به وسعت دنیا (I)

گزارشى درباره ورلد میوزیک بخش اول
ورلد میوزیک (World Music) وسعتى دارد اندازه خود دنیا. در دنیاى موسیقى مرز ها باز و آزادند و مردم را با علاقه به خود مى خوانند. خاطره هاى این دنیا طولانى است اما به پاى تاریخ نمى رسد، زیرا تنها در بردارنده خاطرات مثبت و شیرین است. «ورلد میوزیک» البته قسمت شاد آن، در برگیرنده آثار پاپ ماهرانه غیرغربى و موسیقى سنتى با انواع گرایش هاى بى شمار آن است و البته مى توان موسیقى کلوپ ها و آثار عجیب موسیقى تمدن ها را هم قسمتى از آن دانست. این اشکالى ندارد. رفتار هاى بدون تعصب نسبت به موسیقى ارزش آن را در جهان ملموس تر مى کند.

اکنون دیگر با اینترنت و با فشار تنها چند دکمه مى توان تمام آثار موسیقى که در خارج از کشور تولید شده است را شمارش کرد و سایت descarga.com اختصاص یافته به مباحث کارشناسى موسیقى است و شما مى توانید از سایت calabashmusic.com انواع موسیقى را دانلود کنید. موسسه اسمیت سونین به سئوالات شما راجع به مسائل قوم نگارى موسیقى پاسخ خواهد داد. براى این کار تنها کافى است به سایت smithsonian global sound.org مراجعه کنید. در این سایت شرح و تفسیر هاى زیادى راجع به موسیقى قومیت هاى مختلف آمده و توجه ویژه اى به نوازندگان شده است. توضیحاتى هم در سایت هاى world music central.org و afropop.org آمده است.

در این مقاله تنها به تعدادى اثر از گنجینه موسیقى جهان به طور گذرا اشاره خواهیم کرد این آثار منتشر شده از سال گذشته تاکنون است. آلبوم هاى موسیقى درمان قطعى بیگانه ستیزى هستند و یادآورى مى کنند که خلاقیت در پشت مرز هاى ملى و سد هاى زبان ها متوقف نمى شود و قیمت این آثار از ۱۳ دلار و ۴۹ سنت تا ۱۸ دلار و ۴۹ سنت براى یک سى دى و ۱۷ دلار و ۹۵ سنت براى دو سى دى است.

• آرژانتینتانگو تنها موسیقى آکاردئون آرژانتین نیست. چانگو اسپایس آکاردئونیستى است که اجداد او اوکراینى بوده و به آرژانتین مهاجرت کرده اند. در آلبوم «Traefero de Mis Pagos»، (آهنگ هایى از سرزمین سرخ)، او چامامه مى نوازد. در این آلبوم او از سازهاى بسیار متنوع استفاده کرده و با استفاده از آهنگ هاى غنى فولکلور کشورش به آهنگ هاى خود استحکام بخشیده است. در این امر او از ریتم تند ۶ ضربى آرژانتینى استفاده کرده و سازهاى کوبه اى کشورش آن را همراهى کرده اند.

• ارمنستان «لالایى هاى ارمنى» هاسمیک هارتونیان، هنوز هم خلوص و حس پر اضطراب خودشان را حفظ کرده اند. شعرهاى این آهنگ ها کودکان را به خوابیدن تشویق مى کند. اما موسیقى آن کاملاً تحت تاثیر این اشعار قرار نگرفته است. هارتونیان با صداى مهربان و در عین حال محزون خود از ملودى هاى قدیمى استفاده کرده است. در این آلبوم بیشتر او به تنهایى آواز مى خواند و در بعضى مواقع یک یا دو ساز او را همراهى مى کنند. زمان هاى زیادى وجود دارد که صداى او با تنها یک نت ثابت در فلوت در هم مى آمیزد و تاثیر آن درونى و ابدى است. نمى توان رویاهایى که کودکان بعد از شنیدن آن در سر مى پرورانند، به راحتى حدس زد.

• برزیل آهنگ هاى پاپ برزیل از گذشته تا الان لذت بخش بوده و هستند. آلبوم «Berimbaum» اثر پائولا مورلنبایم و Projeto Microص bio do Frero، اثر سیلوریا پسو، از آثار خارق العاده پاپ این سرزمین محسوب مى شوند، این آثار به نحو لذت بخشى گیج کننده و هیجان آورند.

مورلنبایم یک دهه است که با آنتونیو کارلوس جوبیم، بوسانووا (نوعى رقص برزیلى با حرکت هاى سریع که شبیه به سومبا است و جهش ها و حرکت هاى ظریفى دارد) اجرا مى کنند. او بوسانووا و سومبا (نوعى رقص که برزیل سرچشمه گرفته) را در سالنى با سازمان هاى الکترونیکى در «Berimbaum» اجرا کرده است. شاعر و آهنگ ساز این مجموعه وینوس د مورس است و صداى با احساس او با آمیزه اى از موسیقى هاى زنده ترکیب شده است.

آنها این قطعات را براى سازهاى الکترونیکى تنظیم کرده اند البته مورلنبایم و گروه هنرمند او چیزهاى زیادى به این آثار اضافه کردند. پسر رقصنده درجه یک در گروه «کاسا برلهو» بوده است. او موسیقى شمال شرقى برزیل را مورد مطالعه مجدد قرار داد. ابتدا روى فورو و اکنون روى فررو، آهنگ هاى کارناوال در سبکى شبیه به سومبا (نوعى رقص برزیلى) کار مى کند. او این قطعات را با کمک گروه سازهاى برنجى ارتش به اجرا درآورده است. این آلبوم کاسا برلهو یادآور فرروهایى از دهه هاى ۱۹۵۰ یا ۶۰ است. او به گونه مشهودى تحت تاثیر آهنگ هاى قدیمى است اما مى خواهد که آنها را کاملاً متحول کند.

• کنگو معروف ترین نوع موسیقى کنگو سوکوس است، این نوع موسیقى تحت تاثیر رومباهاى (نوعى رقص کوبایى) به وجود آمده اند و آنها با تغییر بسیار و پس از بازگشت مجدد به آفریقا به یک رقص جذاب تبدیل شده است که با همراهى صداى شیرین و جذاب هورن و گیتار همراه است. «ککل» گروهى متشکل از اساتید موسیقى کنگو است که در گروه هاى مختلفى کار مى کنند. در آلبوم «زندگى در کنگو» آنها از گیتار، سازهاى بادى چوبى، ماریمبا (نوعى ساز کوبه اى) استفاده کرده اند. سوکوس هاى اصلى ضبط شده هم به همین اندازه قابل رقصیدن و نشاط آورند.

اما آلبوم دیگرى هم به نام congotronics در کنگو منتشر شده است. (براى دستیابى به آن مى توانید به سایت www.emusic.com مراجعه کنید.) در این آلبوم یک گروه موسیقى ۲۵ ساله با سازى شبیه به پیانو به نام لیکمبس و وسایلى که در خانه ها و زباله ها پیدا مى شود، به نواختن قطعات مشغول شدند. آنها از آهن رباها و ماشین هاى قراضه استفاده مى کردند و ساز هاى کوبه اى این گروه ماهى تابه ها و قابلمه ها بودند.

• کوبا کوبایى ها در شرایط سخت اقتصادى به خوبى آموختند که از حداقل امکانات حداکثر استفاده را بکنند و این در موسیقى آنها هم نمایان است. در آلبوم (Rusti coll) پدرو لوئیس فرر، نیز از کمترین سازهاى ممکن استفاده کرده است. در آن صداى شفاف گیتار کوبایى به نام «کرس» و سازهاى کوبه اى دسته اى به گوش مى رسد، در کل ۳ یا ۴ نوع ساز در این آلبوم استفاده شده است و خود فرر یا دخترش اولنا، که صداى خارق العاده و گیرایى دارد، در این آلبوم آواز خوانده اند.

سبک خاص موسیقى فرر chaguisa نام دارد. این موسیقى بسیار با وقار و بلندپروازانه است و خیلى کم از قوانین سبک قدیم کوبایى پیروى مى کند. او در موسیقى خود از موسیقى هاى اطراف آمریکاى لاتین و صداى ساده و شفاف آوازهاى فولکلور کشورش و ایده هاى جالب غنایى استفاده کرده است. شعر او مردم خودخواهى را که کوکائین مى کارند، ملامت کرده است و در آن به طرز واضحى مخالفتش با شرایط فعلى کوبا را نشان داده است.

او از قول کوکائین کاران در شعرش مى گوید: «من دیگر چگونه زندگى خواهم کرد. اگر ناگهان پول هایم بى ارزش شوند؟» موسیقى آهنگ ملایم و کرى قوى دارد.

• غنافانک (نوعى موسیقى جز)، جیمز بران با بخش هاى هیجان انگیز گیتار و هورنش موسیقى کل آفریقا را متحول کرده است. اکنون تمام گروه هاى موسیقى آفریقا از آن پیروى مى کنند. (Ghana Soundz) (آثار فانک دهه ۷۰ غنا – جلد دوم) مجموعه اى است برگزیده از آثار موسیقى ترکیبى غنا. در آن ترکیبى از فانک با گنجینه غنى موسیقى بومى و تا حدودى هم نفوذ موسیقى نیجریه استفاده شده است. در میان این آثار چند شعر غنایى به زبان انگلیسى در میان دیگر اشعار آفریقایى به این مجموعه وجود دارد. این آلبوم دربرگیرنده موسیقى فانک بسیار شیرین و قابل رقص است.
• مصر تشویق به مبارزه با حشیش به هر شکل ممکن، ناراحتى و تاسف خوردن جزء اصلى ربتیکا است. این نوع موسیقى در مصر در ابتدا تنها در میکده ها شنیده مى شد. ملودى هاى آن حزن انگیز و ساده و قابل فهم است. در ساخت آن از سبک هاى رایج در بالکان و آسیاى میانه استفاده شده است. استفاده آنها از ساز هاى محدود است تنها بوزوکى و لوت کوچکى که باقلاما نامیده مى شود، در این آهنگ ها مورد استفاده قرار مى گیرد. در آلبوم «ربتیکا» که شامل آثار ضبط شده از دهه ۱۹۲۰ تا ۱۹۸۰ است، صداى ساز ها بسیار مطمئن، ترسناک، اندوهگین و در عین حال آشنا است.

روزنامه شرق

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

خسرو جعفرزاده درگذشت!

متاسفانه با خبر شدیم، خسرو جعفرزاده، موسیقی شناس و معمار و از نویسندگان ثابت سایت گفتگوی هارمونیک، بدورد حیات گفت و جامعه نویسندگان موسیقی ایران را در اندوه و درد باقی گذاشت. ژورنال گفتگوی هارمونیک، این واقعه دردناک را به همسر هنرمند او پروفسور فروغ کریمی و علاقمندان نوشته های او تسلیت گفته و امیدوار است به زودی انتشار آثار منتشر نشده او را از سر بگیرد. در ادامه نوشته ای از علیرضا میرعلی نقی نویسنده نام آشنای عرصه موسیقی و محقق تاریخ معاصر موسیقی ایران را در این باره می خوانید:

دنبال ساز دست دوم می‌گردید؟

گاه از زبانِ آنها که تصمیم گرفته‌اند به دنیای موسیقی گام بگذارند می‌شنویم که دنبال یک «ساز دست دوم» هستند؛ احتمالاً با این ذهنیت که قیمت‌اش ارزانتر باشد یا اینکه اگر از ادامه‌ی راه منصرف شدند، زیاد متضرر نشوند.

از روزهای گذشته…

موسیقی سینه به سینه (گفتگو با خسرو سلطانی)

موسیقی سینه به سینه (گفتگو با خسرو سلطانی)

خسرو سلطانی (موسیقیدان ایرانی مقیم اتریش)، اخیراً آلبوم تازه ای به نام «ماهور کبیر» منتشر ساخته است. اجرای اثر را «گروه شیراز» – متشکل از خسرو سلطانی (سرنا، کرنا، بالابان)، مجید درخشانی (تار، سه تار، رباب)، علی اکبر شکارچی (کمانچه) و فرزانه نوایی (چنگ) _ به عهده داشته و بخش های آوازی توسط افسانه رثایی و علیرضا قربانی خوانده شده است.
نگاهی دیگر به موسیقی پاپ جهان

نگاهی دیگر به موسیقی پاپ جهان

موسیقی پاپ ژانری از موسیقی مردمی یا عامه پسند است که با موسیقی کلاسیک، موسیقی هنری و موسیقی فولکورتفاوت دارد. در حقیقت این واژه بیانگر مشخصه هایی چون سبک خوانندگی سرشار از احساسات، ترانه هایی عموما با مضامین عاطفی، ریتم های ضربی، ملودی های پیش پاافتاده، هارمونی های آسان و ساختاری تکراری است، به گونه ای که مردم عادی به راحتی آن را درک و ارتباط لازم را با آن برقرار می نمایند.
نواختن یکدست

نواختن یکدست

گاهی می بینیم نوازندگان ویلن در ایران، با وجود سابقه زیاد در نوازندگی این ساز هنوز اشکالات ابتدایی در نوازندگی (از نت خوانی گرفته تا استیل) دارند که این موارد در کتابهای آموزشی ویلن ذکر شده ولی اکثرا” بخاطر بی دقتی این نوازندگان هنگام تمرین این کتابها و عدم آموزش صحیح از طرف هنرآموز این مشکلات با نوازنده باقی می مانند.
هنر پدیده ای انضمامی (I)

هنر پدیده ای انضمامی (I)

طی سال های گذشته، تغییرات بسیاری در تصورات ما از صدا و در ادامه از اثر موسیقایی به وجود آمده است. بنیه ی یک اثر موسیقایی وابسته به صداست و ریشه ی این صدا در دامان اجتماع و تحولات جاری در آن شکل می یابد. ثمره ی این تلاقی و رویارویی این که امروز میان هنرمند و اجتماع، هنرمند و دولت، هنرمند و مردم هیچ رابطه ی آرام و صلح آمیزی وجود ندارد. عدم این همبستگی ها منجر به خشونت و ظهور صداهای ناخوشایند شده است.
ماهور ملک (قسمت اول)

ماهور ملک (قسمت اول)

جهانگیر ملک در نوازندگی استودیو تبحر و قابلیت های خاصی داشت؛ به تائید اساتید موسیقی جهانگیر ملک، از جمله نوازندگانی بود که قابلیت اجراء و ضبط برنامه در استودیو را حتی با یکبار شنیدن قطعه، دارا بود. او از لحاظ ساعات اجرا و ضبط برنامه در استودیو، (همانطور که پیشتر گفته شد) بیشترین آثار را به یادگار گذاشته و این اتفاق در تاریخ موسیقی ایران بی نظیر بوده است.
دسته بندی و زمان بندی: ادراک متر (XV)

دسته بندی و زمان بندی: ادراک متر (XV)

این به بحث ما مربوط نیست که آیا مترهایی با سطوح هم طول پایین وجود دارند یا نه. آنچه من سعی داشته ام در اینجا نشان دهم این است که، مدارکی از برخی اجراهای موسیقی وجود دارد که با همچین مدلی مطابقت ندارد و این که امکان دارد مدل دیگری این مشاهدات را بهتر توضیح دهد. من قصد ندارم اظهار کنم که مدل CSP از مدل CFP جامع تر است، اما می خواهم اعلام کنم که گونه شناسی های بهتری برای مترها نسبت به آنچه در نت نویسی غربی موجود است، احتیاج داریم.
استولزمن و سبکهای مختلف با کلارینت

استولزمن و سبکهای مختلف با کلارینت

تک نوازی با بیش از ۱۰۰ ارکستر، نوازندی ای چیره دست، هنرمندی بزرگ در عرصه موسیقی مجلسی و هنرمند مبتکر سبک جاز. ذوق هنری، نوازندگی و جاذبه بالای شخصیت استولزمن باعث رسیدن او به قله های بلند موفقیت بین المللی شد و او را به یکی ازهنرمندان موفق موسیقی در عصر حاضر تبدیل کرده؛ استولزمن منتقدین و شنوندگان آثار خود را با اجرای زیبای انواع موسیقی مجذوب خود کرده است.
وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (I)

وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (I)

ایرانیان به طور علمی موسیقی را بررسی کردند و الحان موسیقی را بر اساس روزهای هفته به هفت لحن تقسیم کردند که آنها را هفت خسروانی نامیدند. بعدها خسروانی به دستان و دستان به دستگاه تغییر نام داد و در نهایت هفت خسروانی به هفت دستگاه تبدیل شد.
سه مرحله آموزش موسیقی ایرانی (I)

سه مرحله آموزش موسیقی ایرانی (I)

چندین سال است که دکتر حسین عمومی نوازنده نی و پژوهشگر موسیقی ایرانی، در برنامه ای کوتاه مدت به تدریس روشی می پردازد که بوسیله آن، گوشه های مدال ردیف به هنرجویان غربی و ایرانی آموخته می شود؛ این شیوه آموزش را او «پیش ردیف» نامیده است. دکتر حسین عمومی برای سهولت درک هنرجو در فهم ردیف، ابتدا گوشه های مدال ردیف را به عنوان «گوشه های باز» معرفی می کند و آموختن این گوشه ها را برای دانشجویان موسیقی ایرانی الزامی می شمارد، سپس به دیگر گوشه های ثبت شده می پردازد که آموزش آنها برای هنرجویان ضروری نیست و تنها به جهت آشنایی بیشتر با موسیقی ایرانی تدریس می شود؛ این گوشه ها با عنوان «گوشه های بسته» تدریس می شود.
نکاتی که سازندگان تار و سه تار باید بدانند

نکاتی که سازندگان تار و سه تار باید بدانند

معمولا” آلات موسیقی ای که شامل سیم و دسته هستند، پس از مدت زمانی باید رگلاژ دسته شوند چراکه مقداری جاخوردگی در دسته ساز بوجود می آید. در سالهای اخیر که چسب چوب و دیگر انواع چسبهای صنعتی به بازار آمده، عده ای مبادرت به استفاده از این نوع چسبها می کنند که متاسفانه ساز تولید شده آنان جنبه یکبار مصرف پیدا می کند چون در آینده دور (مثلا ۷۰ یا ۸۰ سال دیگر) پس از هرگونه جاخوردگی، پیچ خوردگی، شکستگی بر اثر حوادث و ضربه، دیگر ساز را نمی توان ترمیم اصولی کرد، چون اصولا” این چسبها باز نمی شوند.