«موسیقاب» (III)

۳- بیان اکسپرسیونیستی:
در اینجا مقصود از واژه‌ی اکسپرسیونیسم، نه یک سبک ویژه‌ی هنری مربوط به دهه‌ی نخست میلادی در غرب، بلکه انگاره‌ ای کلی در تاریخ هنر است. با چنین نگاهی، اکسپرسیونیسم در حکم یک نگرش کلی در زیبایی‌شناسی، مفهومی گسترده پیدا می‌کند و لازم است این واژه را در هنر امروز، از یک جنبش هنر مدرن در قرن بیستم متمایز بدانیم. بنابراین اگرچه این نوع بیان، روزگاری به منزله ی یک سبک غالب، تئوریزه و تدوین شد اما به عنوان رویکردی کلی، همواره می‌تواند در اندیشه‌ی هنری مطرح شود؛ رویکردی که با ساختارهایی گسسته و اپیزودیک در پی فرانمایی است.

بدین معنا که مفهوم انگاره‌ی اکسپرسیونیسم در حقیقت جدا شدن از تعهد به بازنمایی صرف و به سوی فرانمایی پیش‌رفتن است. در دنیای موسیقی امروز، آثار آهنگسازانی همچون الیوت کارتر (۱۹۰۸–۲۰۱۲) یا جرج کرامب (۱۹۲۹- ) چنین ویژگی‌هایی دارند. در هنر نقاشی دهه‌های اخیر ایران نیز، شاید بتوان آثار نقاشانی چون هانیبال الخاص یا اردشیر محصص را واجد چنین رویکردی دانست، گرچه شاید نتوان به صراحت گفت که اینان نقاشان اکسپرسیونیست بودند.


اثری از هانیبال الخاص



و «مناظری که از قاب می‌گریزند»:
گذشته از اینکه همواره در تاریخ هنر، میان ادبیات، نقاشی و موسیقی ارتباطی تنگاتنگ بوده و هست، اما روایت‌گری و تصویرگری موسیقی در این اثر، ذهن را ناخواسته به دنیای تصویر و روایت ارجاع می‌دهد. موسیقی با همان کلمات آغازین، روایت‌گر ماجرایی شخصی‌ است. فرم و محتوا، هم پایِ هم و در خدمت یکدیگرند. استفاده از کوک‌های نامتعارف، تنها بخشی از آن چیزی است که به گستره‌ها و جلوه‌های صوتی نامتعارف انجامیده است.

audio file بخشی از این آلبوم را بشنوید

اینگونه می‌توان گفت که یک کوک‌ پیچیده، که خود عاملی محدودکننده است، در عین حال امکانات ویژه‌ای بدست می‌دهد که صرفاً در چنان کوکی دست‌یافتنی است و محتوای هر قطعه، با کوک منحصربه فرد ساز برای آن قطعه گره می‌خورد.

audio file بخشی از این آلبوم را بشنوید

همین تدبیر، یعنی بهره‌گیری آزادانه از نوت‌های مختلف در کوک (۳) که گاه به شش نوت برای هر شش سیم تار هم می‌رسد (قطعه‌ی چهارم)، به واسطه‌ی دست‌بازهای رنگ رنگ، سبب شده‌است که امکان استفاده‌ی گسترده و متنوعی از فلاژوله‌ها فراهم شود.

audio file بخشی از این آلبوم را بشنوید

قطعات، به دور از هرگونه تثبیت مدال، ساختاری تقطیع‌شده و ناپیوسته دارند و در طول هر قطعه، شنونده از فضاهای صوتی گوناگونی گذر می‌کند. در چنین بستری، می‌توان گفت عنصر شانس و کشف تصادفی یک فضای موسیقایی نو، هم ناگزیر و هم بخشی از ایده‌ و فلسفه‌ی کلی اثر بوده‌است.

audio file بخشی از این آلبوم را بشنوید

با این‌حال، اندیشه‌ی فرمال، رجعت‌های آغاز و پایان قطعات و بخش‌بندیِ در هم تنیده‌ی مدهای گوناگون در کنار هم، این مناظر چندگانه و متباین را قاب می‌گیرند و سبب می شوند که انسجام ساختاری و یکپارچگی قطعات حفظ شود. گویی این «مناظر»ِ قاب‌گریز، در همین قاب‌ها معنا دارند و خارج از «قاب» (فرم) هویتی نخواهند داشت.

پی نوشت
۳- در گذشته نیز، استفاده از کوک‌های نامعمول در نواختن تار، تجربه شده‌است. برای نمونه استاد جلیل شهناز در برخی از اجراهای خود، کوک‌هایی را حتی با پنج نوت مختلف بکار برده‌است. اما دو تفاوت عمده در این آلبوم با اجراهایی از آن دست وجود دارد. یکی اینکه نوت‌های استفاده شده در کوک در اجراهای نوازندگان گذشته، یکی از نوت‌های مایه‌ی واحد و اصلی تکنوازی بود و حتی با دست کشیدن روی سیم‌های آزاد تار، حدس زدن اینکه آن کوک برای چه مایه‌ای در نظر گرفته‌شده چندان دشوار نبود؛ در حالیکه به واسطه‌ی عدم استفاده از یک مد ثابت در قطعات آلبوم مورد بحث، نوتهای کوک‌ها متعلق به مد واحدی نیستند و دیگر اینکه مهمتر از آن، محتوای موسیقی در اجرای استادان تار، با تغییر کوک، تغییری نمی‌کرد و سه‌گاه و همایون با هر کوکی که نواخته می‌شد یک چیز بود در حالیکه در اینجا، کوک نامتعارف، دستمایه‌ی دستیابی به فضا و محتوایی متفاوت و خاص آن کوک شده‌است. بنابراین استفاده از کوک‌های نامعمول در این دو عرصه، قابل مقایسه نخواهند بود.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

ریتم و ترادیسی (XIX)

آن ها باید نوعی از مرتبه ی (نسبتاً) سطح بالایی را بر رویکرد واقع نما تحمیل کنند به گونه ای که قابل فهم باشد. از این رو فهرست متغیرهای (۱)–(۱۰) در بالا می تواند به عنوان تلاشی برای دادنِ امکانِ کنترل مستقیم متغیرهای معین سطح بالا به آهنگ ساز در نظر گرفته شود. این عوامل اولیه کاملاً متفاوت از ایده ی استاندارد «نت» موسیقایی، با زیرایی، حجم صدا و شیوش اَش هستند، اما بدست آوردن یک احساس بصری برای متغیرهایی مانند چگالی، کِدِری، و شفافیت سخت نیست.

اختلالات صدای خوانندگان (V)

از میان مواردی که بررسی شده اند، به نظر می رسد تدریس جزء مواردی باشد که بالاترین خطر ابتلا به اختلالات صدا را داراست. اینکه اختلالات صدا چگونه بر کیفیت زندگی فرد تأثیر می گذارد، به همت اسمیت و دیگران بررسی شده است. آنها ۱۷۴ معلم مبتلا به اختلالات صدا را با ۱۷۳ فرد بزرگسال سالم مقایسه کردند و به این نتیجه رسیدند که، ۷۵ درصد معلمها و ۱۱ درصد غیرمعلم ها بر این باورند که بر اثر مشکلات در صدا، تعاملات اجتماعی شان به طور نامطلوبی دستخوش اختلال شده است. نتایج در پژوهش دیگر منفی بود. در این پژوهش، ۲۳۷ آموزگار زنی که از آنها پرسش شده بود، اغلب گزارش کردند که مشکلات صدایشان تأثیر تدریس آنها را محدود کرده و منشأ دائمی فشار روانی یا ناکامی آنها بوده است (ساپیر، کیدر و ماترز – اشمیت، ۱۹۹۳، ص ۱۷۷).

از روزهای گذشته…

آموزش موسیقی حافظه کودکان را تقویت میکند

آموزش موسیقی حافظه کودکان را تقویت میکند

والدینی که برای آموزش موسیقی کودکان خود پول و وقت صرف میکنند نتایج بسیار مثبتی در آینده خواهند دید. نتیجه یک تحقیق در کانادا بیانگر این است که افرادی که در خردسالی آموزش موسیقی می بینند نسبت به همسالان خود از حافظه بهتری برخوردار هستند. تحقیقات در این زمینه نشان می دهد کودکانی که در طی یکسال آموزش موسیقی دیده بودند در تست حافظه عملکرد بهتری در مقایسه با سایر کودکان از خود بروز دادند.
کلاف سردرگم (IV)

کلاف سردرگم (IV)

جشنواره‌های متعدد استانی با موضوعات مختلف و گستره‌های گوناگون را نیز نباید از نظر دور داشت هر چند که به دلیل جریان مرکزگرای موجود در جامعه‌ی ایران، آن‌ها هم مانند همتایان تهرانی‌شان بودند با همان سردرگمی و گرفتاری‌هایی که شرح داده شد. از جمله‌ی این جشنواره‌ها به برگزاری جشنواره موسیقی استانی و شب‌های موسیقی ایران در شیراز، جشنواره‌ی موسیقی نواحی در کرمان اشاره کرد.
چند نکته در مورد مصاحبه رابعه زند با روزنامه اعتماد

چند نکته در مورد مصاحبه رابعه زند با روزنامه اعتماد

نقدی که پیش رو دارید نوشته ای از مهشید فراهانی است درباره گفتگوی رابعه زند (نوازنده قانون) با روزنامه اعتماد با عنوان “طرحی نو در اندازیم”؛ ژورنال گفتگوی هارمونیک آمادگی خود را برای ارائه پاسخ به نقد های منتشر شده در این باره اعلام می کند.
رامین جوادی و “Batman Begins”

رامین جوادی و “Batman Begins”

فیلم پرهزینه و پر فروش “بتمن آغاز میشود” محصول سال ۲۰۰۵، به کارگردانی کریستوفر نولان و بازیگران سرشناسی چون کریستین بیل در نقش بتمن، مایکل کین، لیام نیسن و مورگان فریمن ۱ است. این فیلم پنجمین فیلم از این سری پس از بتمن سال ۱۹۸۹ است، داستان و ساختاری متفاوت دارد و این تفاوت به خصوص در موسیقی آن مشاهده میشود.
«گام کاسته»

«گام کاسته»

از گامهای مهمی که در موسیقی جز بکار برده می شود گامی است که بنام کاسته یا Diminished معروف است. این گام بر خلاف گام ماژور معمولی که از هفت نت تشکیل شده است از از توالی هشت نت که یکی درمیان فاصله بین آنها پرده و نیم پرده است درست می شود. به بیان دیگر ترکیب نتهای C-D-Eb-F-Gb-Ab-A-B-C یک گام کاسته روی پایه C درست می کند.
صدایی که فرهنگ جمعی ماست (I)

صدایی که فرهنگ جمعی ماست (I)

در هر قلمرو انسانی برای ایجاد تحول سه میدان وجود دارد: فرد، سازمان و جامعه. سازمان نقش کاتالیست را دارد، یعنی می تواند آنچه را که فرد خلق می کند و باعث زایش اش می شود را صورت بندی کرده و به آن مدلِ اجتماعی بدهد؛ که مهم ترین آنها سازمان های کار اند. هر سازمان و تشکلی یک دستگاه مبدل و انتقال دهنده برای زایش فردی به حوزه اجتماعی به حساب می آید. چرا که به تنهایی قادر به انجام اش نخواهد بود.
“موسیقی همه زندگی من است” (I)

“موسیقی همه زندگی من است” (I)

متنی که پیش رو دارید، مصاحبه ای است که در سال ۱۹۷۲ انجام شده با سارا لوئیز وائوگن (Sarah Lois Vaughan) خواننده سرشناس جاز آمریکایی که در زمینه پاپ و راک نیز فعالیت داشت.
مدرسه موسیقی سلطنتی ارتش (RMSM)

مدرسه موسیقی سلطنتی ارتش (RMSM)

مدرسه موسیقی سلطنتی ارتش در توئیکنهام در غرب لندن به تعلیم نوازندگان برای گروه های ۲۹ گانه موسیقی ارتش انگلیس می پردازد. این مدرسه بخشی از سپاه موسیقی ارتش است که مکان آن نلر هال (Kneller Hall) می باشد که قبلا اقامتگاه روستایی گارفری نلر، نقاش درباری، بوده و در سال ۱۸۴۸ پس از آتش سوزی بازسازی شده است.
آموزش گیتار به کودکان (VII)

آموزش گیتار به کودکان (VII)

۶- بچه‌ها را به فروشگاه‌های موسیقی ببرید. یک فروشگاه ساز گیتار می‌تواند از زیباترین و هیجان‌انگیزترین مکان‌های تفریحی برای فرزندتان باشد. (البته صرفاً برای تفریح داخل مغازه نروید!)‌ می‌توانید برای خرید حتی یک برچسب جدید موسیقی، خرید سیم‌گیتار و دفترنت به فروشگاه‌ بروید.
رونمایی کتاب «آوای یک زندگی» در موزه موسیقی

رونمایی کتاب «آوای یک زندگی» در موزه موسیقی

کتاب «آوای یک زندگی؛ گفت و گو با پری ملکی» روز جمعه اول آذر ماه با حضور تعدادی از هنرمندان و علاقه مندان در موزه موسیقی ایران رونمایی می شود. کتاب «آوای یک زندگی؛ گفت و گو با پری ملکی» سرپرست گروه موسیقی «خنیا» و مدرس آواز ایرانی روز جمعه اول آذر ماه با حضور تعدادی از هنرمندان و علاقه مندان در موزه موسیقی ایران رونمایی می شود. این کتاب مشتمل بر گفتگویی با پری ملکی است که در آن هنرمند به شرح حال دوران کودکی و نوجوانی، نحوه فعالیت های موسیقایی، تعلیم موسیقی و روایتی از زندگی خود می پردازد.