گذاشته و زمینه را برای تکنوازی و هنرنمائی نسبتا طولانی خود فراهم ساخته و با الهام گیری از تم اصلی ارائه شده و همچنین تم گرم و بیانگری که پیانو در اوایل موومان اول معرفی نمود، بسیار پر احساس نواخته و زهی ها نیز به همراهی آن می پردازند.
جلیل شهناز و چهارمضراب (V)

جلیل شهناز و چهارمضراب (V)

در این چهارمضراب نیز مانند قطعه‌ی قبل بخش اول جملات ملودیک کاملا بر اساس الگوی پایه شکل گرفته است. به بیان دیگر این جملات کارکرد دوگانه‌ی پایه/ملودی دارد،هر چند به زودی موتیف کوتاه دیگری ظاهر می‌شود که آن‌هم برای لحظاتی به نظر می‌رسد پایه‌ی دوم این چهارمضراب است. اما با توجه به آن که این طرح یک میزانی هم دیگر تا پایان قطعه تکرار نمی‌شود، نمی‌توان این فکر را پذیرفت.
مصائب اجرای دوباره (IV)

مصائب اجرای دوباره (IV)

به طور کلی در نی نوا نمونه‌های دیگری نیز از فیگورها وجود دارد که تاکیدگذاری یا بیان اجراییشان بر جریان موسیقی (پس از خودشان) تاثیر می‌گذارد. ممکن است بتوان شیوه‌ی بسط مواد موسیقایی را در نی نوا مسئول این قضیه دانست (۹). تکنوازی سازهای مختلف نیز یکی از ویژگی‌های نی نوا است که اجرا را گاه بسیار دشوار می‌کند.
تحصیل موسیقی در بلژیک

تحصیل موسیقی در بلژیک

مطلبی که پیش رو دارید، جهت آشنایی بینندگان “گفتگوی هارمونیک” با وضعیت تدریس موسیقی در دانشگاه های موسیقی بلژیک، توسط پرویز بزمی پور از هنرجویان یکی از این دانشگاه های بلژیک است که برای ما فرستاده شده است.
موسیقی بلوز (III)

موسیقی بلوز (III)

جدا از نحوه تکامل آوازهای بلوز باید به سازشناسی این سبک نیز اشاره ای گذرا داشته باشیم. ورود سیاهان به قاره سفید مواجهه با تمدنی جدید را به دنبال داشت و آشنایی با آلات مختلف موسیقی هم ارمغان این تمدن بود. این که چرا سیاهان به سازهای بادی روی خوش نشان دادند به آسانی قابل درک است. آنان با هدف حفظ ریشه های آوازی خود به طبع آزمایی دراین عرصه می پرداختند و در پی سازی بودند که بتوانند ملودی ها و شیوه های آوازی خود رابرروی آن پیاده کنند.