راخمانینف؛ واپسین نماینده یک سلسله بزرگ (VII)

سرگئی راخمانینف (۱۸۷۳ – ۱۹۴۳)
سرگئی راخمانینف (۱۸۷۳ – ۱۹۴۳)
پیانو کنسرتوی شماره ۲ راخمانینوف، رومانتیسم دوران گذشته را به یاد می آورد و از آثار مشهوری است که پیانو در آن هنر خود را به خوبی نشان می دهد.

برش این کنسرتو حتی از سرمشق های آن (شوپن، لیست، چایکوفسکی) سنتی تر است. با سه موومان (مدراتو، آداجیو سوسته نوتو، آلگرو اسکرتساندو) و سبک خاص آن که ملودیک است و غنائی و اندکی از مد افتاده و بسیار شکوهمند. اما بسیاری از نوازندگان پیانو در اجرای این کنسرتو فرصت آنرا می یابند که هنر و مهارت خود را نشان دهند.

موومان اول، مدراتو، با رشته آکوردهائی برای پیانو آغاز می شود. این آکوردها به تدریج عمیق تر و پر صلابت تر می گردد و سرانجام پیانوی تنها وارد صحنه می شود و یک رشته آرپژ می نوازد و در همین وضع سازهای زهی دسته ارکستر تم نخستین را بیان می دارند.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

پس از یک اینترلود یا بخش فاصله بین این تم اصلی و بخش بعدی،

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

پیانوی تنها بار دیگر در صحنه ظاهر می شود و تم اصلی دوم را بیان می دارد که نمونه ای تمام عیار از یک ملودی اسلاو است.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

پس از آن، پیانو وظیفه نواختن یک تم فرعی زیبا و پر احساس را عهده دار شده که بادی های چوبی نیز آنرا تکرار می کنند.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

سپس، پیانو زمینه را برای ورود به بخش دولوپمان (بسط و گسترش تم ها) آماده می سازد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

پس از گذر از بخش های دولوپمان و راکسپوزیسیون (ارائه مجدد تم ها)، کودائی با شکوه و در عین حال پر احساس موومان نخست را به اتمام می رساند.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

موومان آهسته دوم، آداجیو سوسته نوتو، با هارمونی های ممتدی که توسط سازهای زهی مجهز به سوردین (صدا خفه کن) سراییده می شود آغاز می گردد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

آنگاه پیانو زمینه را برای ورود فلوت و کلارینت که وظیفه نواختن تم اصلی موومان را بر عهده دارند فراهم می سازد، این تم اساس ساختمان سراسر موومان را می سازد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

سپس پیتسیکاتوی ویولن ها و نوای کلارینت زمینه را برای ترنم تم اصلی توسط پیانو آماده می سازند و پیانو فرصت آنرا می یابد تا به هنرنمایی بپردازد. در این هنرنمایی ویولن ها نیز به همراهی پیانو پرداخته و نقش عمده ای را ایفا می کنند.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

تم اصلی توسط پیانو و ارکستر بسط یافته، اوج میگیرد و پرشور و پر حرارت قدم به صحنه می گذارد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

سپس ارکستر، زمینه را برای تکنوازی پیانو و به نمایش گذاشتن مهارت هایش فراهم می سازد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

پس از آن، پیانو مجددا زمینه را برای نواختن دوباره تم اصلی آماده می سازد اما این تم اینبار نه از زبان فلوت و کلارینت که از زبان ویولن ها به گوش می رسد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

سپس پیانو، ویولن ها و بادی ها از جمله فلوت ها و هورن، به نرمی و زیبائی موومان را به اتمام می رسانند.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

موومان پایانی، آلگرو اسکرتساندو، با یک مقدمه کوتاه ارکسترال آغاز گشته و به دنبال آن بیان اولیه، تم نخست موومان توسط پیانوی تنها قدم به صحنه می گذارد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

سرایش تم دوم موومان، نخست بر عهده ابوا و ویولنسلها محول شده و سپس پیانوی تنها همان تم را مترنم می شود.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

در اینجا نوبت به بخشی می رسد که با نشانه “آلگرو اسکرتساندو، موتو پریمو” مشخص شده است. در این بخش به شیوه ای بوالهوسانه و آمیخته با عشوه گری، نغمه تم اول موومان تکرار می شود.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

بخشی به صورت فوگاتو به دنبال می آید و آنگاه تم دوم با شور فراوان قدم به عرصه می گذارد و حالتی درخشان به موومان می بخشد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

سپس کنسرتو با کودای مجللی به پایان می رسد.

audio file قسمتی از این اثر را بشنوید

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

کنسرت تریوی فلوت و پیانو اجرا می شود

فیروزه نوائی، نولوون بارگین و لیلا رمضان، در روز ششم شهریور در تالار رودکی ساعت ۲۰:۰۰ به روی صحنه می روند. در این کنسرت آثاری از یوهان سباستین باخ (Johann Sebastian Bach)، فردریش کولاو (Friedrich Kuhlau)، ثیوبالد بوم (Theobald Boehm)، ژاک ایبرت (Jacques Ibert)، فرانتس داپلر (Franz Doppler)، نادر مشایخی و جوزف دیشلر (Josef Dichler) اجرا می شود.

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (IX)

در کرمان مشابه همین مراسم در ماه رمضان و با نام «الله رمضونی» و «کلید زنی» برگزار می شود. «الله رمضونی» بیشتر توسط کودکان و «کلید زنی» توسط زنان و دختران انجام می شود که در آیین دوم فردی که این مراسم را انجام می دهد نباید شناخته شود. کلید زنی در شب های ماه رمضان برگزار می شود. زنی در حالی که صورت خود را با چادر پوشانده و یک سینی (در سیرجان به جای سینی از الک استفاده می شود که به آن کمو می گویند) در دست دارد که درون آن آیینه، سرمه دان و یک جلد قرآن قرار دارد، به خانه اهل محل می رود و با کلید به سینی (یا در خانه) می زند. صاحب خانه پس از گشودن در آینه داخل سینی را بر می دارد و چهره خود را می نگرد، سپس مقداری شیرینی، قند یا پول داخل سینی قرار می دهد. در کرمان همچنین از شب سوم تا پایان ماه رمضان مراسمی با عنوان «الله رمضونی» برگزار می شود که در آن گروهی از کودکان و نوجوانان به در خانه اهل محل رفته و این سرود را می خوانند و پس از اتمام سرودخوانی صاحب خانه پولی به سرپرست گروه می دهد:

از روزهای گذشته…

سیمون راتل، رهبر فعلی ارکستر فیلارمونیک برلین (II)

سیمون راتل، رهبر فعلی ارکستر فیلارمونیک برلین (II)

در سال ۲۰۰۶ در جراید آلمان مجادله ای در مورد کیفت کنسرتهای راتل در ارکستر فیلارمونیک برلین آغاز شد و یکی از منتقدین آلمانی وی با نام Manuel Brug انتقادات آتشینی از او کرد؛ دامنه این انتقادات تا جراید انگلستان نیز کشیده شد.
ویولون ۲٫۷ میلیون دلاری و تصمیم جدید EMI

ویولون ۲٫۷ میلیون دلاری و تصمیم جدید EMI

روز دوشنبه یک ویولون استرادیواری (Stradivari) متعلق به قرن ۱۸ در حراجی واقع در نیویورک به قیمت ۲٫۷ میلیون دلار فروخته شد. گفته میشود علی رغم اینکه قیمت نهایی دو برابر قیمتی است که توسط حراج براورد شده بود، اما باز این معامله برای خریدار این ویولون معامله ای “شیرین” بوده است.
گفتگو با پولینی (IV)

گفتگو با پولینی (IV)

به اعتقاد پلینی در حالیکه اشتوکهاوزن و بولز «کاملا جا افتاده هستند اما هنوز آثارشان فقط گاهی اوقات اجرا می شود. از نظر من آنها فوق العاده اند و آثارشان از جمله قطعات کلاسیک رپرتوار است. اکنون برای ما استراوینسکی، دبوسی، راول و بارتوک بخش عادی رپرتوار به حساب می آیند. من برگ را نیز به این لیست اضافه می کنم و به نظرم شوئنبرگ و وبرن نیز تا حدودی در آن جای می گیرند. آهنگسازان بزرگ نیمه دوم قرن بیستم (بولز، اشتوکهاوزن، بریو، نونو، لیگتی) تا حدودی از عامه مردم دورند و نمی توان قطعات آن ها را برای یک کنسرت عادی در برنامه قرار داد.»
مصاحبه با جیمز اینس (I)

مصاحبه با جیمز اینس (I)

جیمز اینس (James Ehnes)، ویولونیستِ متولد کانادا اکنون در سن ۲۳ سالگی به یک نوازنده حرفه ای با تجربه تبدیل شده است. فعالیت هایی مانند اولین تکنوازی به عنوان نابغه جوان، شرکت در مسابقه ها، تحصیل در مدرسه موسیقی جولیارد، تحسین منتقدان و ارائه یک سی دی که او را به عنوان جوان ترین نوازنده آثار کلاسیکِ نامزد دریافت جایزه جونو (Juno Awards) متمایز کرد، این نوازنده را به بهترین موقعیت در زمینه کاریش رسانده است.
بررسی مقایسه‌ای آثار آریستوگزنوس تارنتی و ابونصر فارابی (II)

بررسی مقایسه‌ای آثار آریستوگزنوس تارنتی و ابونصر فارابی (II)

نکات زیادی کار آریستوگزنوس را از دیگر اندیشمندان یونانی که درباره‌ی موسیقی به کار نظری پرداخته‌اند متمایز می‌سازد، اما آنچه از بقیه مهم‌تر است نقدی است که او به نظرات طرفداران فیثاغورث درباره‌ی موسیقی وارد می‌کند (۴). در حقیقت او با این کار گامی بسیار مهم در شناخت‌شناسی علم برمی‌دارد (Barker 1978: 9). موسیقی از نظر او موضوع دانش ریاضی نیست؛ همچنین موضوع فیزیک یا اخترشناسی. بلکه موضوع دانشی است برآمده از الزامات خود موسیقی:
ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (IV)

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (IV)

الگار، نیاز به سکوت و سرخوشی ِدهکده داشت و در سال ۱۸۹۸ شروع به یافتن کلبه ای در خارج از شهر کرده تا از فشارهای شهری خانه ی قبلی خود رها شود. خانه ای که آنها در چهار مایلی فورلی یافتند، خانه ای با نام بیرچوود بود. الگار این خانه را، از تمام خانه های دیگر خود، به استثنای خانه ی زادگاهش، بیشتر دوست می داشت. نامه های او به دوستش جاگر بیانگرِ میزان آرامش الگار در این خانه است.
موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (IV)

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (IV)

در خرمشهر این مراسم رو به «گِرگِشون و گِرگِشون» معروف بود که در شب ۱۵ رمضان بچه ها محله دور هم جمع می شدیم و در حالی که با ریتم خاصی دست می زدیم این اشعار رو می خواندیم:
فرانز اشمل، نوازنده ای که اجرای قطعات کلاسیک با سازدهنی را معنا بخشید

فرانز اشمل، نوازنده ای که اجرای قطعات کلاسیک با سازدهنی را معنا بخشید

نام فرانز اشمل (Franz Chmel) به منزله انقلابی در نوازندگی سازدهنی است و هنرش متعلق به آن دسته از نوازندگان است که اجرای موسیقی کلاسیک با این ساز را باور داشته و دارند. او با شکستن متدهای قراردادی، تکنیک بدیعی خلق کرد و امکان نواختن مشکل ترین قطعاتی را که حتی غیرممکن به نظر می رسید، فراهم نمود. چیره دستی او در نواختن این ساز به استعداد ذاتی اش برنمی گردد، بلکه نتیجه سالها سخت کوشی، ممارست و تجربه اوست.
نقد آرای محمدرضا درویشی (V)

نقد آرای محمدرضا درویشی (V)

محمدرضا درویشی درباره‌ی موضوعِ تکرار در هنر شرقی می‌نویسد: «ما در یک مرحله‌ی برزخی، عنصر تکرار در هنر شرقی را یکنواختیِ ملال‌انگیز پنداشتیم و رنگارنگی، تنوع و عظمت بیرونیِ هنر غربی را نشانه‌ی عمق. واقعیت این است که نه تکرار در هنر شرقی ملال‌انگیز است و نه تنوع و رنگارنگیِ هنر غربی الزاماً گویای عمق اندیشه.
بوطیقای ریتم (IV)

بوطیقای ریتم (IV)

حال باز می‌گردیم به موضوع مشکاتیان و آثارش، و پرسش‌مان که حالا مجبوریم بگوییم درباره‌ی ویژگی‌های زمانی قطعات او بوده است. چه چیزی موجب می‌شود که وقتی به آثارش گوش می‌سپاریم او را متفاوت از دیگران بدانیم؟ آیا متر قطعات‌اش متفاوت از دیگران است؟ آیا الگوهای متریک متعدد در یک قطعه شکل می‌گیرد؟ الگوی تاکیدی نامتعارفی دارد؟ الگوی دیرندی یا ریتمیک بدیعی آفریده است؟ یا برهم‌کنش میان متر و ریتم در قطعات او به نوعی تازگی دارد؟ رابطه‌ی واحدهای خُردِ سازنده‌ی ریتم برای شکل دادن جمله‌ها («گروه‌سازی» Grouping) متفاوت است؟