شیوه ای نوین در نوازندگی گیتار کلاسیک (III)

تکنیک (Nose)
زمانی که مشغول به تنظیم قطعه «Playing Love» اثر «انیو موریکونه» (۱) بودم؛ متوجه کاستی های این تکنیک شدم. اگر ما آکوردی در پوزیسیون چهاردهم (XIV) گیتار می گرفتیم و برای کامل شدن هارمونی، نیاز به اجرای هارمونیک نتی، بر روی باره ی هفتم (VII) یا پنجم (V) گیتار پیدا می کردیم؛ امکان لمس سیم برای اجرای این نت هارمونیک وجود نداشت و البته «تکنیک Lip» هم برای گرفتن نت بود نه لمس و ایجاد صدای هارمونیک.

«طبیعتاً لمس با نوک بینی در پوزیسیون مورد نظر و اجرای نت با دست راست، بهترین گزینه برای ایجاد صداهای هارمونیکی بود که ما نیاز داشتیم.» (تصویر دوم)

(تصویر دوم)

شاید در اینجا به یاد ویدئوی منتشر شده ای از محفل دوستانه ی اساتید گیتار بیفتید که در آن ویدئو، دیوید راسل (David Russell) به همراه دیگر اساتید در حال اجرای افکت های مختلف بر روی گیتار بود و در قسمتی از آن، راسل به حالت شوخی، یک نت هارمونیک را بدین صورت اجرا می نماید. یا حتی موردی که بعداً به آن برخورد کردم در کتاب “پرسش و پاسخ پیرامون گیتار کلاسیک” بود.

خانم “شارون ایسبین” (Sharon Isbin) نوازنده ی سرشناس گیتار کلاسیک در این کتاب اشاره داشتند: در ضبط یکی از قطعات، برای متوقف کردن صدای سیم ششم، از بینی کمک گرفتم (که البته متوقف کردن صدای سیم مسئله ای جدا از ایجاد صدای هارمونیک است).

با توجه به همه ی این موارد باز هم اشاره می کنم ریشه ی این تکنیک آنچه که در این مقاله توضیح دادم می باشد، زیرا این روش بصورت تکنیکی مکمل برای “Lip” به وجود آمد. جدا از آن من به هر دو تکنیک بصورت مکمل برای اجرای یک خط ملودی جدا از انگشتان دست چپ نگاه می کنم ونه صرفاً اجرای یک نت بر روی یک سیم در طول قطعه (هرچند در این جا می توانم اشاره کنم که مشابه ای برای استفاده از تکنیک ” Lip” نیافتم).

تصور نمایید نوازنده ی گیتاری، در حال اجرای بخشی از هارمونی قطعه با دست چپ است و همزمان لب و بینی آن در پوزیسیون های مختلف و حتی خلاف جهت حرکت دست چپ، به دنبال اجرای بخش دیگری از هارمونی و خط ملودی قطعه باشند. این روش می تواند ایده ای برای ایجاد راهی نوین در گیتارکلاسیک و حتی دیگر سبک های گیتار باشد.

البته قطعاً نیاز به تمرین در مورد تکنیک “Nose” هم، همانند تکنیک “Lip” وجود دارد. پس تمریناتی مانند: اجرای هارمونیک های موجود بر روی یک سیم در طول دسته و اجرای هارمونیک هایی که دور از هم هستند؛ مانند: باره ی سوم (III) و دوازدهم (XII) بر روی ۳ سیم باس، می تواند در افزایش توانایی نوازنده موثر باشد.

نکات ضروری در ارتباط با بکارگیری تکنیک “Nose”:
– احتیاط کردن پیرامون حرکت ناگهانی گردن، همانند تکنیک Lip وجود دارد.

– دقت نمایید زمانی که صورت شما بیش از حد به دسته ی گیتار نزدیک شود، شما دچار خطای دید و یا حتی عدم دید می شوید. پس تسلط شما بر روی انگشتان دست چپ در اولویت می باشد؛ زیرا در حرکت های خلاف جهت دست چپ شما، نسبت به لب یا بینی، امکان دیدن و کنترل انگشت گذاری دست چپ وجود ندارد.

– و مطلب آخر در مورد این تکنیک؛ احتمال بوجود آمدن حس خارش موقع استفاده ی زیاد بر روی بینی وجود دارد. پیشنهاد مولف جهت کاهش احتمال این عارضه تمییز کردن سیم با دستمال کمی مرطوب و عدم چرب بودن پوست بینی قبل از استفاده از این روش است.

پی نوشت
۱- برگرفته از موسیقی فیلم افسانه ی ۱۹۰۰ (The Legend of 1900)

یک دیدگاه

  • ناشناس
    ارسال شده در تیر ۲۹, ۱۳۹۴ در ۱۱:۲۸ ب.ظ

    بسیار عالی و حرفه ای

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XXIII)

مقارن با این تحولات نوار کاست به عنوان یک وسیله ارتباط جمعی جدید و مستقل از تشکیلات دولتی در ایران رایج شد. دو گروه شیدا و عارف نیز خود نوارهای موسیقی خودشان را با کیفیت بسیار خوب به بازار عرضه کردند. گروه های شیدا و عارف همگام با انقلاب کنسرت هایی با مایه های سیاسی و اجتماعی ترتیب دادند که با استقبال مردم به خصوص گروه های دانشجویی روبرو شد. در این میان کنسرت های گروه شیدا با آهنگ های محمد رضا لطفی (بشارت و سپیده) و پرویز مشکاتیان (ایرانی) همراه با اشعار هوشنگ ابتهاج (ه. ا. سایه) و آواز محمد رضا شجریان، خاطره درویش خان، ملک الشعرا بهار و حسین طاهرزاده را زنده می کرد.

نگاهی به کتاب «موسیقی ایرانی»شناسی (II)

پیش از انتشار این کتاب، استادانی بودند که موسیقی ایرانی را اول با گوشه‌های مدال ردیف درس می‌دادند؛ کسی که مجدانه در این زمینه تا امروز فعال بوده، حسین عمومی نوازنده و مدرس موسیقی دستگاهی است. عمومی در کلاس‌هایش قبل از آموزش کل ردیف، درسی به نام «پیش‌ردیف» را تدریس می‌کند که در زمانی حدود ۲۰ دقیقه، کل گوشه‌های مدال ردیف را پشت هم می‌خواند. (۵)

از روزهای گذشته…

کلاف سردرگم (I)

کلاف سردرگم (I)

جشنواره‌ها به عنوان فعالیت جمعی مرتبط با مسائل فرهنگی و هنری، بخشی از چرخه‌ی تولید و مصرف را در جامعه‌ی امروز تشکیل می‌دهند. بخشی که بیشتر مربوط به فرآیند معرفی تولیدات یا تولیدکنندگان است. اما جشنواره‌های موسیقی در ایران از ابتدا با مشکل بنیادی مواجه بوده‌اند درست به این دلیل که چنین هدفی نداشته‌اند یا اگر هم در نظر و بر روی کاغذ چنین هدفی در میان بوده به دلایلی هرگز عملی نشده است.
«باران! یعنی تو بر می گردی؟» به صورت رایگان منتشر شد

«باران! یعنی تو بر می گردی؟» به صورت رایگان منتشر شد

«باران! یعنی تو بر می گردی؟» نام آلبومی است که برای گیتار کلاسیک آهنگسازی شده است؛ آهنگساز و نوازنده گیتار تمام قطعات این آلبوم پیمان شیرآلی است. این آلبوم دارای ۲۶ قطعه است که برای نوازندگانی با سطح متوسط به بالا طراحی شد است.
چرا صدای پیانو ها با هم فرق دارند؟

چرا صدای پیانو ها با هم فرق دارند؟

اگر ساز شما پیانو باشد بدون شک همواره این سئوال برای شما مطرح بوده که چرا صدای برخی از پیانوهای حرفه ای ها زیبا تر از صدای ساز شما است. بخصوص اگر هزینه زیادی هم صرف خرید ساز کرده باشید این موضوع برای شما اهمیت بیشتری خواهد داشت.
منتشری: ۱۳ سال از آواز دور بودم

منتشری: ۱۳ سال از آواز دور بودم

نمیدانم، شاید چون ساده تر بوده است. من هم با این اعتقاد در تلویزیون فقط آواز می خواندم. در رادیو از من درخواست خواندن تصنیف می کردند که من در جوابشان می گفتم که من آواز‌خوانم و تصنیف نمی خوانم. آقای اعتمادی به من گفت که من یک آهنگ ساختم، شما بشنوید و اگر خوشتان نیامد به شخص دیگری سفارش می دهیم. این آهنگ در آواز شوشتری بود که روی سه گاه مدلاسیون شده بود. کلامش هم از آقای رضا سحبان بود و ملودی جالبی داشت.
رنگین چون هزار دستان (I)

رنگین چون هزار دستان (I)

مرتضا حنانه از اولین آهنگسازان نسلی است که در هنرستان موسیقی و در ایران تربیت شدند و احتمالا از موفق‌ترین آنها. هر چند که وی بعدا برای مطالعه‌ی آهنگسازی سفری طولانی به ایتالیا کرد. اما پیش از آن نیز همزمان با استادش «پرویز محمود» و دستیار او «روبیک گریگوریانس» به رهبری ارکستر سمفونیک رسیده بود.
بابی مک فرین، افسانه آکاپلا

بابی مک فرین، افسانه آکاپلا

بدون تردید Don’t Worry Be Happy از آلبوم Simple Pleasures مک فرین، یکی از محبوب ترین آهنگ های قرن بیستم است که در سال ۱۹۸۸ جایزه بهترین آهنگ سال جشنواره Grammy را به خود اختصاص داد، در عین حال که آلبوم ‘Simple Pleasures’ نیز به عنوان بهترین آلبوم پاپ برگزیده شد. در این آلبوم مک فرین با خلاقیت هایش اهمیت vocal percussion را در آکاپلای معاصر به روشنی نمایاند.
معرفی یک هنرمند: سرپاس مختاری‌ (V)

معرفی یک هنرمند: سرپاس مختاری‌ (V)

«سرپاس مختاری» با تمام قوا در برابر نیروهایی که مقابل شاه ایستاده بودند، قرار گرفته و حاضر به کوچکترین انعطافی نبود و همین موضوع دستان هنرمند او را آلودهء خون کسانی کرد که بسیاری از آنها برای پیشرفت ایران مبارزه می‌کردند.
خواننده ای سالار یا خواننده سالاری…

خواننده ای سالار یا خواننده سالاری…

مقاله ای که پیش رو دارید نوشته ای است از علی رضا امینی، منتقد ادبی و موسیقیدان که در ادامه بررسی معضل خواننده سالاری در موسیقی ایران نگاشته شده است: در پی نقدها و نوشته های اخیر آقای علیرضا جواهری پیرامون بحران دیرپای خواننده و خواننده سالاری بر آن شدم از زاویه و نگاهی دیگر به این مساله بپردازم. شاید به همت سایر هنرمندان و دست اندرکاران هنر بتوانیم چاره ای برای حل این ضایعۀ فرهنگی و هنری بیندیشیم. ضایعه ای که گریبانگیر همۀ دست اندرکاران موسیقی بالاخص نسل جوان شده و اگر به اهتمام دوستان در پی حل این ماجرا نباشیم به زودی باید با دنیای موسیقی هنری و هنر موسیقی در ایران وداع کنیم چون با رشد سرطانی این غده های بد خیم دیگر مجالی برای کار کردن جوانان نخواهد بود و می بایست این جوانان در آیندۀ نزدیک در پی حرفه و شغلی جدید برای خود باشند.
صبا از زبان سپنتا (III)

صبا از زبان سپنتا (III)

کوک ویلن صبا در آن اثر، از نت معیار که در آن‌ زمان‌ در نت لا، HZ 439 (هرتز) بوده است تبعیت‌ کرده و به آن مناسبت، تن درخشان ویلن در کل اثر عرصهء تجلی یافته است. صبا درآمد ابو عطا را در اجرای «ویبراتور» سنگین و با تأنی، از نت شاهد ابو عطا شروع کرده و پریودهای دیگری را نیز در درآمد ابو عطا در اکتاوهای دیگر اجرا کرده‌اند بعد از آن «حجاز» را از نت شاهد آنکه درجه پنجم گام‌ شور است با جمله‌های مختلف در سه اکتاو که از نت‌ B4 (سی) روی سیم دوم ویلن شروع می‌شود، آغاز کرده و اکتاو دوم آن را روی سیم اول با نت‌ B5 و اکتاو سوم آن را روی همان سیم از نت‌ B6 (فرکانس ۵۷۹۱ هرتز)در پوزیسیون نهم روی سیم‌ «می» اجرا کرده است.
کتابی درباره رضا ورزنده (II)

کتابی درباره رضا ورزنده (II)

با‌این‌حال، نباید از یاد برد که ورزنده در کنار استادانی همچون کسایی، شهناز، عبادی، شریف، یاحقی، محمودی خوانساری، تاج اصفهانی و… سنتور نواخته است و به نظر نگارنده، صرف‌نظر از هر‌گونه ارزش‌گذاری، بی‌توجهی و عدم بررسی و شناخت شیوۀ سنتورنوازی ورزنده به‌معنای نادیده‌گرفتن یکی از پرنفوذترین شیوه‌های نوازندگی سنتور در حدود سال‌های ۱۳۳۰ تا ۱۳۵۰ است.