«به آهستگی» (II)

ارسلان کامکار در حال رهبری ارکستر با خوانندگی علیرضا قربانی
ارسلان کامکار در حال رهبری ارکستر با خوانندگی علیرضا قربانی
دومین قطعه ای که در قسمت نخست برنامه به اجرا درآمد، کنسرتو برای کمانچه و ارکستر اثر ارسلان کامکار بود که بر اساس تم هایی از اردشیر کامکار نوشته شده بود. تولد این قطعه به سال های ابتدایی دهه هفتاد باز می گردد و پیش از این نیز تاکنون اجراهای متعددی از آن با تکنوازی اردشیر کامکار و به رهبری رهبران مختلف به اجرا در آمده بود.

بر این اساس و بدون هیچ گونه پیش داوری، طبیعتاً شنونده، انتظار اجرایی بی نقص، یکدست و پخته ای را خواهد کشید.

اگر اجرای بسیار ضعیف نادر مشایخی از این قطعه را در جشنواره گذشته کنار بگذاریم، این بار نیز شاهد بسیاری از همان ناهماهنگی ها و کاستی های فراوان در اجرا بودیم.

قطعه ای که به کرات توسط نوازندگان همین ارکستر اجرا شده است، گویی حتی یک بار مورد آنالیز دقیق ساختاری از سوی رهبر قرار نگرفته است که هنوز شاهدیم به هنگام پیاده سازی ایده های کانون در بخشی از قطعه، ویولن سل ها به بیراهه می روند.

اجرای اردشیر کامکار نیز به نسبت اجرای سال پیش البته قابل قبول تر بود ولی ارکستر در مجموع این بار نیز اجرایی یکدست و بدون ناهماهنگی را به مخاطبان خویش عرضه نکرد، هرچند از اجرای نادر مشایخی بهتر بود.

بخش دوم برنامه پس از آنتراکت، به اجرای اثری با عنوان «منظومه ی سمفونیک مولانا» اثر هوشنگ کامکار اختصاص یافته بود که برای ارکستر سمفونیک، سولوی خواننده و گروه کر نوشته شده بود. همان ترکیبات ارکسترال مورد علاقه ی هوشنگ کامگار، که تا پیش از این آثار ارزشمندی چون “شهیدان خدایی” و “درگلستانه” را درون چنین قالبی آفریده بود. در یکی از مصاحبه های مطبوعاتی خوانده بودم که کامکار خود بر ارزشمندی این اثر جدید خود بسیار سخن رانده بود و آن را در رده آثار پیشین خود می دانست.

قطعه به نوعی بر بستر سوال و جواب سولیست و گروه کر قرار داشت. جالب بود که بر خلاف گفتار کامکار مبنی بر جاویدان شدن این اثر جدید خود، با نهایت خوش بینی این اثر را تنها می توان چرک نویس و سیاه مشق “کجایید ای شهیدان خدایی” دانست. این اثر، در نوع خود تکرار همان ارکستراسیونهای قدیمی وی و با همراهی آواز کم رمق علیرضا قربانی بود.

یکی از جلوه های بسیار غریب این اثر تاکید گروه کر بر مصرع نخست «خوش- خرامان می روی…» بود که به سبب اشکال در تلفیق شعر و موسیقی و عدم رعایت هجای آوازی، واژه ی خوش، به صورت «خشک» شنیده می شد که خود بسیار طنز آمیز می نمود!

در کنار این قضیه، اجرای ارکستر نیز با ناهماهنگی های بسیار همراه شده بود؛ اجرای سازهای بادی جوبی خصوصاً فلوت ها (با صدای اضافی مملو از هوا) و کلارینت ها (با سونوریته و کوک ضعیف)، هم چنین مشکل در محاسبه ریتم ها توسط نوازندگان ویولن سل که بسیار خارج از چهارچوب های زهی ها بر تمامی کاستی ها می افزود.

ارسلان کامکار نیز دوباره به تاسی از همان سبک عجیب خود، در هدایت ارکستر ناموفق به نظر می رسید. به هر روی در پایان اجرای ارکستر، پس از یک سری ناهماهنگی در دعوت از هوشنگ کامگار به روی سن، او به شیوه ی غریبی به روی سن پرید! شاید به نشانه اعتراض شاید … جالب اینجاست که این اتفاق در هر دو شب تکرار شد!

در مجموع اجرای ارکستر سمفونیک در این برنامه، باز هم چیزی برای عرضه نداشت و بر بار گران این ارکستر نیز افزود. هم چنین هدایت گروه کر تهران توسط رازمیک اوحانیان بسیار ضعیف و دور از شان یک برنامه رسمی به نظر می رسد. ارکستر سمفونیک تهران گویا به آهستگی به فنای خود می اندیشد.

13 دیدگاه

  • کامران
    ارسال شده در دی ۱۴, ۱۳۸۶ در ۱۱:۴۲ ب.ظ

    جناب یحیی عزیز
    ارکستر سنفونیک تهران سالهاست که درگذشته فقط جنازه ی آن دفن نشده که این مهم نیز به زودی صورت می پذیرد
    مشکل اصلی ارکستر سنفونیک تهران و ارکسترهای مشابه فقدان هنرمندانی صادق و خالص است
    اعضای این ارکسترهای مشابه را جمعی کاسب بازاری دوره گرد تشکیل می دهند که از هنر و اندیشه آن بویی نبرده اند و فقط فقط در پی کاسبی شهرت و اسکناس هستند
    بنابر این از چنین ارکستری با چنین تشکیلات و مدیریتی انتظاری بیش از این نیست
    متا سفانه هوشنگ کامکار نیز آن هوشنگ کامکار دوران سابق با نگاهی نسبتا نیمه هنری نیست بلکه او هم به انسانی کاملا بازاری با نگاهی صرفا مادی تبدیل شده است
    جدای مشکلات و مسائل مادی اول باید هنرمند تربیت شود و پس آن به روی صحنه به اجرا بپردازد
    از مقالات دردمندانه ی شما متشکرم

  • ناشناس
    ارسال شده در دی ۱۵, ۱۳۸۶ در ۱۲:۳۱ ق.ظ

    mishe beporsam in aghaye yahya khodeshoon che sazi minavazand????

  • mokhatab
    ارسال شده در دی ۱۵, ۱۳۸۶ در ۱:۱۱ ق.ظ

    midoonid chiye???
    man dar ajabam ke chera in aghaye yahya ba in hame elmo hoosh davat be rahbariye in orchestre bichare nemishan!!!!!!!!!!???!?!?!?!??!/???
    zemnan ma ke yademoon nemiyad khosh ro khoshK shenide bashim,,,

  • سعیدی
    ارسال شده در دی ۱۵, ۱۳۸۶ در ۷:۵۹ ب.ظ

    دوست عزیز.
    در مملکت ما چی درست و بی نقص کار می کنه که انتظار دارید ارکستر سمفونیکی که رهبر نداره، دستمزد نوازندگانش بسیار ناچیزه و هزار جور مشکل جورواجور داره؛ بی نقص برنامه اجرا کنه.
    متاسفانه شما فقط نکات منفی را دیدید و هیچگونه نقطه مثبتی از این اجرا ندیدید.
    یکی از عوامل عقب افتادگی ما اینه که همیشه منفی می بینیم و هیچ وقت دنبال نکات مثبت نمی کردیم.
    حتی زمانی که همین ارکستر سمفونی ۹ بتهوون را با رهبری ” علی رهبری” اجرا کرد آن موقع اجرا مشکلات زیادی داشت. یقینا” ارسلان کامکار بدون هیچ گونه تجربه رهبری بهتر از این نمی توانست رهبری کند. ضمنا” قرار بود که ااین اجرا ها را لوریس چکناوریان رهبری کند که متاسفانه در مور قیمت به توافق با مدبریت ارکستر نرسیدند.

  • ناشناس
    ارسال شده در دی ۱۶, ۱۳۸۶ در ۹:۱۵ ق.ظ

    vaghti ke rahbary orchest be yek rahbar navared dade shavad va ghateate yek ahang saze dar sathe motevaset ejra shavad natijeye kar hamin ast ke mibinid

  • erfan_pater
    ارسال شده در دی ۱۶, ۱۳۸۶ در ۱۱:۵۶ ب.ظ

    آقا یا خانم مخاطب شما به عنوان یک موزسین باید گوش موسیقی خود را دقیق تر فرمائید تا متوجه اشتباهات واژه گان شوید ماه هاست که ارکستر سمفونیک به مهد کودک تبدیل شده و گروه کر تالار هم در سطح پائینی آمده البته به جز معدود خوانندگان این گروه که سالهاست در این کر فعالیت میکنند ما همچنان به با افسوس به امید روزهای بهتری در تالار وحدت هستیم

  • عرفان
    ارسال شده در دی ۱۷, ۱۳۸۶ در ۱۲:۰۹ ق.ظ

    بابا من نمی فهمم چرا دوستان انقدر از این انتقاد های منطقی ناراحت می شند؟آخه وقتی بادی های ارکستر خوب نیستند که دیگه نمی شه توجیهش کرد.به نظر من این انتقاد به هیچ وجه “منفی نگاه کردن به قضیه” نیست بلکه اتفقا کاملا واقع بینانه هم است.
    آخه مگه وقتی هندرسون توی مجله ی sun از هایفتز سختگیرانه انتقاد کرد،مگه کسی بهش گفت “اصلا توخودت چه سازی می زنی؟!!”یا “چه قدر ویلن بلدی؟!!” هندرسون یه نقاد موسیقی بود که فقط موسیقی خوبو می شناخت.(اتفقا بعد از اون نقد جنجالی هایفتز هم(بنا به گفته ی خودش!!!) کلی تغییر کرد.
    به نظر من آقای یحیی بر خلاف عقیده ی بعضی دوستان نشان دادند که خیلی خوب موسیقی می فهمند.(اگر چه بیشترم می توانستند وارد جزییات بشند.
    مشکل این نقد ها نیست،مشکل ما ایرانیاییم که از حرف های حسابی ولی یه ذره تلخ بدمون میاد.

  • moshtagh
    ارسال شده در دی ۱۷, ۱۳۸۶ در ۱۲:۱۰ ق.ظ

    jenabe saeediye aziz….
    vaghean ke az shoma mamnoonam
    manam nemidoonam chera moteassefane baziha fekr mikonand ke enteghad bayad faghat az badiha bashe…
    yek montaghede khoob bayad nokate mosbat ro ham zekr kone
    doost daram bebinam in aghaye yahya va in kamran khan agar khodeshoon too in orchestr ba in vaziyate modiriyati va mali saz mizadan baz ham in harfaro mizadan???ya miyoomadan daste navazandeharo ham miboosidan!!!!!!!!!!!

  • moshtagh
    ارسال شده در دی ۱۷, ۱۳۸۶ در ۱۰:۲۶ ب.ظ

    jenabe erfan khan…
    ma az enteghad narahat nemishim…faghat man masalam ba in aghaye yahya inke avalan yani orchestre ma vaghean HICH nokteye mosbati nadare????? inke bedoone rahbare daem va ba in vaziyate maddi baz ham hamashoon har rooz baraye tamrin pamishan miran talar be nazare shoma ghabele taghdir nist????
    va dovom inke chera vaghti orchestr karaye khoob mizane kasi tashvigh
    neikone va faghat baladim irad begirim oonam ba bi adabi va bi ehterami… be nazare shoma kalamate kasebe bazariye doregard alfaze monasebi baraye honarmandane mamlekatemoone??????

  • محسن افشاریان
    ارسال شده در دی ۱۹, ۱۳۸۶ در ۱۲:۰۰ ق.ظ

    سلام،من نمی دانم که اصولا مساله ی نقد چه ارتباطی با مهارت ود ناقد داره.ضمنا برای دوستانی هم که اطلاع ندارند عرض می کنم که دکتر یحیی یکی از باسوادترین آهنگسازها و رهبران ارکستر کلاسیک هستن.من شاگرد ایشان هستم و کار وی را با ارکستر سمفونیک کانزاس شنیده ام.فکر نکنم که هیچ یک از موسیقی دان های فعلی نزدیک یه همچین ارکستری هم شده باشند.ثانیا مقام نقد به قول فلاسفه مقام ویرانگری و شرحه شرحه کردن است نه مقام همدلی و سمپاتی.اگر مدیریت هنری کشور نقدهای امثال آقای یحیی را به گوش می گرفت امروز شاهد این کنسرت های شرم آور نبودیم.ثالثا، جناب مشتاق نوازندگان ارکستر سمفونیک با حقوق ثابت و دستمزد سر کار خود حاضر می شن.بله هیج مسئولی کمکی به بچه ها نمی کنه اما آیا خود بچه ها هم تلاشی برای بهتر شدن می کنن؟

  • کاوه
    ارسال شده در بهمن ۱۰, ۱۳۸۶ در ۳:۲۱ ق.ظ

    با سلام
    به نظر بنده عمده مشکل نوازندگان در ایران، آموزش ناکافی و بعضا نا درست در بدو امر و در مراحل آموزش است.
    البته وارد مقوله آموزش موسیقی کلاسیک غربی در ایران نمی شوم که همگان از وضعیت اسفبار و یا شاید تا حدودی مسخره آن آگاه باشند ولی عدم تمرین کافی و دقیق برای از کار در آمدن یک قطعه در تمامی ارکستر ها کم و بیش به چشم می خورد که مایه بسی تاسف است.

  • sohrab babaki
    ارسال شده در اسفند ۲۱, ۱۳۸۷ در ۶:۱۹ ب.ظ

    shoma montaghedin agar be fekre dorost shodane orchestr hastin bayad rah haye dorost shodanesho begin na in ke hey alaki ghor bezanin ke orchestre symphonic felane bisare. agar {…}darin shoma berin toosh dorosesh konin ba in vaze keshvar orchestre melli ya symphonic ya har {…} digeii behtar az in nemishe.

  • فريده
    ارسال شده در بهمن ۱, ۱۳۸۸ در ۳:۰۲ ب.ظ

    باسلام.ادرس ایمیل اقای هوشنگ کامگار را میخواستم شما میتونید برام گیرش بیارید

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (V)

موسیقی ایران موسیقی بی‌نهایت وسیعی است. به خاطر اینکه موسیقی ایران یک سیستم دوگانه «دوآل‌سیستم» (Dual System) دارد که از قرن‌های متوالی به ما رسیده است. بخشی از این سیستم که قدیمی‌تر است سیستم «مقام» است که از قرن هشتم میلادی تا قرن نوزدهم میلادی در ایران رواج داشته است. و به خاطر شرایطی تاریخی که من از آن آگاه نیستم، به علت اینکه موزیکولوگ نیستم، سیستم جدیدتری به اسم «دستگاه» در ایران رشد می‌کند ولیکن مقام از بین نمی‌رود و در موسیقی نواحی ایران هنوز با سیستم مقام سروکار داریم و هنوز مقام به زندگی خودش ادامه می‌دهد. درنتیجه با دو سیستم در موسیقی ایران مواجه هستیم. به همین خاطر وسعت این سیستم دوگانه بی‌نهایت زیاد است. نمی‌خواهم به مسائل تکنیکی بروم اما مثل اقیانوسی است که می‌شود از هر کجایش آب برداشت. هر نوع موسیقی‌ای که بخواهیم می‌شود از این سیستم درست کرد.

فرهنگ اسلامی و پیدایش موسیقی چند صدائی در اروپا (I)

در ضمن بررسی منابعی برای تهیه مقاله ای درباره نقد تاریخنگاری موسیقی ایرانی به این مقاله جالب بر خوردم که برای روشنگری تاریخی درباره مبادلات فرهنگی و موسیقایی شرق و غرب لازم و مفید است؛ و با مقاله های «نقد تاریخنگاری موسیقی ایرانی» و جستارِ پیوست «درباره عقب ماندگی و پیشرفت» ارتباط دارد.

از روزهای گذشته…

والی: در طبیعت ما تکصدایی نداریم!

والی: در طبیعت ما تکصدایی نداریم!

خیر! اساسا چیزی به عنوان تک صدا در طبیعت وجود ندارد و در واقع تواتر غیر مرکب در طبیعت وجود ندارد و شما تنها در آزمایشگاه می توانید بوسیله اسلایتورها می توانید موجی غیر ترکیبی و تکصدایی بوجود بیاورید. در طبیعت هر موجی بوسیله امواجی بی نهایت در حال ترکیب است. شنیدن صدا برای انسانها ذاتی است و در تمام دنیا نوعی از چندصدایی دیده می شود که این چند صدایی دقیقا با چند صدایی پالسترینا و باخ یکسان نیست.
موسیقی و رادیو ایران

موسیقی و رادیو ایران

در تاریخ ۰۴/۰۲/۱۳۱۹ رادیوی ایران گشایش یافت. قبل از آن در تاریخ ۱۳۱۶ شمسی تصمیم احداث آن گرفته شده بود و ساختمان آن در دست احداث بود. در اواخر سال ۱۳۱۸ دستگاهها از طرف شرکت تلفونکن آلمان تحویل شد و پس از نصب در سال ۱۳۱۹ به بهره برداری رسید.
بچه‌ها بیایید به موسیقی فکر کنیم… (II)

بچه‌ها بیایید به موسیقی فکر کنیم… (II)

عمو جان به دنبال عنصری می‌گردد که ثابت کند «هنر نزد ایرانیان است و بس» و به بیان خودش موسیقی ما از همه «سَرتر و روکم کُنی‌تر» است. اما گویا این برادرزاده‌ی عمو جان خیال باج دادن ندارد، می‌گوید: «اصلا موسیقی خوبیش اینه که توش روکم کنی و اینجور چیزا نداره». برخی ویژگی‌های موسیقی هم که دست‌آویز این نوع برتری‌جویی‌ها قرار می‌گیرد معرفی شده مانند: «پیچیده/ساده، قدیمی/جدیدتر» و تکلیف آن‌ها با این جمله که «موسیقی هیچ جا از جای دیگه بهتر نیست» روشن شده است(۲). خلاصه در همین شیار اول لوح فشرده، تصویری انسانی، انسان‌مدار و فرهنگی و تا حدودی هم آرمان‌گرایانه از هنر و موسیقی به شنونده ارائه می‌شود. باید امیدوار بود بچه‌هایی که این لوح را برای شنیدن انتخاب می‌کنند (یا برای‌شان انتخاب می‌شود) بتوانند با این مفاهیم ارتباط برقرار و آن‌ها را درونی کنند.
وان موریسون، نوری در تاریکی (IV)

وان موریسون، نوری در تاریکی (IV)

“طلوع جزیره آوالون” آلبوم سال ۱۹۸۹ موریسون در مقام ۱۳ رده بندی آلبومهای انگلستان جای گرفت. در سالهای ۲۰۰۰ موریسون به سفر و ضبط آثارش ادامه می داد که اغلب سه اجرا در هفته داشتند. وی برچسب شخصی و مستقل خود را به وجود آورد که او را قادر می ساخت تا کنترل و حقوق کامل هر آلبوم را دارا باشد.
بررسی اجمالی آثار شادروان <br>روح الله خالقی (قسمت هفدهم)

بررسی اجمالی آثار شادروان
روح الله خالقی (قسمت هفدهم)

در حقیقت اصطلاح تنظیم نمی تواند بیانگر تحول عظیم و دگرگونی ژرفی باشد که خالقی در عرصه موسیقی ارکستری ایران به منصهِ ظهور رسانید. کار تنظیم را ده ها دست اندر کار موسیقی معاصر ما، انجام داده اند و انجام می دهند. تنها و تنها مقایسهِ یکی از تنظیم های خالقی با دیگران کافی است تا ببینیم که تفاوتِ ره از کجاست تا به کجا.
به زبان ایرانی (III)

به زبان ایرانی (III)

برای او ایرانی ساختن امری نیست که باید از جایی وارد کرد، او لاجرم این گونه می‌سازد. یک بعدی کردن را به رسمیت نمی‌شناسد و در هم می‌ریزد. برای ارکستر چنان می‌نویسد که انگار نوازنده‌ای تار به دست، آزاد می‌نوازد. نوازنده‌ای که ویژگی‌ها و روابط درونی موسیقی ایرانی را کاملا درونی کرده و اکنون بی‌زحمتی آن‌ها را به سر پنجه می‌آورد.
فیلیپ گلس (III)

فیلیپ گلس (III)

گلس ، به خصوص از اواخر دهه ۸۰ و اوایل دهه ۹۰، با ساختن اپرا و موسیقی برای تئاتر به طور فزاینده ای به نوشتن موسیقی برای ترکیبهای اجرایی قابل دسترس مانند کوارتت زهی و ارکستر سمفونیک پرداخت و در واقع به سمت ریشه های ادبی دوران تحصیل خود بازگشت.
خانه هنرمندان، میزبان زنان موسیقیدان می شود

خانه هنرمندان، میزبان زنان موسیقیدان می شود

اول اسفند ماه، سالن شهناز خانه هنرمندان میزبان اولین نشست زنان موسیقی خواهد بود. در این همایش، یادبود قمرالملوک وزیری به به یکی از بانوان پیش کسوت هنر موسیقی اهدا می شود. در این برنامه محسن قانع بصیری، مسعود میری، پیمان سلطانی، ضیاالدین ناظم پور، علیرضا مهیجی و نیکو یوسفی به سخنرانی در باره موضوعاتی چون: “زن و موسیقی”، “روایت های هزار و یک شبی از زنان موسیقی”، “زنان موسیقی یا موسیقی زنان” و “مظلومیت زنان در عرصه ی تاریخ موسیقی ایران”و… خواهند پرداخت.
گفتگوی ما ده ساله شد!

گفتگوی ما ده ساله شد!

جشن دهمین سالگرد فعالیت ژورنال موسیقی گفتگوی هارمونیک دیروز، دوم خرداد در فرهنگسرای نیاوران به اجرا رسید. چنانکه مستحضرید، قرار بود جشن در روز اول خرداد در فرهنگسرای نیاوران برگزار شود و افراد بسیاری برای همراهی ما در این برنامه، اعلام آمادگی کرده بودند ولی به دلیل یک سوء تفاهم در ساعت برگزاری این برنامه، مسئولان فرهنگسرای نیاوران پیش نهاد تعویق برگزاری جشن به روز دوم خرداد را دادند.
کنسرت گروه کر شهر تهران در هفتۀ موسیقی معاصر تهران

کنسرت گروه کر شهر تهران در هفتۀ موسیقی معاصر تهران

«گروه کر شهر تهران» به رهبری «مهدی قاسمی» در پانزدهمین سال فعالیت هنری اش، خود را برای کنسرت هفتۀ موسیقی معاصر تهران آماده می کند. به همین منظور، عاطفه دمیرچی روزنامه نگار و عضو «گروه کر شهر تهران» در نوشته ای، برنامه های پیش روی «گروه کر شهر تهران» را برای سایت ارسال کرده است که در ادامه می خوانید.