راخمانینف؛ واپسین نماینده یک سلسله بزرگ (VII)

سرگئی راخمانینف (۱۸۷۳ – ۱۹۴۳)
سرگئی راخمانینف (۱۸۷۳ – ۱۹۴۳)
پیانو کنسرتوی شماره ۲ راخمانینوف، رومانتیسم دوران گذشته را به یاد می آورد و از آثار مشهوری است که پیانو در آن هنر خود را به خوبی نشان می دهد.

برش این کنسرتو حتی از سرمشق های آن (شوپن، لیست، چایکوفسکی) سنتی تر است. با سه موومان (مدراتو، آداجیو سوسته نوتو، آلگرو اسکرتساندو) و سبک خاص آن که ملودیک است و غنائی و اندکی از مد افتاده و بسیار شکوهمند. اما بسیاری از نوازندگان پیانو در اجرای این کنسرتو فرصت آنرا می یابند که هنر و مهارت خود را نشان دهند.

موومان اول، مدراتو، با رشته آکوردهائی برای پیانو آغاز می شود. این آکوردها به تدریج عمیق تر و پر صلابت تر می گردد و سرانجام پیانوی تنها وارد صحنه می شود و یک رشته آرپژ می نوازد و در همین وضع سازهای زهی دسته ارکستر تم نخستین را بیان می دارند.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

پس از یک اینترلود یا بخش فاصله بین این تم اصلی و بخش بعدی،

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

پیانوی تنها بار دیگر در صحنه ظاهر می شود و تم اصلی دوم را بیان می دارد که نمونه ای تمام عیار از یک ملودی اسلاو است.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

پس از آن، پیانو وظیفه نواختن یک تم فرعی زیبا و پر احساس را عهده دار شده که بادی های چوبی نیز آنرا تکرار می کنند.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

سپس، پیانو زمینه را برای ورود به بخش دولوپمان (بسط و گسترش تم ها) آماده می سازد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

پس از گذر از بخش های دولوپمان و راکسپوزیسیون (ارائه مجدد تم ها)، کودائی با شکوه و در عین حال پر احساس موومان نخست را به اتمام می رساند.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

موومان آهسته دوم، آداجیو سوسته نوتو، با هارمونی های ممتدی که توسط سازهای زهی مجهز به سوردین (صدا خفه کن) سراییده می شود آغاز می گردد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

آنگاه پیانو زمینه را برای ورود فلوت و کلارینت که وظیفه نواختن تم اصلی موومان را بر عهده دارند فراهم می سازد، این تم اساس ساختمان سراسر موومان را می سازد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

سپس پیتسیکاتوی ویولن ها و نوای کلارینت زمینه را برای ترنم تم اصلی توسط پیانو آماده می سازند و پیانو فرصت آنرا می یابد تا به هنرنمایی بپردازد. در این هنرنمایی ویولن ها نیز به همراهی پیانو پرداخته و نقش عمده ای را ایفا می کنند.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

تم اصلی توسط پیانو و ارکستر بسط یافته، اوج میگیرد و پرشور و پر حرارت قدم به صحنه می گذارد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

سپس ارکستر، زمینه را برای تکنوازی پیانو و به نمایش گذاشتن مهارت هایش فراهم می سازد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

پس از آن، پیانو مجددا زمینه را برای نواختن دوباره تم اصلی آماده می سازد اما این تم اینبار نه از زبان فلوت و کلارینت که از زبان ویولن ها به گوش می رسد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

سپس پیانو، ویولن ها و بادی ها از جمله فلوت ها و هورن، به نرمی و زیبائی موومان را به اتمام می رسانند.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

موومان پایانی، آلگرو اسکرتساندو، با یک مقدمه کوتاه ارکسترال آغاز گشته و به دنبال آن بیان اولیه، تم نخست موومان توسط پیانوی تنها قدم به صحنه می گذارد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

سرایش تم دوم موومان، نخست بر عهده ابوا و ویولنسلها محول شده و سپس پیانوی تنها همان تم را مترنم می شود.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

در اینجا نوبت به بخشی می رسد که با نشانه “آلگرو اسکرتساندو، موتو پریمو” مشخص شده است. در این بخش به شیوه ای بوالهوسانه و آمیخته با عشوه گری، نغمه تم اول موومان تکرار می شود.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

بخشی به صورت فوگاتو به دنبال می آید و آنگاه تم دوم با شور فراوان قدم به عرصه می گذارد و حالتی درخشان به موومان می بخشد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

سپس کنسرتو با کودای مجللی به پایان می رسد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

یادداشتی بر موسیقی‌های انتخابیِ فیلمِ «رضا»

فیلم در شکل مرسوم و مألوف‌اش موسیقی متنِ ساخته شده ندارد اما پر از موسیقی‌ست. موسیقی‌های انتخابیِ کارگردان در فیلمی که نوشته و بازی‌اش نیز کرده، اولین توفیق را از بهره‌گیریِ متناسب از محوریتِ شهر اصفهان در فیلمنامه به دست می‌آورد. اصفهان را نه مکرر و در صورت‌هایی کلیشه‌ای، بلکه در ساکسفونِ تنها در شبهای اصفهانِ امروز و در یک آوازخوانیِ سنتیِ دورهمی زیر پل خواجو می‌بینیم.

واکاوی نظری موسیقی امبینت (I)

دیدگاه عامه مردم و متخصصان موسیقی نسبت به موسیقی الکترونیک – در مفهوم عام کلمه – چگونه است؟ موسیقی الکترونیک را چقدر جدی می گیریم؟ پس از گذشت حدود یک قرن از تولد موسیقی هایی که به نوعی با کمک علم الکترونیک ساخته می شوند تا چه اندازه به آنها به دیده یک اثر هنری نگاه می کنیم؟ آیا چالش قبول موسیقی الکترونیک به عنوان یک اثر هنری مانند چالش پذیرش عکاسی دیجیتال در کنار عکاسی سنتی ختم به خیر خواهد شد؟

از روزهای گذشته…

جیم کروچه

جیم کروچه

بنا به نظر بسیاری از دست اندرکاران، ناگوارترین فاجعه در صنعت موسیقی، مرگ نابهنگام هنرمندی در زمان شکوفایی است. زمانی که او تازه توانسته است وارد جریان اصلی موسیقی شده و توجه مخاطبین را در سطح وسیعی به خود جلب کند.
اگر نمی توانی آواز بخوانی قره باغی نیستی

اگر نمی توانی آواز بخوانی قره باغی نیستی

از خصوصیات بارز موسیقی آذربایجان می توان به سهم تعدادی از خانواده های مطرح این کشور در توسعه و گسترش موسیقی اشاره کرد.
هماهنگی در موسیقی ایران (I)

هماهنگی در موسیقی ایران (I)

مقاله ای که پیش رو دارید به قلم روح الله خالقی، آهنگساز و رهبر ارکستر گلها است. وی در این مقاله به تاریخچه چندصدایی در موسیقی ایران پرداخته است و در حاشیه نقطه نظرات خود را نیز در این زمینه مطرح کرده است.
دانشکده موسیقی منهتن

دانشکده موسیقی منهتن

دانشکده موسیقی منهتن (Manhattan School of Music)، در آموزش موسیقی حرفه ای در سطح ملی و بین المللی جریانی اصلی می باشد که این مرکز در حدود ۹۰ سال پیش به وجود آمده است و امروزه یکی از بزرگترین کنسرواتوآرهای خصوصی دنیا می باشد که موسیقی جاز و کلاسیک در سطح بالا در آنجا تدریس می شود. این دانشکده افراد با استعداد را برای دنبال کردن حرفه خود و پیشرفت و کار در جامعه به عنوان موسیقیدان و مدرس آماده می کند و همواره تماشاچیان بسیاری را برای دیدن اجراهای زنده هنرجویان در دانشکده دعوت می کند. این دانشکده در سال ۱۹۱۸ توسط ژانت د.شنک (Janet D. Schenck) پیانیست و خیر در یکی از ساختمانهای شهر نیویورک تشکیل شد.
آیا از ابر اَبَر کنسرت ها باز هم باران خواهد بارید؟

آیا از ابر اَبَر کنسرت ها باز هم باران خواهد بارید؟

در کورسوی ناباوری های قریب به یک دهه اجاق کوری در صحنه های موسیقی مندان اَبَر مرد ! ناگهان هیزم آتش چهارشنبه سوری به هر زوری در گرفت و همه از آن پریدند به یک صدا و یک تصنیف که : مردی من از تو زردی تو از من…
پرفروش ترین ترانه دیسکوی تاریخ

پرفروش ترین ترانه دیسکوی تاریخ

اولین حضور بانی ام در آلمان با اجرای ترانه “Daddy Cool” در برنامه تلویزیونی “Musikladen” که در آن زمان برنامه ای مهم و مشهور بود، در ۱۹۷۶ به وقوع پیوست. پس از این حضور تلویزیونی، فروش این ترانه به تعداد باورنکردنی ۱۰۰٫۰۰۰ نسخه در هفته رسید!
گفتگو با عبد الحمید اشراق (III)

گفتگو با عبد الحمید اشراق (III)

خاطرهء دوم اینکه: روزی با استاد و مرتضی نی‏داود در منزلش وعدهء ملاقاتی داشتم. نی‏داوود علاوه بر استادی در رشتهء تار فردی بود مردم‏ دار صبور و بیش از حد با ادب که مورد احترام همه‏ بود، او گفت پسرم، قبل از اینکه صحبتهایمان را شروع کنیم، قصه‏ای برایت می‏گویم. گفتم‏ خواهش می‏کنم.
لیر یا چنگ ارجان؟ (V)

لیر یا چنگ ارجان؟ (V)

در لیر کاسه ای و جعبه ای مشاهده میکنیم که سطح فرضی که سیم مرتعش بر روی آن قرار دارد با سطح محفظه تشدید موازی است. در حالی که در چنگ چنین نیست و این دو سطح بر هم عمودند:
سیداصفهانی: مگر هنر گناه است؟

سیداصفهانی: مگر هنر گناه است؟

بله، سوال شما سوال مهمی است و اینکه چرا “نامبرده، حسین سرشار”؟ من زمانیکه میخواستم این کتاب را جمع آوری بکنم، این اطلاعات را در واقع، از آقای فرید مصطفوی که یکی از دوستان خوب من در زمینه کار سینما هستند خواستم که اگر چیزی در رابطه با حسین سرشار میدانند در اختیارم بگذارند. لطف کردند و صفحاتی از ماهنامه سینمایی “فیلم” را که آقای گلمکانی -همانطور که الان در ماهنامه سینمایی فیلم کار می کنند آن موقع هم کار میکردند- صفحاتی در اختیار من گذاشتند.
وام‌گیری موسیقایی به مثابه ارجاع به هویت (I)

وام‌گیری موسیقایی به مثابه ارجاع به هویت (I)

مساله‌ی انتخاب مواد و مصالح اولیه برای آهنگسازی یکی از دغدغه‌های موسیقی‌دانان ایرانی است که به موسیقی سمفونیک می‌پردازند. این موسیقی‌دانان چه در ایران کار کنند و چه خارج از آن با این چالش روبرو می‌شوند که چه عناصری را برای کار خودشان برگزینند. به طور معمول این دغدغه‌ای است که هر آهنگسازی ممکن است با آن مواجه شود، اما نزد ما معنایی فراتر از مکاشفه‌ای هنرمندانه برای یافتن آوایی نو نیز می‌تواند داشته باشد. معناهایی مانند: روبرو شدن با هویت‌مان تحت تاثیر تحمیلیِ «دیگری»، سازوکار دفاعی هویت‌گرا (که هر دو می‌توانند به گونه‌ای ژرف با سطوح مختلفی از حساسیت‌های ملی‌گرایانه ترکیب شود)، داشتن سبک و زبانی متمایز در موسیقی‌ سمفونیک، یا حتا به سادگی چون نمی‌توانیم جور دیگری تصنیف کنیم، که می‌توانند در مجموعه‌ای از علاقه‌مندی‌ها و گرایش‌های فنی نهان شوند.