مستر کلاس «موسیقی ایرانی شناسی» خسرو جعفرزاده برگزار می شود

خسرو جعفرزاده در روزهای ۱۶، ۱۷ و ۱۸ خرداد در سه جلسه ۲ ساعته، به آموزش کتاب خود، «موسیقی ایرانی شناسی» در آموزشگاه کوشان پور می پردازد. در این دوره، ابتدا مدرس به تشریح مکاتب مختلفی که پیشتر بوسیله آن موسیقی ایرانی تئوریزه می شده می پردازد و در ادامه به روش پیشنهادی خود خواهد پرداخت.

کتاب «موسیقی ایرانی شناسی» که اولین کتاب خسرو جعفرزاده محسوب می شود، سال گذشته منتشر شد؛ این کتاب شامل ۲۴۰ صفحه در قطع وزیری است که در اولین انتشار با شمارگان پانصد نسخه توسط انتشارات «هنر موسیقی» وارد بازار نشر شد. جعفرزاده پیشتر در مطالبی که در اروپا نوشته شده و در نشریات موسیقی ایران منتشر می شد، به نقد و بررسی تئوری های منتشر شده درباره موسیقی ایرانی پرداخته بود. حالا در این کتاب او به صورت طبقه بندی شده و دقیق به معرفی روش خود پرداخته است.

«خصوصیت منحصر به فرد این کتاب نسبت به کتب دیگر تئوری موسیقی، خارج شدن از دایره گوشه های ردیف و معرفی تنها گوشه های مدال در ردیف های مختلف است؛ به عبارتی دیگر در این کتاب بر خلاف بسیاری از کتابهای دیگری که به آنالیز ردیف پرداخته اند (نه الزاما تئوری موسیقی ایرانی به صورت مستقل)، از تک تک گوشه های نام برده نشده و تنها به معرفی گوشه های مدال پرداخته شده است.»

«تئوری پردازان موسیقی ایرانی به جز علی نقی وزیری (و پیروان او) و خسرو جعفرزاده، هیچ کدام جسارت پرداختن مشخص را به گوشه های مدال پیدا نکرده اند و در نتیجه کتاب هایشان در واقع آنالیز ردیف هستند نه تئوری موسیقی ایرانی. در اینجا باید به این نکته هم اشاره شود که بعضی از این تئوری پردازان، موسیقی ایرانی را تنها موسیقی ردیف می دانند و موسیقی های محلی را نیز سرچشمه ردیف، در حالی که این عقیده در همه موارد پاسخگو نیست» (۱)

خسرو جعفرزاده در کتاب «موسیقی ایرانی شناسی» در سه فصل به بررسی مسائل مختلف موسیقی ایرانی پرداخته است. عناوین این سه فصل به ترتیب عبارتند از «سیستم‌های صداها در موسیقی»، «وزن و ریتم در موسیقی ایرانی» و «نکاتی درباره اجرای موسیقی». نویسنده سه مقدمه برای این کتاب نوشته است؛ مقدمه نخست معرفی مختصری از کتاب را تشکیل می‌دهد، مقدمه دوم «مبانی علمی شناخت و تئوری پردازی» نام دارد و مقدمه سوم درباره صدا و موسیقی است. نویسنده در فصل نخست مباحثی چون «وضعیت سیستم صداهای موجود در موسیقی شرقی و ایرانی»، «صداهای موجود در موسیقی ایرانی»، «پیشینه تاریخی سیستم صداهای مورد استفاده در موسیقی شرقی و ایرانی»، «مقام به عنوان سیستم صداهای مورد استفاده در موسیقی ایرانی»، «مقام‌های موجود در موسیقی ایرانی» و… پرداخته است.

«نگارش طول صدا»، «تعریف ریتم، وزن و ضرب»، «انواع وزن»، «تغییر وزن»، «وزن‌های خاص یا ادوار ایقایی» و «شعر و موسیقی» مهم‌ترین مباحث طرح شده در فصل دوم کتاب است. در فصل سوم نیز مباحثی چون «موسیقی ایرانی چگونه شنیده می‌شود؟»، «فرم در موسیقی ایرانی»، «بداهه نوازی یا سخنوری» و… طرح و بررسی شده است.

علاقمندان برای شرکت در این کلاسها می توانند با شماره ۰۲۱ – ۷۷۶۲۰۷۷۴ و ۰۲۱ – ۷۷۶۲۰۷۵۳ تماس گرفته یا به آدرس خیابان طالقانی، بعد از چهار راه بهار، پلاک ۶۲، واحد ۳ مراجعه کنند.

پی نوشت
۱- از مقاله «مرزهای موسیقی ایرانی کجاست؟» نوشته سجاد پورقناد (در دست انتشار)

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «اپرای رستم و سهراب»

رستم و سهراب، این تراژیک‌ترین قله‌ی حماسه‌های فارسی را لوریس چکناوریان به هیات اپرایی درآورده و برای دومین بار منتشر کرده است. اجرای پیشین (ضبط سال ۲۰۰۰) را انتشارات هرمس سالی پس از ضبط منتشر کرده بود. این اجرای تازه با تکخوان‌هایی متفاوت (و به همین دلیل با لهجه‌ی برآمده از آواخوانی و تاکید متفاوت) و البته همان ارکستر و کر و احتمالا رهبری خود آهنگساز، گویا نسبت به اجرای پیشین نسخه‌ای دگرگون شده است (۱).

تاریخ ادبیات عالمانه در موسیقی (II)

در نوشته‌های فارسی امروزی وقتی حرف از ادبیات و موسیقی به میان می‌آید عادت کرده‌ایم دنبال تحقیقاتی برویم که عمدتاً در پی رد پای اصطلاحات موسیقایی در آثار ادبی به مفهوم هنری آن هستند اما این کتاب از آن نوع نیست. در مقام مقایسه کتاب فلاح‌زاده کم و بیش رویکردی معکوس در پیش می‌گیرد و دگرگونی‌های ادبی متن‌های تخصصی موسیقی را در کانون توجه می‌آورد و تطور زبان آنها را بررسی می‌کند.

از روزهای گذشته…

طراحی سازها (I)

طراحی سازها (I)

مقاله ای که در حال حاضر شاهد آن هستیم مقدمه ای است از فصل Mathematical Background A کتاب با ارزش و گرانبهای Geometry Proportion and the art of Lutherie نوشته Kevin Coates که توسط انتشارات Oxford University press, New York به چاپ رسیده است.
موسیقی همان درد و رویا

موسیقی همان درد و رویا

نشانه‌های مشترک میان ما، همان درد و رویاست که در نقطه‌ای دور، خانه را جان داد و خاک را آهنگِ دیگر. دور از وطن، نَفَس مهار ندارد و زمین فرجامی تراژیک می‌گیرد و موسیقی می‌خواهد اعتراض از طبیعت جماعتی را عرضه کند که در خیابان امروز من پرسه می‌زند. تجربه‌ای که بیم و اضطراب را از گذشته آورد و از حال برد. و این همان خرق عادت است که از نظم اجتماعی دور شده و موسیقی ما را تنها گذاشته است. نتیجتا برای رهایی از این برزخ عمومی، تلاش جانکاه برای بازیابی موسیقی باید به‌دور از فردیتِ انضمامی باشد که در گرو تجدد آمرانه است و گاه هم در زیر لوای گفتمان مدرنیست ایرانی جا خوش می‌کند.
از نمایشگاه فلزیاب و آلات موسیقی دیدن کنید (I)

از نمایشگاه فلزیاب و آلات موسیقی دیدن کنید (I)

هرساله با آمدن دعوت‌نامه الکترونیکی نمایشگاه معتبر NAMM به صندوق پست الکترونیکی‌ام به‌یاد خاطره‌ای نه‌چندان خوش می‌افتم و افسوس می‌خورم که نمی‌توانم به‌علت‌های گوناگون در این نمایشگاه شرکت کنم. نمایشگاه NAMM بهشت اهالی موسیقی الکترونیکی است.
مشخصه های فنی بلندگو

مشخصه های فنی بلندگو

تا قبل از سال ۱۹۷۰ راه مشخصی برای تشخیص خوب بودن یا مقایسه بلندگو ها وجود نداشت چرا که استانداردی در این زمینه تهیه نشده بود و سازندگان هریک استاندارد خود را رعایت می کردند. اما پس از آن بتدریج از طرف AES انجمن مهندسین صوتی (Audio Engineering Society) استانداردهایی در این زمینه تدوین شد که طی آن پارامترهایی برای ارزیابی بلندگوها در آن معرفی شده است.
شریف؛ مردم سالار موسیقی (III)

شریف؛ مردم سالار موسیقی (III)

هرچند در همان زمان با نگاهی موشکافانه به آثار وی می توان به ذوق و قریحه و با اصطلاح لهجه و زبان شخصی فرهنگ شریف در تار پی برد. البته این نکته را نیز باید در نظر گرفت که سبک تار نوازی خاندان شهنازی با سبک وزیری تفاوت های عمده ای داشته، ولی به هرحال اجرای آثار وزیری توسط فرهنگ شریف نشان دهنده سبک متفاوت نوازندگی وی در آن دوران نسبت به دوره ای است که عموماً از تار شریف شنیده شده است.
شماره‌ی ششم مهرگانی منتشر شد

شماره‌ی ششم مهرگانی منتشر شد

ششمین شماره دوفصلنامه پژوهشی مهرگانی ویژه بهار و تابستان ۱۳۹۲ منتشر شد و در وبسایت این نشریه قابل دسترسی است.
نگهداری پیانو (I)

نگهداری پیانو (I)

احساس آن ساده است بخصوص اگر پیانو شما مشکی با روکش پلی استر باشد. حتی اگر هر روز آنرا تمیز کنید باز روز بعد متوجه خواهید شد که چقدر گرد و غبار روی ساز نشسته است. البته این فقط قسمتی است که شما آنرا مشاهده می کنید، بخصوص اگر شما عادت به باز نگاه داشتن درب پیانو – چه از نوع بزرگ (رویال) و چه دیواری – باشید، در اینصورت شاهد نشستن خاک و غبار بر روی همه قسمتهای داخلی خواهید بود.
ریتم و ترادیسی (XII)

ریتم و ترادیسی (XII)

از این رو حرکات رخ داده برای سمت چپ (یا راست) بدن منطقاً بر سمت چپ (یا راست) خط مرکزی نمایش داده می شود. نمادها در ستون ها قرار می گیرد: مستطیل ها به منظور نشان دادن جهتْ تغییر شکل می یابند، رنگ و/یا سایه برای نشان دادن سطح استفاده می شود، و طول برای نشان دادن کشش زمانی اسفاده می شود. نمادهای ویژه ای برای نشان دادن مفاصل (شانه ها، زانوها، انگشتان)، برای سطوح بدن (کف دست، صورت، و قفسه ی سینه) استفاده می شوند، و علائم ویژه ای می تواند برای طیف وسیعی از کنش ها مانند لمس کردن، سُریدن، محکم کوبیدن، دست زدن، و… استفاده شود. معرفیِ در دسترسی از نت نویسی لِیبا می تواند در دیوان نت نویسی رقص یافت شود (نک. اینجا).
سیسیلیا بارتولی، ملکه هنرمندی!

سیسیلیا بارتولی، ملکه هنرمندی!

سیسیلیا بارتولی (Cecilia Bartoli) متولد ۴ ژوئن ۱۹۶۶ در روم است. او امروزه به عنوان یکی از بزرگترین سولیست های متسو سوپرانوی جهان شناخته میشود. بارتولی برای اجراهایش از آثار موزار و روسینی و همچنین به دلیل اجراهای فوق العاده اش از آثار سبک باروک و موسیقی کلاسیک، همچنین تنوع در اجرای نقشهای هم متسو و هم سوپرانو، شهرت فراوان دارد، عنوان “ملکه هنرمندی” به وی داده شده است.
“ردیف” و “اغراق” به مثابه دو بال عامیانگی (I)

“ردیف” و “اغراق” به مثابه دو بال عامیانگی (I)

شنبه بیست و سوم مهر در شیراز کنسرتی بر پا بود که بیا و ببین… کنسرتی که اسمش را گذاشته بودند شب موسیقی معاصر پارس و ارکستر معاصر پارس که گویا ارکستری تازه تاسیس است با همکاری ارکستر با سابقه تر چنگ و چند تکنواز غیر شیرازی به اجرای برنامه میپرداختند. رهبر و آهنگساز تمام قطعات آقای علی رادمان بود که شاگرد شناخته شده آقای علیرضا مشایخی است و یکی دوبار هم حتی ارکستر موسیقی نورا رهبری کرده، پس بنابراین میدانستیم که باید منتظر نوعی موسیقی مدرن باشیم.