به وسعت دنیا (I)

گزارشى درباره ورلد میوزیک بخش اول
ورلد میوزیک (World Music) وسعتى دارد اندازه خود دنیا. در دنیاى موسیقى مرز ها باز و آزادند و مردم را با علاقه به خود مى خوانند. خاطره هاى این دنیا طولانى است اما به پاى تاریخ نمى رسد، زیرا تنها در بردارنده خاطرات مثبت و شیرین است. «ورلد میوزیک» البته قسمت شاد آن، در برگیرنده آثار پاپ ماهرانه غیرغربى و موسیقى سنتى با انواع گرایش هاى بى شمار آن است و البته مى توان موسیقى کلوپ ها و آثار عجیب موسیقى تمدن ها را هم قسمتى از آن دانست. این اشکالى ندارد. رفتار هاى بدون تعصب نسبت به موسیقى ارزش آن را در جهان ملموس تر مى کند.

اکنون دیگر با اینترنت و با فشار تنها چند دکمه مى توان تمام آثار موسیقى که در خارج از کشور تولید شده است را شمارش کرد و سایت descarga.com اختصاص یافته به مباحث کارشناسى موسیقى است و شما مى توانید از سایت calabashmusic.com انواع موسیقى را دانلود کنید. موسسه اسمیت سونین به سئوالات شما راجع به مسائل قوم نگارى موسیقى پاسخ خواهد داد. براى این کار تنها کافى است به سایت smithsonian global sound.org مراجعه کنید. در این سایت شرح و تفسیر هاى زیادى راجع به موسیقى قومیت هاى مختلف آمده و توجه ویژه اى به نوازندگان شده است. توضیحاتى هم در سایت هاى world music central.org و afropop.org آمده است.

در این مقاله تنها به تعدادى اثر از گنجینه موسیقى جهان به طور گذرا اشاره خواهیم کرد این آثار منتشر شده از سال گذشته تاکنون است. آلبوم هاى موسیقى درمان قطعى بیگانه ستیزى هستند و یادآورى مى کنند که خلاقیت در پشت مرز هاى ملى و سد هاى زبان ها متوقف نمى شود و قیمت این آثار از ۱۳ دلار و ۴۹ سنت تا ۱۸ دلار و ۴۹ سنت براى یک سى دى و ۱۷ دلار و ۹۵ سنت براى دو سى دى است.

• آرژانتینتانگو تنها موسیقى آکاردئون آرژانتین نیست. چانگو اسپایس آکاردئونیستى است که اجداد او اوکراینى بوده و به آرژانتین مهاجرت کرده اند. در آلبوم «Traefero de Mis Pagos»، (آهنگ هایى از سرزمین سرخ)، او چامامه مى نوازد. در این آلبوم او از سازهاى بسیار متنوع استفاده کرده و با استفاده از آهنگ هاى غنى فولکلور کشورش به آهنگ هاى خود استحکام بخشیده است. در این امر او از ریتم تند ۶ ضربى آرژانتینى استفاده کرده و سازهاى کوبه اى کشورش آن را همراهى کرده اند.

• ارمنستان «لالایى هاى ارمنى» هاسمیک هارتونیان، هنوز هم خلوص و حس پر اضطراب خودشان را حفظ کرده اند. شعرهاى این آهنگ ها کودکان را به خوابیدن تشویق مى کند. اما موسیقى آن کاملاً تحت تاثیر این اشعار قرار نگرفته است. هارتونیان با صداى مهربان و در عین حال محزون خود از ملودى هاى قدیمى استفاده کرده است. در این آلبوم بیشتر او به تنهایى آواز مى خواند و در بعضى مواقع یک یا دو ساز او را همراهى مى کنند. زمان هاى زیادى وجود دارد که صداى او با تنها یک نت ثابت در فلوت در هم مى آمیزد و تاثیر آن درونى و ابدى است. نمى توان رویاهایى که کودکان بعد از شنیدن آن در سر مى پرورانند، به راحتى حدس زد.

• برزیل آهنگ هاى پاپ برزیل از گذشته تا الان لذت بخش بوده و هستند. آلبوم «Berimbaum» اثر پائولا مورلنبایم و Projeto Microص bio do Frero، اثر سیلوریا پسو، از آثار خارق العاده پاپ این سرزمین محسوب مى شوند، این آثار به نحو لذت بخشى گیج کننده و هیجان آورند.

مورلنبایم یک دهه است که با آنتونیو کارلوس جوبیم، بوسانووا (نوعى رقص برزیلى با حرکت هاى سریع که شبیه به سومبا است و جهش ها و حرکت هاى ظریفى دارد) اجرا مى کنند. او بوسانووا و سومبا (نوعى رقص که برزیل سرچشمه گرفته) را در سالنى با سازمان هاى الکترونیکى در «Berimbaum» اجرا کرده است. شاعر و آهنگ ساز این مجموعه وینوس د مورس است و صداى با احساس او با آمیزه اى از موسیقى هاى زنده ترکیب شده است.

آنها این قطعات را براى سازهاى الکترونیکى تنظیم کرده اند البته مورلنبایم و گروه هنرمند او چیزهاى زیادى به این آثار اضافه کردند. پسر رقصنده درجه یک در گروه «کاسا برلهو» بوده است. او موسیقى شمال شرقى برزیل را مورد مطالعه مجدد قرار داد. ابتدا روى فورو و اکنون روى فررو، آهنگ هاى کارناوال در سبکى شبیه به سومبا (نوعى رقص برزیلى) کار مى کند. او این قطعات را با کمک گروه سازهاى برنجى ارتش به اجرا درآورده است. این آلبوم کاسا برلهو یادآور فرروهایى از دهه هاى ۱۹۵۰ یا ۶۰ است. او به گونه مشهودى تحت تاثیر آهنگ هاى قدیمى است اما مى خواهد که آنها را کاملاً متحول کند.

• کنگو معروف ترین نوع موسیقى کنگو سوکوس است، این نوع موسیقى تحت تاثیر رومباهاى (نوعى رقص کوبایى) به وجود آمده اند و آنها با تغییر بسیار و پس از بازگشت مجدد به آفریقا به یک رقص جذاب تبدیل شده است که با همراهى صداى شیرین و جذاب هورن و گیتار همراه است. «ککل» گروهى متشکل از اساتید موسیقى کنگو است که در گروه هاى مختلفى کار مى کنند. در آلبوم «زندگى در کنگو» آنها از گیتار، سازهاى بادى چوبى، ماریمبا (نوعى ساز کوبه اى) استفاده کرده اند. سوکوس هاى اصلى ضبط شده هم به همین اندازه قابل رقصیدن و نشاط آورند.

اما آلبوم دیگرى هم به نام congotronics در کنگو منتشر شده است. (براى دستیابى به آن مى توانید به سایت www.emusic.com مراجعه کنید.) در این آلبوم یک گروه موسیقى ۲۵ ساله با سازى شبیه به پیانو به نام لیکمبس و وسایلى که در خانه ها و زباله ها پیدا مى شود، به نواختن قطعات مشغول شدند. آنها از آهن رباها و ماشین هاى قراضه استفاده مى کردند و ساز هاى کوبه اى این گروه ماهى تابه ها و قابلمه ها بودند.

• کوبا کوبایى ها در شرایط سخت اقتصادى به خوبى آموختند که از حداقل امکانات حداکثر استفاده را بکنند و این در موسیقى آنها هم نمایان است. در آلبوم (Rusti coll) پدرو لوئیس فرر، نیز از کمترین سازهاى ممکن استفاده کرده است. در آن صداى شفاف گیتار کوبایى به نام «کرس» و سازهاى کوبه اى دسته اى به گوش مى رسد، در کل ۳ یا ۴ نوع ساز در این آلبوم استفاده شده است و خود فرر یا دخترش اولنا، که صداى خارق العاده و گیرایى دارد، در این آلبوم آواز خوانده اند.

سبک خاص موسیقى فرر chaguisa نام دارد. این موسیقى بسیار با وقار و بلندپروازانه است و خیلى کم از قوانین سبک قدیم کوبایى پیروى مى کند. او در موسیقى خود از موسیقى هاى اطراف آمریکاى لاتین و صداى ساده و شفاف آوازهاى فولکلور کشورش و ایده هاى جالب غنایى استفاده کرده است. شعر او مردم خودخواهى را که کوکائین مى کارند، ملامت کرده است و در آن به طرز واضحى مخالفتش با شرایط فعلى کوبا را نشان داده است.

او از قول کوکائین کاران در شعرش مى گوید: «من دیگر چگونه زندگى خواهم کرد. اگر ناگهان پول هایم بى ارزش شوند؟» موسیقى آهنگ ملایم و کرى قوى دارد.

• غنافانک (نوعى موسیقى جز)، جیمز بران با بخش هاى هیجان انگیز گیتار و هورنش موسیقى کل آفریقا را متحول کرده است. اکنون تمام گروه هاى موسیقى آفریقا از آن پیروى مى کنند. (Ghana Soundz) (آثار فانک دهه ۷۰ غنا – جلد دوم) مجموعه اى است برگزیده از آثار موسیقى ترکیبى غنا. در آن ترکیبى از فانک با گنجینه غنى موسیقى بومى و تا حدودى هم نفوذ موسیقى نیجریه استفاده شده است. در میان این آثار چند شعر غنایى به زبان انگلیسى در میان دیگر اشعار آفریقایى به این مجموعه وجود دارد. این آلبوم دربرگیرنده موسیقى فانک بسیار شیرین و قابل رقص است.
• مصر تشویق به مبارزه با حشیش به هر شکل ممکن، ناراحتى و تاسف خوردن جزء اصلى ربتیکا است. این نوع موسیقى در مصر در ابتدا تنها در میکده ها شنیده مى شد. ملودى هاى آن حزن انگیز و ساده و قابل فهم است. در ساخت آن از سبک هاى رایج در بالکان و آسیاى میانه استفاده شده است. استفاده آنها از ساز هاى محدود است تنها بوزوکى و لوت کوچکى که باقلاما نامیده مى شود، در این آهنگ ها مورد استفاده قرار مى گیرد. در آلبوم «ربتیکا» که شامل آثار ضبط شده از دهه ۱۹۲۰ تا ۱۹۸۰ است، صداى ساز ها بسیار مطمئن، ترسناک، اندوهگین و در عین حال آشنا است.

روزنامه شرق

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

آوازی سرشار از صفای جوانی

بازخوانی و بازنوازی آهنگ‌های قدیمی، کاری رایج در تاریخ موسیقی هر کشوری است، البته کشورهایی که حافظه تاریخی قوی دارند یا به خاطر تمدن ویژه‌شان، زود‌تر از سایر ملل به اسباب و لوازم ثبت و ضبط موسیقی دست پیدا کرده‌اند و مهم‌تر از همه، در حفظ و نگهداری آن‌ها کوشا هستند. در ۳۰ سال گذشته، استقبال از ترانه‌های قدیمی، دو عامل بنیادی دارد که مربوط می‌شود به دوره طلایی برنامه‌های گل‌ها در رادیو (۱۳۴۴-۱۳۳۴) و دوره طلایی ضبط صفحه‌های ریز شیار ۳۵ دور (۱۳۵۴ـ۱۳۴۲) و تکثیر فراوان و ارزان آن‌ها در سطح کشور که موجب شد موسیقی به خانه‌های مردم برود و ماندگار شود. عامل دیگر این استقبال، بی‌رنگ و رو شدن بیشتر آثاری است که به ویژه در ۲۰ سال گذشته ساخته شده‌اند و از لحاظ نیروی خلاقیت، خلوص هنرمند با هنرش، سلیقه در انتخاب ملودی و کلام و زیبایی در اجرا، قابل مقایسه با آثار گذشتگان نیستند. البته عده‌یی هم هستند که نوعی علاقه قلبی به موسیقی دهه‌های گذشته دارند و حساب آن‌ها از این بحث جداست.

جایگاه علم و هنر در روند جهانی شدن (VIII)

هشترودی در زمانی که هنوز جهان درگیر جنگ سرد بود و مسائل مربوط به جهانی شدن مطرح نشده بود این نکته مهم را عنوان کرد که هویت اصلی یک ملت و قدرت حضور آن در جهان، بیشتر تابعی از زایش هنری و فلسفی اوست تا صرفاً پیوستگی مجرد به علم و مباحث آن. در حقیقت او به درستی روی این نکته دست می گذارد که جریان جهانی شدن جریانی سطحی و مبتذل از فروریزی فرهنگ ها در درون حوزه یی از قدرت علمی – فنی نیست. هر فرهنگی با هویت خود که همان ظرفیت هنری و فلسفی خود است وارد این میدان می شود و حضورش نیز به اندازه همین ظرفیت صاحب ارزش می شود.

از روزهای گذشته…

نشست خبری گروه کر فلوت تهران برگزار شد

نشست خبری گروه کر فلوت تهران برگزار شد

نشست خبری گروه کر فلوت تهران که قرار است در پایان این هفته به روی صحنه برود، صبح امروز پنجم مردادماه در تالار وحدت با حضور سعید تقدسی رهبر ارکستر، فیروزه نوایی سرپرست گروه، سهیل کوشان پور مدیر هنری و احسان تارخ مدیر اجرایی این گروه در تالار وحدت برگزار شد.
مغالطات ایرانی – فرم اپرا (II)

مغالطات ایرانی – فرم اپرا (II)

در این مطالب دو شبهه مهم به آثار اخیر اپرایی ایرانی وارد می شود که این شبهات به زعم نویسندگانشان (و البته بعضی از همفکرانشان) قابل چشم پوشی نیست و بی درنگ سه اثر اخیر را فاقد شرایط لازم برای گرفتن عنوان اپرا معرفی می کند. این دو مورد، اجرا نشدن این آثار به صورت زنده است و دومی غیر آکوستیک بودن آنهاست.
ارول اردینج، هنرمند نامدار ترکیه

ارول اردینج، هنرمند نامدار ترکیه

ارول اردینج (Erol Erdinç)، متولد ۱۹۴۵، پس از فارغ التحصیلی در رشته های نوازندگی پیانو و آهنگسازی از کنسرواتور آنکارا به تدریس در همان کنسرواتور پرداخت. او در سال ۱۹۷۵ به پاریس رفت و رهبری را نزد موزیسین های مشهوری مانند ژان مارتینون ( Jean Martinon ) در کنسرواتوار پاریس و پی یر دروو (Pierre Dervaux) در مدرسه ملی موسیقی پاریس (Ecole Normal de Musique de Paris) فراگرفت. اردینج در سال ۱۹۸۰ به ترکیه بازگشت و رهبر اپرا و باله آنکارا شد. او در سال ۱۹۸۳ به استانبول رفت و رهبر اصلی (chief conductor) و مدیر موسیقی ارکستر سمفونیک استانبول شد.
ارکستر سمفونیک جوانان بیلکنت

ارکستر سمفونیک جوانان بیلکنت

ارکستر سمفونیک جوانان بیلکنت (BGSO) یکی از ارکستر های جوان و برجسته در ترکیه است. نوازندگان این ارکستر همگی موزیسین های جوانی هستند که تحصیلات خود را در موسیقی، از سنین پایین و در مدرسه ابتدایی دانشگاه موسیقی و هنرهای اجرایی آغاز کردند. ارکستر سمفونیک جوانان بیلکنت در سال ۱۹۹۴ به عنوان یک گروه مجلسی و با مدیریت ماهیر چاکار (Mahir Çakar) پایه ریزی شد.
پنجمین کنکور نوازندگی فلوت برگزار می‌شود

پنجمین کنکور نوازندگی فلوت برگزار می‌شود

انجمن فلوت ایران در تالار آوینی پردیس هنرهای زیبا پنجمین کنکور نوازندگی فلوت توسط انجمن فلوت ایران را به دبیری دکتر آذین موحد از ۲۴ تا ۳۱ فروردین در تالار آوینی پردیس هنرهای زیبا برگزار می‌ کند. دکتر آذین موحد، عضو هیئت علمی گروه موسیقی دانشگاه تهران و بنیان‌گزار انجمن فلوت ایران در مورد این مسابقه توضیح داد: انجمن فلوت ایران که کانون متمرکز بر فعالیت‌های تخصصی نوازندگی فلوت در پردیس هنرهای زیبا دانشگاه تهران است، پنجمین کنکور حرفه‌ای خود را از تاریخ ۲۴ تا ۳۱ فروردین ۱۳۹۸ در تالار آوینی پردیس هنرهای زیبا برگزار خواهد کرد.
اشتوکهاوزن، عقل گرا و عارف (III)

اشتوکهاوزن، عقل گرا و عارف (III)

رویکرد اشتوکهاوزن مانند ستاره شناسی بطلیموسی، شدیدا با امور انتزاعیِ ایده آل پیوند خورده بود و در نتیجه، این رویکرد، نمی توانست بدون اینکه صدمه ببیند با دنیای واقعی درگیر شود. همچنین وقتی شنونده به موسیقی او گوش می دهد باید پیوسته از خود دفاع کند که این مسئله در نتیجه گیری حکایت شفر مجسم شده است: «او به چسباندن نوار ها مشغول شد و با خوشحالی نزد ما برگشت. ما هم گفتیم خب حالا بیایید به این اثر گوش دهیم و نوار را به عقب برگردادندیم و تنها چیزی که شنیدیم صدای سوووت بود. این بود مطالعه اشتوکهاوزن بر روی صدا: نوعی سووووت! البته او از نتیجه کار بسیار خرسند بود…»
نی و قابلیت های آن (XV)

نی و قابلیت های آن (XV)

در قسمت قبل اشاره به برخی قابلیت های نی در قالب تکنوازی و همنوازی شد. این ساز در گروهنوازی ساز های ایرانی هم از جایگاه ویژه ای برخوردار است و اگر آهنگسازان و تنظیم کنندگان به خوبی با قابلیت های اجرایی نی آشنا باشند از آن می توانند به بهترین نحو ممکن در کار های گروهی استفاده نمایند.
بررسی الگوی عشقی (II)

بررسی الگوی عشقی (II)

برای نمونه، اندازه طول ۲۶۵ میلیمتر ذکر شده، در حالی که این مقدار پس از اندازه گیری ۲۶۱٫۱۰ میلیمتر است.
مردان حرفه ای آواز (VI)

مردان حرفه ای آواز (VI)

بازخوانی همه جانبه ی فرهنگ، در رودرروییِ با اوضاعِ پیچیده ی فرهنگِ جهانی، اگر قرار باشد به از دست رفتنِ هویت بیانجامد، ما باید از نو تمامیِ پندار، گفتار و رفتارمان را به صورتِ انتقادی بازخوانی کرده و به آن شکلی نهادی بدهیم. چرا که با درک همین محدودیت ها و مقدورات می توان از عارضه های بازدارنده فاصله گرفت. این که چگونه یک آوازخوانِ امروزی می تواند به بازخوانیِ فرهنگِ گذشته و دوره ی خود بپردازد، تنها با عریان شدن، فاصله گرفتن از خود و مستقر شدن در ذاتِ فرهنگی و تاریخی خویش و سرزمینش خواهد بود.
پدر

پدر

پاول آنکا همواره جزو خوانندگان و ترانه سرایانی بوده است که در اشعار خود به موضوعات انسانی و خانوادگی پرداخته و هرگز از ارزشهای واقعی زندگی، عشق میان والدین و فرزندان و روابط زیبای انسانی دور نبوده است. ترانه زیبای پدر (Papa) یکی از آثار زیبای او درباره ارزش عشق و محبت در خانواده و سرنوشت محتوم تمام انسانها است که به جدایی از عزیزان می انجامد و در نهایت آنچه باقی میماند یادگارهای عاطفی، خاطرات و درسهای زندگی هستند.