چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه پنجم (II)

در این شماره، بخش دوم از جلسه پنجم کلاسهای مبانی اتنوموزیکولوژی را می خوانید؛ پیاده سازی و ویرایش این نوشته را نسیم احمدیان نوازنده و اتنوموزیکولوگ انجام داده است.

تحقیق در محل و اتنوگرافی (Ethnography)
پروژه‌های میدانی مطالعات موسیقی را می‌توان مشتمل بر سه مرحله دانست. این مراحل به هم مرتبط هستند لیکن همۀ آن‌ها به یک اندازه اهمیت دارند. این سه مرحله عبارتند از:
• مطالعۀ پس‌زمینۀ موضوع و آماده سازی‌های اولیه
• تحقیق در محل
• سازمان‌دهی مواد و آماده سازی گزارش نهایی

۱- مطالعۀ پس‌زمینۀ موضوع و آماده‌ سازی‌های اولیه
پیش از عزیمت برای تحقیق میدانی، ضروری است که محقق نیازهای اولیۀ یک کار میدانی را آماده کرده باشد. بنا به موضوع مورد تحقیق و محل انجام کارِ مطالعاتی، این نیازها می‌تواند بسیار متکثر و متفاوت باشد. به این ترتیب، مواردی که بین همۀ انواع تحقیق مشترک است را می‌توان به شرح زیر دسته‌بندی کرد:
الف- کتابچه و نوشت‌افزار مناسب برای یادداشت‌برداری
ب- دوربین عکاسی و فیلمبرداری
ج- دستگاه ضبط صدا با کیفیت مناسب
د- نوار خام یا کارت حافظه به اندازۀ کافی
ه- لباس متناسب با محل تحقیق
و- معرفی‌نامه
ز- نقشه و دستگاه‌های مسیریاب

۲- تحقیق در محل

توصیه‌هایی برای ضبط صدا و تصویر
۱- اگر امکان ارتباط با افراد مورد مصاحبه یا نوازندگان و خوانندگان را دارید، قبلاً به آن‌ها اطلاع دهید که قصد ضبط صوتی یا تصویری دارید. این امر سبب می‌شود اولاً اگر آن‌ها مخالفتی با این امر دارند از قبل به شما بگویند؛ دوماً این که ممکن است نیازهای خاصی برای مقصود ضبط داشته باشند، مثلاً آماده کردن ساز، لباس مناسب و…
۲- پیش از ضبط صدا یا تصویر به افراد بگویید که نسخۀ ضبط شده به چه منظوری مورد استفاده قرار می‌گیرد.
۳- فرم اجازه‌نامۀ بهره‌برداری از صدا و تصویر فرد را پیش از حضور در محل آماده کنید و در زمان ضبط به امضای فرد برسانید.
۴- سعی کنید یک نسخه از کار ضبط شده را در اختیار فرد قرار دهید. این امر به میزان اعتماد شخص کمک می‌کند و از جانب شما احساس احترام می‌کند. از طرف دیگر اگر شخص با شنیدن مصاحبه یا اجرای خود احساس کند چیزی را به اشتباه به اطلاع شما رسانده، امکان تصحیح آن مهیا می‌شود.
۵- صحبت خود با شخص مصاحبه‌شونده را به صورت مستقیم و رو در رو انجام دهید و سعی کنید با واکنش مثبت به صحبت‌های او، وی را به ادامۀ گفتگو تشویق نمایید.
۶- سعی کنید میکروفون، دوربین، نور و سایر ملزومات را به گونه‌ای به‌کارگیرید که شخص به تدریج حضور آن‌ها را فراموش کند.
۷- چنانچه قصد فیلمبرداری در محل را دارید سعی کنید فرد مناسبی که با این کار آشنایی دارد را همراه ببرید. پیش از شروع کار، توصیه‌های لازم را به او بکنید.
۸- در ابتدای هر تراک ضبط شده توضیح کامل راجع به زمان مکان و فرد مصاحبه شونده را اعلام کنید. در زمانی که صدا و تصویر را جداگانه ضبط می‌کنید حتماً از کلاکت استفاده کنید.
۹- فایل‌های صوتی و تصویری خود را نام‌گذاری دقیق و کامل کنید برای این کار صرفاً از ۲۶ حرف زبان انگلیسی و ارقام انگلیسی استفاده کنید. هرگز از سمبل‌ها و حروف غیر انگلیسی برای نام‌گذاری فایل‌ها و پوشه‌ها استفاده نکنید.
۱۰- در گرفتن نسخه‌های پشتیبان کاملاً با وسواس عمل کنید. و مواد ضبط شده را از جریان مغناطیسی، تابش شدید نور آفتاب و سایر آسیب‌های الکترونیکی و فیزیکی مصون نگه‌دارید.

توصیه‌هایی برای عکاسی
این نکته مهم است که شما از تحقیق میدانی خود عکس به اندازۀ کافی و با کیفیت مناسب داشته باشید. این یک تصور کاملاً غلط است که چون فیلم‌برداری می‌کنید دیگر احتیاجی به گرفتن عکس نیست. به همراه داشتن دوربین عکاسی با کیفیت مناسب و آشنایی نسبی با تکنیک عکاسی از ضروریات کار میدانی است. (به هیچ وجه از دستگاه‌هایی که دوربین حرفه‌ای محسوب نمی‌شوند مانند تلفن همراه و تبلت برای عکس‌برداری تحقیقاتی استفاده نکنید).

آماده سازی پرسش‌ها
برای مطالعۀ نمونۀ پرسش‌ها برای تحقیق در محل می‌توانید از نمونۀ آماده شده توسط مک آلستر (۱۹۵۴: ۱۹) که برای مطالعۀ فرهنگ موسیقی قبیلۀ ناواهو تهیه کرده بهره‌برداری کنید. نمونۀ این پرسش‌ها در کتاب اتنوموزیکولوژی نوشتۀ برونو نتل نقل شده است.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

گزارشی از سخنرانی آروین صداقت کیش در سمینار «موسیقی و امر دراماتیک» (IV)

صداقت‌کیش ادامه داد: در امر دراماتیک اما این گونه نیست و درون و بیرون با هم یکی می‌شوند. اگر اجازه دهید مثالی در مورد امر هنری بزنم. کسانی که تئاتر بازی می‌کنند رابطه‌شان با متن نمایشی درونی است. یعنی نمی‌توانیم این رابطه را به درونی و بیرونی تقسیم کنیم و بگوییم این شخصیت واقعا وجود دارد و آن شخصیت فقط روی صحنه وجود دارد، همه‌شان وجود دارند. بنابراین این نظام باید با یکدیگر یکی و ادغام شده باشد. اگر به موضوع دادن پول به فروشنده به عنوان یک کنش برگردم، نمی‌توانیم بگوییم الان بیرون این نظام ارتباطی هستیم و نظام داخلی آن با نظام بیرونی‌اش متفاوت است. اگر کسی هم از بیرون به این رویداد نگاه کند فقط در حال نگاه کردن به یک کنش است و مانند موضوع داستان نیست که نتواند داخل آن شود، او هم می‌تواند وارد این کنش شود و مرزی ندارد.

شهرام صارمی از مدیریت اجرایی جشنواره موسیقی فجر استعفا کرد

در پی استعفای اعتراض آمیز علی ترابی، شهرام صارمی مدیر اجرایی سی و پنجمین جشنواره موسیقی فجر، یک روز پس انتصاب مدیر جدید دفتر موسیقی وزارت ارشاد با انتشار نامه‌ای سرگشاده از سمت خود استعفا کرد.

از روزهای گذشته…

مرور آلبوم «باغ بی برگی»

مرور آلبوم «باغ بی برگی»

زبان اصالت برای مدرنیست‌ها یا آهنگسازان «موسیقی معاصر» ما معادل منطق زبانی است. عمدتاً گنجینه‌ی از پیش موجود دستگاهی را می‌کاوند تا بخشی از منطقش را در بستری آشنازدایی‌شده به‌کارگیرند و موسیقی به‌راستی پیشرو بیافرینند. برای بعضی (که بیشتر در خارج از ایران کار و زندگی می‌کنند) همین برداشت ماده‌ی اولیه کافی است. ماده‌ای که برداشته‌اند یا منطقی که ترکیب کرده‌اند به‌قدر کافی ناآشنا هست که «مدرن» بنماید. اما برخی دیگر از این پله فراتر می‌روند. درک و جذب منطق زبانی و توان تکلم با آن ولو با کلماتی که از آنِ همان زبان نیست، هدفشان می‌شود (گرچه گاه ناخودآگاه). آنها در پی چیرگی نوآورانه بر منطق کهن و تصعید آن به جهانی نو هستند.
محمدرضا لطفی و محمدرضا شجریان در گلها

محمدرضا لطفی و محمدرضا شجریان در گلها

در ادامه مقالاتی که درباره ارزش انتشار مجدد آثار ارزشمند موسیقی نوشته شد. در این مطلب به بررسی چند اثر دیگر میپردازیم که محمدرضا شجریان نقش خواننده آن را به عهده داشته و با وجود محبوبیت مردمی و امکانات انتشار که برای او محیاست، هنوز به پخش این آثار بر روی CD دست نزده است.در میان این تصانیف “در کوچه سار شب”، با مجموعه “جام تهی” بر روی CD توسط انتشارات بتهوون به دست علاقمندان رسید.
اریک جانسون

اریک جانسون

اریک جانسون جدا از مهارتهایش در نوازندگی گیتار الکتریک به عنوان یکی از برجسته ترین مدرسان گیتار نیز شهرت یافته است. متدهای آموزشی وی و نکته سنجی اش در یادگیری تکنیک های مختلف گیتار در تمامی سطوح در دنیا محبوبیت خاصی در میان هنرجویان و علاقمندان به گیتار یافته است.
سرک کشیدن به کمی دوردست تر (II)

سرک کشیدن به کمی دوردست تر (II)

شهر خاموش آغاز بسیار کندی دارد و در فراز آغازین به آهستگی فرایندی ظاهر می‌شود که سراسر این مجموعه از کارهای وی را (به غیر از یکی) در بر می‌گیرد. همه چیز از یک صدای کشیده سر زده و به ترتیب تکمیل می‌شود. طرحی که در ابتدا تنها یک چند-صدای کشیده است که تغییرات کندی را در شدت‌وری و رنگ می‌پذیرد، به تدریج با یک الگوی دو نغمه‌ای و سپس چهار نغمه‌ای ادامه پیدا کرده و همین‌طور به سمت جلو فیگور کوتاه کم کم بلندتر می‌شود. در این میان چند-صدای آغازین همچنان شنیده شده و بیش از هر عامل دیگری با تغییرات رنگ به پیش می‌رود. شبه موتیف‌های کوتاه ظاهر می‌شوند و پس از مدت کوتاهی خود را در تغییرات رنگی محو می‌کنند.
خواهر و برادری که موسیقی پاپ را متحول کردند – ۱

خواهر و برادری که موسیقی پاپ را متحول کردند – ۱

گروه کارپنترز (The Carpenters)، با ملودیهای با روح و ساده ای که با دقت فراوان تنظیم شده بود، در تضاد کاملی با موسیقی پاپ / راک پر زرق و برق و افراطی دهه هفتاد بود، با این وجود آنها توانستند با ۱۲ ترانه در فهرست Top Tenو سه ترانه شماره یک، از محبوبترین هنرمندان دهه ۷۰ باشند.
مقدمه‌ای بر تجربۀ شنیداری معماری (IV)

مقدمه‌ای بر تجربۀ شنیداری معماری (IV)

بررّسی‌های انجام شده دربارۀ ساختار کالبدی آمفی تئاترها و آکوستیک آن نشان می‌دهد که در طراحی آن‌ها حجم جمعیّت استفاده کننده از بنا مؤثر است. حجم و تعداد جمعیّت شنونده مشخص می‌کند که معماری شنیداری بنا به چه شکل باید کالبد یابد. مسئله صرفاً فراهم‌کردن تجربۀ شنیداری خوب برای گروه کوچکی از شنونده‌هایی که در بهترین نقطۀ آکوستیکی قرار دارند نیست؛ بلکه، رضایت تمامی افراد حاضر در فضا مورد نظر است و بنابراین، در مصداق بعدی معماری آمفی تئاتر است.
روش سوزوکی (قسمت پنجاه و چهارم)

روش سوزوکی (قسمت پنجاه و چهارم)

هر کسی کاری را که برایش ساده تر است مایل است که آن کار را انجام بدهد. فای درست دیگر برای کودک ساده و طبیعی تر شد به این دلیل بعد از آن دیگر فقط صدای درست را توانست بخواند. نتیجه این است که خواندن غلط دیگر رخت بر بست و ناپدید شد، پس به جد نتایجی که می‌توان بر روی یک کودک در طول شش یا هفت ماه رسید، با این روش امکان پذیر است و می توان یک آموزش درست را جایگزین آموزش غلط کرد. در نتیجه آموختیم که هدف تصحیح کردن نبوده بلکه جایگزین کردن یک از مهارت بر جای یک روش اشتباه و غلط بوده است.
درباره‌ی نقد نماهنگ (VII)

درباره‌ی نقد نماهنگ (VII)

در این دسته (زیباشناسی موقعیت)، اولی‌ها اغلب موقعیت‌هایی ایستایند -گرچه گاه نگاه دوربین (سوبژکتیو) در زمان و مکان حرکت کند-، و دومی‌ها پویا. خود موقعیت پویایی زمانی دارد. سلسه رویدادهای درونش زمان دارند. چون رویدادند و سلسله‌اند و سرانجام به نحوی در پی هم ردیف می‌شوند. از این سطح است که اندک اندک روایت نیز برمی‌آید. موضوع نماهنگ بعدی دیگر می‌یابد. دیگر تصویر تنها نیست که با موسیقی می‌آمیزد و از طریق اشارت‌های پنهان و آشکار، راستا و عمق نگاه زیباشناسی ربط را برآورده می‌کند. این جنبه‌ی جدید، بدنه‌ی اصلی جریان مصرفی نماهنگ‌ها را می‌سازد. نوعی «جریان اصلی» که بخش عمده‌ی محصولات در زیر چتر آن می‌گنجد. و همچون هر جریان اصلی‌ای چنان شمول عامی یافته که مترادف نام گونه‌ی خویش شده است؛ هرگاه از نماهنگ سخن به میان آید بی‌درنگ این جریان به ذهن درمی‌آید.
حواشی مرگ مایکل جکسون در وب

حواشی مرگ مایکل جکسون در وب

مرگ مایکل جکسون زمانی اتفاق افتاد که مایکل بعد از ۱۲ سال قصد بازگشت به روی صحنه و اجرای زنده را داشت و تور طولانی مدت او که قرار بود از ۱۳ جولای ۲۰۰۹ تا ۶ مارس ۲۰۱۰ انجام شود، بیش از یک میلیون بلیت فروخته بود. تور متشکل از ۵۰ اجرا و به نام This Is It بود که قرار بود از آرنای لندن آغاز به کار کند.
نی و قابلیت های آن (I)

نی و قابلیت های آن (I)

در ادامۀ مباحث مقدماتی در مورد ساز های ایرانی تلاش می کنیم به تدریج، به بررسی سازهای ایرانی و قابلیت های آنها و نقاط قوت و ضعف آنها در تکنوازی و کارهای گروهی بپردازیم و در ادامه این مباحث به برخی طرح ها و ابتکاراتی که در راستای تکامل تدریجی این سازها و برطرف کردن نقاط ضعف اجرایی و ساختاری آنها صورت گرفته، می پردازیم.