توضیحاتی در مورد مرور آقای بهرنگ نیک آئین (II)

در این جا در دو مورد سوء تفاهم ایجاد شده است؛ یکم علت وجود صداهای فرعی و دوم نقش جنسیت ها در مقام. از ص ۶۰ تا ۷۵ مقام های ماهور و سه گاه (با استناد به ردیف ها و ترانه ها) بررسی شده اند. این بررسی با تئوری «مقام های دودانگی» که در حال حاضر در ایران رواج یافته است، مقایسه شده و نشان می دهد که مقام ها از دو دانگ یا «سلول» های دیگری هم ساخته نشده اند. نقش صدا ها به ترتیب اهمیت شان در صفحه ۵۹ تعریف شده است: صداهای فرعی مشخص کننده حدود مقام هستند.

استفاده از آنها برای نشان دادن مقام الزامی نیست. اما نوازنده یا آهنگساز می تواند از این محدوده صداها کوتاه مدت و گذرا استفاده کند بدون اینکه از مقام خارج شود یا به اکتاو زیر یا بم وارد شود.

در گوشه های ردیف از این صدا ها استفاده نشده است اما این دلیل بی خاصیت بودنشان نیست. در پیش درآمد های علی اکبرخان شهنازی از این صداهای فرعی استفاده می شود. شیوه دسترسی به این محدوده در کتاب (ص۶۵) تعریف شده است. صداهای اصلی مشخص کننده مقام هستند و در فاصله ای کوچکتر از اکتاو قرار دارند و در مقام های مختلف، از نظر تعداد و فاصله متفاوت هستند. مقام ها از سلول ها ساخته نشده اند. جنسیت ها «سلول» های سازنده مقام نیستند تعداد و نقش (فونکسیون) صداها مشخص کننده خط ملودی هستند و می توان گفت که هر مقام یک کیفیت خاص مدال دارد؛ در حالیکه جنسیت ها کیفیت تنال دارند. در ص ۷۷-۷۸ توضیح داده ام که جنسیت ها خاصیت هارمونی دارند.

در ص ۸۳ آمده است که جنسیت ها زیربنای هارمونیک مقام ها هستند. جنسیت های مقام ها شنیده می شوند. (همانگونه که در معماری جنسیت ها دیده می شوند) گوش یک موسیقیدان، همانگونه که فواصل موسیقایی را تشخیص می دهد، جنسیت ها را هم می تواند تشخیص بدهد. (نک به ص ۸۲-۸۳) لازمه اش اول شناخت جنسیت ها است که من هفت تا شناسایی کرده ام. در مقام های ماهور، راست، فیلی و… فضای تنال یا هارمونی و جنسیت ماژور (دو – می – سل یا سل – سی – ر) و در مقام های سه گاه، شور، ابوعطا و… جنسیت مجنب (دو – می کرن – سل یا سل – سی کرن – ر یا فا – لا کرن – دو) شنیده می شود، بعد از این شناسایی، پیدا کردن جای آنها در گستره مقام چندان دشوار نیست. با تعریف من از جنسیت، مقام های شور و ابوعطا و دشتی و افشاری، همجنس (مجنب و کوچک) هستند.

در حالیکه در بیات ترک جنسیت بزرگ هم شنیده می شود و با شور همجنس نیست. در مورد واژه «حال و هوا» ی جنسیت ها و مقام ها حق با آقای نیک آئین است. این یک گویش عامیانه و بی ربط است که متاسفانه تصحیح نشده است. درست این است که جنسیت ها کیفیتِ تنال و مقام ها کیفیتِ مدال، دارند، منابعی که من برای شناسایی مقام ها استفاده کرده ام در ص ۹۷ آمده است و بیشتر از دو ردیف میرزاعبدالله و کریمی هستند.

به ویژه تصنیف های قدیمی و ردیف دوره عالی علی اکبر خان شهنازی، منبع مهمی بوده است. شاید مشکل درک پدیده جنسیت به علت فقدان تصور از مبحث هارمونی باشد که از ذهن موسیقیدان های «سنتی» زدوده شده است.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

روش سوزوکی (قسمت شصت و پنج)

در آمریکا این خبررسانی ها تحت عنوانِ اخبار هفتگی در ۲۵ ماه مارس ۱۹۶۴ درباره کنسرتِ کودکان ژاپنی آغاز شد. در آخرین هفته یکی از روزها در زمان صرف ناهار که همگی دور میزی طولانی نشسته بودیم آزاکو هاتای (Asako Hata) هفت ساله به عنوان شوخی یک قطعه یخ به پشت یکی از بچه ‌هایی که در کنارش نشسته بود انداخت و بچه‌ ها شروع به خندیدن کردند.

در اندیشه برداشت های دیگر از موسیقی دفاع مقدس (V)

بخشی از آثار مربوط به دفاع مقدس، در سال های بعد از آن ساخته شده اند. نظیر قطعاتی که آقایان: روشن روان، انتظامی و شریفیان ساخته اند و اکثر آنها شنیده شده اند. بیشتر این آثار و بلکه تمام آنها، برای ارکستر بزرگ (بخوانیم ارکستر سمفونیک) و گاه گروه کر همراه آن نوشته شده و اجرا شده اند که در عرف معمول موسیقیدانان ما محمل مناسبی هستند برای نمایاندن شکوه و عظمت نبرد ۸ ساله ایران و عراق.

از روزهای گذشته…

Toccata

Toccata

به قطعه ای آزاد از لحاظ فرم در موسیقی گفته می شود که معمولا” برای به تصویر کشیدن توانایی های ساز یا نوازنده نوشته میشود؛ دراین نوع از قطعات موسیقی که بیشتر در دوران باروک مورد استفاده بوده است از حرکت های سریع ملودیک با پاساژهای پیچیده و طولانی استفاده می شود.
‌‌‌مـوسیقی‌ به چه درد ما می‌خورد؟

‌‌‌مـوسیقی‌ به چه درد ما می‌خورد؟

در یکی از جلسات بحث در یکی از دانشکده‌ها‌ ضمن‌ پرسشهای‌ گوناگون، دانشجوئی پرسـید: «مـوسیقی بـه چه درد ما می‌خورد؟» این سؤال می‌تواند در هر مورد دیگر‌ هم پیش‌آید مثل «میز به چه درد مـا می‌خورد؟» نکته این تست که معمولا این‌ سؤال بقصد آگاهی از‌ ماهیت‌ مسئله نیست بلکه پرسـش کننده اغلب خود را آمـاده رد هـمه جوابها کرده است، مثلا اگر بگویند میز هنگام غذا خوردن یا نوشتن به کار می‌آید خواهیم گفت: «روی زمین هم‌ می‌توان خورد و روی زانو هم می‌توان نوشت» و از این قبیل جوابها بسیار می‌توان جـست.
چهارمین جشنواره سنتور به همت آموزشگاه پایور یزد برگزار میشود

چهارمین جشنواره سنتور به همت آموزشگاه پایور یزد برگزار میشود

آموزشگاه موسیقی پایور یزد در نظر دارد چهارمین جشنواره تخصصی “سنتور” را در مقاطع سنی کودکان، نوجوانان و بزرگسالان به صورت تکنوازی، دو نوازی و پنج نوازی، آبانماه امسال برگزار نماید. این برنامه که هرساله برای نشان دادن استعدادها و توانایی هنرمندان یزدی و نیز توانمندی آموزشی این مرکز، برنامه ریزی می گردد، هر ساله یک شب را نیز به برگزاری یاد و نکوداشت یکی از بزرگان موسیقی کشور اختصاص می دهد.
اصول نوازندگی ویولن (XIII)

اصول نوازندگی ویولن (XIII)

در راهکار پیشنهادی نگارنده، متناظر با هر یک از چهار سیم ویولن یک زاویه متفاوت میان امتداد بازوی راست و بدن نوازنده ایجاد می گردد که میزان این زاویه به گونه ای است که در سیم اول (می) هر چند بازو کمترین میزان زاویه را با بدن داراست، به بدن تکیه نکرده و در سیم چهارم(سل) شانه و بازو در یک امتداد قرار می گیرند.
موسیقی مردمی، موسیقی هنری، موسیقی مردم پسند: <br>امروزه این دسته بندی ها چه معنایی دارند؟ (VII)

موسیقی مردمی، موسیقی هنری، موسیقی مردم پسند:
امروزه این دسته بندی ها چه معنایی دارند؟ (VII)

ارزشمندترین قطعات اجرا شده در طول هفته مقدس دو مجموعه از موتِت های معروف به موتِت های جایگاه ها [یِ صلیب] (Motetos de Passos) و موتِت های [بانوی] رنج ها [یِ ما] (Motetos de Dores)، هر دو از مانوئل دیاس د الیویرا هستند. در فرم اصیل شان، آنها در قالب دو گروه آواز جمعی چهاربخشی، دو فلوت، دو هُرنِ فرانسوی و باس تنظیم می شوند، اما در کامپانا