راخمانینف؛ واپسین نماینده یک سلسله بزرگ (VII)

سرگئی راخمانینف (۱۸۷۳ – ۱۹۴۳)
سرگئی راخمانینف (۱۸۷۳ – ۱۹۴۳)
پیانو کنسرتوی شماره ۲ راخمانینوف، رومانتیسم دوران گذشته را به یاد می آورد و از آثار مشهوری است که پیانو در آن هنر خود را به خوبی نشان می دهد.

برش این کنسرتو حتی از سرمشق های آن (شوپن، لیست، چایکوفسکی) سنتی تر است. با سه موومان (مدراتو، آداجیو سوسته نوتو، آلگرو اسکرتساندو) و سبک خاص آن که ملودیک است و غنائی و اندکی از مد افتاده و بسیار شکوهمند. اما بسیاری از نوازندگان پیانو در اجرای این کنسرتو فرصت آنرا می یابند که هنر و مهارت خود را نشان دهند.

موومان اول، مدراتو، با رشته آکوردهائی برای پیانو آغاز می شود. این آکوردها به تدریج عمیق تر و پر صلابت تر می گردد و سرانجام پیانوی تنها وارد صحنه می شود و یک رشته آرپژ می نوازد و در همین وضع سازهای زهی دسته ارکستر تم نخستین را بیان می دارند.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

پس از یک اینترلود یا بخش فاصله بین این تم اصلی و بخش بعدی،

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

پیانوی تنها بار دیگر در صحنه ظاهر می شود و تم اصلی دوم را بیان می دارد که نمونه ای تمام عیار از یک ملودی اسلاو است.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

پس از آن، پیانو وظیفه نواختن یک تم فرعی زیبا و پر احساس را عهده دار شده که بادی های چوبی نیز آنرا تکرار می کنند.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

سپس، پیانو زمینه را برای ورود به بخش دولوپمان (بسط و گسترش تم ها) آماده می سازد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

پس از گذر از بخش های دولوپمان و راکسپوزیسیون (ارائه مجدد تم ها)، کودائی با شکوه و در عین حال پر احساس موومان نخست را به اتمام می رساند.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

موومان آهسته دوم، آداجیو سوسته نوتو، با هارمونی های ممتدی که توسط سازهای زهی مجهز به سوردین (صدا خفه کن) سراییده می شود آغاز می گردد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

آنگاه پیانو زمینه را برای ورود فلوت و کلارینت که وظیفه نواختن تم اصلی موومان را بر عهده دارند فراهم می سازد، این تم اساس ساختمان سراسر موومان را می سازد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

سپس پیتسیکاتوی ویولن ها و نوای کلارینت زمینه را برای ترنم تم اصلی توسط پیانو آماده می سازند و پیانو فرصت آنرا می یابد تا به هنرنمایی بپردازد. در این هنرنمایی ویولن ها نیز به همراهی پیانو پرداخته و نقش عمده ای را ایفا می کنند.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

تم اصلی توسط پیانو و ارکستر بسط یافته، اوج میگیرد و پرشور و پر حرارت قدم به صحنه می گذارد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

سپس ارکستر، زمینه را برای تکنوازی پیانو و به نمایش گذاشتن مهارت هایش فراهم می سازد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

پس از آن، پیانو مجددا زمینه را برای نواختن دوباره تم اصلی آماده می سازد اما این تم اینبار نه از زبان فلوت و کلارینت که از زبان ویولن ها به گوش می رسد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

سپس پیانو، ویولن ها و بادی ها از جمله فلوت ها و هورن، به نرمی و زیبائی موومان را به اتمام می رسانند.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

موومان پایانی، آلگرو اسکرتساندو، با یک مقدمه کوتاه ارکسترال آغاز گشته و به دنبال آن بیان اولیه، تم نخست موومان توسط پیانوی تنها قدم به صحنه می گذارد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

سرایش تم دوم موومان، نخست بر عهده ابوا و ویولنسلها محول شده و سپس پیانوی تنها همان تم را مترنم می شود.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

در اینجا نوبت به بخشی می رسد که با نشانه “آلگرو اسکرتساندو، موتو پریمو” مشخص شده است. در این بخش به شیوه ای بوالهوسانه و آمیخته با عشوه گری، نغمه تم اول موومان تکرار می شود.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

بخشی به صورت فوگاتو به دنبال می آید و آنگاه تم دوم با شور فراوان قدم به عرصه می گذارد و حالتی درخشان به موومان می بخشد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

سپس کنسرتو با کودای مجللی به پایان می رسد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

طرّاحی دیتیل برای نی و تنبک (IV)

در مورد من امّا، تجربیاتی که در معماری داشته‌ام، در موسیقی بیشتر به کمکم آمده است. موسیقی خیلی انتزاعی است و دست‌و‌بالِ آدم برای خلّاقیّت خیلی باز است؛ یعنی محدودیت‌هایی که در معماری هست، از جمله اقتصاد، مسائل سیاسی و اجتماعی و مصالح، نظریات کارفرما و «من می‌خواهم»‌هایش، دست تو را خیلی می‌بندند، امّا در موسیقی تو خود می‌گویی «من می‌خواهم». من تغییراتی روی سازها داده‌ام، مثلاً دامنۀ صوتی نی را گسترش داده‌ام و به شش اکتاو رسانده‌ام.

سعیدی: همیشه با ساز همسرم می نوازم

همیشه یادشان می‌کنم، همیشه… در حقیقت می‌توانم بگویم که یکی از اساتیدی بودند که در زندگی هنری من خیلی مؤثر بودند هم ایشان هم استاد دکتر صفوت و البته استاد مفتاح هم که جای خودشان را دارند چون سبک مضراب زدن را در حقیقت ایشان به من یاد دادند و اگر ایشان نبودند، خب من نمی‌توانستم به اینجا برسم. هرچند تکنیک‌های ایشان با چیزی که امروز من اجرا می کنم فرق دارد چون من دیدم کارم یک جور دیگر است، تکنیک را عوض کردم و فرم کار را عوض کردم. حالا ان‌شاءالله این سی دی هزار گیسو که به بازار بیاید تمام این تغییرها و تمام این تفاوت‌ها را شما می‌توانید حس بکنید.

از روزهای گذشته…

گفتگو با سارا چانگ (IV)

گفتگو با سارا چانگ (IV)

در باره سیبلیوس بسیار مطالعه کرده ام، بعضی ها می گویند که او همیشه چهره تاریک و تلخی داشته است، چون هیچ گاه لبخند نمی زده. من این تجربه بسیار جالب را زمانی که ۱۳ ساله بوده ام داشتم، من به فنلاند رفتم، در اوج زمستان و هوا به شدت سرد بود، برف فراوانی بود، به آنولا رفتم جایی که خانه سیبلیوس در آنجا بود. جایی کاملا دورافتاده بود، فقط جنگل و برف، درخت و دریاچه، بسیار زیبا اما ساکت و خلوت و بسیار در آرامش. من فکر کردم خب اینجا همانجایی است که او آهنگهایش را می سازد، سمفونیهای فوق العاده اش و کنسرتو ویولون … اینجا جایی است که شاهکارهای او متولد می شوند.
ادیت در ویولن (VIII)

ادیت در ویولن (VIII)

در ادامه به بررسی انگشت گذاری هفت دسته جمله سه نتی سه لا چنگ (از لا بکار تا می بمل) می پردازیم. اجرای لا بکار در پوزیسیون سوم سیم می و با انگشت اول انجام می پذیرد، در اینجا اولین انتخاب مهم انگشت گذاری در نت فا دیز (اولین نت سه لا چنگ بعد از لا بکار) انجام می پذیرد. برای جلوگیری از جابجایی اضافه طولی بر روی گریف و نیز جلوگیری از انجام تغییر پوزیسیون های اضافه، فادیز همچنان در پوزیسیون سوم سیم دوم اجرا می گردد و برای اجرای لا بکار در جهت جلوگیری از ناچار شدن نوازنده در دو بار تغییر سیم در اجرای یک جمله سه نتی می توان این نت را با انگشت چهارم نواخت.
یک خبرنگار

یک خبرنگار

شاید بیشتر از آنکه نام مارک ناپفلر (Mark Knopfler) در ذهن دوستداران موسیقی باشد، نام گروه دایر استریتس (Dire Straits) شهره عام و خاص باشد. وی قبل از آنکه گروه دایر استریتس آغاز بکار کند مشغول فعالیت های خبرنگاری و تدریس بود.
درباره‌ی نقد نماهنگ (VI)

درباره‌ی نقد نماهنگ (VI)

هرچه موقعیت‌های غیرواقعی یا فراواقعی خلاقانه‌تر و هوشمندانه‌تر طراحی شده باشند به برآمدن لایه‌های معنایی تازه‌ای در اثر می‌انجامد و از این حیث اثر در مجموع بارورتر و سرشارتر می‌شود. اگرچه آفرینش چند نماهنگ روی یک آهنگ امری کمیاب است و نماهنگ‌سازی پدیده‌ای (فعلا اغلب) تک‌آفرینشی است اما اگر در یک آزمایش ذهنی شرایطی جز شرایط واقعی امروز در نظر مجسم شود آنگاه به سادگی بعدی را که افزودن لایه‌های معنایی دیگر به پیچیدگی یک اثر هنری می‌دهد، می‌توان دید. هر بار که سطوح تماس و پیوند تغییر می‌کند آنچه برنشانده است، از نو ساخته می‌شود (۹).
بررسی اجمالی آثار شادروان <br> روح الله خالقی (قسمت نوزدهم)

بررسی اجمالی آثار شادروان
روح الله خالقی (قسمت نوزدهم)

فضا و حال و هوائی که در این یادنامه توصیف شده، باید با توجه به سن ۱۶ سالگی و تأثیرپذیری انسان در عنفوان جوانی در نظر گرفته شود. آواز جانسوز و صوتِ مؤثر عارف و ناله های جانکاه آهنگ، داستان ملّتی غمزده و کوششهای بی ثمرش در راه آزادی، فضای پررمز و راز، دیدگان اشکبار تماشاچیان و راز نهفته در دلها و بالأخره ترکِ تالار کنسرت با خاطری اندوهناک و غمگینی و خاموشی پدر در راه بازگشت… همه و همه میتوانند جوان حسّاسی چون او را از درون زیر و زبر سازند.
شریفیان: موسیقی آوانگارد ناقص به ایران رسید

شریفیان: موسیقی آوانگارد ناقص به ایران رسید

اشتوکهاوزن نگاهش به موسیقی بیشتر از جهت فیزیک صوت بود و کمتر موسیقایی نگاه می کرد، جذابیت کارهایش هم به همین خاطر بود. البته کارهایی هم در زمینه موسیقی کرده است ولی اصل کار او در زمینه های جالبی بود مثل اینکه میگفت اگر صوت از بلندگوهایی که به دور سر شنونده با سرعت زیاد می چرخند پخش شود، دریافت ما از آن چگونه است؟
ارکستر فیلارمونیک چک (II)

ارکستر فیلارمونیک چک (II)

واکلاو نئومان (Václav Neumann) در دوره طولانی حضور خود در ارکستر از سال ۱۹۶۸ تا ۱۹۹۰ توانست برای ارکستر شهرت و محبوبیت بین المللی بیآفریند که دلیل آن ایجاد صدای متفاوت و سبکی ناب و به خصوص اجراهای غیر قابل مقایسه این ارکستر از موسیقی چک در قیاس با دیگر ارکسترها است. در دوره دشوار جنگ جهانی اول زمانی که چک اسلواکی به یک کشور مستقل تبدیل شد و همزمان با خدشه دار شدن امپراطوری مجارستان، رهبرانی همچون؛ اُسکار ندبال ۱۸۹۶ تا ۱۹۰۶ و ویلم زمانک ۱۹۰۲ تا ۱۹۰۶ ارکستر را به شایستگی اداره کردند.
تدارک ارکستر (VII)

تدارک ارکستر (VII)

موسیقیدانهای در هر کشوری عضو اتحادیه موسیقی آن کشور محسوب شده و طبق قوانین خاص و مقرر شده در اتحادیه کار میکنند. این قوانین شامل حقوق مالی و معنوی موسیقیدانها و کمپانی های ضبط میباشد. بعضی از این قوانین که در مورد ضبط قطعات وجود دارند و در بیشتر کشورها بکار میروند، از این قرارند:
تئوری اطلاعات، ترمودینامیک و موسیقی (III)

تئوری اطلاعات، ترمودینامیک و موسیقی (III)

بطور خلاصه در دو مطلب قبل دیدیم که بسیاری از موجودیت ها در جهان هستی قابلیت جاری شدن از پتانسیل بیشتر به سمت پتانسیل کمتر را دارا می باشند. همچنین با مفهومی بنام آنتروپی آشنا شدیم که معیاری است برای سنجش بی نظمی در یک سیستم و دیدم که سیستم ها ذاتا” تمایل دارند به سمتی حرکت کنند که آنتروپی زیاد شود و اساسا” برای نگاه داشتن آنتروپی در حد متعادل و کاهش نسبی آن به منظور جلوگیری از افزایش بی رویه آن – که موجب بی نظمی و در نهایت به نوعی انفجار سیستم میشود – باید کار انجام شود.
هنر شنیدن موسیقی – ۲

هنر شنیدن موسیقی – ۲

من در اولین سال کالج با کمال تعجب متوجه شدم که در تمام رسیتالها و کنسرتها، ردیف اول و دوم صندلیها به ترتیب توسط استادان دانشکده ریاضی و فیزیک اشغال یشد. از همان زمان و طی تحقیقات بعدی متوجه شدم که ریاضی دانان و فیزیک دانان، به خصوص آنهایی که با بخش تئوری آن سر و کار دارند، درک، عشق و احترام بی ندازه ای نسبت به موسیقی دارند بسیاری از آنان موسیقی دان هم هستند.