بررسی الگوی ثبت شده از سه تار هاشمی (II)

آنالیز طرحی از مرحوم هاشمی:
۱- برای رسم یک الگو، ابتدا ساختار و محدوده آنرا که شامل خط طولی و خطوط عرضی در ابتدای دسته و قطر دایره مرکزی می باشد، با استفاده از اندازه های داده شده رسم می کنیم. با رسم این خطوط، مقدار خطا در هر یک از اندازه های داده شده نیز مشخص می شود.
۲- سپس دایره ای که محیط صفحه را مشخص می کند، رسم می کنیم و دایره ای هم برای بهتر مشخص شدن محدوده دسته می کشیم.
۳- دایره ای دیگر رسم می کنیم، شعاع این دایره، به صورت تقریبی، قطر دایره صفحه خواهد بود. (شعاع این دایره ۱۴۱٫۰۹۳۳ میلیمتر است که اختلافی ۴٫۰۹۳۳ میلیمتری با قطر دایره اصلی دارد.)
۴- در مرحله بعد خطی عمود را از انتهای دسته عبور می دهیم.
۵- در اینجا خط را تا جایی که انحنای دسته بعد از آن شروع می شود جدا می کنیم.
۶- در این مرحله با استفاده از دستور “Construction Line” خطی را رسم می کنیم که از مرکز دایره دوم عبور کرده و در امتداد، آخرین نقطه ی مشترکی را که این دایره با محیط الگو دارد را قطع کند.
۷- سپس با استفاده از این دستور، خط دیگری را از انتهای دسته و به صورت افقی عبور می دهیم.
۸- محل تقاطع این دو خط، مرکز دایره دیگری خواهد شد.
۹- و در آخر، طرح “Trim” شده و قرینه سازی می شود.
حال بعد از آنالیز رسم این الگو به بررسی بیشتر طرح می پردازیم.

۱- اندازه های ساختار طرح را مورد بررسی قرار می دهیم:
پس خطی را منطبق بر خط رسم شده الگو و با اندازه ذکر شده (۲۴۸ میلیمتر) رسم می کنیم. همانطور که در تصویر نیز مشاهده می شود، الگو ۶٫۰۵ میلیمتر از اندازه داده شده کوچکتر می باشد.
۲- سپس خط دیگری منطبق بر خط دسته و با اندازه ذکر شده ۲۷ میلیمتر رسم می کنیم.

در این قسمت نیز خط رسم شده از آنچه ذکر شده ۱٫۲۱ میلیمتر بزرگ تر می باشد.

لازم به ذکر است که خط قرینه رسم شده نیز به درستی دسته را به دو قسمت مساوی تقسیم نکرده است.

۳- حال خطی را منطبق برقطر دایره و با اندازه ذکر شده ۱۳۷ میلیمتر رسم می کنیم.

همانطور که در تصویر مشاهده می کنید، قطر الگو ۲٫۲۲ میلیمتر از مقدار داده شده بزرگتر می باشد.
۴- سپس انحنایی را که برای قسمت بیرونی طرح در نظر گرفته شده، اندازه گیری می کنیم. مقدار تعیین شده ۴ میلیمتر می باشد، در حالی که پس از اندازه گیری به اعداد ۳٫۲۸ میلیمتر و ۲٫۷۰ میلیمتر می رسیم که برابر نیز نمی باشد.
۵- اینک خط طولی الگو را که خط قرینه طرح نیز می باشد مورد بررسی قرار می دهیم و خطی را منطبق بر آن رسم می کنیم. پس از بررسی این قسمت، متوجه می شویم این خط کج رسم شده و طرح را به درستی به دو قسمت مساوی تقسیم نکرده است.

اگر بخواهیم خط قرینه را پیدا و آنرا رسم کنیم، به دلیل عدم تقارن و تفاوت در اندازه ها با تعدد خطوط قرینه مواجه می شویم.

۶- همینطور خط دسته نیز که برای اتصال دسته بسیار مهم می باشد کاملا صاف ترسیم نشده است.
۷- یکی دیگراز نکات حائز اهمیت، ضخامت بیش از اندازه و ناهماهنگ و همچنین عدم یکنواختی خطوط است که گاه تا بیش از ۱ میلیمتر متغییر است و باعث اختلاف و خطا در اندازه گیری و همینطور عدم دقت در مراحل بعدی کار خواهد شد.
نتیجه گیری
بعد از آنالیز و بررسی طرح این سوال مطرح می شود که طرحی که با ایده ای مناسب رسم شده چگونه دچار این تناقض در اندازه ها شده است؟ آیا استفاده از الگویی که طرح اولیه آن دچار دگرگونی شده، برای الگو برداری و ساخت ساز مناسب خواهد بود؟ در کشور ما که آثار مکتوب در این زمینه بسیار کم و نایاب می باشد وظیفه سازندگان چیست؟ آیا با عدم توجه و از بین رفتن الگوها میراثی ارزشمند را از دست نخواهیم داد؟

منابع:
۱- کتاب سازسازی سه تار، صفحه ۲۰
۲- کتاب روش ساختن سه تار، تالیف: ناصر شیرازی، انتشارات پارت

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پیرگلو: نسبت به گذشته افت داشتیم

در آن زمان من هم ماندم و به هر حال یک سری مسائل خانوادگی هم بود، برادرم فوت شده بود و دختراشان را باید نگه می داشتم، مادرم هم که سرطان گرفته بودند و فوت کردند، این شد که فعلا دیگر ماندگار شدم.

ویژگی‌های رابطه‌ی موسیقی و برآمدن دولت-ملت مدرن در ایران (VI)

این گواه کوتاه نشان می‌دهد پیش از تولد دولت-ملت مدرن هم تصوری از یک فرهنگ موسیقایی که بتوان آن را «موسیقی ایرانی» خواند در مراکز اصلی شهری، یعنی تجمع‌گاه‌های قدرت و ثروت، وجود داشت. با یک جستجوی سردستی نیز دست‌کم تا میانه‌ی دوره‌ی قاجار می‌توان پیشینه‌ی چنین مفهومی را عقب برد. برخلاف نمونه‌های اروپایی در ایران این زبان موسیقایی نه تنها ممنوع (۲۵) یا گمشده نبود بلکه حمایت‌شده و رسمی هم بود. موسیقی دستگاهی افزون بر تمایز بسیار روشن از موسیقی اروپایی، به قدر کافی از همتایانش، یعنی حوزه‌های موسیقایی عربی و ترکی نیز فاصله گرفته بود.

از روزهای گذشته…

گزارش مراسم رونمایی کتاب «بررسی ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی» (V)

گزارش مراسم رونمایی کتاب «بررسی ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی» (V)

اگر به نوشته‌هایی که دربارۀ موسیقی ایرانی در قرن اخیر منتشر شده است نگاهی بیندازیم، از اولین نوشته‌های مهدی‌قلی هدایت تا علینقی وزیری، خالقی و دیگرانی که در سال‌های بعد آثاری منتشر کردند، عمدتاً مسائل تئوریک بحث شده و تئوری گاهی اوقات مسئله‌ای انتزاعی است و تجزیه‌وتحلیل بر آثار خیلی کم انجام شده است. دکتر مسعودیه، دکتر هرمز فرهت، خانم راغب، آقای مرادیان جزو معدود افرادی‌اند که کارهای آنالیتیک انجام داده‌اند و این مسئله خیلی مهم است. وقتی در فرهنگ موسیقی کلاسیک غربی نگاه می‌کنیم، تجزیه‌وتحلیل خیلی زیاد انجام شده است. یک قطعه از زوایای مختلف بارها و بارها موضوع پایان‌نامه و کتاب و مقاله بوده و تئوری‌ها درباره‌اش آزموده و تصحیح شده است.
نگاهی به اپرای مولوی (V)

نگاهی به اپرای مولوی (V)

عطار وارد شده و خطاب به مغولها میگوید: خسروا اول مرا گردن بزن تا نبیند این مذلت چشم من… امیر تومان جلو می آید و با خشم میپرسد :”کیستی تو؟” و عطار همین سئوال را از او میکند. در اینجا بین سئوال اول و سئوال دوم یک تفاوت وجود دارد که بصورت زیرکانه ای حالت گفتاری و منظور هر دو طرف را بیان میکند؛ این دیالوگ در گوشه شوشتری اتفاق می افتد و سئوال اول که سه سیلابی است به ترتیب روی فاصله ششم، پنج و چهارم مینور حالت سئوالی میگیرد و پاسخ عطار که در واقع همان سئوال را با حالتی طعنه آمیز به او بر میگرداند، فاصله های ششم، چهارم و ششم است؛ امیر تومان در جواب از قدرت و درجه مادی اش میگوید و عطار را تهدید میکند و در پاسخ عطار با ملودی دل انگیزی با ضدای میانه می خواند: “عارفان زانند دائم آمنون که گذر کردند از دریای خون” و سپس در اوج میگوید: “حق منزه از تن و من با تنم چون چنین باید بباید کشتنم”… او سر را پایین گرفته و به استقبال مرگ میرود.
موسیقی و رادیو ایران

موسیقی و رادیو ایران

در تاریخ ۰۴/۰۲/۱۳۱۹ رادیوی ایران گشایش یافت. قبل از آن در تاریخ ۱۳۱۶ شمسی تصمیم احداث آن گرفته شده بود و ساختمان آن در دست احداث بود. در اواخر سال ۱۳۱۸ دستگاهها از طرف شرکت تلفونکن آلمان تحویل شد و پس از نصب در سال ۱۳۱۹ به بهره برداری رسید.
نی و قابلیت های آن (XI)

نی و قابلیت های آن (XI)

برای بررسی وضعیت انگشت گذاری روی نی به بررسی تک تک این حالات می پردازیم و نکته ای که می توان روی آن تمرکز کرد این است که با هر وضعیت انگشت گذاری قادر خواهیم بود ۴ صدای متفاوت در ۴ محدودۀ مختلف نی ایجاد کنیم. البته در برخی از محدوده های صوتی ممکن است محدودیت اجرایی برای تولید برخی اصوات وجود داشته باشد و یا اجرای شفاف و خوش صدای برخی فواصل به خصوص در محدودۀ پس غیث نیازمند تمرین های بسیار است.
برامس موسیقیدان فروتن (II)

برامس موسیقیدان فروتن (II)

در فروتنی برامس همین بس که روزی در جمع بسیاری از هنرمندان گفته بود “اگر من می توانستم قطعه ای مانند Hebrides Overture تصنیف کنم حاضر بودن همه کارهایم را در ازای آن بدهم”. (هبریدیز جزایری است در اسکاتلند و قطعه فوق کاری است از مندلسن).
موسیقی از دید بتهوون

موسیقی از دید بتهوون

در سال ۱۸۱۰ خانمی بنام الیزابت برانتو نامه ای به گوته نوشت و در آن شرح دیدارش با بتهون را باز گفت. در قسمت هایی از این نامه از زبان بتهوون آمده است که …
مستر کلاس پروفسور فروغ کریمی در تهران

مستر کلاس پروفسور فروغ کریمی در تهران

پروفسور فروغ کریمی، سولیست فلوت و کینوزولوگ در دانشگاه هنرهای زیبای وین اتریش در سفری به ایران به برگزاری مستر کلاس می پردازد. این کلاسها در شاخه های آموزش فلوت، موزیک کینزولوژی، اجرای صحنه برای تمام سازها و مستر کلاس برای همنوازی موسیقی مجلسی خواهد بود.
نشست «تهران و موسیقی خیابانی» برگزار می شود

نشست «تهران و موسیقی خیابانی» برگزار می شود

برنامه‌ی «تهران و موسیقی خیابانی» به همت رسانه‌ی شنبه‌شهر در شهر کتاب مرکزی برگزار می‌شود. موسیقی خیابانی در تهران، موضوع نشستی است که روز یکشنبه ۱۱ آذر در شهر کتاب مرکزی برگزار خواهد شد.
جواهری: در ایران شیوه نگارش موسیقی متعدد هستند

جواهری: در ایران شیوه نگارش موسیقی متعدد هستند

من فکر می کنم که خود ماها باید همت کنیم و انتظار از اونها نداشته باشیم! اون نسل کار خودشون را کردند و آثارشون را ارائه دادند. من فکر می کنم نسل ما تنبل و کم کار بوده، حداقل کار جدیدی ارئه نمی دن، بیان کارهای نسل گذشته را باز سازی و باز پروری کنن! خیلی کارهای خوب هست!
روش سوزوکی (قسمت چهل و دوم)

روش سوزوکی (قسمت چهل و دوم)

قطعاتی را که کلینگر به من می‌داد می‌نواختم و او مرا تصحیح می‌کرد. زمان کلاس طبق معمول دو ساعت طول می‌کشید. او به این مسئله توجه داشت که به من قطعاتی از دوران‌های مختلف را برای نواختن بدهد. احتمالا با این روش می‌خواست که اشتباهات مرا پیدا و تصحیح کند. هرگز به زمانی که صرف آموختن به من می کرد، توجهی نداشت، اما در مقابل برای من که می توان گفت آدمی تنبل بودم و می بایست تمام این قطعات را یکسره اجرا می کردم، این زمان رنج و عذابی مضاعف محسوب می شد. من از ابتدا می‌دانستم که فکر سلیست شدن را باید از ذهنم دور کنم، البته در آن موقع نمی‌دانستم که این مسئله ارتباطی به استعداد ندارد و تنها به میزان تکرار و تمرین مربوط می شود.