به وسعت دنیا (I)

گزارشى درباره ورلد میوزیک بخش اول
ورلد میوزیک (World Music) وسعتى دارد اندازه خود دنیا. در دنیاى موسیقى مرز ها باز و آزادند و مردم را با علاقه به خود مى خوانند. خاطره هاى این دنیا طولانى است اما به پاى تاریخ نمى رسد، زیرا تنها در بردارنده خاطرات مثبت و شیرین است. «ورلد میوزیک» البته قسمت شاد آن، در برگیرنده آثار پاپ ماهرانه غیرغربى و موسیقى سنتى با انواع گرایش هاى بى شمار آن است و البته مى توان موسیقى کلوپ ها و آثار عجیب موسیقى تمدن ها را هم قسمتى از آن دانست. این اشکالى ندارد. رفتار هاى بدون تعصب نسبت به موسیقى ارزش آن را در جهان ملموس تر مى کند.

اکنون دیگر با اینترنت و با فشار تنها چند دکمه مى توان تمام آثار موسیقى که در خارج از کشور تولید شده است را شمارش کرد و سایت descarga.com اختصاص یافته به مباحث کارشناسى موسیقى است و شما مى توانید از سایت calabashmusic.com انواع موسیقى را دانلود کنید. موسسه اسمیت سونین به سئوالات شما راجع به مسائل قوم نگارى موسیقى پاسخ خواهد داد. براى این کار تنها کافى است به سایت smithsonian global sound.org مراجعه کنید. در این سایت شرح و تفسیر هاى زیادى راجع به موسیقى قومیت هاى مختلف آمده و توجه ویژه اى به نوازندگان شده است. توضیحاتى هم در سایت هاى world music central.org و afropop.org آمده است.

در این مقاله تنها به تعدادى اثر از گنجینه موسیقى جهان به طور گذرا اشاره خواهیم کرد این آثار منتشر شده از سال گذشته تاکنون است. آلبوم هاى موسیقى درمان قطعى بیگانه ستیزى هستند و یادآورى مى کنند که خلاقیت در پشت مرز هاى ملى و سد هاى زبان ها متوقف نمى شود و قیمت این آثار از ۱۳ دلار و ۴۹ سنت تا ۱۸ دلار و ۴۹ سنت براى یک سى دى و ۱۷ دلار و ۹۵ سنت براى دو سى دى است.

• آرژانتینتانگو تنها موسیقى آکاردئون آرژانتین نیست. چانگو اسپایس آکاردئونیستى است که اجداد او اوکراینى بوده و به آرژانتین مهاجرت کرده اند. در آلبوم «Traefero de Mis Pagos»، (آهنگ هایى از سرزمین سرخ)، او چامامه مى نوازد. در این آلبوم او از سازهاى بسیار متنوع استفاده کرده و با استفاده از آهنگ هاى غنى فولکلور کشورش به آهنگ هاى خود استحکام بخشیده است. در این امر او از ریتم تند ۶ ضربى آرژانتینى استفاده کرده و سازهاى کوبه اى کشورش آن را همراهى کرده اند.

• ارمنستان «لالایى هاى ارمنى» هاسمیک هارتونیان، هنوز هم خلوص و حس پر اضطراب خودشان را حفظ کرده اند. شعرهاى این آهنگ ها کودکان را به خوابیدن تشویق مى کند. اما موسیقى آن کاملاً تحت تاثیر این اشعار قرار نگرفته است. هارتونیان با صداى مهربان و در عین حال محزون خود از ملودى هاى قدیمى استفاده کرده است. در این آلبوم بیشتر او به تنهایى آواز مى خواند و در بعضى مواقع یک یا دو ساز او را همراهى مى کنند. زمان هاى زیادى وجود دارد که صداى او با تنها یک نت ثابت در فلوت در هم مى آمیزد و تاثیر آن درونى و ابدى است. نمى توان رویاهایى که کودکان بعد از شنیدن آن در سر مى پرورانند، به راحتى حدس زد.

• برزیل آهنگ هاى پاپ برزیل از گذشته تا الان لذت بخش بوده و هستند. آلبوم «Berimbaum» اثر پائولا مورلنبایم و Projeto Microص bio do Frero، اثر سیلوریا پسو، از آثار خارق العاده پاپ این سرزمین محسوب مى شوند، این آثار به نحو لذت بخشى گیج کننده و هیجان آورند.

مورلنبایم یک دهه است که با آنتونیو کارلوس جوبیم، بوسانووا (نوعى رقص برزیلى با حرکت هاى سریع که شبیه به سومبا است و جهش ها و حرکت هاى ظریفى دارد) اجرا مى کنند. او بوسانووا و سومبا (نوعى رقص که برزیل سرچشمه گرفته) را در سالنى با سازمان هاى الکترونیکى در «Berimbaum» اجرا کرده است. شاعر و آهنگ ساز این مجموعه وینوس د مورس است و صداى با احساس او با آمیزه اى از موسیقى هاى زنده ترکیب شده است.

آنها این قطعات را براى سازهاى الکترونیکى تنظیم کرده اند البته مورلنبایم و گروه هنرمند او چیزهاى زیادى به این آثار اضافه کردند. پسر رقصنده درجه یک در گروه «کاسا برلهو» بوده است. او موسیقى شمال شرقى برزیل را مورد مطالعه مجدد قرار داد. ابتدا روى فورو و اکنون روى فررو، آهنگ هاى کارناوال در سبکى شبیه به سومبا (نوعى رقص برزیلى) کار مى کند. او این قطعات را با کمک گروه سازهاى برنجى ارتش به اجرا درآورده است. این آلبوم کاسا برلهو یادآور فرروهایى از دهه هاى ۱۹۵۰ یا ۶۰ است. او به گونه مشهودى تحت تاثیر آهنگ هاى قدیمى است اما مى خواهد که آنها را کاملاً متحول کند.

• کنگو معروف ترین نوع موسیقى کنگو سوکوس است، این نوع موسیقى تحت تاثیر رومباهاى (نوعى رقص کوبایى) به وجود آمده اند و آنها با تغییر بسیار و پس از بازگشت مجدد به آفریقا به یک رقص جذاب تبدیل شده است که با همراهى صداى شیرین و جذاب هورن و گیتار همراه است. «ککل» گروهى متشکل از اساتید موسیقى کنگو است که در گروه هاى مختلفى کار مى کنند. در آلبوم «زندگى در کنگو» آنها از گیتار، سازهاى بادى چوبى، ماریمبا (نوعى ساز کوبه اى) استفاده کرده اند. سوکوس هاى اصلى ضبط شده هم به همین اندازه قابل رقصیدن و نشاط آورند.

اما آلبوم دیگرى هم به نام congotronics در کنگو منتشر شده است. (براى دستیابى به آن مى توانید به سایت www.emusic.com مراجعه کنید.) در این آلبوم یک گروه موسیقى ۲۵ ساله با سازى شبیه به پیانو به نام لیکمبس و وسایلى که در خانه ها و زباله ها پیدا مى شود، به نواختن قطعات مشغول شدند. آنها از آهن رباها و ماشین هاى قراضه استفاده مى کردند و ساز هاى کوبه اى این گروه ماهى تابه ها و قابلمه ها بودند.

• کوبا کوبایى ها در شرایط سخت اقتصادى به خوبى آموختند که از حداقل امکانات حداکثر استفاده را بکنند و این در موسیقى آنها هم نمایان است. در آلبوم (Rusti coll) پدرو لوئیس فرر، نیز از کمترین سازهاى ممکن استفاده کرده است. در آن صداى شفاف گیتار کوبایى به نام «کرس» و سازهاى کوبه اى دسته اى به گوش مى رسد، در کل ۳ یا ۴ نوع ساز در این آلبوم استفاده شده است و خود فرر یا دخترش اولنا، که صداى خارق العاده و گیرایى دارد، در این آلبوم آواز خوانده اند.

سبک خاص موسیقى فرر chaguisa نام دارد. این موسیقى بسیار با وقار و بلندپروازانه است و خیلى کم از قوانین سبک قدیم کوبایى پیروى مى کند. او در موسیقى خود از موسیقى هاى اطراف آمریکاى لاتین و صداى ساده و شفاف آوازهاى فولکلور کشورش و ایده هاى جالب غنایى استفاده کرده است. شعر او مردم خودخواهى را که کوکائین مى کارند، ملامت کرده است و در آن به طرز واضحى مخالفتش با شرایط فعلى کوبا را نشان داده است.

او از قول کوکائین کاران در شعرش مى گوید: «من دیگر چگونه زندگى خواهم کرد. اگر ناگهان پول هایم بى ارزش شوند؟» موسیقى آهنگ ملایم و کرى قوى دارد.

• غنافانک (نوعى موسیقى جز)، جیمز بران با بخش هاى هیجان انگیز گیتار و هورنش موسیقى کل آفریقا را متحول کرده است. اکنون تمام گروه هاى موسیقى آفریقا از آن پیروى مى کنند. (Ghana Soundz) (آثار فانک دهه ۷۰ غنا – جلد دوم) مجموعه اى است برگزیده از آثار موسیقى ترکیبى غنا. در آن ترکیبى از فانک با گنجینه غنى موسیقى بومى و تا حدودى هم نفوذ موسیقى نیجریه استفاده شده است. در میان این آثار چند شعر غنایى به زبان انگلیسى در میان دیگر اشعار آفریقایى به این مجموعه وجود دارد. این آلبوم دربرگیرنده موسیقى فانک بسیار شیرین و قابل رقص است.
• مصر تشویق به مبارزه با حشیش به هر شکل ممکن، ناراحتى و تاسف خوردن جزء اصلى ربتیکا است. این نوع موسیقى در مصر در ابتدا تنها در میکده ها شنیده مى شد. ملودى هاى آن حزن انگیز و ساده و قابل فهم است. در ساخت آن از سبک هاى رایج در بالکان و آسیاى میانه استفاده شده است. استفاده آنها از ساز هاى محدود است تنها بوزوکى و لوت کوچکى که باقلاما نامیده مى شود، در این آهنگ ها مورد استفاده قرار مى گیرد. در آلبوم «ربتیکا» که شامل آثار ضبط شده از دهه ۱۹۲۰ تا ۱۹۸۰ است، صداى ساز ها بسیار مطمئن، ترسناک، اندوهگین و در عین حال آشنا است.

روزنامه شرق

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نگاهی گذرا به جریان بندی های موسیقی ایران؛ به بهانه سالروز درگذشت پرویز مشکاتیان (I)

شاید تنها یک جمله باشد؛ ولی نه تنها یک جمله نیست. نهان‌های بسیاری از کنار این جمله بر خواهند گذشت:«مشکاتیان دیگر از خواب بر نخواست.» اگر دنیای مردگان تشریفاتی همچون دنیای زندگان داشته باشد، بسیاری به پیشوازش خواهند آمد. تمام رفتگان موسیقی و بسیاری از مشاهیر ادبیات به احترامش از جا بلند می‌شوند و کلاه از سر بر می‌دارند که کارهای او جزو طلایی‌ترین آثار موسیقی ایران بود. از حافظ و آقا علی اکبر خان فراهانی بگیر تا روح الله خالقی و حتی نورعلی برومند…

ریتم و ترادیسی (IX)

با این حال، حتی مفیدتر از فهرست های رویدادها، تجسم داده های MIDI به صورت پیانو-رُل مطابق شکل ۱۲ است. در این نوع ارائه، محور عمودی نشان گر شماره های نت MIDI است (مانند F2=53) و نت های متناظرِ شستی های پیانو به صورت گرافیکی بر هر دو طرف شکل نشان داده شده اند. زمان در طول محور افقی حرکت می کند، و با ضرب ها و میزان ها مشخص شده است. هنگام نمایش سازهای کوبه ای، هر سطرْ متناظر با یک ساز متفاوت (به جای یک نت متفاوت) است. برای مثال، در مشخصات کلی MIDI برای طبل، سطر متناظر با C1 طبل بزرگ با شماره ی نت MIDI برابر ۳۶ است، D1=38 طبل کوچک است و ۴۲=۱♯F و ۴۴=۱♯G و ۴۶=۱♯A انواع مختلف سِنج پایی هستند. این موارد در شکل همراه با شماره ی نت MIDI متناظرْ برچسب گذاری شده اند.

از روزهای گذشته…

تأثیر موسیقی ایران در موسیقی عهد اسلامی (I)

تأثیر موسیقی ایران در موسیقی عهد اسلامی (I)

گسترش دین مبین اسلام و تسخیر کشورهای وسیع متمدنی، مانند ایران و روم و مصر و تشکیل یک حکومت بزرگ به نام دولت اسلامی، سبب شده که گنجینه‌های هنری و علمی کشورهای گشوده شده از آن جمله ایران، دستخوش بهم خوردگی و دگرگونی و احیاناً نابودی‌ها گردد. اما گاهی بر قسمتهایی که آثار پیشینش از بین رفته، اغلب از تمدن اسلامی یعنی تمدنی که از کشورهای متمدن پیش از خود بوجود آمده می‌توان پی برد. زیرا تازیان که دارای فرهنگ و تمدن چشمگیر و پر اهمیتی نبودند، در اثر تسلط بر اقوام متمدن، تحت تأثیر آن فرهنگ‌ها قرار گرفتند و پایه تمدن عظیم اسلامی گذارده شد.
سر توماس بیچام، رهبر بزرگ انگلیس (III)

سر توماس بیچام، رهبر بزرگ انگلیس (III)

در سال ۱۹۱۱ و ۱۹۱۲ ارکستر سمفونیک بیچام باله روسیِ (Ballets Russes)، سرگئی دیاگیلف (Sergei Dioghilev) را هم در باغ کاونت و در کرولوپر (Krolloper) در برلین به رهبری بیچام و پیر مونتو (Pierre Monteux)، رهبر اصلی دیوگیلوف اجرا کرد. بیچام با رهبری موسیقی جدید و پیچیده پتروشکا (Petrushka) ی استراوینسکی (Stravinsky)، در غیاب مونتو، در حالیکه فقط دو روز قبل به او خبر داده بودند، بدون هیچ تمرینی، توانست تحسین فراوانی را از آن خود سازد.
دونوازی فیروزه نوائی و لیلا رمضان در تالار رودکی

دونوازی فیروزه نوائی و لیلا رمضان در تالار رودکی

کنسرت دونوازی فلوت و پیانو با اجرای فلوت فیروزه نوایی و پیانوی لیلا رمضان برگزار می شود. این برنامه که مصادف با صدسالگی تاسیس هنرستان عالی موسیقی تهران است، ۲۲ دیماه ۹۷، ساعت ۲۰:۰۰، در تالار رودکی به اجرا می رسد.
تحول در موسیقی ایرانی از قاجار تا کنون (I)

تحول در موسیقی ایرانی از قاجار تا کنون (I)

در پایان دوره قاجار و ورود به دوره انتقالی قدرت در ایران که به عنوان عصر مشروطه شناخته می شود؛ تحولات زیادی در موسیقی ایران بوجود آمد که این تحولات با روی کار آمدن شاگردان و پیروان مکتب علینقی وزیری، سرعت بیشتری گرفت. این تحولات تاثیرات زیادی در فیزیک سازها، نحوه نوازندگی، نحوه خوانندگی، آهنگسازی و… گذاشت.
“MTV و اعتباری که از بین رفت” افول اقتدار موسیقی در جهان (II)

“MTV و اعتباری که از بین رفت” افول اقتدار موسیقی در جهان (II)

چند شب گذشته توجه تمام محافل موسیقی به نتایج جوایز ام‌تی‌وی جلب شد. این جوایز بنا به رای مخاطبان این کانال بین‌المللی به بهترین گروه، بهترین گروه نوپا، بهترین آلبوم، بهترین نماهنگ، بهترین خواننده مرد، بهترین خواننده زن، بهترین کلیپ رپ، بهترین کلیپ R&B، بهترین کلیپ هیپ هاپ (Hip Hop)، بهترین کلیپ راک و بهترین کلیپ پاپ تعلق می‌گیرد.
پابلو پیکاسو

پابلو پیکاسو

پیکاسو تنها یک نقاش حرفه ای نبود او کسی بود که از تکنیک های مختلف برای خلق آثار هنری استفاده میکرد. تکنیک هایی که تا آن روزگار هیچکس جرات استفاده از آنها را نداشت.
بهروزی نیا: عودهایم را فروختم تا بربت بزنم

بهروزی نیا: عودهایم را فروختم تا بربت بزنم

همیشه وقتی اسم ساز بربت را می‌شنویم ناخود آگاه به یاد حسین بهروزی نیا می افتیم و فعالیت هایش در زمینه نوازندگی این ساز؛ نوازنده ای که عود می‌نواخت اما پس از قرن ها نزدیک به دو دهه است که این ساز (بربت) را با کمک استاد قنبری مهر دوباره به موسیقی ایران هدیه نمود.
از تهران تا وین

از تهران تا وین

پرداختن به زندگی و فعالیت های اخیر موسیقیدانان ایرانی که در خارج از کشور فعالیت می کنند، هم از لحاظ خبری جذاب است و هم نشانی برای افتخار کردن به هویت این مرز و بوم. تا زمانی که علاقه مندان موسیقی و کارشناسان آثار این افراد را در داخل نشنیده باشند نمی شود درباره آنها به درستی سخن گفت و حتی گاهی نیز به دلیل کمبود منابع خبری ممکن است سوژه ای بیش از آنچه ارزش دارد مورد توجه قرار گیرد.
تمرین بداهه نوازی و همراهی

تمرین بداهه نوازی و همراهی

از روشهای بسیار کارآمد برای فراگیری و کسب مهارت بیشتر در بداهه نوازی همراهی با موسیقی است که قبلآ اجرا و ضبط شده است. کمتر کسی است که امروزه در منزل ساز داشته باشد اما نوار یا CD سبک مورد علاقه موسیقی اش را نداشته باشد، پس می توانیم به راحتی شروع به کار کنیم.
در باب متافیزیک موسیقی (IX)

در باب متافیزیک موسیقی (IX)

یک رشته آکورد کنسونانت، همچون کرختی ناشی از برآورده شدن امیال، ملال آور و خسته کننده و پوچ می شود. از این رو گرچه دیسونانس ها ناراحت کننده اند و تاثیری تقریبا دردناک دارند، با این حالب باید به کار روند، اما تنها برای آنکه دوباره و با آمادگی مناسب در کنسونانس ها حل شوند. در حقیقت، در سرتاسر موسیقی تنها دو آکورد اصلی وجود دارد، یعنی آکورد دیسونانت هفتم و تریاد هارمونیک و تمامی آکوردهای موجود را می توان به این دو آکورد برگرداند.