چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه پنجم (II)

در این شماره، بخش دوم از جلسه پنجم کلاسهای مبانی اتنوموزیکولوژی را می خوانید؛ پیاده سازی و ویرایش این نوشته را نسیم احمدیان نوازنده و اتنوموزیکولوگ انجام داده است.

تحقیق در محل و اتنوگرافی (Ethnography)
پروژه‌های میدانی مطالعات موسیقی را می‌توان مشتمل بر سه مرحله دانست. این مراحل به هم مرتبط هستند لیکن همۀ آن‌ها به یک اندازه اهمیت دارند. این سه مرحله عبارتند از:
• مطالعۀ پس‌زمینۀ موضوع و آماده سازی‌های اولیه
• تحقیق در محل
• سازمان‌دهی مواد و آماده سازی گزارش نهایی

۱- مطالعۀ پس‌زمینۀ موضوع و آماده‌ سازی‌های اولیه
پیش از عزیمت برای تحقیق میدانی، ضروری است که محقق نیازهای اولیۀ یک کار میدانی را آماده کرده باشد. بنا به موضوع مورد تحقیق و محل انجام کارِ مطالعاتی، این نیازها می‌تواند بسیار متکثر و متفاوت باشد. به این ترتیب، مواردی که بین همۀ انواع تحقیق مشترک است را می‌توان به شرح زیر دسته‌بندی کرد:
الف- کتابچه و نوشت‌افزار مناسب برای یادداشت‌برداری
ب- دوربین عکاسی و فیلمبرداری
ج- دستگاه ضبط صدا با کیفیت مناسب
د- نوار خام یا کارت حافظه به اندازۀ کافی
ه- لباس متناسب با محل تحقیق
و- معرفی‌نامه
ز- نقشه و دستگاه‌های مسیریاب

۲- تحقیق در محل

توصیه‌هایی برای ضبط صدا و تصویر
۱- اگر امکان ارتباط با افراد مورد مصاحبه یا نوازندگان و خوانندگان را دارید، قبلاً به آن‌ها اطلاع دهید که قصد ضبط صوتی یا تصویری دارید. این امر سبب می‌شود اولاً اگر آن‌ها مخالفتی با این امر دارند از قبل به شما بگویند؛ دوماً این که ممکن است نیازهای خاصی برای مقصود ضبط داشته باشند، مثلاً آماده کردن ساز، لباس مناسب و…
۲- پیش از ضبط صدا یا تصویر به افراد بگویید که نسخۀ ضبط شده به چه منظوری مورد استفاده قرار می‌گیرد.
۳- فرم اجازه‌نامۀ بهره‌برداری از صدا و تصویر فرد را پیش از حضور در محل آماده کنید و در زمان ضبط به امضای فرد برسانید.
۴- سعی کنید یک نسخه از کار ضبط شده را در اختیار فرد قرار دهید. این امر به میزان اعتماد شخص کمک می‌کند و از جانب شما احساس احترام می‌کند. از طرف دیگر اگر شخص با شنیدن مصاحبه یا اجرای خود احساس کند چیزی را به اشتباه به اطلاع شما رسانده، امکان تصحیح آن مهیا می‌شود.
۵- صحبت خود با شخص مصاحبه‌شونده را به صورت مستقیم و رو در رو انجام دهید و سعی کنید با واکنش مثبت به صحبت‌های او، وی را به ادامۀ گفتگو تشویق نمایید.
۶- سعی کنید میکروفون، دوربین، نور و سایر ملزومات را به گونه‌ای به‌کارگیرید که شخص به تدریج حضور آن‌ها را فراموش کند.
۷- چنانچه قصد فیلمبرداری در محل را دارید سعی کنید فرد مناسبی که با این کار آشنایی دارد را همراه ببرید. پیش از شروع کار، توصیه‌های لازم را به او بکنید.
۸- در ابتدای هر تراک ضبط شده توضیح کامل راجع به زمان مکان و فرد مصاحبه شونده را اعلام کنید. در زمانی که صدا و تصویر را جداگانه ضبط می‌کنید حتماً از کلاکت استفاده کنید.
۹- فایل‌های صوتی و تصویری خود را نام‌گذاری دقیق و کامل کنید برای این کار صرفاً از ۲۶ حرف زبان انگلیسی و ارقام انگلیسی استفاده کنید. هرگز از سمبل‌ها و حروف غیر انگلیسی برای نام‌گذاری فایل‌ها و پوشه‌ها استفاده نکنید.
۱۰- در گرفتن نسخه‌های پشتیبان کاملاً با وسواس عمل کنید. و مواد ضبط شده را از جریان مغناطیسی، تابش شدید نور آفتاب و سایر آسیب‌های الکترونیکی و فیزیکی مصون نگه‌دارید.

توصیه‌هایی برای عکاسی
این نکته مهم است که شما از تحقیق میدانی خود عکس به اندازۀ کافی و با کیفیت مناسب داشته باشید. این یک تصور کاملاً غلط است که چون فیلم‌برداری می‌کنید دیگر احتیاجی به گرفتن عکس نیست. به همراه داشتن دوربین عکاسی با کیفیت مناسب و آشنایی نسبی با تکنیک عکاسی از ضروریات کار میدانی است. (به هیچ وجه از دستگاه‌هایی که دوربین حرفه‌ای محسوب نمی‌شوند مانند تلفن همراه و تبلت برای عکس‌برداری تحقیقاتی استفاده نکنید).

آماده سازی پرسش‌ها
برای مطالعۀ نمونۀ پرسش‌ها برای تحقیق در محل می‌توانید از نمونۀ آماده شده توسط مک آلستر (۱۹۵۴: ۱۹) که برای مطالعۀ فرهنگ موسیقی قبیلۀ ناواهو تهیه کرده بهره‌برداری کنید. نمونۀ این پرسش‌ها در کتاب اتنوموزیکولوژی نوشتۀ برونو نتل نقل شده است.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

شناخت کالبد گوشه‌ها (IX)

حقیقت یافتن یکی از دو سوی این متناقض‌نما دیگر بستگی به مولف و کارش ندارد بلکه بیشتر مربوط به واکنش جامعه‌ی موسیقی است و آن کسانی که کتاب را می‌خوانند و به کار می‌بندند. احتمالا آگاه بودن بر این نکته که تحلیل ردیف به عنوان نوعی دستور زبان چه کاستی‌هایی دارد یا می‌تواند به بار آورد، همان کاستی‌ها را به نقطه‌ی قوتی در دگرگونی تلقی ما از دامنه‌ی خلاقیت در موسیقی دستگاهی تبدیل خواهد کرد، حتا اگر شده با مطرح کردن پرسش‌هایی درباره‌ی حدود تفسیر و … به بیان دیگر اگر دستاوردهای تحلیلی کتاب به عنوان یک حقیقت مسلم یا یک و تنها یک تفسیر قطعی درک شوند سوی اول روی می‌دهد و اگر به عنوان یک تفسیر خاص اما معتبر از میان بسیار تفسیرها، سوی دوم.

آثار مرتضی حنانه به نفع زلزله زدگان کرمانشاه عرضه می شود

برای اولین بار پارتیتورهایی از آثار آهنگساز بزرگ و صاحب سبکِ ایرانی استاد زنده یاد مرتضی حنانه به نفع زلزله زدگان غرب کشور عرضه می شود. امیرآهنگ آخرین شاگرد مرتضی حنانه اعلام کرد: به زودی ده پارتیتور از آثار استاد مرتضی حنانه توسط من و نظارت امیرعلی حنانه در اختیار علاقمندان آثار این آهنگساز برجسته و صاحب سبک قرار می گیرد.

از روزهای گذشته…

کتابی در اقتصاد موسیقی (II)

کتابی در اقتصاد موسیقی (II)

کتاب شامل پنج بخش است: تولید، عرضه، ساختار صنعت موسیقی در ایران، قوانین، فرهنگ. دو بخش اول کتاب بیش از هفتاد درصد حجم مطالب آن را به خود اختصاص داده‌ اند. در این دو بخش، نویسنده کوشیده است تا از صفر تا صد فرایند تولید و عرضه یک اثر موسیقی را شرح دهد. بخش تولید با موضوع «پرورش هنرمند» آغاز می‌شود و در ادامه به موضوعات پیش‌تولید و ضبط و نهایی‌سازی (۱) اثر می‌پردازد.

بخش عرضه نیز در ده فصل تدوین شده که عمدتاً شامل مباحث بازار و بازاریابی است.
هارمونی زوج (I)

هارمونی زوج (I)

هارمونی زوج، هارمونی ابتکاری شخص مرتضی حنانه بر روی موسیقی ایران بود که در ایران آثار بسیاری خلق کرد و بر عواطف بسیاری از ایرانیان تاثیر فراوانی گذاشت. این اولین قدم برای صاحب سبک شدن در موسیقی کشورمان بود؛ یک سبک هارمونیک و زبان موسیقی شخصی که در ایران کاملا منحصر به فرد شد.
SRV (بخش دوم)

SRV (بخش دوم)

استیو ری واگان نوازنده چیره دست بلوز در زمره محبوب ترین نوازندگان گیتار دهه هشتاد به شمار می رود. او گیتار را با سرعت اعجاب آوری می نواخت و در اجرای جلوه های صوتی، که جیمی هنریکس از پیشگامان آن است، مهارت خاصی داشت.
بیانیه دبیر سومین جشنواره سایت ها و وبلاگ های موسیقی

بیانیه دبیر سومین جشنواره سایت ها و وبلاگ های موسیقی

بالاخره پس از ۷ ماه رایزنی با مدیران و مسئولان موسیقی برای برگزاری سومین دوره از جشنواره سایت ها و وبلاگ های موسیقی، روز ۲۸ بهمن ماه یعنی ۲۴ روز پیش توانستیم، فراخوان این دوره از جشنواره را منتشر کنیم. امسال با وجود تاخیری که در برگزاری جشنواره روی داد، استقبال از جشنواره بیشتر از سال گذشته بود و ۶۵ اثر به جشنواره رسید که البته از این تعداد، متاسفانه نزدیک به یک سوم به دلیل رعایت نشدن قوانین مربوط به ارسال آثار در جشنواره، حذف شدند.
والی: می گفتند گوش شما با شنیدن سری و کرن خراب میشود!

والی: می گفتند گوش شما با شنیدن سری و کرن خراب میشود!

انگیزه بسیار زیاد بود، مثلا یک جشنی ترتیب دادیم و تمام قطعات ملیک اصلانیان را زدیم، چهارگاهش را زدیم و در تالار فارابی از طرف مدرسه این برنامه را اجرا کردیم. بچه ها بسیار علاقمند بودند. بعدا که من آمدم شنیدم آقای همایون خسروی کارهای آقای حسین ناصحی را اجرا کردند و متاسفم که این آثار که میتوانست به عنوان یک اثر تاریخی با ارزش باشد، ضبط نشد.
اپراخانه (I)

اپراخانه (I)

خانه اپرا یک ساختمان تأتر است، برای اجرای اپراهایی که شامل صحنه، محل قرار گرفتن ارکستر، صندلی های شنوندگان و امکانات پشت صحنه برای رختکن و تغییرات صحنه می باشد. بعضی از سالنها بطور وی‍ژه برای اجرای اپرا ساخته شده اند و بعضی از آنها بخشی از یک مجموعه بزرگتری از یک مرکز اجرای هنرهای نمایشی می باشند.
سهیلی: تهیه کننده باید به کارشناس مراجعه کند

سهیلی: تهیه کننده باید به کارشناس مراجعه کند

نوشته که پیش رو دارید گفتگویی است با محسن سهیلی، تهیه‌کننده موسیقی و سرمایه گذار کنسرت «بگو کجایی» که قرار است ۹ شهریور ماه سال جاری در برج میلاد به روی صحنه برود؛ این گفتگو در برنامه نیستان در شبکه فرهنگ انجام شده است.
زنان موسیقی یا موسیقی زنان! (II)

زنان موسیقی یا موسیقی زنان! (II)

در حوزه ی موسیقی چند نفر را می شناسی که با نام آذرمیدخت رکنی آشنا باشند؟ پیانیستی بی نظیر و برجسته که در اوج فلاکت، بدبختی و فقر از دنیا رفت بی آنکه یادگاری از خود به جای گذارد. در کدام یک از نشریات موسیقی به ایشان یا نمونه های دیگری چون زینب محمدی، خان گل مصرزاده، فریده رهنما و … پرداخته اند؟ چرا راه دور رویم کدامشان به فوزیه مجد و شیدا قرچه داغی و طلیعه کامران و فروغ کریمی پرداخته اند؟
نوازندگی سازدهنی مُدرن را بیش تر بشناسیم

نوازندگی سازدهنی مُدرن را بیش تر بشناسیم

اگر به شیوه اجرای نوازندگان بزرگ امروزیِ هارمونیکا* دقت کنیم، متوجه خواهیم شد که نوازندگی آن ها تفاوت عمده ای با نوازندگان قدیمی این ساز دارد. شاید نخستین چیزی که در نگاه اول در شیوه اجرای نوازندگان قدیمی به چشم آید، این باشد که آن ها در حین نوازندگی مرتباً از دست های خود برای ایجاد برخی از افکت های خاص استفاده می کنند.
درباره حسینعلی ملاح (II)

درباره حسینعلی ملاح (II)

تخصص او در موسیقی علمی و عملی و در شعر ادیب پارسی و آشنایی به زبان های دیگر همگام با عشق به پژوهش از وی پژوهشگری کم نظیر و مطمئن ساخت به نحوی که بنا به قول استاد بزرگوار زنده یاد دکتر محمد تقی دانش پژوه دانشمندی چون مجتبی مینوی با آن وسواس علمی فیش های موسیقی خود را به وی می سپرد که یادآور سفارش علامه دهخدا در تحویل فیش های لغت نامه به دکتر معین است تا سیر تحقیق در باب تشویق تداوم یابد حسینعلی ملاح از نخستین کسانی بود که آقای مهدی ستایشگر صاحب اثر واژه نامه موسیقی را در این کار تشویق و ترغیب نمود و راهنمایی های موثری جهت این کار برای ایشان انجام داد.